II OSK 2519/10

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-03-20

Skład orzekający: Małgorzata Stahl, Jerzy Stelmasiak, Bożena Popowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obowiązek o charakterze niepieniężnym nałożony decyzją administracyjną może zostać uznany za niewykonalny ze względu na trudności ekonomiczne i konieczność rozbiórki budynku przed wykonaniem obowiązku?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym musi mieć charakter obiektywny i wynikać z przeszkód nieusuwalnych, a utrudnienia techniczne lub ekonomiczne nie uzasadniają uznania obowiązku za niewykonalny. W przedmiotowej sprawie obowiązek wydzielenia pomieszczenia do spożywania posiłków jest wykonalny, gdyż organ nie określił lokalizacji pomieszczenia, a skarżący nie wykazał technicznych przeszkód uniemożliwiających wykonanie obowiązku.
Stan faktyczny
J. G. prowadzący przedsiębiorstwo otrzymał decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kołobrzegu nakładającą obowiązek doprowadzenia do należytego stanu sanitarno-technicznego pomieszczeń, w tym wydzielenia pomieszczenia do spożywania posiłków. Skarżący wskazał, że obowiązek jest niewykonalny z powodu konieczności rozbiórki starego budynku i budowy nowego, co opóźnia realizację. Organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne i nałożył grzywnę przymuszającą do wykonania obowiązku. Skarżący wniósł zarzuty niewykonalności obowiązku i zaskarżył postanowienia organów oraz wyrok WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędzia del. WSA Bożena Popowska (spr.) Protokolant Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 września 2010 r., sygn. akt II SA/Sz 568/10 w sprawie ze skargi J. G. na postanowienie Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 8.09.2010 r. sygn. akt II SA/Sz 568/10 oddalił skargę J. G. na postanowienie Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kołobrzegu z dnia [...] kwietnia 2010 r. numer [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wyroku podano, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kołobrzegu decyzją numer [...] z dnia [...] lipca 2007 r. , po rozpatrzeniu protokołów z kontroli sanitarnej z dnia 16 i 18 maja 2007 r. i 28 czerwca 2007 r. przeprowadzonych w Przedsiębiorstwie Wielobranżowym "[...]" J. G. – orzekł m. in. w pkt 2 decyzji o obowiązku doprowadzenia do należytego stanu sanitarno-technicznego pomieszczenia i urządzenia higieniczno –sanitarne, w tym wydzielenia pomieszczenia do spożywania posiłków. Organ ustalił termin wykonania obowiązku wymienionego w pkt. 2 - do dnia 31 grudnia 2007 r. Po przeprowadzonej w dniu 31 stycznia 2008 r. kontroli w ww. przedsiębiorstwie, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kołobrzegu upomnieniem z dnia [...] lutego 2008 r. wezwał J. G. do wykonania obowiązku wynikającego z punktu 2 powyższej decyzji, w terminie 7 dni od daty doręczenia upomnienia z pouczeniem, iż niewykonanie obowiązku w tym terminie spowoduje wszczęcie przeciwko zobowiązanemu postępowania egzekucyjnego. Upomnienie zostało doręczone w dniu 15 lutego 2008 r. W dniu [...] marca 2010 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kołobrzegu wystawił tytuł wykonawczy o numerze [...], w którym organ stwierdził niewykonanie przez J. G. obowiązku doprowadzenia do należytego stanu sanitarno-technicznego pomieszczeń i urządzeń higieniczno-sanitarnych w zakresie wydzielenia pomieszczenia do spożywania posiłków oraz określił obowiązek jako wymagalny i podlegający egzekucji administracyjnej. Na podstawie art. 32 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229, poz.1954 z 2005 r. ze zm. – dalej ustawa) organ skierował tytuł wykonawczy do egzekucji administracyjnej. W tym samym dniu, tj. 19 marca 2010 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kołobrzegu postanowieniem numer [...] nałożył na zobowiązanego grzywnę w wysokości 1.000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z ww. tytułu wykonawczego. Tytuł wykonawczy doręczono J. G. w dniu 23 marca 2010 r. W dniu 30 marca 2010 r. J. G. zgłosił zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], wnosząc o uchylenie tytułu wykonawczego w całości, umorzenie postępowania w sprawie i wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia niniejszych zarzutów. Zdaniem zobowiązanego, nałożony obowiązek doprowadzenia do należytego stanu sanitarno - technicznego pomieszczeń i urządzeń higieniczno - sanitarnych, w zakresie wydzielenia pomieszczenia do spożywania posiłków jest niewykonalny ze względu na konieczność przeprowadzenia w pierwszej kolejności rozbiórki starego budynku. J. G. wskazał, że pismami z dnia 10 grudnia 2009 r. oraz z dnia 30 grudnia 2009 r. poinformował Państwowy Powiatowy Inspektorat Sanitarny o planowanej rozbiórce oraz przedstawił koncepcję projektu budowlanego nowego budynku biurowego i socjalnego oraz wyjaśnił organowi, iż wydzielenie pomieszczenia do spożywania posiłków będzie możliwe niezwłocznie po zakończeniu budowy nowego kompleksu budowlanego. J. G. wyjaśnił, że w sprawie budowy nowego obiektu oczekuje na odpowiednie opinie rzeczoznawców aprobujących przedstawione projekty. Zdaniem J. G., przedstawione okoliczności uzasadniają umorzenie postępowania egzekucyjnego toczącego się na podstawie niewykonalnego tytułu wykonawczego. Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 5 ustawy, postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny. Remont i dostosowywanie pomieszczeń przeznaczonych do rychłej rozbiórki, podczas gdy rozpoczęto realizację inwestycji, w wyniku której na terenie przedsiębiorstwa zobowiązanego powstanie zaplecze socjalne dla pracowników, jest bezcelowe i bezprzedmiotowe. Remont wskazanych pomieszczeń sprzeczny jest z interesem zobowiązanego, który przeznaczył znaczne środki finansowe na budowę nowych pomieszczeń. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kołobrzegu postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. numer [...] działając na podstawie art. 34 § 1a ustawy - po rozpatrzeniu zarzutów zobowiązanego J. G. - uznał zarzuty za nieuzasadnione. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że na podstawie art. 33 pkt. 5 i 8 ustawy, zarzuty mogą być zgłaszane w stosunku do prowadzenia egzekucji administracyjnej, a nie do nałożonego obowiązku o charakterze niepieniężnym. Sprawa merytorycznie została rozstrzygnięta decyzją z [...] lipca 2007 r., która stała się prawomocna i jest wykonalna. Zarzuty zobowiązanego nie spełniają przesłanek, o których mowa w art. 33 ustawy. Na podstawie art. 33 pkt. 5 ustawy, niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oznacza trwałe, niezależne przyczyny braku możliwości wykonania obowiązku. Przesłanką uznania decyzji za niewykonalną nie mogą być trudności w wyegzekwowaniu należności uwarunkowane względami ekonomicznymi i finansowymi lub zamierzeniem w nieokreślonym czasie wydzielenia dla pracowników jadalni. Organ przypomniał o dwukrotnym przedłużeniu – na wniosek inwestora - terminu wykonania obowiązków, najpierw do dnia 30 czerwca 2009 r., następnie do 31 października 2009 r. Kontrola sanitarna przeprowadzana w dniu 24 listopada 2009 r. wykazała, że obowiązki, o których mowa w przedmiotowej sprawie, nie zostały zrealizowane. W tej sytuacji wystosowano do zobowiązanego upomnienie z dnia 3 grudnia 2009 r., w odpowiedzi na które strona przedstawiła graficzną część projektu nowego budynku biurowego i socjalnego, informując o planowanej rozbiórce starego budynku na początku 2010 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Kołobrzegu pismem z dnia 22 grudnia 2009 r. poinformował J. G., iż nadesłana dokumentacja projektowa nie spełnia wymogów w celu dokonania właściwej oceny w prowadzonym postępowaniu. Organ dodał, egzekwuje od strony wykonanie obowiązku polegającego na wydzieleniu dla pracowników pomieszczenia do spożywania posiłków - nie konkretyzując jego lokalizacji w budynku starym czy nowo budowanym. Stan niezapewnienia pracownikom, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, pomieszczenia do spożywania posiłków, trwa od 2007 roku. Zachodniopomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Szczecinie postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] działając na podstawie art. 18 i art. 34 § 5 ustawy, art. 144 w związku z art. 138 § 1 K.p.a. po rozpatrzeniu zażalenia zobowiązanego J. G. – postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kołobrzegu. Organ II instancji, po przedstawieniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, z odniesieniem się do argumentów z zażalenia, wskazał, że zarzut niewykonalności przedmiotowego obowiązku nie podlega uwzględnieniu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet w przypadku uwzględnienia aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Bez znaczenia są w tym przypadku ewentualne utrudnienia, koszty, a także konieczność zapewnienia lokalu zastępczego. Przedstawione wyżej stanowisko zostało potwierdzone również w doktrynie, w której wskazuje się, że przesłanką uznania decyzji za niewykonalną nie mogą być trudności w wyegzekwowaniu decyzji, wiążące się z niezadowoleniem adresatów decyzji lub innych osób zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy albo uwarunkowane względami ekonomicznymi i finansowymi, a obowiązek jest niewykonalny w przyczyn faktycznych, jeżeli nie istnieją techniczne możliwości jego realizacji. Stanowisko powyższe podzielił również Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 8 lutego 2006 r. (syng. akt II OSK 509/05). Zdaniem organu II instancji, strona nie wykazała niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kołobrzegu nr 0[...] z dnia [...] lipca 2007r. Natomiast obowiązek ten jest obiektywnie wykonalny, albowiem istnieją techniczne możliwości jego wykonania. Ponadto, zobowiązany nie kwestionował jego wykonalności wcześniej i wnioskował o przedłużenie terminu jego realizacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpatrując skargę na powyższą decyzję wniesioną przez J. G. stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji wskazał, iż zobowiązanemu doręczono tytuł wykonawczy nr [...] odpowiadający wymogom art. 27 ustawy. Na podstawie art. 32 § 1 pkt 2 ustawy tytuł wykonawczy skierowano do egzekucji administracyjnej. W zgłoszonych zarzutach do prowadzonego postępowania egzekucyjnego podniesiono niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 33 pkt 5 ustawy) i zarzut ten powtórzono też w skardze do sądu administracyjnego. Nadto, pełnomocnik skarżącego zwrócił uwagę na naruszenie art. 6 K.p.a. w związku z art. 18 ustawy, przez niewskazanie podstawy prawnej dotyczącej stanu sanitarno-technicznego pomieszczeń i urządzeń higieniczno-sanitarnych, w zakresie wydzielenia pomieszczenia do spożywania posiłków. Sąd I instancji zauważył, że zgłoszenie tego ostatniego zarzutu na etapie postępowania egzekucyjnego w administracji jest nieporozumieniem. Zarzut dotyczy bowiem legalności decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kołobrzegu nr [...] z [...] lipca 2007r. W myśl zaś art. 29 ustawy, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W przeciwnym razie, tryb egzekucyjny zamieniłby się w kolejną instancję odwoławczą od decyzji nakładającej określone obowiązki. Sąd I instancji nie podzielił też zarzutów w sprawie braku ustaleń faktycznych dotyczących możliwości wykonania przez stronę skarżącą obowiązków oraz niewydania orzeczenia o umorzeniu postępowania wobec niewykonalności obowiązku, gdyż dopiero wybudowanie nowego budynku umożliwi jego realizację. Zdaniem Sądu I instancji, ocena zebranego materiału dowodowego w sprawie nie wskazuje aby, można było określić, że nałożony na skarżącego obowiązek jest obiektywnie niewykonalny, a wobec tego brak jest też podstaw aby umorzyć postępowanie egzekucyjne. Sąd I instancji uważa, że od dnia wydania decyzji przez Państwowego Inspektora Sanitarnego w Kołobrzegu minęły już 3 lata, a skarżący w ocenie Sądu chce odwlekać wykonanie obowiązku, przez podawanie kolejnych dat, które nie przynoszą jego realizacji. Skarżący deklaruje od 2008 r. działania, które mają prowadzić do rozebrania dotychczasowego pomieszczenia i wybudowania nowego, ale przedstawione dokumenty nie potwierdzają tych czynności. Zdaniem Sądu I instancji, w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym nie doszło też do naruszenia interesu społecznego, a organy administracji działały też w interesie pracowników Przedsiębiorstwa Wielobranżowego [...] w S. Wymieniony wyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie został w całości zaskarżony przez J. G.. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 173 i art. 174 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej P.p.s.a.) zarzucono naruszenie, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi od postanowienia, które obarczone było naruszeniami prawa: art. 33 pkt 5 i 8 oraz art. 59 § 1 pkt 5 ustawy, poprzez uznanie, iż nałożony przez organ obowiązek jest obiektywnie wykonalny, nawet przy poniesieniu przez stronę z tego powodu znacznych kosztów, umożliwiających wybudowanie nowego budynku z całym zapleczem socjalnym, podczas gdy obowiązek nałożony przez organ jest niewykonalny trwale i obiektywnie, do czasu wybudowania nowego budynku przez stronę; oraz poprzez niewydanie orzeczenia w przedmiocie umorzenia postępowania mimo istnienia ku temu podstaw. Zdaniem skarżącego, naruszono również art. 141 § 4 w związku z art. 106 § 3 P.p.s.a. poprzez błędną ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, w tym dokumentów dostarczonych przez stronę, poprzez uznanie, iż nie zachodzi trwała niemożność wykonania nałożonych na stronę skarżącą obowiązków, podczas, gdy organ żąda stworzenia zaplecza socjalnego w budynku przeznaczonym do rozbiórki, na którego miejscu ma zostać wybudowany nowy budynek z odpowiednim zapleczem socjalnym dla pracowników, bez uwzględnienia w tym zakresie nie tylko bezpieczeństwa pracowników, którzy musieliby, przy wykonaniu przez stronę nałożonych obowiązków, przebywać w budynku przeznaczonym do rozbiórki i nie spełniającym właściwych warunków bezpieczeństwa, ani interesu strony postępowania, dla której nie znajduje żadnego uzasadnienia ekonomicznego remontowanie pomieszczeń przeznaczonych do rozbiórki, podczas gdy następnie strona nie będzie posiadała środków finansowych na stworzenie pomieszczeń socjalnych w budynku nowo wybudowanym, w miejsce wyburzonego. Zarzucono również nieuwzględnienie faktu, iż długotrwały proces budowlany, zgodnie z obowiązującymi przepisami, sprawił, iż skarżący nie był w stanie wykonać nałożonych przez organ obowiązków, o czym informowano organ, a tym samym, zastosowany środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia, który można ponawiać, w sytuacji, gdy wybudowanie nowego budynku nastąpi ze znacznym opóźnieniem w stosunku do dotychczasowych planów strony, sprawi, że nakładane kary grzywny będą miały znaczną wysokość w stosunku do kosztów zagospodarowania pomieszczeń socjalnych dla pracowników. Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, rozpoznanie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kołobrzegu oraz tytułu wykonawczego nr [...] i umorzenie postępowania w sprawie. Skarżący ewentualnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżący podniósł, iż nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że obowiązek nałożony przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kołobrzegu nie jest obiektywnie i trwale niewykonalny, niezależnie od kosztów, jakie skarżący musiałby ponieść, by wykonać nałożone obowiązki. Skarżący wielokrotnie informował organ, iż z przyczyn niezależnych, nie jest w stanie zachować terminu wyznaczonego przez organ w celu wykonania nałożonych obowiązków. Skarżący jest zmuszony wyburzyć jeden budynek, by posadowić w tym miejscu nowy, a nie ma możliwości wygospodarowania innych pomieszczeń w celu zapewnienia pomieszczeń socjalnych o charakterze zastępczym. Tym samym wykonanie obowiązku przez stronę jest nie tylko obiektywnie, ale i faktycznie niemożliwe. Zdaniem skarżącego, ustawa nie zawęża pojęcia niewykonalności do stanu obiektywnego bez względu na koszty, jakie poniesie w tym zakresie strona. Powyższe prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż wbrew stanowisku Sądu I instancji, obowiązek określony w decyzji nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kołobrzegu jest niewykonalny, co sprawia, iż postępowanie egzekucyjne, zgodnie z treścią art. 59 § 1 pkt 5 ustawy, w stosunku do skarżącego winno zostać umorzone. Wskazać przy tym należy, że skarżący nie kwestionuje obowiązku nałożonego na niego decyzją nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kołobrzegu, a jedynie zarzuca, że obowiązek nałożony tą decyzją jest niewykonalny. Zdaniem Skarżącego, organ administracji ma obowiązek badać w toku postępowania kwestię wykonalności obowiązku nałożonego decyzją leżącą u podstaw tytułu wykonawczego. Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu, jakoby w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym nie doszło do naruszenia interesu społecznego, a organy administracji działały w interesie pracowników skarżącego. Działania organu, zmierzające do wyegzekwowania niewykonalnego obowiązku, mogą w znaczący sposób utrudnić wykonanie inwestycji w postaci budowy nowych pomieszczeń, a przez to uniemożliwić skarżącemu zapewnienie pracownikom należytych warunków socjalnych, co niewątpliwie leży ich interesie. Zdaniem skarżącego, Sąd I instancji dokonał również błędnej oceny materiału dowodowego, w tym przedstawionych przez niego dokumentów, poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi trwała niemożność wykonania nałożonych na stronę skarżącą obowiązków. Skarżący informował organ o trudnościach, przedkładając jednocześnie projektowany zakres prac, i wyjaśniając, iż z uwagi na zakres inwestycji nie posiada jeszcze wszystkich wymaganych przez właściwe organy uzgodnień i opinii rzeczoznawców. Skarżący nie był w stanie przewidzieć, iż proces ten ulegnie przedłużeniu, w dodatku z przyczyn niezależnych od niego. W związku z powyższym, skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, jakoby jego działania miały na celu odwlekanie obowiązku wynikającego decyzji nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kołobrzegu. Zdaniem Skarżącego, wadliwe ustalenia Sądu I instancji uzasadniają zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Nadto Skarżący wskazał, iż jeśli Sąd powziął wątpliwości co do materiału dowodowego na okoliczność braku wykonalności obowiązku nałożonego decyzją nr [...] Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kołobrzegu, to winien był skorzystać z dyspozycji przepisu art. 106 § 3 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Mając na uwadze fakt, iż w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące nieważność postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył się do oceny podstaw powołanych w skardze kasacyjnej. Przedmiotową skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych, przewidzianych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez "błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie" oraz naruszenie przepisów postępowania: art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 106 § 3 P.p.s.a., nie wskazując jednak, czy to ostatnie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji, NSA rozpatrzy zarzut naruszenia ww. przepisów P.p.s.a. po odniesieniu się do zarzutów związanych z niewłaściwą interpretacją i zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229, poz.1954 z 2005 r. ze zm. – dalej ustawa). Podstawowym zarzutem skargi kasacyjnej jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 33 pkt 5 ustawy. Przepis ten, jako jedną z podstaw zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej wymienia: "niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym". Przy czym skarżący kasacyjnie upatruje wady organu zarówno w interpretacji Obowiązkiem, nałożonym w przedmiotowej sprawie na skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą, było wydzielenie pomieszczenia do spożywania posiłków dla pracowników, przy czym organ nie przesądzał, w jakim budynku ma to nastąpić: w "starym" czy w nowowybudowanym. NSA stwierdza, iż treść nałożonego obowiązku nie budzi żadnych wątpliwości. Zdaniem strony skarżącej, naruszenie art. 33 pkt 5 ustawy polegało na uznaniu przez Sąd I instancji, iż nałożony przez organ obowiązek jest obiektywnie wykonalny, nawet przy poniesieniu przez stronę z tego powodu znacznych kosztów, umożliwiających wybudowanie nowego budynku z całym zapleczem socjalnym, podczas gdy, zdaniem strony skarżącej, obowiązek nałożony przez organ jest niewykonalny trwale i obiektywnie, do czasu wybudowania nowego budynku przez stronę. Zarzut ten, zdaniem orzekającego NSA jest nieuzasadniony. Trafnie Sąd I instancji zinterpretował pojęcie "niewykonalności obowiązku" w rozumieniu powołanego wyżej przepisu. Z licznych orzeczeń sądów administracyjnych, wspartych doktryną wynika, że niewykonalność taka musi mieć charakter obiektywny i wynikać z przeszkód o charakterze nieusuwalnym. (Zob. komentarz do art.33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji C. Kulesza – LEX 2010, także D. Jankowski, Ustawa o postępowaniu administracyjnym....s. 319). Utrudnienia techniczne, czy ekonomiczne w wykonaniu obowiązku nie uzasadniają przyjęcia, że jest on niewykonalny. Jako przykłady, w których można zasadnie powoływać się na niewykonalność obowiązku, w orzecznictwie powołuje się sytuacje, kiedy obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Bez znaczenia są w tym przypadku ewentualne utrudnienia, koszty, a także konieczność zapewnienia lokalu zastępczego (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2006 r., II OSK 509/05, LEX nr 196712). Należy zgodzić się też z poglądem, iż przesłanką uznania decyzji za niewykonalną nie mogą być trudności w wyegzekwowaniu decyzji, wiążące się z niezadowoleniem adresatów decyzji lub innych osób zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy albo uwarunkowane względami (zob. wyrok WSA z dnia 12 czerwca 2008 r. ; VII SA/Wa 561/08, LEX nr 508477). W przedmiotowej sprawie skarżący niewykonalność obowiązku opiera na tej podstawie, iż zamierza rozebrać budynek i wybudować całkowicie nowy z kompletnym zapleczem socjalnym, zatem wiąże trudności w wykonaniu obowiązku z względami ekonomicznymi. Poza powołaniem się na ww. poglądy, iż aspekty ekonomiczne nie mieszczą się pojęciu "niewykonalności obowiązku" z art. 33 pkt 5 ustawy, powtórzyć należy, iż organ nie określił, w jakim budynku ma być zorganizowane pomieszczenie socjalne. Poza tym, skarżący nie wykazał, na czym miałyby polegać utrudnienia techniczne, uniemożliwiające realizacje obowiązku. Zatem, zdaniem orzekającego NSA, organ trafnie ocenił na podstawie zebranego materiału, że w niniejszej sprawie, nie może być mowy o niewykonalności obowiązku, a Sąd I instancji zasadnie uznał zaskarżone postanowienie za prawidłowe. Przy czym prawidłowość ta dotyczy tak dokonanych ustaleń, jak i rozstrzygnięcia. NSA nie dostrzega, by zaistniała jakakolwiek potrzeba dokonania dalszych Drugi zarzut skargi kasacyjnej oparto na podstawie wymienionej w pkt 8 art. 33 ustawy: "zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucji". Próbę zdefiniowania pojęcia uciążliwości w świetle art. 33 ustawy podjął WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 8. 04. 2008 r. (sygn. akt I SA/Gd 26/08; LEX nr 489620), przyjmując, że jest to dokuczliwość zastosowanego środka dla codziennego życia czy prowadzonej działalności, powodująca niemożność czy utrudnienia codziennego funkcjonowania dłużnika. W świetle wcześniejszych ustaleń i wywodów trudno uznać, aby spełnienie obowiązku wobec pracowników, wynikającego z wymogów prawa pracy, utrudniało funkcjonowanie zakładu pracy, zwłaszcza, iż obowiązanemu pozostawiono wybór, czy pomieszczenie socjalne zorganizować w dotychczasowym czy w nowym budynku. Należy dodać, iż od 2007 r. skarżący nie rozpoczął procesu budowlanego, a przeprowadzone kontrole wykazały, iż stan faktyczny pomieszczenia do spożywania posiłków odpowiada opisanemu w protokole kontroli z 16.05.2007 r., która była podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego oraz wydania przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kołobrzegu decyzji numer [...] z 03.07.2007 r. W świetle powyższego, zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 (nie wskazano litery!) przez nieuwzględnienie skargi, nie może się ostać. Tym samym, nietrafny jest też zarzut naruszenia art. 59 § pkt 5 ustawy. W myśl tego przepisu, postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny. Skoro zaś nałożony obowiązek jest wykonalny, to nie było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów P.p.s.a.: art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 106 § 3, NSA zauważa, iż skarżący kasacyjnie opiera stanowisko co do błędnej oceny zebranego w sprawie materiału na przyjętej przez siebie interpretacji art. 33 pkt 5 ustawy w zakresie "niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym". Ponieważ zaś, jak wykazano, interpretacja ta jest sprzeczna z ugruntowaną linią orzecznictwa i doktryną, tym samym wzorzec prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w zakresie wykonalności przedmiotowego obowiązku, nie może być uznany za wiążący. Podsumowując, NSA nie potwierdza naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 106 § 3, które miało wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, działając na podstawie art. 184 ppsa, orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło