IV SAB/Po 46/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Sędzia WSA Donata Starosta po rozpoznaniu w dniu 7 września 2010 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. P. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w dokonaniu oceny wykonanego obiektu postanawia umorzyć postępowanie W dniu [...] sierpnia [...] roku pełnomocnik D. P. Radca Prawny G. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. skargę na bezczynność w załatwieniu podania skarżącej –żądania strony z dnia [...] maja [...] roku dokonania oceny budowy(istniejącej) płyty do składowania obornika w aspekcie art.49b ust.q w związku z art.30 ust.1 pkt 1 i art.29 ust.1 pkt 1b) Prawa budowlanego. Pełnomocnik podniósł, że na podstawie art.3§2 pkt 8 w związku z art.149 i art.200 ppsa w związku z niezałatwieniem sprawy przez ponad 2 miesiące przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w K. sprawy: podania(istniejącej)płyty do składowania obornika w aspekcie art.49b ust.1 w związku z art.30 ust.1 pkt1 i art.29 iust.1 pkt 1 b Prawa Budowlanego wnosi o : 1.wydanie orzeczenia przez PINB w K. zgodnego z podaniem bez zbędnej zwłoki tj. uwzględnienie skargi w trybie autokontroli na podstawie art.54§3 ppsa, 2.uwzględnienie skargi na bezczynność PINB w K. przez WSA w P. i zobowiązanie go do załatwienia przedmiotowej sprawy, w określonym przez WSA w P. w terminie, w przypadku niezałatwienia sprawy przez PINB w K. w trybie autokontroli, 3.zasądzenie od PINB w K. na rzecz skarżącej niezbędnych kosztów postępowania 357 zł (wynagrodzenia pełnomocnika w kwocie 240 zł, kosztów sądowych-wpisu 100 zł, kosztów udzielonego pełnomocnictwa-opłaty skarbowej 17 zł) Pełnomocnika D. P. stwierdził, że PINB w K. naruszył przepis art.35 kpa polegające na nie załatwieniu przedmiotowej sprawy w terminie określonym tym przepisem. Pełnomocnik D. P. podniósł, że podaniem z [...] maja [...] roku wniosła ona poprzez swego pełnomocnika o wszczęcie z urzędu i przeprowadzenie postępowania oraz wydania orzeczenia w sprawie budowy(istniejącej) płyty do składowania obornika ,uwidocznionej na zdjęciach stanowiących załącznik do tego podania, w aspekcie art.49b ust.1 w związku z art.30 ust.1.Pomimo przeprowadzonej kontroli i stwierdzenia przedmiotowej budowli organ nie podjął jakichkolwiek działań. W wyniku wniesionego zażalenia na bezczynność WINB w P. stwierdził, iż PINB w K. działał zgodnie ze swymi kompetencjami i w ramach obowiązującego praw. Zdaniem pełnomocnika PINB w K. bezspornie stwierdził fakt istnienia murku oporowego i betonowego placu, a więc budowli. Żaden jednak z organów nie zajął się kwestią legalności ich istnienia ,ani też nie podjął się ich dokładnego zdefiniowania . Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o odrzucenie skargi na bezczynność w całości, ponieważ w jego ocenie brak było podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu i wydania orzeczenia w przedmiotowej sprawie, ponieważ w czasie przeprowadzonej kontroli nie stwierdzono naruszenia prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprawa podlega umorzeniu. W pierwszej kolejności konieczne jest wskazanie, że w sytuacji, gdy organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, do daty orzekania przez sąd administracyjny wyda akt lub podejmie czynność, której domagała się strona, to organ ten przestaje tkwić w bezczynności. Oznacza to, że organ we własnym zakresie usunął istniejące naruszenie prawa, przyznając, że pozostawał w bezczynności. Tym samym uznać należy, że skarga na bezczynność została uwzględniona w trybie tzw. samokontroli organu. Organ administracji publicznej, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, stosowanie do art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może bowiem w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Powyższe stanowisko zostało również zaprezentowane w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. I OPS 6/08, LEX nr 463487. Zgodnie z przepisem art. 161. § 1.ppsa sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba, że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W literaturze przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. W niniejszym postępowaniu należy mieć na uwadze interpretację przepisów prawa stanowiących o skardze na bezczynność w wyroku .Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2008 r. II OSK 1155/07 LEX nr 493176"W ramach skargi na bezczynność nie można rozstrzygać kwestii merytorycznych i określać, w jaki sposób powinna być rozpatrzona sprawa w postępowaniu administracyjnym." Odnosząc się do zarzutów skargi w pierwszej kolejności należy wyraźnie wskazać, że przedmiot rozpoznania Sądu pierwszej instancji stanowiła skarga na bezczynność organu nadzoru budowlanego. Jak przyjmuje się w literaturze z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności (T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86). Zatem skarga na bezczynność przede wszystkim jest środkiem przeciwdziałającym przewlekłości postępowania organów administracji publicznej. Wobec tego rzeczą sądu administracyjnego, rozpoznającego skargę na bezczynność organu administracji publicznej, jest dokonanie kontroli czy organ ten pozostaje w zwłoce w prowadzonym postępowaniu. Natomiast w ramach skargi na bezczynność nie można rozstrzygać kwestii merytorycznych i określać, w jaki sposób powinna być rozpatrzona sprawa w postępowaniu administracyjnym. Wobec tego sąd administracyjny w ramach rozpoznawania skargi na bezczynność organu administracji publicznej nie może nakazywać organowi wydania decyzji, postanowienia lub podjęcia czynności określonej treści. Uwzględnienie skargi na bezczynność organu jest wyłączone w przypadku wydania decyzji, niezależnie od tego, czy nastąpiło to w terminie określonym w kodeksie postępowania administracyjnego. Prawidłowość podjętej decyzji lub czynności może zostać poddana ocenie w innej sprawie w toku postępowania odwoławczego i następnie wskutek skargi do sądu administracyjnego. Podkreślenia wymaga fakt, że uwzględnienie skargi na bezczynność w rozpoznawanej sprawie było wyłączone z uwagi na pismo z dnia [...] czerwca [...] roku sporządzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na wniosek D. P. z dnia [...] maja [...] roku, a więc udzielone w terminie 30 dni od daty złożenia przez D. P. podania żądającego wszczęcia z urzędu i przeprowadzenia postępowania oraz wydania orzeczenia w sprawie budowy płyty do składowania obornika w S. przy ul. O. przez E. i J. O. W piśmie tym sporządzonym przez uprawniony organ ,zaopatrzony podpisem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego znajduje się stwierdzenie, że brak podstaw prawnych do wszczęcia postępowania i wydania orzeczenia w przedmiotowej sprawie. Ponieważ w dniu 26 maja 2010 roku organ nadzoru zgodnie z uregulowaniami zawartymi w art. 81 ust.1 pkt 1, art. 81 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane przeprowadził z urzędu kontrolę przestrzegania i stosowania przepisów Prawa budowlanego dotyczącą budowy Płyty do składowania obornika usytuowanej, na nieruchomości wskazanej przez D. P. W wyniku powyższej kontroli stwierdzono, iż w miejscu wskazanym przez wnioskodawczynię przy starym budynku inwentarskim od strony zachodniej nie stwierdzono istnienia płyty do składowania obornika, ani oznak jego użytkowania. Do budynku inwentarskiego został zamontowany mechaniczny usuwasz obornika przy murku oporowym, na utwardzonym betonem miejscu stała przyczepa ciągnikowa, na którą obornik jest wyrzucany bezpośrednio z budynku za pośrednictwem usuwawacza i wywożony na nową, oddaną do użytkowania na podstawie pozwolenia na budowę znak [...] z dnia [...] roku udzielonego przez Starostę K. E. i J. O. Plac, który został przedstawiony na zdjęciach skarżącej z dnia [...] i [...] września [...] roku w chwili dokonywania kontroli nie nosi cech składowania obornika. Świetle tych ustaleń organ nie stwierdził naruszenia Prawa Budowlanego. Kodeks nie przewiduje nie tylko formy odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, lecz także instytucji odmowy wszczęcia postępowania, jeżeli przez odmowę rozumieć akt administracyjny odmawiający wszczęcia postępowania. W przypadku postępowania wszczynanego na wniosek strony organ może zachować się tylko w sposób przewidziany w przepisach rozdziału 1 działu II, tj. albo pozostawić podanie bez rozpoznania, albo przekazać sprawę organowi właściwemu w sprawie lub zwrócić podanie wnoszącemu z odpowiednim pouczeniem. Wydanie decyzji lub postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania nie znajduje uzasadnienia w przepisach kodeksu (B. Adamiak (w:) Komentarz, 1996, s. 311), a ponadto decyzja taka lub postanowienie musiałyby zostać uznane za wydane z naruszeniem prawa, gdyby podstawą odmowy wszczęcia postępowania były sytuacje przewidziane w art. 64 i n., dla których przewidziane są odpowiednie czynności procesowe organu administracji publicznej. W przypadku zaś postępowania wszczynanego z urzędu problem odmowy wszczęcia postępowania nie powstaje, chyba że chodzi o wnioski osób uprawnionych do żądania wszczęcia postępowania z urzędu. W tych jednak przypadkach przepisy kodeksu przewidują wydanie odpowiednich aktów administracyjnych lub zobowiązują organ do wszczęcia postępowania z urzędu.(vide-Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej LEX 2010Komentarz bieżący do art. 61 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071)). Skoro, zatem w momencie rozpoznawania przez Sąd skargi organ nie pozostawał już w bezczynności, gdyż o braku podstaw o do wszczęcia postępowania z urzędu powiadomił, to brak jest podstaw do zastosowania żądanego przez skarżącą trybu przewidzianego w art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to znaczy do orzekania o obowiązku wydania przez organ we wskazanym terminie aktu lub podjęcia czynności. Tym samym dalsze rozpoznawanie sprawy ze skargi D. P. stało się bezprzedmiotowe. Sąd administracyjny zgodnie ze wskazaną wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma podstaw do nakładania na organ administracyjny wydawania decyzji nakazującej rozbiórkę budowli w trybie art.49b Prawa budowlanego. Oczywistym zaś jest, że w razie umorzenia postępowania z przyczyn określonych w art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący ma możliwość ubiegania się o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, stosownie do art. 201 § 1 powyższej ustawy (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 04 sierpnia 2009 r., II OSK 646/09, dostępny w Internecie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zauważyć jednak należy, że w niniejszej sprawie postępowanie stało się bezprzedmiotowe, gdyż w momencie wnoszenia skargi tej bezczynność nie występowała. organ zaś nie wydał żadnej decyzji w trybie autokontroli. Tym samym o zwrocie kosztów sąd nie orzekał. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa postanowił jak w sentencji. jh