II OSK 2474/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz (spr.) Sędzia del. NSA Janina Kosowska Protokolant Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Spółka komandytowa w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 979/10 w sprawie ze skargi [...] Spółka komandytowa w W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu oddala skargę kasacyjną II OSK 2474 / 10 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę "[...]" Spółki komandytowej w W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] marca 2010 r., utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] grudnia 2009 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji we wznowionym postępowania. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Spółka "[...]" wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] maja 2009 r., którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na modernizacji elewacji dziedzińców kamienicy przy ul. [...] w W., na działce nr [...], [...], [...], [...] w obrębie [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Spółka bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] maja 2009 r., pomimo, że nieruchomość stanowiąca jej własność znajduje się w obszarze oddziaływania planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. organ wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] maja 2009 r., a następnie wezwał Spółkę do wykazania normy prawa materialnego na podstawie, której domaga się uznania jej za stronę przedmiotowego postępowania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Spółka powołała się m. in. na przepis § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.- zwanego dalej rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.). Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Prezydent m. st. Warszawy, na mocy art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] maja 2009 r. Organ stwierdził, że zgodnie z przedstawionym przez inwestora projektem budowlanym projektowane zamierzenie dotyczy ocieplenia prostopadłych do granicy działki ścian oficyn kamienicy od strony wewnętrznego podwórza. Z granicą działki Spółki styka się szczyt warstwy ocieplenia o łącznej grubości ok. 15 cm. W ocenie organu operacja ocieplenia nie różni się w istotny sposób od otynkowania tych ścian i nie narusza głównych wymiarów budynku, a zatem kwalifikowanie jej jako rozbudowy usytuowanej w ostrej granicy jest rażąco nietrafne. Nadto Spółka nie wykazała, aby wykonanie ocieplenia naruszyło w czymkolwiek jej interes prawny. W wyniku złożenia przez Spółkę odwołania, Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] marca 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podzielając ustalenia i wnioski organu I instancji oraz wyrażony w niej pogląd o braku w niniejszym postępowaniu przymiotu strony zainteresowanej Spółki. Skargę na powyższą decyzję wniosła "[...]" Spółka komandytowa (zwana dalej również skarżącą Spółką), domagając się jej uchylenia i zarzucając jej naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdaniem skarżącej jako właścicielka działki nr ewid. [...], zlokalizowanej w bezpośrednim sąsiedztwie przedmiotowej inwestycji, posiadała ona przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] maja 2009 r. Nieprawidłowe jest, w ocenie skarżącej, obciążanie strony obowiązkiem wskazania normy prawa materialnego, z którego wywodzi swój interes prawny. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając powyższą skargę, wskazał na treść art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.- zwanej dalej Prawem budowlanym), to jest przepis będący lex specialis do art. 28 k.p.a. Zdaniem Sądu nie zawsze bezpośrednie sąsiedztwo kreuje posiadanie przymiotu strony w takim postępowaniu, bowiem oddziaływanie projektowanej inwestycji nie zawsze przenosi się na sąsiednie nieruchomości. W decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] maja 2009 r. wskazano, że obszar oddziaływania robót budowlanych polegających na modernizacji elewacji dziedzińców kamienicy obejmuje tylko nieruchomość przy ul. [...] położoną na działkach nr [...], [...], [...] i [...]. Oznacza to, że obszar oddziaływania obiektu nie obejmuje sąsiednich nieruchomości. Sąd podkreślił przy tym, że aby wykazać, iż obszar oddziaływania określonej inwestycji obejmuje sąsiednią nieruchomość nie wystarczy powołanie się na przepisy techniczno- budowlane, należy wskazać na konkretne okoliczności, z których wynikałby inny obszar oddziaływania. Nie można też opierać się na przypuszczeniach, że takie oddziaływanie wystąpi. Z załączonego do akt projektu budowlanego wynika, iż planowane zamierzenie inwestycyjne dotyczy docieplenia tylko ścian od strony wewnętrznych dziedzińców kamienicy (dziedziniec duży i mały) i odtworzenia pierwotnego wyglądu elewacji, a tym samym planowane zamierzenie inwestycyjne nie może oddziaływać negatywnie na sąsiednią działkę nr [...]. Trudno zgodzić się z argumentacją strony skarżącej o spowodowaniu zawężenia dostępu światła słonecznego do sąsiedniej nieruchomości, będącej w użytkowaniu wieczystym skarżącej. Zdaniem Sądu pierwszej instancji zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że ocieplenia ścian budynku nie można kwalifikować jako rozbudowy obiektu usytuowanego w ostrej granicy. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) oddalił skargę jako bezpodstawną. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła "[...]" Spółka komandytowa w W., zaskarżając go w całości i zarzucając mu: I. na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie: 1. przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z § 57 ust. 1 i § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia z dnia 12 kwietnia 2002 r. poprzez błędne przyjęcie, że przedmiotowe postępowanie nie dotyczyło interesu prawnego skarżącej Spółki, w związku z czym brak uwzględnienia jej jako strony postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] maja 2009 r. nie mogło stanowić podstawy do uchylenie tej decyzji, 2. przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z § 57 ust. 1 i § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. poprzez błędne uznanie, że inwestycja objęta decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nie wprowadza żadnych ograniczeń w zagospodarowaniu nieruchomości skarżącej, II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszenie przepisów postępowania, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z § 57 ust. 1 i § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. poprzez oddalenie skargi na decyzję wydaną z naruszeniem ww. przepisów prawa materialnego, 2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 10, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na postanowienie wydane z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania administracyjnego, 3. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, Wskazując na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej, skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu przedstawionych podstaw kasacji skarżąca Spółka stwierdziła, że realizacja przedmiotowej inwestycji w sposób istotny wpływa na jej interes prawny, gdyż wprowadza ograniczenia w możliwości przyszłego zagospodarowania należącej do niej nieruchomości. Wykonanie ocieplenia ścian oficyn budynku (zlokalizowanych przy południowej granicy działki należącej do Spółki) powoduje ograniczenie dostępu światła słonecznego do jej nieruchomości, gdyż przestrzeń pomiędzy oficynami budynku [...], przez którą światło słoneczne docierało do nieruchomości Spółki została w sposób wyraźny zwężona. Sąd nie zauważył przy tym, że mały dziedziniec od strony nieruchomości należącej do skarżącej jest niezabudowany i poprzez tą niezabudowaną przestrzeń światło słoneczne może docierać do należącej do skarżącej działki. Skarżąca Spółka podtrzymała też stanowisko, iż z uwagi na fakt, że budynek przy ul. [...] zlokalizowany jest w granicy z działką nr [...] należącą do skarżącej w przedmiotowej sprawie zastosowanie powinien znaleźć przepis § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Odpowiedź na skargę kasacyjną, wskazując na bezzasadność przedstawionych w kasacji zarzutów złożyły Wspólnota Mieszkaniowa [...] I i Wspólnota Mieszkaniowa [...] II, wnosząc o oddalenie kasacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Oceniając wniesioną skargę kasacyjną w granicach określonych treścią art. 183 § 1 p.p.s.a., za bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., którego uchybienie skarżąca Spółka upatrywała w braku odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze. Zauważyć należy, iż unormowanie zawarte w powyższym przepisie wskazuje wprawdzie na obowiązek Sądu zwięzłego przedstawienia w uzasadnieniu wyroku zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą oraz konieczność ich rozważenia, jednakże elementem koniecznym uzasadnienia wyroku jest jedynie przedstawienie i omówienie zarzutów skargi wówczas, gdy mogły one mieć wpływ na wynik sprawy tj. w zakresie, w jakim jest to konieczne dla jej rozstrzygnięcia. Skoro, więc przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji było ustalenie, że skarżąca Spółka nie była stroną postępowania zwykłego i w tym zakresie Sąd ten dokonał stosownego uzasadnienia, to uznać należało, iż uzasadnienie wyroku nie zawiera wad wskazujących na naruszenie omawianej normy prawnej. Przechodząc do podstawowego problemu przedstawionego w skardze kasacyjnej, a dotyczącego braku po stronie Spółki legitymacji do bycia stroną postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, stwierdzić trzeba, iż przedstawione zarzutu nie podważyły prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jak słusznie stwierdził Sąd pierwszej instancji brak jest przepisów techniczno- budowlanych, z których wynikałoby, że obszar oddziaływania obiektu jest inny niż określono go w decyzji będącej przedmiotem postępowania wznowieniowego. Zasadnie przy tym eksponował Sąd, że nie można opierać się na przypuszczeniach, a więc stanach hipotetycznych, bez konkretnego powiązania normy prawnej z możliwością jej wpływu (ograniczenia) na zagospodarowanie działki sąsiedniej. Skarżąca Spółka w tym zakresie ani nie przedstawiła żadnych przepisów prawnych, ani też okoliczności potwierdzonych opiniami, dokumentami czy analizami, które by kwestionowały ustalenia i wnioski organów administracyjnych, jak i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Tym samym zasadnie w skarżonym wyroku przyjęto, że modernizacja elewacji budynku, o której mowa w decyzji będącej przedmiotem badania wznowionego postępowania nie oddziaływuje na działkę sąsiednią, a w konsekwencji brak było podstaw do przyjęcia, iż zaistniały względy pozwalające na stwierdzenie, że strona skarżąca posiada przymiot strony w sprawie zakończonej decyzją badaną. Oceny tej nie podważają także podniesione w rozpoznawanej kasacji normy § 57 ust. 1 i § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Skarżąca, bowiem w żaden sposób, poza własnymi stwierdzeniami, nie wykazała ani że dojdzie do ograniczenia oświetlenia i nasłonecznienia wskutek wykonania docieplenia wewnętrznych ścian budynku styropianem o grubości 14 cm (według projektu budowlanego), ani nie wykazała, jaki ewentualny zakres będzie miało to ograniczenie, ani też nie podjęła się wykazania w odniesieniu do jakich części budynku nastąpi to ograniczenie. Skarżąca ograniczyła się do stwierdzenia, że "zwężenie tej powierzchni o ok. 30 cm [...] w sposób oczywisty spowoduje, zatem ograniczenie dopływu naturalnego światła do tej nieruchomości [...]". Uznać, zatem należało, iż nie została podważona ocena organów administracyjnych, że obszar oddziaływania inwestycji zamyka się w granicach działek nią objętych, a tym samym, iż kontrola Sądu pierwszej instancji była w tym zakresie wadliwa. Z tych też przyczyn, za bezzasadne należało uznać zarzuty naruszenia prawa materialnego art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w związku z § 57 ust. 1 i § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. oraz zarzut naruszenia przepisów postępowania art. 151 p.p.s.a. w związku z wyżej wymienionymi normami prawa materialnego. Za chybiony uznać również należało zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 10, art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. Odnosząc się do twierdzeń skarżącej Spółki wywodzącej, że obowiązek ustalenia stron postępowania spoczywa na organie, zauważyć trzeba, iż taki pogląd wyrażał również organ odwoławczy, czemu zresztą dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W tym zakresie dokonał on zresztą stosownej analizy, wykazując na brak norm, które świadczyłyby o tym, że Spółka winna być stroną postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Tym samym organ ten spełnił nałożone na niego powyższymi przepisami wymagania proceduralne, bowiem przeprowadzone postępowanie administracyjne nie nosiło cech naruszenia wymienionych zasad. Z przedstawionych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny, wobec nie stwierdzenia wystąpienia w sprawie przesłanek, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.