II GZ 56/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 29 października 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 70/10 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 29 października 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 70/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił skargę kasacyjną K.S., w sprawie ze skargi K.S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wyrokiem z dnia 11 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę K.S. na decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...]. Odpis tego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony profesjonalnemu pełnomocnikowi skarżącej w dniu 11 czerwca 2010 r. Zatem termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał z dniem 12 lipca 2010 r. W trakcie biegu tego terminu skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, nadto pismem z dnia 12 lipca 2010 r. wskazała, iż z uwagi na trudną sytuację materialną nie ma możliwości dalszego korzystania z usług dotychczasowego profesjonalnego pełnomocnika. Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2010 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w żądanym zakresie, a w dniu 13 września 2010 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie wyznaczyła w niniejszej sprawie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata D.S. W dniu 22 października 2010 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik z urzędu wniósł skargę kasacyjną, nie zgłaszając przy tym wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W związku z tym Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę kasacyjną stwierdzając, iż została wniesiona z przekroczeniem terminu określonego w art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej p.p.s.a.). W zażaleniu K.S. zaskarżyła powyższe postanowienie w całości wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 177 p.p.s.a. które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na mylnym przyjęciu, że skarga kasacyjna została złożona z uchybieniem terminu do jej wniesienia, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że została złożona w ustawowym terminie 30 dni do jej wniesienia. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała, że ponieważ adwokat D.S. otrzymał wyrok wraz z uzasadnieniem i informacją, że został wyznaczony pełnomocnikiem dla skarżącej dnia 7 października 2010 r., od tego dnia należy liczyć bieg trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W odpowiedzi na zażalenie Minister Sprawiedliwości wniósł o jego oddalenie i stwierdził, że łącznie ze skargą kasacyjną powinien zostać złożony wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 177 § 1 p.p.s.a - którego naruszenie zarzuca skarżąca - skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Przepis ten jest jednoznaczny i nie pozostawia wątpliwości, co do początku biegu trzydziestodniowego terminu, czy też możliwości jego przesunięcia z uwagi na toczące się w sprawie postępowanie wpadkowe o przyznanie prawa pomocy obejmujące ustanowienie pełnomocnika. Skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej po upływie trzydziestodniowego terminu jest możliwe wyłącznie, jeżeli zostanie przywrócony termin do dokonania tej czynności. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie przewidują bowiem wstrzymania biegu terminów ustawowych. Tak więc również postępowanie w przedmiocie prawa pomocy nie może stanowić i nie stanowi podstawy do wstrzymania lub wydłużenia biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 2008 r., sygn. akt I GZ 202/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Niemniej jednak okoliczności związane z wyznaczeniem fachowego pełnomocnika mogą mieć wpływ na zasadność wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. W tym też znaczeniu, interesy strony, której sytuacja finansowa nie pozwala na samodzielne ustanowienie pełnomocnika, są chronione w postępowaniu sądowoadministracyjnym – z jednej strony bowiem ma ona uprawnienie do skorzystania z bezpłatnych usług profesjonalnego pełnomocnika, a z drugiej dysponuje środkami prawnymi umożliwiającymi skuteczne uchylenie się od negatywnych skutków uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego, które to uchybienie jest następstwem procedury związanej z wyznaczeniem pełnomocnika. Z tych też względów stwierdzić należy, że złożenie dopiero dnia 22 października 2010 r. skargi kasacyjnej od wyroku Sądu pierwszej instancji doręczonego pełnomocnikowi strony 11 czerwca 2010 r., niewątpliwie nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w art. 177 § 1 p.p.s.a. Skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej i nadanie sprawie dalszego biegu byłoby możliwe, jak już wyżej wskazano, jedynie w przypadku złożenia przez pełnomocnika, w terminie przewidzianym w art. 87 § 1 p.p.s.a., wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i uwzględnieniu tego wniosku przez Sąd. Niemniej jednak w sprawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie został złożony. Skoro pełnomocnik nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, to Sąd pierwszej instancji słusznie odrzucił spóźnioną skargę kasacyjną, zgodnie z art. 178 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.