II FSK 44/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-07-31
Skład orzekający: Bogusław Dauter, Antoni Hanusz, Grażyna Nasierowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dane zawarte w wypisach z ewidencji gruntów i budynków, udostępnione w postaci plików komputerowych i potwierdzone przez pracownika urzędu, stanowią wiążący dowód w postępowaniu podatkowym, nawet jeśli skarżący kwestionuje ich zgodność z orzeczeniami sądowymi lub stanem faktycznego użytkowania?Ratio decidendi
Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, w tym udostępnione w postaci plików komputerowych wypisy potwierdzone przez pracownika urzędu, mają walor dokumentu urzędowego i stanowią wiążący dowód w postępowaniu podatkowym. Podatnik nie może skutecznie kwestionować prawidłowości tych danych w postępowaniu podatkowym, a organy podatkowe nie są uprawnione do przyjmowania innych danych niż te wynikające z ewidencji, chyba że podatnik wszczął procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję wójta gminy w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r. Skarżący kwestionował naliczenie podatku, twierdząc, że urząd gminy naliczył go "na dziko", ponieważ nie została rozstrzygnięta kwestia uwłaszczenia, a dane w rejestrach są niezgodne z wyrokami sądowymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oparły się na danych z ewidencji gruntów i budynków. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia WSA del. Grażyna Nasierowska, Protokolant Justyna Bluszko-Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej H. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt I SA/Ke 461/10 w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 23 czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) przyznaje adw. P. D. od Skarbu Państwa – z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. – kwotę 300 (słownie: trzysta) złotych wraz z należnym podatkiem od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
1. Wyrokiem z 14 października 2010 r., I SA/Ke 461/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 23 czerwca 2010 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r.
2. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z 23 czerwca 2010 r. utrzymało w mocy decyzję wójta gminy z 15 lutego 2010 r. w sprawie wymiaru dla skarżącego podatku rolnego i od nieruchomości na rok 2010 r. pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego.
W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało na przepisy ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (t. j. Dz.U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.; dalej: "u.p.r."), wyjaśniając zasady opodatkowania tym podatkiem t. j. kwestię przedmiotu, podmiotu opodatkowania, momentu powstania obowiązku podatkowego, sposobu ustalenia podatku oraz obowiązki podatników w zakresie tego podatku.
Organ podatkowy w oparciu o obowiązujące przepisy dokonał wymiaru podatku od nieruchomości w stosunku do powierzchni użytkowej budynku tj 10 m² zwolnionej na podstawie uchwały rady gminy i gruntów oznaczonych symbolem "N" o pow. 400 m² zwolnionych z opodatkowania ustawowo. Decyzja organu podatkowego wydana została w oparciu o zapisy zawarte w ewidencji gruntów i budynków, które dla organu podatkowego są wiążące. Dane wynikające z ewidencji mają walor dokumentu urzędowego (art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa – t. j. Dz. U. z 2005 r. nr 8 poz. 60 ze zm.; dalej: "O.p."). Organ podatkowy nie ma możliwości przyjęcia do wymiaru podatku odmiennych danych od tych, które wynikają z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe; dopóki te dane nie ulegną zmianie nie będzie możliwe inne opodatkowanie przedmiotowych gruntów.
3. Na powyższą decyzję podatnik złożył skargę do WSA. Nie precyzując kierunku rozstrzygnięcia wskazał, że urząd gminy naliczył mu podatek "na dziko", bowiem nie została rozstrzygnięta prawidłowo kwestia uwłaszczenia 24 ha. Jednocześnie zarzucił, że starostwo powiatowe jak i urząd gminy wprowadziły do rejestru dane niezgodne z wyrokiem sądowym. Podatnik wskazał, że nie może użytkować gospodarstwa, a zatem nie powinien figurować w rejestrze jako władający.
4. Wojewódzki Sąd Administracyjny oceniając zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie narusza ona prawa. W uzasadnieniu wyroku zaznaczył, że ustaleń, co do powierzchni gruntów rolnych stanowiących własność podatnika, stanowiących przedmiot samoistnego posiadania jak również podlegającej opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości powierzchni budynku i nieużytków, organy dokonały na podstawie danych wynikających z wypisów z ewidencji gruntów i budynków. Potwierdzone za zgodność przez pracownika organu wypisy z rejestru gruntów, udostępnione w postaci plików komputerowych stanowią odpowiednik pisemny zapisu informatycznego, co do danych zawartych w ewidencji i są dowodem w postępowaniu podatkowym zgodnie z § 51 ust 2 oraz § 52 ust 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454; dalej: "rozporządzenie"). W niniejszej sprawie skarżący nie zarzucił rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, a znajdującymi się w aktach sprawy wypisami z ewidencji gruntów i budynków, zarzuty skarżącego wskazują na niezgodność między danymi z ewidencji a wynikającymi z orzeczeń sądowych oraz stanem faktycznego użytkowania. Podatnik nie może skutecznie, w postępowaniu podatkowym, kwestionować prawidłowości danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, zaś organy podatkowe nie są uprawnione, wobec jednoznacznej normy art. 21 ustawy z dnia z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 ze zm.; dalej: "Pr. g.k."), do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym. Sąd powołał się także na orzecznictwo NSA w tym zakresie (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2010 r., II FSK 1243/08 LEX nr 558871). W przypadku kwestionowania prawidłowości danych zawartych w ewidencji, podatnik powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, którym obecnie jest starosta.
5. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący zarzucił jemu naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 4 ust. 1 u.p.r. w zw. z art. 21 ust. 1 Pr. g.k. i § 52 ust. 1 i 2 rozporządzenia oraz art. 194 § 1 O.p., polegające na niezastosowaniu wskazanych przepisów ustawowych i wykonawczych jako podstawy materialnoprawnej zaskarżonego orzeczenia.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie odwołania poprzez uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonywane w ramach prawa pomocy. Jednocześnie oświadczył, że wynagrodzenie to nie zostało opłacone w całości ani w części.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: (1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; (2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w związku z treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Sądu podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego, wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W odniesieniu do prawa materialnego należy wykazać, na czym polegała dokonana przez sąd pierwszej instancji błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa lub, jakie powinno być właściwe zastosowanie przepisu prawa materialnego. Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa naruszone przez sąd, na czym polegało uchybienie tym przepisom i dlaczego uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie jest zasadny sformułowany przez skarżącego zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 4 ust. 1 u.p.r. w zw. z art. 21 ust. 1 Pr. g.k. i § 52 ust. 1 i 2 rozporządzenia oraz art. 194 § 1 O.p.
Na wstępie należy zaznaczyć, że sąd pierwszej instancji nie naruszył art.2 Konstytucji albowiem dokonana przez niego kontrola legalności zaskarżonej decyzji nastąpiła w zgodzie z konstytucyjną zasadą demokratycznego państwa prawnego. Odnośnie pozostałych zarzutów należy wskazać, że zgodnie z brzmieniem art. 4. ust. 1 u.p.r. podstawę opodatkowania podatkiem rolnym dla gruntów gospodarstw rolnych stanowi liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego natomiast dla pozostałych gruntów - liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela utrwalony już w orzecznictwie pogląd, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 O.p. i stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków zostały uregulowane w rozporządzeniu z 29 marca 2001 r., które wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 26 ust. 2 Pr.g.k Ewidencja jest prowadzona w formie systemu informatycznego, którego podstawę tworzą komputerowe bazy danych. W świetle § 51 ust 2 powołanego rozporządzenia wymiana danych ewidencyjnych pomiędzy ewidencją a innymi ewidencjami i rejestrami publicznymi, a także udostępnianie danych ewidencyjnych w postaci plików komputerowych następuje według szczegółowych zasad określonych w załączniku nr 4 do rozporządzenia. Natomiast norma ustanowiona w § 52 ust 2 nie zawiera wymogu opatrzenia klauzulą przez starostę danych ewidencyjnych udostępnionych w postaci plików komputerowych.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że ustaleń, co do powierzchni gruntów rolnych stanowiących własność skarżącego, organy dokonały na podstawie danych wynikających z wypisów z ewidencji gruntów i budynków, tj znajdującego się w aktach sprawy wypisu z 19 marca 2010 r. z rejestru gruntów sporządzonego przez administratora systemu i potwierdzonego za zgodność przez pracownika urzędu gminy. Jak trafnie wskazał w swoich rozważaniach sąd pierwszej instancji, regulacja § 52 ust 2 nie zawiera wymogu opatrzenia klauzulą przez starostę danych ewidencyjnych udostępnionych w postaci plików komputerowych. W konsekwencji należy uznać, że potwierdzone za zgodność przez pracownika organu wypisy z rejestru gruntów, udostępnione w postaci plików komputerowych stanowią odpowiednik pisemny zapisu informatycznego, co do danych zawartych w ewidencji i stanowią dowód w rozumieniu art. 194 O.p. W niniejszej sprawie nawet gdyby przyjąć, iż wypis z rejestru przekazany w formie pliku komputerowego nie spełniałby wszystkich wymogów określonych w powołanym rozporządzeniu, należy zauważyć, że skarżący nie zarzucił, iż dane wskazane w wypisie z 19 marca 2010 r. są inne niż w bazie ewidencji gruntów i budynków Jak słusznie podkreślił sąd pierwszej instancji skarżący nie może skutecznie, w postępowaniu podatkowym, kwestionować prawidłowości danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, zaś w związku jednoznaczną treścią art. 21 Pr.g.k. organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów i budynków.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach pełnomocnika ustanowionego z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 P.p.s.a. w zw. § 6 pkt 3 w zw. z § 2 ust. 3 oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt. 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło