I OZ 788/10

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2010-10-19

Skład orzekający: Małgorzata Borowiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stronie przysługuje zwrot kosztów postępowania sądowego (przejazdu, konsumpcji, korespondencji) w sytuacji, gdy jej stawiennictwo na rozprawie nie było obowiązkowe?
Ratio decidendi
Stronie nie przysługuje zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów przejazdu, konsumpcji i korespondencji, jeśli jej stawiennictwo na rozprawie nie było obowiązkowe. Zwrot kosztów przejazdu i równowartości utraconego zarobku przysługuje tylko w przypadku wezwania do obowiązkowego stawiennictwa, zgodnie z przepisami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisami odrębnymi, w tym dekretu o należnościach świadków, biegłych i stron.
Stan faktyczny
Strona K.Ł. złożyła wniosek o uzupełnienie wyroku WSA w Warszawie w zakresie zwrotu kosztów postępowania, obejmujących koszty przejazdu, konsumpcji i korespondencji. WSA oddalił ten wniosek, wskazując, że stawiennictwo strony na rozprawie nie było obowiązkowe, a katalog kosztów podlegających zwrotowi jest zamknięty. Strona wniosła zażalenie na to postanowienie, argumentując, że sąd błędnie zastosował przepisy dekretu o należnościach świadków i że koszty przejazdu powinny być zwrócone, ponieważ stawiła się na rozprawie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.Ł. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 227/10 o oddaleniu wniosku K.Ł. o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2010 r. o sygn. akt II SA/Wa 227/10 w zakresie zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skargi K.Ł. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 lipca 2010 r. o sygn. akt II SA/Wa 227/10 uwzględnił skargę K.Ł. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, uchylając zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję. W dniu 16 sierpnia 2010 r. (data stempla pocztowego) K.Ł. złożył wniosek o uzupełnienie powyższego wyroku w zakresie zwrotu kosztów postępowania, tj.: kosztów przejazdu komunikacją PKS z Kamiennej G. do Warszawy oraz przejazdu komunikacją PKP z Warszawy do Kamiennej G. ([...] zł); kosztów konsumpcji w czasie podróży, wynoszącym ponad 24 godziny ([...]zł); kosztów związanych z wysłaniem czterech listów poleconych ([...] zł). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 września 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 227/10 w/w wniosek oddalił. W uzasadnieniu postanowienia wskazując na treść art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. podał, że do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów strony do sądu oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Przy czym, zasady ustalania wysokości przysługujących stronie należności (z tytułu niezbędnych kosztów postępowania) oraz tryb przyznawania i sposób wypłacania tych należności, określają przepisy odrębne (§ 3 powołanego przepisu). Przepisami odrębnymi, o których mowa w w/w przepisie są dekret z dnia 26 października 1950 r. o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym (Dz. U. Nr 49, poz. 445 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 4 lipca 1990 r. w sprawie należności świadków i stron w postępowaniu sądowym (Dz. U. Nr 48, poz. 284 ze zm.). Z tego względu, Sąd pierwszej instancji odwołując się do treści art. 13 w związku z art. 2 i 3 dekretu z dnia 26 października 1950 r. o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym (Dz. U. Nr 49, poz. 445 ze zm.), a także art. 91 § 3 P.p.s.a. stwierdził, że zwrot kosztów podróży przysługuje stronie jedynie wówczas, gdy została ona wezwana do sądu i jej stawiennictwo określono jako obowiązkowe. W związku z powyższym, podał, że w niniejszej sprawie skarżący nie był wzywany do osobistego i obowiązkowego stawiennictwa na rozprawie w dniu 8 lipca 2010 r., lecz został jedynie zawiadomiony o jej terminie, z wyraźnym zaznaczeniem, że jego stawiennictwo nie jest obowiązkowe (karta nr 20 akt sprawy). Poza tym wyjaśnił, że stronie zwracane są jedynie koszty postępowania niezbędne do celowego dochodzenia jej praw, natomiast w tej sprawie skarżący korzystał z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Zaś do tego rodzaju kosztów nie można zaliczyć wskazanych we wniosków kosztów konsumpcji i korespondencji, albowiem katalog niezbędnych kosztów postępowania ma charakter zamknięty. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 157 P.p.s.a. w związku z art. 200 oraz art. 205 § 1 P.p.s.a., wniosek oddalił. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia K. Ł. do Naczelnego Sadu Administracyjnego, w którym podał, że w jego ocenie Sąd pierwszej instancji błędnie oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach dekretu z dnia 26 października 1950 r. o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym (Dz. U. Nr 49, poz. 445 ze zm.). Skarżący wskazał ponadto, że koszty przejazdu powinny być mu zwrócone, albowiem stawił się na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z treścią art. 205 § 1 P.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdu i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata lub radcy prawnego. Natomiast zasady ustalania wysokości przysługujących stronie należności, o których mowa między innymi w § 1 oraz tryb przyznawania i sposób wypłacania tych należności, określają przepisy odrębne (art. 205 § 3 P.p.s.a.). Jak trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji zasady ustalania wysokości należności związanych z osobistym działaniem strony w postępowaniu regulują przepisy dekretu z dnia 26 października 1950 r. o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym (Dz. U. Nr 49, poz. 445 ze zm.). Zgodnie z art. 13 w/w dekretu w przypadku, gdy obowiązujące przepisy przewidują przyznanie stronie należności z tytułu jej udziału w postępowaniu sądowym, przyznaje się ją w wysokości przewidzianej dla świadków. W świetle postanowień art. 205 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku art. 2 i 3 oraz art. 13 dekretu z dnia 26 października 1950 r. o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym (Dz. U. Nr 49, poz. 445 ze zm.), a także z uwagi na treść art. 91 § 3 P.p.s.a., do kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście zalicza się koszty przejazdów do sądu oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie, tylko wówczas, gdy strona została wezwana do stawiennictwa obowiązkowego. Powyższe stanowisko zaakceptował Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniu z dnia 8 lipca 2009 r., sygn. akt II GZ 129/09 oraz postanowieniu z dnia 21 lutego 2008 r., sygn. akt II GZ 39/08. Ponadto taką sytuację w postępowaniu sądowoadministracyjnym przewiduje art. 91 § 3 P.p.s.a. dotyczący wezwania do osobistego stawiennictwa (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2, str. 487). A zatem skoro stawiennictwo K. Ł. na rozprawie w dniu 8 lipca 2010 r. nie było obowiązkowe, to nie było podstaw do zasądzenia na jego rzecz zwrotu kosztów dojazdu. W tej sytuacji dla oceny zaskarżonego postanowienia nie ma również znaczenia, że skarżący stawił się na rozprawie. Poza tym, jak wynika z treści cytowanego na wstępie art. 205 § 1 P.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście nie zalicza się ani kosztów korespondencji, ani kosztów konsumpcji. W związku z tym, brak było również podstaw do uwzględnienia żądania skarżącego w tym zakresie. W tej sytuacji wniosek skarżącego nie mógł zostać uwzględniony, a zażalenie należało oddalić. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło