II GSK 1304/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2010-11-25
Skład orzekający: Janusz Zajda, Zofia Borowicz, Ludmiła Jajkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot ubiegający się o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, działający w formie spółki z o.o., której umowa spółki stanowi, że dochód ma służyć działalności statutowej innego podmiotu, spełnia warunek nie działający w celu osiągnięcia zysku lub przeznaczający zysk na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia na inicjowanie działalności innowacyjnej, zgodnie z § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie zinterpretował § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia. Sąd NSA stwierdził, że kryterium "nie działa w celu osiągnięcia zysku" oznacza, iż podmiot nie może osiągnąć zysku w jakimkolwiek trybie. Natomiast kryterium "przeznacza zysk na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia na inicjowanie działalności innowacyjnej" nie wymaga przeznaczania całego zysku, lecz jedynie jego części, pod warunkiem, że akt założycielski przewiduje realizację celów związanych z innowacyjnością i przeznaczanie na nie części zysków. Sąd NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Spółka z o.o. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu z budżetu UE w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. Instytucja wdrażająca uznała wniosek za negatywny, wskazując na niespełnienie kryterium formalnego określonego w § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, zgodnie z którym podmiot nie może działać w celu osiągnięcia zysku lub musi przeznaczać zysk na cele zgodne z inicjowaniem działalności innowacyjnej. Spółka wniosła protest, a następnie skargę do WSA, argumentując, że spełniała warunki. WSA oddalił skargę, uznając, że spółka działa w celu osiągnięcia zysku, a jej umowa spółki nie gwarantuje przeznaczenia zysku na cele innowacyjne. Spółka wniosła skargę kasacyjną do NSA.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz W. I. J. Spółki z o.o. w P. kwotę 380 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zajda Sędziowie NSA Zofia Borowicz (spr.) del. WSA Ludmiła Jajkiewicz Protokolant Beata Cisek po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. I. J. Spółki z o.o. w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 9 września 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 1699/10 w sprawie ze skargi W. I.J. Spółki z o.o. w P. na informację Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie protestu w sprawie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz W. I. J. Spółki z o.o. w P. kwotę 380 (trzysta osiemdziesiąt ) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 9 września 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 1699/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę W. I. J. Spółki z o.o. w P. na informację Ministra Gospodarki z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu.
Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd stwierdził, że skarżąca w dniu 8 marca 2010 r. złożyła w Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej: Agencja) jako Instytucji Wdrażającej wniosek o dofinansowanie projektu realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, lata 2007-2013 (dalej: Program Operacyjny), Działanie 3.1 "Inicjowanie Działalności Innowacyjnej". Wniosek uzyskał numer rejestracyjny [...]; [...]. Pismem z [...] kwietnia 2010 r. r. Agencja poinformowała skarżącą, że wniosek nie uzyskał pozytywnej oceny w wyniku weryfikacji zgodnie z kryteriami oceny formalnej. Uzasadniając tę decyzję wskazano, że umowa spółki (skarżącej) nie zawiera postanowień zgodnych z § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z 7 kwietnia 2008 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 (Dz. U. Nr 68 poz. 414 ze zm.; dalej: rozporządzenie). Zgodnie z tym przepisem wsparcie w ramach tego programu może być udzielone podmiotowi działającemu na rzecz innowacyjności, który spełnia łącznie kilka warunków, w tym nie działa w celu osiągnięcia zysku lub przeznacza zysk na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia na inicjowanie działalności innowacyjnej. Skarżąca tego wymogu nie spełnia, gdyż zgodnie z postanowieniem § 3 umowy spółki: "1. Dochód spółki ma służyć działalności statutowej Stowarzyszenia U. W. i wszelkie zyski Spółki mogą być przeznaczone wyłącznie na rzecz tej organizacji. 2. Zgromadzenie Wspólników może przeznaczyć część zysku na inne wskazane cele związane z działalnością Spółki".
Skarżąca wniosła w dniu [...] kwietnia 2010 r. protest od powyższej decyzji. Zarzuciła w proteście, że nie było podstaw do potraktowania skarżącej jako podmiotu niespełniającego warunków zapisanych w § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, gdyż przy właściwej interpretacji tego przepisu i postanowień umowy spółki należało dojść do wniosku, że skarżąca ten wymóg spełniała. Ponadto doszło do naruszenia procedury oceny wniosku opisanej w regulaminie konkursu oraz procedury odwoławczej opisanej w Szczegółowym opisie priorytetów Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka w Załączniku 4.4. Procedura odwoławcza w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. Skarżąca wskazała, że literalna wykładnia w § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia prowadzi do wniosku, że warunek ten jest spełniony, gdy podmiot ubiegający się o wsparcie nie działa w celu osiągnięcia zysku albo przeznacza zysk na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia na inicjowanie działalności innowacyjnej, albo nie działa w celu osiągnięcia zysku i jednocześnie przeznacza zysk na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia. Skoro więc statutowym celem jej działalności jest służenie realizacji celów statutowych Stowarzyszenia U. W., to nie można traktować jej jako podmiotu działającego dla zysku, gdyż zysk jest w istocie przeznaczony na statutową działalność Stowarzyszenia. Już sama ta okoliczność sprawia, że spełniony jest warunek określony w § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia. Dalej skarżąca wywodziła, że ze sformułowania § 7 ust. 2 pkt 1 w części dotyczącej przekazywania zysku na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia, nie wynika, że cały zysk ma być przeznaczany na te cele. Przepis § 7 rozporządzenia nie wyklucza prowadzenia przez podmiot ubiegający się o wsparcie również innej działalności, która nie jest zasilana z uzyskanej pomocy i przeznaczenie zysku z innej działalności na cele niezwiązane z projektem. Skarżąca powołała się na niezałączoną do wniosku uchwałę jej zgromadzenia wspólników przeznaczającą zyski uzyskane w wyniku otrzymania niniejszego wsparcia na cele zgodne z rozporządzeniem.
Ministerstwo Gospodarki Departament Funduszy Europejskich pismem z dnia [...] lipca 2010 r. uznało protest za niezasadny. W uzasadnieniu podano, że skarżąca nie spełnia żadnego warunku zapisanego w § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, bowiem zgodnie z § 3 ust. 1 umowy spółki dochód skarżącej ma służyć działalności statutowej innego niezależnego podmiotu, jakim jest Stowarzyszenie U. W. Dodatkowo zaś z uwagi na takie przeznaczanie zysku nie jest możliwe zrealizowanie wymogu określonego w § 7 ust. 2 pkt 4 lit. d) rozporządzenia, skoro zysk ma być przeznaczany na działalność innego niezależnego podmiotu.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że spór w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy instytucja oceniająca wniosek prawidłowo stwierdziła, iż nie spełnia on kryteriów formalnych merytorycznych określonych w § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, zgodnie z którym to przepisem pomoc może być udzielona podmiotowi, który nie działa w celu osiągnięcia zysku lub przeznacza zysk na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia na inicjowanie działalności innowacyjnej.
Zdaniem Sądu, dokonując wykładni przepisu § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia należy stwierdzić, że zgodnie z tym przepisem wystarczające jest spełnienie przez podmiot ubiegających się o pomoc jednego z dwóch alternatywnych kryteriów:
a) nie działanie w celu osiągnięcia zysku,
b) lub działanie w celu osiągnięcia zysku, przy jednoczesnym przeznaczaniu tego zysku na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia na inicjowanie działalności innowacyjnej.
Organy słusznie uznały, że skarżąca nie spełnia żadnego z tych kryteriów. Z umowy spółki skarżącej w sposób jednoznaczny wynika, że działa ona w celu osiągnięcia zysku. W § 3 tej umowy jednoznacznie wskazuje się, że spółka ma osiągać dochody (zyski), które mają z zasady służyć działalności statutowej Stowarzyszenia U. W., przy czym zgodnie z § 3 ust. 2 umowy dopuszcza się przeznaczenie części zysku na inne cele związane z działalnością spółki (skarżącej). Takie sformułowanie umowy spółki nie pozostawia wątpliwości co do tego, że działa ona w celu osiągnięcia zysku, a to, na co zyski mają być przeznaczane, jest bez znaczenia dla oceny kryterium działania w celu osiągnięcia zysku. Rozważania na temat tego, czy skarżąca jest czy też nie jest organizacją non profit są tu bez znaczenia, podobnie jak to, czy skarżąca została utworzona w celach zarobkowych, innych celach gospodarczych czy też niegospodarczych. Nie są to bowiem kryteria, o jakich mowa w § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, i brak jest podstaw do rozszerzającej wykładni prostego i jednoznacznego kryterium "działania w celu osiągnięcia zysku".
Kryterium przeznaczania zysku na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia na inicjowanie działalności innowacyjne, na gruncie prostej wykładni językowej może, zdaniem Sądu, nasuwać wątpliwości, czy wystarcza przeznaczanie części zysku na te cele i to nawet pośrednio (jak chce interpretować skarżąca), czy też cały zysk ma być przeznaczany na takie cele. W ocenie Sądu, gdyby uznać za prawidłową wykładnię prowadzącą do przyjęcia, że wystarczy przeznaczenie tylko części zysku i to nawet pośrednie na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia, to przepis ten byłby w istocie przepisem pustym, pozbawionym jakiejkolwiek treści zmierzającej do ograniczenia kręgu podmiotów uprawnionych. Każdy bowiem podmiot osiągając zyski przeznacza je w jakiejś części na cele, które na jednym z kolejnych etapów wydatkowania tych zysków (bezpośrednio lub pośrednio) przynajmniej w części przeznaczone zostają na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia, gdyż każdy wytwórca towarów lub usług, które mogą być nabywane za te zyski albo sam przeznacza jakąś część swoich przychodów ze sprzedaży na działalność innowacyjną, albo czyni to dostawca nabywanych przez niego towarów i usług. W tej sytuacji wykładnia językowa jest niewystarczająca dla wykładni tego przepisu, a na gruncie wykładni funkcjonalnej należy przyjąć, że w przepisie tym chodzi o przeznaczanie całego zysku na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia. Wprawdzie w sformułowaniu "przeznacza zysk" brak jest określenia "cały", jednak brak tego słowa nie stoi na przeszkodzie temu, by pod pojęciem "przeznacza zysk" rozumieć cały zysk, gdyż jak wyżej wskazano uznanie, że pod pojęciem "przeznacza zysk" rozumieć można również przeznaczenie części zysku i to nawet pośrednie, prowadziłoby do uznania zbędności tej normy prawnej i sprzeczne byłoby z celem wsparcia, jakim jest przeznaczanie go (w całości) na finansowanie inicjowania działalności innowacyjnej. Sąd podkreślił, że przeznaczanie zysków skarżącej na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcie, zgodnie z umową spółki i statutem Stowarzyszenia U. W. leży tylko w sferze pewnych potencjalnych możliwości i to w zakresie tylko części tego zysku, skoro zysk ma być przeznaczany dla tego Stowarzyszenia, a wśród jego celów i środków służących ich realizacji tylko niewielki ich zakres pokrywa się po części z zadaniami, na które miałoby być udzielone wsparcie.
Sąd wyjaśnił, że oceniając prawidłowość działania organów obu instancji nie mógł brać pod uwagę zgłoszonych dopiero w skardze i nieznanych tym organom uchwał nr 1, 2 i 3 zgromadzenia wspólników skarżącej z [...] lutego 2010 r. w zakresie ich wpływu na spełnienie kryterium z § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia. Skarżąca ponadto w sposób jednoznaczny została poinformowana o formalnych uchybieniach, które wpłynęły na odrzucenie wniosku, to jest braku spełnienia kryterium określonego w § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia i błędnym wypełnieniu pkt 21 wniosku. Zdaniem Sądu, nietrafny jest zarzut naruszenia § 4 ust. 1 oraz § 7 ust. 1 pkt 7 regulaminu przeprowadzania konkursu, gdyż zgodnie z § 4 ust. 1 wsparcie może być udzielone tylko beneficjentowi spełniającemu kryteria określone w § 7 ust. 2 rozporządzenia, a jak wyżej wskazano organy trafnie oceniły, że tych kryteriów skarżąca nie spełnia. Zatem wniosek skarżącej nie był wnioskiem spełniającym kryteria oceny formalnej, który zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 7 powinien zostać skierowany do oceny merytorycznej. Organy w sposób prawidłowy zinterpretowały omówione wyżej przepisy, zatem zarzuty skargi nie mogły skutkować jej uwzględnieniem.
Za chybione Sąd uznał także twierdzenie skarżącej, że zarzut niespełnienia kryterium "nie działania w celu osiągnięcia zysku" został pierwszy raz podniesiony przez Ministerstwo Gospodarki w piśmie z [...] lipca 2010 r., co miałoby naruszać § 3 Procedury odwoławczej. Podstawą nieuzyskania pozytywnej oceny było jednoznacznie stwierdzenie niespełnienia kryterium formalnego określonego w § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, a więc dotyczyło niespełniania obu z dwóch alternatywnych kryteriów wymienionych w tym przepisie. Agencja uznała, że skarżąca osiąga zysk, nie przeznacza go jednak w całości na inicjowanie działalności innowacyjnej.
Sąd oddalił więc skargę na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.).
W skardze kasacyjnej W. I. J. Spółka z o.o. w P. wniosła o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie (na podstawie art. 185 p.p.s.a.) oraz o zasądzenie kosztów postępowania podług norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego sprawowanego przez radcę prawnego oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię:
a) § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 7 kwietnia 2008 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 414 ze zm.) poprzez błędne uznanie, że wyrażenie "przeznacza zyska na cele związane z zadaniami, na które udzielono wsparcia na inicjowanie działalności innowacyjnej" zawarte w tym przepisie oznacza konieczność przeznaczania przez podmiot ubiegający się o wsparcie i chcący spełnić ww. kryterium całości swojego zysku na inicjowanie działalności innowacyjnej i to w sposób bezpośredni. W ocenie autora skargi kasacyjnej wskazane wyrażenie należy rozumieć w ten sposób, że podmiot ubiegający się o wsparcie musi przeznaczać co najmniej część swojego zysku w sposób bezpośredni lub pośredni na inicjowanie działalności innowacyjnej;
b) § 7 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia poprzez błędne uznanie, że wyrażenie "nie działa w celu osiągnięcia zysku" zawarte we wskazanym przepisie oznacza, iż dla kwalifikacji podmiotu ubiegającego się o wsparcie jako spełniającego owy wymóg nie ma znaczenia, na co mają być przeznaczone osiągane przez niego zyski. W ocenie autora skargi kasacyjnej wskazane wyrażenie należy rozumieć w ten sposób, że celem podmiotu ubiegającego się o wsparcie, a chcącego wypełnić kryterium wskazane w wymienionym przepisie, nie może być osiąganie zysku, nie jest natomiast wykluczone osiąganie przez niego zysku i przeznaczanie go na określone działania będące w istocie celem spółki. To, na co dany podmiot przeznacza swoje zyski, zdeterminować może cel tegoż podmiotu i z tego też względu fakt, na co przeznaczane są osiągane przez dany podmiot zyski, jest bardzo istotny przy ocenie spełniania przez dany podmiot przywoływanego kryterium.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona podniosła, że Sąd I instancji błędnie zinterpretował § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, pomijając przy tym treść pisma Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 24 maja 2010 r. dotyczącego interpretacji tego przepisu. Ponadto skarżąca zarzuciła, że § 7 rozporządzenia podaje kryteria, jakim odpowiadać musi podmiot w chwili aplikowania o uzyskanie wsparcia, a zatem mowa w nim o innych zyskach niż te uzyskane w ramach dofinansowania po pozytywnym przejściu całej procedury i otrzymaniu wsparcia. Skarżąca stwierdziła, że owe inne zyski mogły być w chwili składania wniosku przeznaczane jedynie w części na inicjowanie działalności innowacyjnej. Jednocześnie skarżąca przyznała, że cała kwota wsparcia, o którą się ubiega, musi zostać wykorzystana na inicjowanie działalności innowacyjnej. Podkreśliła, że przeznaczenie jedynie części zysku na inicjowanie działalności innowacyjnej w chwili składania wniosku nie stoi w sprzeczności z celem wsparcia, ponieważ nie dotyczy zysków wypracowanych w wyniku otrzymanego wsparcia.
Strona skarżąca powołała się również na racjonalność prawodawcy, wskazując, że interpretacja spornych przepisów zaprezentowana przez Sąd I instancji nie uwzględnia tego założenia. W sytuacji bowiem, gdy podmiot przekazywałby cały swój zysk bezpośrednio na inicjowanie działalności innowacyjnej, w istocie nie działałby w celu osiągnięcia zysku. Kryterium "przeznaczania zysku na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia na inicjowanie działalności innowacyjnej" zawierałoby się zatem w całości w pojęciu "nie działania w celu osiągnięcia zysku".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą błędnej wykładni § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 7 kwietnia 2008 r. w sprawie udzielania przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości pomocy finansowej w ramach POIG.2007-2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 414 ze zm.). Powoływany przepis stanowi, że wsparcie na inicjowanie działalności innowacyjnej może być udzielone podmiotowi działającemu na rzecz innowacyjności, który m.in. spełnia następujący warunek: nie działa w celu osiągnięcia zysku lub przeznacza zysk na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia na inicjowanie działalności innowacyjnej. Spór w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozumienia użytych w powyższym przepisie pojęć: "nie działa w celu osiągnięcia zysku" i "przeznacza zysk na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia na inicjowanie działalności innowacyjnej". Aby to wyjaśnić należy zauważyć, że z treści § 7 ust. 2 cyt. rozporządzenia wynika, iż wsparcie finansowe, o którym mowa w tym przepisie, może być udzielone nie każdemu podmiotowi, lecz tylko takiemu podmiotowi, który działa na rzecz innowacyjności. Rozporządzenie to nie definiuje sformułowania "podmiot działający na rzecz innowacyjności", a jedynie w § 1 ust. 2 pkt 3 zawiera stwierdzenie, że pomoc finansowa może być udzielona tego rodzaju podmiotom. Zatem przez podmiot działający na rzecz innowacyjności należy rozumieć każdy podmiot, który realizuje cele związane z inicjowaniem działalności innowacyjnej. Realizacja takich celów czy też działanie tego rodzaju zaś jest możliwe, gdy akt powołania danego podmiotu (np. umowa spółki) przewiduje taką formę działalności. Z treści § 1 ust. 2 pkt 3 oraz § 7 ust. 2 cyt. rozporządzenia nie wynika przy tym, aby podmiot działający na rzecz innowacyjności w związku z ubieganiem się o wsparcie finansowe na tego rodzaju działalność zobligowany był prowadzić ją wyłącznie w powyższym zakresie, tzn. że w ramach prowadzonej działalności musiałby wyłącznie realizować zadania na rzecz inicjowania działalności innowacyjnej. Natomiast podmiot taki ubiegając się o wsparcie finansowe na tego rodzaju działalność, musi spełniać jedno z kryteriów przewidzianych w § 7 ust. 2 pkt 1 cyt. rozporządzenia. Jednym z takich kryteriów jest, aby podmiot działający na rzecz innowacyjności nie działał w celu osiągnięcia zysku, co należy rozumieć w ten sposób, iż zakres prowadzonej przez ten podmiot działalności nie może skutkować osiągnięciem zysku w jakimkolwiek trybie. Należy bowiem mieć na względzie, że zysk należy do kategorii ekonomicznych stanowiących, co do zasady, zmianę wyników finansowych podmiotu.
Zysk następuje, gdy ma miejsce nadwyżka aktywów nad pasywami. Inaczej rzecz ujmując, zysk stanowi nadwyżkę przychodów nad kosztami osiągniętymi w danym okresie. Zysk w tym sensie może zostać osiągnięty poprzez prowadzenie działalności gospodarczej, ale też gdy cel tej działalności jest niegospodarczy. W pierwszym przypadku, gdy podmiot powstaje w celu gospodarczym, to jego podstawowym zadaniem jest osiągnięcie zysku poprzez prowadzenie działalności gospodarczej, a także poprzez powiększenie majątku, np. w związku z oprocentowaniem lokat bankowych, inwestycje kapitałowe itp. W drugim przypadku zysk może zostać wypracowany np. poprzez uzyskane dotacje czy darowizny. Bez znaczenia przy tym jest, czy z uwagi na prawną formę działania danego podmiotu (w przypadku skarżącej – spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) prowadzi on działalność w celach zarobkowych bądź też w celach gospodarczych niemających charakteru zarobkowego, czy też w celach niegospodarczych. Reasumując stwierdzić należy, że pojęcie "nie działa w celu osiągnięcia zysku" użyte w § 7 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia oznacza, iż podmiot ubiegający się o wsparcie, jeżeli osiągnie zysk w jakikolwiek sposób, tym samym nie spełnia powyższego kryterium.
Jeżeli zatem z aktu założycielskiego podmiotu działającego na rzecz innowacyjności wynika, że ma on osiągane zyski przeznaczać na przewidziany cel, to nie można przyjąć, iż podmiot taki "nie działa w celu osiągnięcia zysku" w rozumieniu § 7 ust. 2 pkt 1 cyt. rozporządzenia.
Uwzględniając zatem postanowienia § 3 ust. 1 i 2 umowy spółki skarżącej, Sąd I instancji trafnie uznał, że przyjęte sformułowania pozwalają przyjąć, iż skarżąca nie spełnia powyższego kryterium. Bez znaczenia dla tej oceny jest czy osiągane zyski służą realizacji określonych celów, czy też nie.
W § 7 ust. 2 pkt 1 cyt. rozporządzenia przewidziane jest jednakże drugie kryterium, którego spełnienie umożliwia wypełnienie dyspozycji tej normy prawnej. Jest to kryterium "przeznaczania zysku na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia na inicjowanie działalności innowacyjnej".
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w pojęciu tym chodzi o zysk osiągany z wszelkich form prowadzonej działalności. Skoro z § 1 ust. 2 pkt 2 cyt. rozporządzenia nie wynika, aby podmiot ubiegający się o tego rodzaju pomoc finansową musiał wyłącznie działać na rzecz innowacyjności, to brak podstaw do takiego rozumienia omawianego sformułowania użytego w § 7 ust. 2 pkt 1 cyt. rozporządzenia, iż podmiot ten ma przeznaczać wszelkie uzyskiwane zyski na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia na inicjowanie działalności innowacyjnej.
Jak już wyżej wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, zysk może zostać osiągnięty poprzez różne formy działania danego podmiotu, zarówno z prowadzonej sensu stricte działalności gospodarczej, jak też np. z dotacji czy darowizn. Nie można wykluczyć, że dany podmiot zyski będzie pozyskiwał z innych sposobów działania, bo różny może być zakres celów prowadzonej działalności. Warunkiem zatem dla spełnienia powyższego kryterium jest, aby podmiot działający na rzecz innowacyjności, w sytuacji gdy działa w celu osiągnięcia zysku, przeznaczał zyski na cele wskazane w omawianym przepisie, co nie musi oznaczać, że całe zyski. Istotnym bowiem jest, aby podmiot taki w akcie założycielskim posiadał postanowienia, które zobowiązują go do realizacji celu lub celów (w zależności od zakresu prowadzonej działalności) związanych z inicjowaniem działalności innowacyjnej, na który między innymi lub wyłącznie powinien przeznaczać zyski, które wypracuje. Celem wsparcia finansowego jest pomoc publiczna dla podmiotów działających na rzecz innowacyjności, czyli podmiotów, które realizują tego rodzaju projekty, które w akcie założycielskim przewidują taką formę działalności i przeznaczają na jej realizację pewne zyski. Nie oznacza to jednak, że na ten cel podmioty te muszą przeznaczać całe wypracowane zyski. Wbrew stanowisku Sądu I instancji, celem tego rodzaju wsparcia finansowego nie jest ograniczanie kręgu podmiotów starających się o tę pomoc, lecz jej udzielanie dla podmiotów, które działają na rzecz innowacyjności. Nie chodzi w tym wypadku o zysk wypracowany w ramach realizacji projektu na inicjowanie działalności innowacyjnej, gdyż oczywistym jest, że ten musi być przeznaczony na tego rodzaju cele. Taka wykładnia omawianego przepisu wynika z dalszych uregulowań zawartych w § 7 ust. 2 pkt 3a i 4 czy 4d cyt. rozporządzenia. Ostatnio powołany przepis przewiduje, że wpływy uzyskane z tego wsparcia finansowego muszą być przeznaczone na dalsze inicjowanie działalności innowacyjnej zgodnie z umową o udzielenie wsparcia.
Natomiast § 7 ust. 2 pkt 1 cyt. rozporządzenia nie odnosi się wyłącznie do zysku przyszłego, skoro w tym przepisie jest mowa o przeznaczaniu zysku, czyli tego, który dotychczas jest osiągany. Przepis ten określa wstępny warunek, który musi spełniać podmiot ubiegający się o wsparcie finansowe. Zatem oczywistym jest, że pojęcie "przeznacza zyski" odnosi się do zysku już osiągniętego, a ten niekoniecznie musi być wypracowany wyłącznie z realizacji programów dotyczących inicjowania działalności innowacyjnej.
Tak jak w przypadku pierwszego kryterium, tak i w tym przypadku brak podstaw do stosowania wykładni rozszerzającej przy ocenie pojęć użytych w § 7 ust. 2 pkt 1 cyt. rozporządzenia. Skoro w pierwszym pojęciu "nie działa w celu osiągnięcia zysku" chodzi o zysk uzyskiwany z różnych form działalności, to w przypadku drugiego kryterium brak racjonalnych podstaw do uznania, że w pojęciu "przeznacza zysk" chodzi o wszelki osiągany zysk. Przy wykładni tego drugiego pojęcia użytego w § 7 ust. 2 pkt 1 cyt. rozporządzenia nie bez znaczenia jest to, że przyznane wsparcie finansowe powinno realizować zasady określone w art. 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Zatem celem omawianej regulacji jest umożliwienie ubiegania się o wsparcie finansowe jak największej liczbie podmiotów, o których mowa w § 1 ust. 2 pkt 2 cyt. rozporządzenia, gdyż konkurencja i współzawodnictwo między większą ilością ubiegających się pozwoli wyłonić najlepsze merytorycznie podmioty, co powinno skutkować efektywniejszym wydatkowaniem środków. Istotnym przy ocenie czy zostało spełnione omówione kryterium jest, aby podmiot ubiegający się o wsparcie finansowe z pomocy publicznej przeznaczał uzyskiwane już zyski na cele zgodne z zadaniami, na które udzielono wsparcia. Przy tej ocenie należy uwzględnić, czy zyski przekazywane są na realizację tych zadań. Innymi słowy, czy zyski te są przeznaczone na realizację tego rodzaju projektów. Ocena taka może zaś zostać dokonana po pełnej analizie postanowień aktu założycielskiego podmiotu ubiegającego się o wsparcie, z którego treści musi jednoznacznie wynikać, czy w programie działania danego podmiotu przewidziano realizację celu lub celów związanych z inicjowaniem działalności innowacyjnej. W tym zakresie Sąd I instancji dokonał oceny zaskarżonego aktu przy odmiennej wykładni użytego w § 7 ust. 2 pkt 1 sformułowania "przeznacza zyski". Ponownie rozpoznając sprawę Sąd będzie miał na uwadze powyższe wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczące wykładni § 7 ust. 2 pkt 1 cyt. rozporządzenia.
Z tych też względów sprawa w powyższym zakresie wymaga ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia art. 203 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło