I FSK 302/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grażyna Jarmasz, , , po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa S.M. C. H. W. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 1783/10 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa S. M. C. H. W. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 14 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 1783/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Przedsiębiorstwa S. M. C. H. W. w W. (dalej Spółka lub Skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 14 maja 2010 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za p[poszczególne miesiące 2004 r. Zarządzeniem z dnia 27 września 2010 r. Sąd pierwszej instancji wezwał Spółkę do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi. Wezwanie to zostało doręczone Spółce w dniu 30 września 2010 r. wraz z pouczeniem, że wpis należy uiścić w ciągu 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżąca stosując się do wezwania sądu w dniu 7 października 2010 r. za pośrednictwem Internetu, opłaciła wpis od skargi. Natomiast z kasowego potwierdzenia uiszczenia wpisu wynikało, że wpis został uiszczony w dniu 8 października 2010 r., tj. dzień po upływie terminu dla dokonania tej czynności. Powyższe spowodowało, że Sąd pierwszej instancji uznał, iż zaszła podstawa do odrzucenia skargi, wymieniona w art. 220 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Zdaniem Sądu w piśmie skierowanym do Skarżącej Spółki w sposób prawidłowy zostało zawarte wezwanie do uiszczenia należnego wpisu, a wezwanie do dokonania tej czynności, zawierające pouczenie o skutkach jej niewykonania doręczono Skarżącej 30 września 2010 r., zatem siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu upłynął 7 października 2010 r. Według Sądu Skarżąca Spółka do dnia 7 października 2010 r. nie dopełniła wskazanej w wezwaniu czynności, tj. uiszczenia wpisu od skargi, zrobiła to dopiero 8 października zatem dzień po upływie terminu. W skardze kasacyjnej od powyższego postanowienia Spółka zaskarżył je w całości zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., dalej jako p.u.s.a.) oraz art. 3 w zw. z art. 220 § 3 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że momentem decydującym dla przyjęcia terminu, w jakim Strona uiściła wpis od skargi jest data wpływu środków na rachunek Sądu pomimo, że polecenie przelewu środków na opłatę wydane zostało przed upływem zakreślonego terminu w chwili złożenia dyspozycji na rachunku, którego dotyczyła dyspozycja przelewu znajdowały się środki umożliwiające realizację przelewu w pełnej wysokości, a w konsekwencji nieuzasadnione zastosowanie art. 220 § 3 p.p.s.a. w sytuacji kiedy skarga w istocie została opłacona w terminie. Mając na uwadze powyższe wniesiono o dopuszczenie dowodu z zaświadczenia N. S.A. w G. z dnia 26 października 2010 r. na okoliczność rzeczywistej daty zlecenia przelewu na rachunek WSA w Warszawie tytułem opłaty od skargi w sprawie III SA/Wa 1783/10. Wniesiono także o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w całości. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżąca powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz orzecznictwo Sądu Najwyższego stwierdził, że decydują dla oceny, czy doszło do uchybienia terminowi do uiszczenia wpisu od skargi winien być moment wydania przez zobowiązanego bądź osobę działającą na jego rzecz polecenia przelewu, o ile w tej dacie na rachunku zlecającego przelew bankowy istniało pokrycie dla tej czynności bankowej. Dalej wskazano, że osoba działająca na rzecz Skarżącej Spółki polecenie przelewu wydała za pośrednictwem systemu bankowości elektronicznej w dniu 7 października 2010 r., zatem w terminie otwartym dla uiszczenia wpisu. W tym czasie na jej rachunku bankowym zgromadzone były środki pieniężne pozwalające na realizację przelewu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej, że przy ustaleniu terminu dokonania opłat za pomocą przelewu istotna jest data złożenia dyspozycji, jego zaś realizacja ma znaczenie drugorzędne. Stanowisko to wynika bowiem z utrwalonej od ponad trzydziestu lat linii orzeczniczej Sądu Najwyższego, w której ustalono, że za datę uiszczenia opłaty sądowej dokonanej za pomocą przelewu, uznaje się dzień przyjęcia polecenia przelewu przez bank, w którym zlecający posiada rachunek, pod warunkiem, że na rachunku tym znajduje się wystarczająca ilość środków pieniężnych, niezbędnych do realizacji zlecenia. Okoliczność, kiedy bank wykonuje polecenie przelewu ma znaczenie drugorzędne (postanowienie SN z dnia 27 stycznia 1969 r. I PZ 76/68, OSNCP 1969, nr 9, poz. 167, uchwała z dnia 16 grudnia 1983 r., III PZP 47/83, OSNC 1984, Nr 7, poz. 110, postanowienie z 30 listopada 2000 r., I CZ 11/00, nie publ.; postanowienie SN z 10 grudnia 2003 r., sygn. akt V CZ 127/03, które dotyczy bezpośrednio poleceń przelewów złożonych przy pomocy Internetu). Wymaga podkreślenia, że polecenie przelewu jest oświadczeniem woli (w rozumieniu art. 60 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm., dalej jako Kodeks cywilny) skierowanym do banku, w którym zlecający prowadzi rachunek. Zgodnie z zasadą swobodnej formy oświadczeń woli wyrażonej w art. 60 Kodeksu cywilnego, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny. Aby polecenie przelewu było skuteczne i rodziło skutki prawne, koniecznym jest by zostało ono przez bank przyjęte. Ponadto w momencie złożenia zlecenia na rachunku zlecającego powinny znajdować się środki pieniężne niezbędne do jego realizacji. W wyniku nowelizacji kodeksu cywilnego z 14 lutego 2003 r., (Dz. U. nr 49, poz. 408), która weszła w życie z dniem 25 listopada 2003 r., uregulowano kwestię obrotu prawnego dokonanego za pomocą elektronicznych środków komunikacji, w tym m.in. terminu złożenia oświadczenia woli w postaci elektronicznej. W myśl art. 61 § 2 Kodeksu cywilnego oświadczenie woli wyrażone w postaci elektronicznej jest złożone innej osobie z chwilą, gdy wprowadzono je do środka komunikacji elektronicznej w taki sposób, żeby osoba ta mogła zapoznać się z jego treścią. Mając na uwadze powyższy przepis, należy uznać, że dniem w którym uiszczono wpis sądowy za pomocą elektronicznego środka komunikacji jest dzień, w którym polecenie przelewu wprowadzone zostało do urządzenia nadawczego, w taki sposób, żeby bank mógł zapoznać się z jego treścią (nie zapominając o fakcie, że na rachunku bankowym zlecającego powinny znajdować się środki pozwalające na realizację przelewu) (zob. postanowienie NSA z dnia 19 września 2006 r., sygn. akt I FSK 336/06). Z załączonego do skargi kasacyjnej dokumentu, a konkretniej zaświadczenia z dnia 26 października 2010 r. wystawionego przez Bank N. wynika, że polecenie przelewu zostało wprowadzone do sytemu bankowości elektronicznej przez Spółkę w dniu 7 października 2010 r. o godz. 22:50:43. Należy także przyjąć, że na rachunku bankowym Spółki istniały środki na realizację zleconego przelewu, gdyż kwota ta ostatecznie wpłynęła na rachunek bankowy sadu wojewódzkiego. Mając te okoliczności na uwadze Sąd kasacyjny uznał, że wpis od skargi został uiszczony w zakreślonym przez Sąd pierwszej instancji terminie. Wobec powyższego podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 220 § 3 p.p.s.a. zasługuje na uwzględnienie, dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 powołanej ustawy orzekł jak w sentencji.