IV SA/Po 456/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Donata Starosta Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 września 2010 r. sprawy ze skargi Z. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji oddala skargę Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Prezydent [...], działając na podstawie art. 148 w związku z art. 149 § 3 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.) dalej kpa odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2007 r. nr [...], która to decyzja ustalała warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie [...] z rozbiórką istniejącego budynku na działce nr [...]. Organ I instancji stwierdził w uzasadnieniu, że z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpił Z. N. który wskazał, że w trakcie postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy nie został uznany za stronę. Prezydent [...] podkreślił, że zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jest regulowane przepisami ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80 poz. 717 ze zm.) dalej ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Stroną tego postępowania mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści działek bezpośrednio położonych przy nieruchomości objętej wnioskiem. Dane dotyczące nieruchomości i ich właścicieli zawarte są w ewidencji gruntów i budynków - art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. nr 240 poz. 2027 ze zm.). Organ I instancji podkreślił, że zgodnie z wypisem z Bazy Ewidencji Gruntów [...] z dnia [...] listopada 2009 r. wnioskodawca nie figuruje w ewidencji gruntów i budynków jako właściciel nieruchomości nr [...] ani jako użytkownik wieczysty, w związku z powyższym nie może zostać uznany za stronę postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji na działkach [...]. Od opisanej decyzji odwołanie złożył Z. N., uzupełniając swoje argumenty pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. Odwołując się podkreślił, że w całości podtrzymuje żądania zawarte we wniosku o wznowienie postępowania. Swój interes prawny Z. N. wywodzi z faktu dzierżawienia części działki o nr [...] oraz posiadanej zgody Wydziału [...] na wybudowanie pawilonu na dzierżawionej części działki. Zgłoszenie wykonania pawilonu miało miejsce w dniu [...] maja 1997 r. i odbyło się w Urzędzie Miasta [...]. Odwołujący się zaznaczył, że wniosek o wznowienie postępowania rozstrzygał Prezydent Miasta [...], który nie mógł być obiektywny w tej sprawie, skoro wcześniej sprzedał przedmiotową nieruchomość firmie, która następnie złożyła wniosek o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Uzasadnienie decyzji Prezydenta Miasta [...] jest ogólnikowe oraz zawiera przepisy ustaw, które w ogóle nie mają związku ze sprawą. Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że wznowienie postępowania jest trybem nadzwyczajnym, w wyniku którego może dojść do uchylenia decyzji ostatecznej. Kolegium wyjaśniło, że w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która reguluje postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy, nie ma przepisu określającego strony tego postępowania, zatem zastosowanie ma ogólny przepis art. 28 kpa. Zdaniem Kolegium, które powołało się na rozbudowane orzecznictwo sądów administracyjnych, stronami postępowania o ustalenie warunków zabudowy są: wnioskodawca, właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości objętej wnioskiem oraz właściciele lub użytkownicy wieczyści działki sąsiadującej, przy czym sąsiedztwo niekoniecznie należy rozumieć jako bezpośrednie graniczenie działek, lecz jako obszar objęty wpływem planowanej inwestycji (m. in. wyrok NSA z dnia 28 września 2006 r. sygnatura akt II OSK 726/06 – publ. Lex 203457, uchwały składów pięciu sędziów NSA z dnia 25 września 1995 r., sygn. akt VI SA 13/95 - publ. w ONSA 1995 r., z. 4, poz. 154 i z dnia 4 grudnia 1995 r., sygn. akt VI SA 20/95 - publ. w ONSA 1996 r., z. 2, poz. 54). Odwołujący się nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego, że jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym działki sąsiadującej z terenem objętym przedmiotową inwestycją. Z wniosku o wznowienie postępowania wynika, że strona jest dzierżawcą działki sąsiadującej z terenem objętym inwestycją, co nie daje Z. N. statusu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Na opisaną decyzję Kolegium skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył Z. N. W skardze powtórzył wcześniej podnoszone argumenty podkreślając, że jest dzierżawcą gruntu na działce [...]. Umowa dzierżawy nr [...] została zawarta dnia [...] grudnia 1995 r. z ówczesnym [...]. Pawilon został wybudowany na podstawie uzyskanych przez skarżącego decyzji: o ustaleniu warunków zabudowy oraz pozwolenia na budowę. Powyższe decyzje oraz urzędowe stwierdzenie, że pawilon nadaje się do użytkowania obalają argumentację organów administracji o braku przymiotu strony w sprawie o ustalenie warunków zabudowy. Podkreślił, że na skutek zwłoki pomiędzy złożeniem odwołania a jego rozpoznaniem, pismem z dnia [...] maja 2010 r. złożył skargę na bezczynność SKO w [...], po czym w dniu [...] maja 2010 r. otrzymał decyzję Kolegium datowaną na dzień [...] marca 2010 r. nadaną w urzędzie pocztowym w dniu [...] maja 2010 r. o godz. 22.00. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie wskazując, że w całości podtrzymuje argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Dnia [...] czerwca 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynęła skarga Z. N. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w rozpoznawaniu odwołania od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] i została zarejestrowana pod sygnaturą IV SAB/Po [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa jest możliwe tylko w razie gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne, a także w sytuacji gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 kpa. Niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych ma miejsce wówczas, gdy żądanie wszczęcia postępowania złoży jednostka nie będąca stroną w sprawie lub strona nie mająca zdolności do czynności prawnych, a działająca bez przedstawiciela ustawowego. W przedmiotowej sprawie organy administracji publicznej już we wstępnej fazie badania wniosku uznały, że skarżący nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Z poglądem tym należy się zgodzić. Orzecznictwo sądów administracyjnych, zarówno przytoczone w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] jak i szereg orzeczeń późniejszych, wyjaśnia, że z zasady stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jest właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, której dotyczy postępowanie. Natomiast właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiadujących z nieruchomością, której dotyczy postępowanie, mogą być stroną po wykazaniu w konkretnej sprawie i okolicznościach tej sprawy przesłanek z art. 28 kpa, a więc wpływu wyniku tego postępowania na własny interes prawny lub obowiązek (vide wyrok NSA z dnia 28 września 2006 r. sygn. akt II OSK 726/06). W orzecznictwie dominuje pogląd, że tylko przepis prawa materialnego stanowiąc podstawę interesu prawnego stwarza dla określonego podmiotu legitymację procesową strony. Stąd o tym czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danej osoby czy nawet dopuszczenie jej przez organ administracji do udziału w postępowaniu, lecz okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako interes prawny. Zasada ochrony interesów osób trzecich określona w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80 poz. 717 ze zm.) stanowi, że każdy w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego ma prawo do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych, z tym, że przez odmowę interesów należy rozumieć interes prawny a nie faktyczny. W ocenie Sądu skarżący interesu prawnego składając wniosek nie wykazał, a ustalenia poczynione przez organ również interes prawny skarżącego w sprawie wykluczają. W rozpoznawanej sprawie niespornym jest to, co ustalił organ, a co sam skarżący przyznaje, że działka [...] jest przedmiotem dzierżawy przez skarżącego, a właścicielem działki jest Miasto [...]. Jakkolwiek w wielu orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego wymienia się przypadki powstania interesu prawnego, o którym rozstrzyga się decyzją administracyjną, wywodzonego ze stosunków cywilnoprawnych, w których pozostają strony postępowania administracyjnego, między innymi dzierżawy, lecz są to przypadki, w których przedmiotem postępowania jest nieruchomość dzierżawiona, której dotyczy postępowanie. W przedmiotowej sprawie żądanie wznowienia postępowania dotyczyło ustalenia warunków zabudowy na działkach [...], a wiec nie na działce dzierżawionej przez skarżącego, lecz przyległych. Utrudnienia związane z prowadzoną inwestycją, problem z transportem czy postawienie ogrodzenia przez inwestora wkraczające w działkę dzierżawioną, mają charakter sporów cywilnoprawnych. Stąd nie można uznać wywodów skargi za usprawiedliwione. Ubocznie należy jedynie wskazać, że zarzuty skargi dotyczące sposobu i terminów rozpoznania odwołania w przedmiotowej sprawie były przedmiotem kontroli Sądu w sprawie o sygnaturze IV SAB/Po [...] którą to sprawę rozpoznano w tutejszym Sądzie dnia [...] września 2010 r. i odnoszenie się do nich wykracza poza istotę rozstrzyganej sprawy. Z powyższych względów na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.