VI SA/Wa 409/10
WyrokWSA w Warszawie2010-09-08
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Magdalena Maliszewska, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynalazek dotyczący procesu wytwarzania wielowarstwowych folii polimerowych, a w szczególności sposób wytwarzania laminowanej szyby, posiada poziom wynalazczy, jeśli kluczowa cecha polegająca na nie-rozciąganiu folii zabezpieczającej nie wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki, a dokumenty przeciwstawione przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej dotyczą podobnych rozwiązań?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy prawidłowo ocenił, iż zgłoszone rozwiązanie nie posiada poziomu wynalazczego, ponieważ nie wynika ono w sposób oczywisty ze stanu techniki. Pomimo różnic w tytułach dokumentów przeciwstawionych, dotyczą one tego samego problemu co zgłoszenie skarżącej, a efekt wynalazczy jest oczywisty. Brak informacji o rozciąganiu folii w dokumentach przeciwstawionych nie przesądza o jej braku, ale też nie dowodzi jej istnienia w sposób pozwalający na uznanie wynalazku za nieoczywisty.Stan faktyczny
Skarżąca P. S.P.A. wniosła skargę na decyzję Urzędu Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą udzielenia patentu na wynalazek "Proces wytwarzania wielowarstwowych folii polimerowych". Urząd Patentowy odmówił udzielenia patentu, uznając, że wynalazek nie posiada poziomu wynalazczego, gdyż wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki, w szczególności z polskich opisów patentowych nr [...] i zgłoszenia [...]. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, podnosząc m.in. że kluczowa cecha wynalazku - nie-rozciąganie folii zabezpieczającej - nie została ujawniona w dokumentach przeciwstawionych.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2010 r. sprawy ze skargi P. z siedzibą w S., W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek oddala skargę
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej jako: Urząd Patentowy) na podstawie art. 24 i 26 oraz art. 245 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.), dalej cyt. jako: p.w.p., po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wniesionego przez P. S.P.A. z siedzibą w S., Włochy, utrzymał w mocy decyzję tego organu z dnia [...] września 2009 r. odmawiającą udzielenia patentu na wynalazek pt. "Proces wytwarzania wielowarstwowych folii polimerowych".
Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] kwietnia 2003 r. weszło w fazę krajową złożone przez P. S.P.A. z siedzibą w S., Włochy, (zwana dalej skarżącą) międzynarodowe zgłoszenie [...] z pierwszeństwem z dnia [...] października 2001 r. wynalazku pt. "Proces wytwarzania wielowarstwowych folii polimerowych", oznaczone w Urzędzie Patentowym nr [...]. Zastrzeżenia patentowe zawierały czternaście punktów, w tym w pkt. 1 zastrzeżenie o następującej treści:
1. Proces wytwarzania złożonej folii zawierającej co najmniej jedną warstwę giętkiej folii zabezpieczającej wraz z co najmniej jedną warstwą giętkiej folii nośnej z tworzywa sztucznego, przy czym warstwy te są ciągnięte z oddzielnych rolek zasilających, ogrzewane do temperatury spajania i prasowane razem, aby wytworzyć złożoną folię znamienny tym, że giętka folia zabezpieczająca nie jest rozciągana przed wprowadzeniem jej w folię złożoną.
w pkt. 12 określającym kategorię "proces wytwarzania laminowanej szyby" zastrzeżenie o następującej treści:
12. Proces wytwarzania laminowanej szyby, zawierającej co najmniej dwa arkusze szkła z co najmniej jedną warstwą pośrednią pomiędzy nimi, przy czym ta warstwa pośrednia zawiera co najmniej jedną warstwę giętkiej folii zabezpieczającej i co najmniej jedną warstwę giętkiej folii nośnej z tworzywa sztucznego, znamienny tym, że tworzy się zespół laminatu wstępnego, zawierający wymienione arkusze szkła z warstwą pośrednią pomiędzy nimi i ogrzewa się ten zespół w autoklawie tak, aby wytworzyć laminowany wyrób szklany, proces znamienny tym, że wymieniona warstwa pośrednia została wytworzona w procesie według zastrz. 1-11.
w pkt. 13 określającym kategorię "złożona folia" zastrzeżenie o następującej treści:
13. Złożona folia, znamienna tym, że została wytworzona w procesie według zastrz. 1-11.
w pkt. 14 określającym kategorię "laminowana szyba" zastrzeżenie o następującej treści:
14. Laminowana szyba znamienna tym, że zawiera co najmniej jedną złożoną folię według zastrz. 13.
Urząd Patentowy zawiadomieniem z dnia [...] marca 2009 r. działając w trybie art. 49 ust. 2 p.w.p. zawiadomił skarżącą, że zebrane dowody i materiały mogą świadczyć o istnieniu przeszkód do uzyskania patentu, albowiem zgłoszenie nie spełnia wymogów art. 24 i 26 p.w.p. Wskazał cztery polskie opisy patentowe: [...] oraz jedno zgłoszenie [...], z których wynika, iż znane są szyby laminowane, znane są sposoby ich wytwarzania oraz znane są laminaty foliowe mające zastosowanie w szybach zespolonych.
Przytaczając treść poszczególnych fragmentów ze wskazanych wyżej opisów patentowych oraz ze wskazanego zgłoszenia Urząd Patentowy stwierdził, iż zgłoszone rozwiązanie wynika w sposób oczywisty z przeciwstawionych materiałów.
Wskazał m.in., że z polskiego opisu patentowego nr [...] (zwanego dalej jako: D1) znany jest sposób wytwarzania szyby bezpiecznej zespolonej z pierwszą szybą i kilkuwarstwowym elementem pośrednim w postaci laminatu foliowego. Z opisu tego znana jest również folia nośna z termoplastycznego tworzywa sztucznego, składająca się z folii nośnej z poli(tereftalanu etylenu) i z dwóch folii łączących na bazie poliwinylobutyralu. Szyba jest wytwarzana w wyniku prasowania przy użyciu nacisku i ciepła oraz co najmniej jednego odpowietrzania dwóch szyb i umieszczonej między nimi folii. Natomiast z polskiego zgłoszenia patentowego [...] (zwanego dalej jako: D2) znany jest sposób wytwarzania wygiętej szyby z pierwszej szyby, pierwszej warstwy zespalającej, zaopatrzonej w system cienkich warstw, termoplastycznej folii nośnej, drugiej warstwy zespalającej oraz drugiej szyby. Sposób wg zgłoszenia [...] polega na tym, iż laminat utworzony z ww. warstwy odpowietrza się i łączy wstępnie przy użyciu ciśnienia i ciepła po czym łączy się ostatecznie przy użyciu ciśnienia i ciepła.
Urząd Patentowy wyznaczył skarżącej termin na zajęcie stanowiska odnośnie przeciwstawionych materiałów.
W odpowiedzi na ww. zawiadomienie organu, skarżąca w piśmie z dnia [...] lipca 2009 r. nie zgodziła się z oceną Urzędu Patentowego podnosząc, iż żaden z przeciwstawionych dokumentów nie ujawnia kluczowej cechy zdefiniowanej w części znamiennej zastrzeżeń przedmiotowego zgłoszenia, a mianowicie tego, że giętka folia zabezpieczająca z tworzywa sztucznego nie jest rozciągana w trakcie sprasowania z folią nośną celem uzyskania złożonej folii. Tej cechy nie posiadają przeciwstawione dokumenty.
Decyzją z dnia [...] września 2009 r. działając na podstawie art. 24 i 26 oraz art. 49 ust. 1 p.w.p. Urząd Patentowy odmówił udzielenia patentu na wynalazek pt. "Proces wytwarzania wielowarstwowych folii polimerowych".
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż przeciwstawione dokumenty świadczą o braku ustawowych warunków do uzyskania patentu na zgłoszone rozwiązanie. Odnosząc się do argumentu skarżącej, iż żadna z przytoczonych publikacji nie ujawnia unikalnego rozwiązania o tym, że giętka folia zabezpieczająca z tworzywa sztucznego nie jest rozciągana w trakcie sprasowania z folią nośną celem uzyskania złożonej folii, Urząd Patentowy zwrócił uwagę na rozbieżności we wskazaniu tej cechy w opisie rozwiązania, w którym na str. 3 wskazano, iż giętka folia zabezpieczająca nie jest znacznie rozciągana przed wprowadzeniem jej w folię złożoną, oraz w zastrzeżeniu nr 1, co nie wyklucza możliwości jej rozciągania.
Organ stwierdził, iż z polskiego opisu patentowego nr [...] wynika, iż tylko folia nośna (czyli wykonana z politereftalanu etylenu) jest orientowana na rozciąganie ale jako folia wyjściowa, czyli w procesie laminowania jej z folią łączącą nie poddaje się jej procesowi rozciągania. Opis [...] nie zawiera informacji wskazujących na proces rozciągania folii łączącej, czyli wykonanej z poliwinylobutyralu, co w ocenie organu świadczy o tym, że analogiczne jak w przedmiotowym zgłoszeniu nie jest ona rozciągana przed utworzeniem laminatu. Laminat znany z powyższego opisu ma zastosowanie, analogiczne jak w zgłoszeniu w laminowanych szybach i analogicznie jak szyba według niniejszego rozwiązania jest pozbawiony fałd.
Urząd Patentowy wskazał, iż sposób wytwarzania szyby znany z opisu [...] charakteryzuje się takimi samymi czynnościami jak proces wytwarzania laminowanej szyby według rozwiązania. Również w zgłoszeniu [...] brak jest informacji dotyczących rozciągania folii, co zdaniem organu jednoznacznie wskazuje na to, iż nie jest ona poddana rozciąganiu. Ze zgłoszenia tego (D2) znana jest laminowana szyba, jak i sposób jej wytwarzania, w którym pakiet szkło – folia odpowietrza się i łączy przy użyciu ciśnienia i ciepła, a więc analogicznie jak według przedmiotowego rozwiązania.
Skarżąca wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy i uchylenie decyzji z dnia [...] września 2009 r. Odnosząc się do zauważonej rozbieżności odnośnie rozciągania folii wskazywała, iż zastrzeżenie nr 1 wynika ze zgłoszenia stanowiącego pierwszeństwo oraz podkreślając, iż zastrzeżenia patentowe definiują zakres ochrony wynalazku a nie opis. Nie zgadzała się ze stwierdzeniem Urzędu Patentowego, że skoro w dokumentach D1 i D2 nie znajduje się informacja o braku rozciągania folii to cecha ta jest ujawniona, wskazywała, że sposób wg dokumentu D1 nie ujawnia ani nie sugeruje, iż "giętka folia zabezpieczająca nie jest rozciągana przed wprowadzeniem jej w folię złożoną. Podniosła, że określenie "pobiera się" jednoznacznie oznacza, że folię "odciąga się" z beli w sposobie [...]. Ponadto ta laminowana folia musi być koniecznie poddana rozciąganiu przed połączeniem/sprasowaniem jej z folią nośną.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Urząd Patentowy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, iż rozpatrywany wynalazek został zgłoszony do Urzędu dnia [...] października 2001 r., czyli w okresie obowiązywania ustawy - Prawo własności przemysłowej. W decyzji z dnia [...] września 2009 r. uznał rozwiązania ujęte w przedmiotowym zgłoszeniu za pozbawione poziomu wynalazczego.
Zgodnie z art. 26 ust. 1 p.w.p., wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki.
Przy ocenie poziomu wynalazczego zgłoszenia rozpatruje się każde rozwiązanie przedstawione w zastrzeżeniach, zadając sobie pytanie czy przed datą pierwszeństwa, biorąc pod uwagę ówczesny stan techniki, przeciętny znawca dziedziny techniki, do której należy rozwiązanie, doszedłby do takich rozwiązań. Przy pozytywnej odpowiedzi na to pytanie należy uznać rozwiązanie za oczywiste. Poziom wynalazczy rozważa się w świetle jednego lub większej liczby wcześniejszych dokumentów traktowanych łącznie.
Urząd Patentowy przypomniał, iż z polskiego opisu patentowego nr [...] (D1) stanowiącego przeciwstawienie dla rozpatrywanego wynalazku, znany jest sposób wytwarzania laminowanej szyby pozbawionej fałd, składającej się z arkuszy szkła oraz z folii nośnej z politereftalanu etylenu (PET) i folii łączącej na bazie poliwinylobutyralu (PVB) (czyli analogicznie jak folia zabezpieczająca wg wynalazku).
Nie podzielił stanowiska skarżącej, że określenie folie "pobiera się" z beli jest równoznaczne z rozciąganiem folii. Ogólnikowe określenie folie "pobiera się" nie oznacza, iż folie ulegają rozciąganiu. W opisie (D1) brak jest cech technicznych wskazujących na to, że ww. folia jest rozciągana. Opis [...] nie zawiera informacji wskazujących na proces rozciągania folii łączącej czyli wykonanej z poliwinylobutyralu (PVB), co oznacza, że analogicznie jak w zgłoszeniu nie jest ona rozciągana przed utworzeniem laminatu.
Zauważył, że skarżąca nie wykazała, iż folia zabezpieczająca/łącząca z PVB jest rozciągana przed wprowadzeniem jej w folię złożoną. W przeciwstawionym opisie (D1) nie ma żadnej wzmianki, która by wskazywała na rozciąganie tej folii.
Urząd Patentowy zwrócił uwagę na przykład wykonania zamieszczony na str. 7, który jest potwierdzeniem stanowiska organu, że folia łącząca nie jest rozciągana przed wprowadzeniem jej w folię złożoną. Wg przykładu "Mającą grubość 0,38 mm, obustronnie karbowaną folię łączącą PVB firmy M., folię nośną PET (..) oraz drugą mającą grubość 0,38 mm, obustronnie karbowaną folię łączącą PVB firmy M. zdejmowano z bel, po czym łączono w temperaturze 60 do 70°C między parą walców w odpowietrzony i częściowo sklejony laminat wstępny(..). Powlekana folia nośna PET była przed powlekaniem dwuosiowo orientowana i stabilizowana termicznie".
Jak wynika z powyższego twórca polskiego opisu patentowego nr [...] informuje jedynie o rozciąganiu folii nośnej PET, natomiast nie podaje żadnych informacji, które sugerowałyby rozciąganie także folii z PVB. W całym opisie (D1) brak jest wskazania na jakiekolwiek urządzenie mogące przeprowadzić rozciąganie zdejmowanych folii.
W konkluzji Urząd Patentowy stwierdził, iż określenia zamieszczone w przeciwstawionym opisie, tj.: "folie pobiera się z beli", a także określenie "folię zdejmowano z bel" nie jest równoznaczne z rozciąganiem, czyli odkształceniem folii.
Odnosząc się do argumentu skarżącej, że figury 1 i 2 zamieszczone w opisie jej zgłoszenia przedstawiają schemat procesu technologicznego wytwarzania złożonych folii, tj. zespołu połączonych ze sobą elementów stanowiących urządzenie, w którym jeden z elementów mechanizmu - walec śrubowy 6 działa tak, aby uniknąć rozciągania folii z PVB podczas jej przechodzenia przez walce ciągnące 4 i 5 do śrubowego walca, a prędkość działania różnych walców jest regulowana tak, aby zapewnić, że folia z PVB nie jest naprężona przy przechodzeniu z ciągnących walców 4 i 5 do śrubowych walców 6 i 21 oraz argumentu, iż żaden z przeciwstawionych dokumentów nie zawiera jakiegokolwiek odniesienia do wprowadzenia w folie/folię stanu odprężania organ wskazał, że w dokumencie D1 brak jest informacji charakteryzujących zespół połączonych ze sobą elementów stanowiących przyrząd do wytworzenia laminatu, co nie pozwala na stwierdzenie występowania, bądź nie występowania stanu odprężania folii z PVB przed jej wprowadzeniem w folię złożoną. Istotną okolicznością jest natomiast to, iż w całym opisie D1 nie ma żadnej wzmianki, która by wskazywała na rozciąganie folii z PVB. Twórca ww. opisu informuje o rozciąganiu jedynie folii z PET, co jest analogiczne do rozpatrywanego wynalazku.
Urząd Patentowy powołał się na zgłoszenie D2, w którym analogicznie jak w polskim opisie patentowym nr [...] (D1) brak jest informacji dotyczących rozciągania folii, co świadczy o tym, iż nie jest ona poddawana rozciąganiu.
Nie podzielił wniosku skarżącej, iż odwijanie foli z bębna, na którym folia dostarczana jest do procesu i mająca być wprowadzana w folię złożoną musi wiązać się z jej naprężeniem. Wskazał, że brak informacji o rozciąganiu folii przed wprowadzeniem jej w folię złożoną nie oznacza, że jest ona rozciągana. Stwierdził, iż skarżąca wyciąga wnioski, które nie znajdują potwierdzenia w przeciwstawionych dokumentach. W żadnym z nich nie podano informacji o rozciąganiu folii z PVB.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła skarżąca – P. S.P.A. z siedzibą w S., Włochy, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz uchylenie poprzedzającej ja decyzji z dnia [...] września 2009 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów:
1. prawa materialnego: art. 26 i art. 24 p.w.p. poprzez wadliwe przyjęcie, iż wynalazek nie posiada poziomu wynalazczego,
2. naruszenie przepisów postępowania:
- art. 7 k.p.a. w związku z art. 245 ust. 1 p.w.p., tj. zasady prawdy obiektywnej, poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie ustalenia, czy wynalazek spełnia przesłankę posiadania poziomu wynalazczego,
- art. 77 k.p.a. poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, tj. pominięcie dowodu z patentu udzielonego zgłaszającemu na analogiczny wynalazek przez Europejski Urząd Patentowy (nr [...]) oraz należytego rozpatrzenia przez organ zgromadzonych w sprawie dowodów, tj. przeciwstawionych polskich opisów patentowych,
- art. 80 oraz art. 84 k.p.a. tj. zasady swobodnej oceny dowodów poprzez oparcie rozstrzygnięcia na nie przekonywujących podstawach i jednoczesnym braku uzasadnienia zasadności ich przyjęcia w sprawie i w konsekwencji błędne logicznie przyjęcie, iż "brak informacji o procesie rozciągania jednoznacznie świadczy o tym, iż folia nie jest rozciągana" oraz stwierdzenie, że "brak informacji nie pozwala stwierdzić występowania rozciągania folii", w związku z czym braku dokonania przez Urząd samodzielnej oceny w przedmiocie kluczowej dla sprawy okoliczności występowania "rozciągania folii" i jednocześnie nie skorzystanie przez Urząd z opinii biegłego pozwalającej jednoznacznie stwierdzić powyższe zagadnienie techniczne,
- art. 8,11 oraz 107 § 3 k.p.a., tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, zasady przekonywania oraz właściwego uzasadnienia decyzji administracyjnej, poprzez niewłaściwe uzasadnienie wydanej decyzji i w konsekwencji brak przekonywującego wyjaśnienia powodów odmowy udzielenia patentu na wynalazek.
W obszernym uzasadnieniu skargi, m. in. wskazała, iż przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania folii złożonej, folia złożona oraz zawierająca ją laminowana szyba, w którym zaproponowano nowe i unikalne rozwiązanie produkcyjne zapobiegające występującemu dotychczas w produkcji, tzw. "naprężaniu się" i "marszczeniu się" folii złożonej stanowiącej warstwę pośrednią laminowanej szyby, co powodowało niejednorodność współczynnika załamania światła powłoki i z tym związane osłabienie właściwości optycznych szyby, a mianowicie pogorszenie odbijania szkodliwego promieniowania słonecznego.
Zawarte w zgłoszonym wynalazku nowatorskie rozwiązanie występującego dotychczas problemu polegało na zapewnieniu "odprężania folii" umożliwiające usunięcie naprężeń powstałych w wyniku występującego w procesie produkcji szyb nieuniknionego jej rozciągania. Wprowadzenie przez zgłaszającą do procesu technologicznego nowego rozwiązania zapewniającego "odprężanie folii" stanowi nieoczywisty w stosunku do rozwiązań i sposobów znanych z dotychczasowego stanu techniki sposób wytwarzania, w którym uzyskiwane są produkty o znacznie lepszych właściwościach. Wskazała na działanie walców, prędkość ich działania, które zapewniają swobodne rozluźnienie folii po jej odwinięciu.
Podniosła, że stan odprężenia folii przed jej wprowadzeniem w folię złożoną jest wyraźnie przedstawiony na załączonym rysunkach do zgłoszenia rysunku oraz w opisie wynalazku. Zarzucała, iż stwierdzenia Urzędu Patentowego o braku naprężania/rozciągania folii z PVB wynikające z braku informacji o takowym w dokumentach Dl i D2 nie są prawidłowe chociażby ze względu na stan wiedzy ogólnej dotyczącej procesu wytwarzania folii złożonej. Podniosła, iż oczywistym jest fakt, iż technologiczny etap zdejmowania pod naciągiem nawiniętego materiału z beli o przekroju okrągłym zawsze wiązać się będzie z jego rozciąganiem. Nie zgadzała się ze stwierdzeniem organu, iż brak informacji wskazujących na proces rozciągania folii łączącej w dokumencie D1 jest potwierdzeniem, że analogicznie jak w jej zgłoszeniu folia nie jest poddana rozciąganiu.
Zarzuciła, iż Urząd Patentowy nie wskazał w treści decyzji uzasadnienia przyczyn powołania trzech z pięciu dokumentów mających świadczyć o braku poziomu wynalazczego, ograniczył się jedynie do polskiego opisu patentowego [...] (D1) oraz polskiego zgłoszenia [...] (D2). Podniosła ponadto brak analizy i ustaleń odnoszących się do wskazanych przez organ rozwiązań, które pozwalałyby prześledzić tok rozumowania organu w tym zakresie. Zarzuciła całkowite pominięcie okoliczności udzielenia patentu zgłaszającemu na sporne rozwiązanie przez Europejski Urząd Patentowy (EPO).
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz ustosunkował się do podniesionych zarzutów.
Organ stwierdził, iż efekt wynalazczy na który powołuje się skarżący jest oczywisty. Powołując się na sam tytuł przeciwstawionego opisu patentowego [...] (D1), tj.: "Sposób wytwarzania wolnej od uwarunkowanych uskokami zakłóceń optycznych w świetle odbitym i/lub przechodzącym wygiętej szyby bezpiecznej, zespolonej.." oraz podaną w treści zastrz. nr 1 informację: "...folie łączące wraz z folią nośną umieszcza się bez fałd pomiędzy obiema szybami - stwierdził, iż opis ten rozwiązuje identyczny problem opisany przez skarżącą. Również w zgłoszeniu nr [...] (D2) twórcy podali: "Celem wynalazku jest opracowanie ulepszonego sposobu wytwarzania szyb bezpiecznych zespolonych o opisanej wyżej budowie, który pozwala skuteczniej zapobiegać występowaniu fałd podczas procesu wytwarzania, zwłaszcza zaś umożliwia wytwarzanie kompleksowo wygiętych szyb bezpiecznych zespolonych bez znaczącego powstawania fałd, w każdym razie w widocznym obszarze szyb. Połączona ostatecznie szyba bezpieczna zespolona powinna być w jak największym stopniu wolna od spowodowanych niepożądanymi odkształceniami zaopatrzonej w system cienkich warstw folii nośnej, zakłóceń optycznych, przede wszystkim w świetle odbitym, ale również w świetle przechodzącym". Zarówno opisy patentowe D1 i D2 jak i rozwiązanie wg wynalazku prowadzą, zdaniem Urzędu, do takiego samego rezultatu.
Urząd Patentowy podkreślił, iż zakres ochrony wynalazku określają zastrzeżenia patentowe. W żadnym z zastrzeżeń niezależnych skarżąca nie podała informacji o walcach, odpowiedniej prędkości walców, nie podała również etapu odprężeń folii. Organ stwierdził, iż wbrew twierdzeniu skarżącej zdejmowanie z beli nie zawsze musi się wiązać z jej naprężeniem, zwrócił uwagę, że w celu uniknięcia naprężenia jakiejkolwiek folii zabezpieczającej, należałoby użyć siły potrzebnej do zrównoważenia naprężeń.
Wyjaśnił, iż w decyzji odmawiającej udzielenia patentu z dnia [...] września 2009 r. przytoczono pięć opisów patentowych stanowiących przeciwstawienie dla przedmiotowego wynalazku. Natomiast w zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy uznał za najbliższe dwa rozwiązania tj. opis patentowy [...] (D1) oraz polskie zgłoszenie [...] (D2).
Odnosząc się do zarzutu pominięcia okoliczności udzielenia patentu zgłaszającemu na sporne rozwiązanie przez Europejski Urząd Patentowy (EPO) stwierdził, iż niezgodne z prawdą jest stwierdzenie skarżącej, iż uzyskana ochrona patentu nr [...] przez EPO została udzielona na identyczny zakres ochrony. Podkreślił, iż zakres ochrony z patentu nr [...] obejmuje 12 zastrzeżeń patentowych, a nie jak w rozpatrywanym wynalazku 14 zastrzeżeń patentowych. Ww. europejski patent nie obejmuje ochrony na dwa zastrzeżenia niezależne określające kategorie "złożona folia" i "laminowana szyba".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej zwaną p.p.s.a. procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią w mocy nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.
W przedmiotowej sprawie powodem odmowy udzielenia patentu na wynalazek pt. "Proces wytwarzania wielowarstwowych folii polimerowych był zarzut braku poziomu wynalazczego przedmiotowego rozwiązania.
Zgodnie z art. 24 p.w.p. patenty są udzielane - bez względu na dziedzinę techniki - na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania.
Wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki (art. 26 p.w.p.).
Z cytowanych przepisów wynika zatem, że aby dane rozwiązanie o charakterze technicznym mogło zostać opatentowane, musi spełnić trzy kryteria tzw. zdolności patentowej:
1) nowość,
2) nieoczywistość (rozwiązanie nie wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki),
3) stosowalność (rozwiązanie może nadawać się do stosowania).
Zatem zgłoszone rozwiązanie może być uznane za nieposiadające poziomu wynalazczego, jeżeli można przedstawić dowody określające stan techniki w zakresie uzasadniającym stwierdzenie, że realizacja lub stosowanie wynalazku wynika bezpośrednio z tego stanu, przy uwzględnieniu przeciętnej wiedzy właściwej dla znawcy danej dziedziny techniki. Nie można zatem uznać za wynalazek nadający się do opatentowania pomysłu, który polega na wykorzystaniu znanych środków technicznych i daje efekt oczywisty, możliwy do przewidzenia.
Urząd Patentowy RP stwierdzając brak poziomu wynalazczego zgłoszonego rozwiązania przeciwstawił mu dwa z pięciu wcześniej wskazanych dokumentów, tj. polski opis patentowy nr [...] oraz zgłoszenie [...]. Z obu dokumentów znany jest sposób wytwarzania szyby, w którym to procesie łączy się folie, odpowietrza się je i przy użyciu ciśnienia i ciepła łączy z arkuszami szkła.
W ocenie Sądu same tytuły przeciwstawionych dokumentów, w których wskazano, iż rozwiązania dotyczą sposobu wytwarzania szyby podczas, gdy w przedmiotowym rozwiązaniu wskazano w tytule sposób wytwarzania folii, nie uprawnia do stwierdzenia, iż dokumenty te dotyczą innej materii, innej dziedziny. Sama skarżąca w opisie wynalazku wskazała, iż wytworzone wg wskazanego procesu folie znajdą zastosowanie w laminowanych szybach, zwłaszcza samochodowych, zatem Urząd Patentowy prawidłowo uznał wskazane dokumenty (rozwiązania w nich ujawnione) za najbliższy stanu techniki.
W ocenie Sądu organ trafnie, w oparciu o zastrzeżenia patentowe wskazał, iż pomimo wspomnianych różnic w tytułach przeciwstawionych dokumentach w stosunku do przedmiotowego wynalazku, twórca zgłoszonego wynalazku rozwiązuje ten sam problem: łączenia folii w sposób, który nie będzie powodować fałd czy też nie będzie powodować znaczącego powstawania fałd, co w rezultacie doprowadzi do lepszych właściwości optycznych szyb.
Urząd Patentowy przeanalizował oba dokumenty wskazując na zbieżność lub tożsamość ujawnionych rozwiązań z zastrzeżeniami patentowymi objętymi przedmiotowym zgłoszeniem i prawidłowo postawił zarzut przedmiotowemu rozwiązaniu braku poziomu wynalazczego bowiem z obu dokumentów wynika, iż ujawniają tożsame z przedmiotem zgłoszenia sposoby łączenia folii a efekt wynalazczy, na który powołuje się skarżąca jest oczywisty.
Z oczywistością mamy do czynienia wtedy, gdy dane rozwiązanie wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki, przez który należy rozumieć wszystko, co zostało ujawnione przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu.
Wynalazek ma charakteryzować się pewnym poziomem myśli twórczej, a nie być jedynie prostym wykorzystaniem dostępnej wiedzy i informacji. Nie spełnia wymagania nieoczywistości rozwiązanie polegające na, np.
- udoskonaleniu albo dostosowaniu znanego już rozwiązania do innych warunków,
- zastąpieniu w rozwiązaniu znanego już środka technicznego innym znanym równoważnikiem,
- zwyczajnym prostym połączeniu znanych rozwiązań.
Ponadto rozwiązaniem nieoczywistym będzie zmiana zastosowania znanego rozwiązania - np. przeniesienie zastosowania znanego w jednej dziedzinie techniki do innej (vide: A. Kisielewicz, "Prawo własności Przemysłowej w zarysie", Wydanie II zmienione, Przemyśl 2008 r., str. 30-31).
Skarżąca upatrywała odmienność (właściwy poziom wynalazczy) w tym, że giętka folia zabezpieczająca z tworzywa sztucznego nie jest rozciągana w trakcie sprasowania z folią nośną celem uzyskania złożonej folii. Nie wskazała w żadnym z zastrzeżeń jakim sposobem zamierza to uzyskać. Podnoszone w skardze informacje o walcach ciągnących i walcu śrubowym, o odpowiedniej prędkości walców oraz informacje o etapie odprężania folii, jak podkreślił Urząd Patentowy w odpowiedzi na skargę, nie zostały zamieszczone w treści zastrzeżeń patentowych.
W ocenie Sądu, organ nie popełnił błędu uznając, iż brak informacji w przeciwstawionych dokumentach o braku naprężenia/rozciągania folii świadczy o tym, iż nie jest ona rozciągana w trakcie wskazanego procesu. Organ w dostateczny sposób dokonał analizy dokumentów, podkreślając, iż w polskim opisie patentowym nr [...] (D1) wskazano, że tylko folia nośna wykonana z PET jest rozciągana.
W ocenie Sądu stanowisko Urzędu Patentowego o braku poziomu wynalazczego należy podzielić. Przedmiotowe rozwiązanie nie różni się w sposób wystarczający od rozwiązań znanych ze stanu techniki, które zostały powołane w zaskarżonej decyzji.
W tych warunkach nie można zarzucać organowi naruszenia przepisów prawa materialnego, wskazanych w skardze.
Jeśli chodzi o naruszenie przepisów postępowania Sąd zauważył pewne mankamenty decyzji; w tym brak ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wskazanej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy informacji o udzieleniu przez Europejski Urząd Patentowy patentu na analogiczny wynalazek.
Jak już wskazano na wstępie rozważań, nie każde naruszenie przepisów postępowania może być podstawą do uwzględnienia skargi. Do tego zarzutu odniósł się Urząd Patentowy w odpowiedzi na skargę, porównując zawartość zgłoszenia poprzez liczbę zastrzeżeń patentowych, wskazał, iż zgłoszenie w EPO nie jest tożsame z przedmiotowym zgłoszeniem.
Sąd zauważa, iż Urząd Patentowy jest samodzielnym organem administracji rządowej w sprawach własności przemysłowej (art. 259 p.w.p.), zatem udzielenie patentu na podobne, a nawet identyczne rozwiązanie w innym urzędzie patentowym, w tym w EPO nie zwalnia Urzędu Patentowego w oparciu o posiadane zbiory, wchodzące w stan techniki, z oceny dokonanego zgłoszenia. Urząd Patentowy - jak wynika z okazanej na rozprawie przez pełnomocnika organu – wydruku z bazy ESPACENET nie jest jedynym urzędem, który nie udzielił patentu za przedmiotowe rozwiązanie.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów procesowych poprzez brak powołania biegłego dla ustalenia okoliczności, Sąd jeszcze raz odwołuje się do wskazanej roli Urzędu Patentowego, jako wyspecjalizowanego organu w zakresie badania między innymi rozwiązań technicznych zgłaszanych jako wynalazki w celu uzyskania ochrony. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 kwietnia 2010 r. (sygn. akt II GSK 562/09, dostępny w Internecie), "przymiot wiedzy eksperckiej w zakresie rozwiązań technicznych wynalazku jest przypisany organowi wyspecjalizowanemu w tym zakresie i domaganie się w tym przypadku, kiedy strona jest odmiennego zdania co do szczegółowych rozwiązań technicznych, przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego spośród osób spoza ekspertów Urzędu Patentowego nie znajduje usprawiedliwienia w procedurze sądowoadministracyjnej ani w stanie faktycznym".
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, co w świetle art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skutkuje oddaleniem skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło