II OSK 2392/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 9 września 2010 r., sygn. akt I SA/Op 472/10 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi E. S. na upomnienie Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia (...) kwietnia 2010 r., nr (...) wzywające do uregulowania należności postanawia: oddalić skargę kasacyjną. E. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na czynność – pismo Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia (...) kwietnia 2010r., znak (...), wnosząc o jej uchylnie. W odpowiedzi na skargę Opolski Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej odrzucenie wskazując, że skarga została wniesiona na upomnienie nr (...), o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), a taka czynność nie jest decyzją administracyjną, postanowieniem ani też czynnością przewidzianą przepisem art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) i nie przysługuje od niej środek odwoławczy. Skarga podlega więc odrzuceniu. E. S. w piśmie procesowym z dnia 25 sierpnia 2010 r. podniosła, że zaskarżoną czynność kwalifikować należy zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i stąd wniesiona skarga jest dopuszczalna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, w uzasadnieniu swojego postanowienia z dnia 9 września 2010 r., sygn. akt I SA/Op 472/10, którym odrzucił powyższą skargę wskazał, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zakwestionowane przez skarżącą upomnienie nie przybiera formy postanowienia, ani też decyzji. Nie jest rozstrzygnięciem władczym organu, albowiem jedynie przypomina o obowiązku wpłacenia wymienionych w nim należności. Nie należy również, zdaniem Sądu I instancji, do katalogu czynności przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Mając to na uwadze Sąd I instancji stwierdził, że skarga do sądu administracyjnego na przedmiotowe upomnienie nie przysługuje. W skardze kasacyjnej E. S. zarzuciła powyższemu postanowieniu: 1) naruszenie przepisów postępowania: - art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez uznanie, że pismo Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia (...).04.2010 r. znak (...) jest pismem w postępowaniu egzekucyjnym, - art. 3 § 2 pkt 4 w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez uznanie, że pismo Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia (...).04.2010 r. znak (...) jest inną czynnością lub aktem określonym w art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., - naruszenie § 3 ust. 3 oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. Dz.U.2001.137.1541 w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez przyjęcie, iż pismo Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia (...).04.2010 r. znak (...) było upomnieniem a skarżąca zobowiązanym o których mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji co miało istotny wpływ na wynik postępowania, - naruszenie art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez uznanie, iż postępowanie egzekucyjne może zostać wszczęte po przesłaniu zobowiązanemu pisma niezgodnego ze wzorem ustanowionym we ww. rozporządzeniu Ministra Finansów dnia 22 listopada 2001 r. a także uznanie, że pismo upomnienie jest jedną z czynności procesowych mieszczących się szerokim pojęciu postępowania egzekucyjnego, 2) naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 23 ust. 1 pkt 2, 3, 4 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji przez jego niewłaściwe zastosowanie wobec skrzącej mimo, że nie była ona osobą deponującą, ani osobą, która utraciła prawo do posiadania broni, - § 11 ust. 2 w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki odpłatności za przechowywanie broni i amunicji w depozycie Policji lub organu celnego Dz.U.2000.17.223. w zw. z art. 24 ustawy o broni i amunicji poprzez jego niewłaściwą wykładnię co do prawnej możliwości nałożenia opłaty na skarżącą pomimo, że protokół deponowania broni wskazuje inną osobę składającą broń, - art. 2, art. 7 i art. 217 Konstytucji w zw. z art. 23 ustawy o broni i amunicji poprzez błędną wykładnię stanowiących, że Polska jest państwem prawa a organy działają wyłącznie na podstawie i w granicach prawa i że opłaty, daniny, podatki mogą być nakładane wyłącznie ustawą w związku z czym skarżąca jako osoba nie deponująca broni i nie tracąca prawa do jej posiadania nie jest objęta hipotezą art. 23 ustawy o broni i amunicji. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że skargę wniosła na czynność organu administracji publicznej polegającą na wezwaniu jej do uiszczenia opłaty za przechowywanie broni palnej w depozycie policyjnym. Podkreśliła ona, że nie składała broni do depozytu, nie miała pozwolenia na broń i nie utraciła prawa do jej posiadania a w chwili składania broni do depozytu była niepełnoletnia. Ponadto zdaniem skarżącej wniesienie przedmiotowej skargi jest dopuszczalne i podlega rozpoznaniu przez WSA. Zakres właściwości rzeczowej określa art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. jak również art. 4 tej ustawy. Według skarżącej wezwanie do uiszczenia opłaty za przechowywanie broni w depozycie policyjnym spełnia warunek bycia innym niż określone w pkt. 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 pkt 4 p.p.s.a.). Skarżąca wskazała, że sporne wezwanie organu jest drugim już wezwaniem jakie otrzymała. W sprawie pierwszego wezwania wniosła ona skargę do WSA w Opolu, który sprawę rozpoznał i uchylił wezwanie. W dalszej części skargi kasacyjnej skarżąca wskazała na nieprawidłowości dotyczące przedmiotowego upomnienia. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Opolu oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej koszów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, w której powtórzono argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę, Opolski Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego, według norm przepisanych Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest usprawiedliwiona i podlega oddaleniu. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej, obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny jako Sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Stanowisko, wnioski i argumentacja skarżącej ukierunkowane są głównie na skontrolowanie przedmiotowego upomnienia Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji, natomiast rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego jako sądu kasacyjnego od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych nie jest kontrola bezpośrednio legalności działania organów administracji publicznej lecz kontrola rozstrzygnięć sądu I instancji. Dlatego też zarzuty sformułowane w ocenianej skardze kasacyjnej w stosunku do poddanego kontroli sądu administracyjnego upomnienia nie mogły doprowadzić do uwzględnienia niniejszej skargi. Odnosząc się natomiast do zarzutów skierowanych przeciwko rozstrzygnięciu Sądu I instancji: - zarzutu naruszenia art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że pismo Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia (...).04.2010 r. znak (...) jest pismem w postępowaniu egzekucyjnym, - zarzutu naruszenia art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uznanie, iż postępowanie egzekucyjne może zostać wszczęte po przesłaniu zobowiązanemu pisma niezgodnego ze wzorem ustanowionym w rozporządzeniu Ministra Finansów dnia 22 listopada 2001 r., - zarzutu uznania, że pismo upomnienie jest jedną z czynności procesowych mieszczących się szerokim pojęciu postępowania egzekucyjnego, stwierdzić należy, że są one nieuzasadnione, gdyż z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika, żeby Sąd I instancji dokonał takich ustaleń. WSA w Opolu w zaskarżonym postanowieniu stwierdził jedynie, że skarżąca wniosła skargę na upomnienie Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia (...) kwietnia 2010 r. wystawione w oparciu o art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na które nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W tym miejscu należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający sprawę w tym składzie podziela powyższy pogląd WSA w Opolu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżonego upomnienia nie można zaliczyć do aktów i czynności z zakresu administracji publicznej wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. O ile przyczyny niezaliczenia ww. upomnienia do aktów i czynności z zakresu administracji publicznej z art. 3 § 2 pkt 1-3 i 4a-8 są oczywiste – przedmiotowe upomnienie nie jest ani decyzją, ani postanowieniem a także pisemną interpretacją przepisów prawa podatkowego, ani którymkolwiek z aktów wymienionych w pkt 4a-7 tego przepisu, ani przejawem bezczynności organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego artykułu, to wyjaśnienia wymaga przyczyna jego niezaliczenia do "innych niż określone w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa" (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wolą ustawodawcy było objęcie kontrolą sądu administracyjnego tych prawnych form działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia. Działania te podejmowane są w sprawach indywidualnych, a więc ich przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Muszą przy tym dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Koniecznym jest więc odniesienie takiego aktu lub czynności do przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienia lub obowiązki oznaczonego podmiotu. Powyższe implikuje istnienie związku między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, która go dotyczy. Z tego też względu, przez "czynność" o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. należy rozumieć czynność materialno – techniczną z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa (postanowienie NSA z 16 września 2010 r., sygn. akt II FSK 1608/10). W niniejszej sprawie czynnością taką było znajdujące oparcie w przepisie art. 23 ustawy o broni i amunicji wezwanie do uiszczenia opłaty za przechowywanie broni w depozycie policyjnym. Niezgodny z prawdą jest więc powołany w skardze kasacyjnej argument, że zaskarżone wezwanie organu jest drugim jakie otrzymała a w sprawie pierwszego wezwania wniosła ona skargę do WSA w Opolu, który sprawę rozpoznał i uchylił wezwanie. Podkreślenia wymaga, że powyższa skarga dotyczyła czynności materialno - technicznej wezwania do uiszczenia opłaty za przechowywanie broni w depozycie, podczas gdy w sprawie niniejszej przedmiotem skargi było oparte o przepis art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wystosowane do skarżącej upomnienie, wzywające do wykonania nałożonego na nią uprzednio obowiązku. Zgodnie z powyższym stwierdzić należy, że Sąd I instancji słusznie uznał, że na przedmiotowe upomnienie nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego i zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.