III SA/Kr 1096/09
WyrokWSA w Krakowie2010-09-14
Skład orzekający: Bożenna Blitek, Dorota Dąbek, Elżbieta Kremer
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy zatwierdzająca taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, która różnicuje stawki dla odbiorców przemysłowych i bytowych oraz nie uwzględnia stosowania podczyszczalni ścieków, narusza interes prawny odbiorcy usług?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady gminy zatwierdzająca taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zgodna z prawem. Różnicowanie stawek opłat za odbiór ścieków między odbiorcami przemysłowymi a bytowo-gospodarczymi jest uzasadnione różnymi kosztami świadczenia usług i realizuje zasadę "zanieczyszczający płaci". Uchwała prawidłowo uwzględnia obowiązek stosowania podczyszczalni ścieków przez dostawców przemysłowych, a podwyższone stawki dla nieoczyszczonych ścieków motywują do ograniczania zanieczyszczeń.Stan faktyczny
Skarżący, A. K., prowadzący działalność gospodarczą, zaskarżył uchwałę Rady Gminy zatwierdzającą taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków. Zarzucił, że stawki opłat wzrosły w stosunku do poprzedniej taryfy i są wyższe niż u innych operatorów, a taryfa przewiduje tylko dwie grupy odbiorców, nie uwzględniając rodzaju działalności gospodarczej ani faktu posiadania podczyszczalni ścieków przez niektórych dostawców. Rada Gminy odmówiła uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a następnie skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie WSA Dorota Dąbek (spr.) WSA Elżbieta Kremer Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2010 r. sprawy ze skargi A. K. na uchwałę Rady Gminy z dnia 6 sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków skargę oddala
wyroku WSA w Krakowie z dnia 14 września 2010r.
W dniu 6 sierpnia 2009r. Rada Gminy podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków. Została ona podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) oraz art. 20 ust. 3 i art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2006r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. Nr 123, poz. 858 z późn. zm.).
Pismem z dnia 24 sierpnia 2009r. A. K. wezwał Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa dokonanego w/w uchwałą z dnia 6 sierpnia 2009r. Nr [...]. Wskazał, iż naruszenie jego interesu prawnego wynika z tego, że prowadzone przez niego P. G. – P. – H. "A" – A. K. jest odbiorcą wody oraz dostawcą ścieków do gminnej oczyszczalni, a zatwierdzone przez Radę Gminy stawki opłat wyraźnie wzrosły w stosunku do poprzedniej taryfy i są one wyższe niż stawki u innych operatów w okolicznych gminach. Ponadto zatwierdzona taryfa przewiduje tylko dwie taryfowe grupy odbiorców, nie uwzględnia rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej oraz faktu, że niektórzy z dostawców ścieków mają założone podczyszczalnie ścieków. Jego zdaniem, dostawcy ci nie powinni ponosić takiej samej opłaty za odprowadzanie ścieków jak pozostałe podmioty, które takiej podczyszczalni nie posiadają.
W dniu [...] 2009r. Rada Gminy podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa, w której odmówiła uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa wniesionego przez A. K.
Pismem z dnia 8 października 2009r. A. K. wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy z dnia 6 sierpnia 2009r. Nr [...] w sprawie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej uchwale skarżący zarzucił naruszenie art. 20 i art. 24 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, a także § 3, § 11 oraz § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzania ścieków (Dz. U. nr 127, poz. 886) – poprzez ich niezastosowanie. Zdaniem skarżącego, zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny, gdyż prowadzona przez niego firma P. G. – P. – H. "A" – A. K. jest odbiorcą wody oraz dostawcą ścieków do gminnej oczyszczalni ścieków, co do której Rada Gminy zatwierdziła taryfę cen.
Zatwierdzona przez Radę Gminy taryfa zbiorowego odprowadzania ścieków zawiera stawki opłat, które są wyższe w stosunku do poprzedniej taryfy, co więcej - wyższe niż stawki u innych operatów w okolicznych gminach. Tymczasem zdaniem skarżącego, opracowane przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne taryfy winny przede wszystkim zapewniać ochronę odbiorców usług przed nieuzasadnionym wzrostem opłat i cen, a wzrost ten winien być uzasadniony w świetle zapisów art. 20 oraz art. 24 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków .
Ponadto skarżący wskazał, że zatwierdzona taryfa przewiduje tylko dwie taryfowe grupy odbiorców, tj. osoby fizyczne oraz podmioty gospodarcze, przez co narusza § 11 rozporządzenia Ministra Budownictwa w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków z dnia 28 czerwca 2006r. (Dz. U. nr 127, poz. 886), gdyż winna uwzględniać rodzaje prowadzonej działalności gospodarczej oraz poszczególne taryfowe grupy odbiorców usług. Ponadto zgodnie z § 3 tego rozporządzenia przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne winno motywować odbiorców usług do racjonalnego użytkowania wody i ograniczania zanieczyszczenia ścieków. Obowiązek ten winien wpływać na taryfowe ceny i stawki, o czym z kolei mówi § 13 ust. 2 w/w rozporządzenia.
Skarżący zarzucił również, że zatwierdzona taryfa nie uwzględnia faktu, że niektórzy z dostawców ścieków mają założone podczyszczalnie ścieków. Taką podczyszczalnię ścieków ma również firma PGPH "A". Zdaniem skarżącego, dostawcy ci nie powinni ponosić takiej samej opłaty za odprowadzanie ścieków jak pozostałe podmioty, które takiej podczyszczalni nie posiadają. W jego ocenie, podział dostawców tylko na dwie kategorie nie motywuje w żaden sposób do ograniczania zanieczyszczenia ścieków, a co jest nakazem w/w rozporządzenia i jest wyraźnie wyartykułowane w cytowanych powyżej przepisach obowiązującego prawa.
Skarżący wskazał, iż Rada Gminy stwierdziła, że na oczyszczalnię ścieków będą przyjmowane tylko ścieki bytowo-gospodarcze oraz ścieki przemysłowe o parametrach na jakie została zaprojektowana oczyszczalnia ścieków. Pismem z dnia 4 kwietnia 2003r. (skarżący wówczas ubiegał się o wydanie pozwolenia na budowę zakładu produkcyjnego w M.) Urząd Gminy przedstawił skarżącemu warunki techniczne dostawy wody i odprowadzania ścieków z projektowanego zakładu produkcyjnego w M. i wówczas o żadnych ograniczeniach w odprowadzaniu ścieków przemysłowych nie było mowy. Skarżący uważa, iż nie może być tak, że dopiero po kilku miesiącach eksploatacji sieci użytkownik dowiaduje się o tym, że oczyszczalnia została zaprojektowana wyłącznie dla ścieków socjalno-bytowych, a także dla ścieków przemysłowych lecz o takich parametrach, że konieczna będzie budowa podczyszczalni ścieków za kilkaset tysięcy złotych. Skarżący stwierdził, iż parametry ścieków przemysłowych, za które pobierana będzie podwyższona opłata nie mogą być spełnione bez wybudowania podczyszczalni ścieków. Fakt zastosowania dwóch stawek nie motywuje w żaden sposób odbiorców do podczyszczania ścieków, albowiem mimo takiego podczyszczenia P.G.P.H. "A" płaci stawki jak za ścieki nieoczyszczone.
Na zakończenie skarżący podniósł, iż podejmując w dniu [...] 2009r. uchwałę Nr [...] w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa Rada Gminy nie była jednomyślna co, jego zdaniem, potwierdza tezę, że zarzuty odnośnie zaskarżonej uchwały są uzasadnione.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi. Wyjaśniła, iż zatwierdzone taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków obowiązujące na terenie Gminy różnicują taryfę zbiorowego odprowadzania ścieków w zależności od jakości odprowadzanych ścieków, co chroni dostawców ścieków bytowo-gospodarczych przed nieuzasadnionym wzrostem cen, natomiast dostawców ścieków przemysłowych motywuje do ograniczania zanieczyszczeń. Zdaniem Rady Gminy, sam fakt, że stawki wzrosły nie uprawnia skarżącego do ich kwestionowania. Wzrost stawek mieści się bowiem w ramach jakie zakreśliła ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, jak i rozporządzenia wydanego na jej podstawie.
Rada Gminy stwierdziła również, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz. U. nr 127, poz. 886), dla potrzeb alokacji kosztów na taryfowe grupy odbiorców usług metody podziału kosztów winny uwzględniać określenie współczynników alokacji kosztów ustalonych w odniesieniu do kosztów zależnych od uwarunkowań technicznych świadczenia usług, w szczególności takich jak: wielkość ładunku zanieczyszczeń w przyjmowanych do odprowadzenia ściekach. Koszt uzdatniania wody jest niezależny od grupy odbiorców, gdyż przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma obowiązek zapewnić wszystkim odbiorcom wodę o jakości wody do picia, zatem w taryfie za zbiorowe doprowadzanie wody występuje tylko jedna grupa odbiorców. W związku z tym, że występują znaczne różnice w kosztach oczyszczenia ścieków bytowo-gospodarczych i ścieków przemysłowych, w taryfie za zbiorowe odprowadzanie ścieków występuje podział na poszczególne grupy odbiorców w zależności od jakości odprowadzanych ścieków. W związku z powyższym zatwierdzono stawki za zbiorowe odprowadzanie ścieków dla dwóch taryfowych grup odbiorców zakładając, że na oczyszczalnię ścieków będą przyjmowane ścieki bytowo-gospodarcze oraz ścieki przemysłowe o parametrach na jakie została zaprojektowana oczyszczalnia ścieków oraz o pozostałych parametrach zgodnych z rozporządzeniem Ministra Budownictwa z dnia 14 lipca 2006r. w sprawie sposobu realizacji obowiązków dostawców ścieków przemysłowych oraz warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych (Dz. U. nr 136, poz. 964).
Rada Gminy wyjaśniła, iż oczyszczalnia ścieków w P., do której trafiają ścieki przemysłowe oraz bytowo-gospodarcze (w tym ścieki pochodzące od skarżącego) jest biologiczną oczyszczalnią ścieków sanitarnych o określonych parametrach, co oznacza, że nieoczyszczone ścieki przemysłowe nie mogą być odprowadzane na oczyszczalnię, albowiem powoduje to zniszczenie życia biologicznego oczyszczalni, a tym samym wstrzymuje działanie samej oczyszczalni i generuje wysokie koszty przywrócenia poprawnej pracy oczyszczalni. Przedstawione względy sprawiły, że nie uwzględniono w stawce za zbiorowe odprowadzanie ścieków taryfy dla ścieków nieoczyszczonych i oczyszczonych odprowadzanych do oczyszczalni.
W ocenie Rady Gminy zaskarżona uchwała uwzględnia wszelkie podniesione przez skarżącego kryteria. Organ wskazał, że według założeń zaskarżonej uchwały ścieki przemysłowe mają podlegać okresowej kontroli, a podwyższone stawki za przekroczenie ustalonych parametrów będą pokrywać koszty, jakie eksploatator sieci wodociągowo-kanalizacyjnej musi ponieść za naprawę stanu technologicznego oczyszczalni. Z kolei dwie stawki za zbiorowe odprowadzanie ścieków zapewniają ochronę dostawców ścieków bytowo-gospodarczych przed nieuzasadnionym wzrostem cen i stawek opłat, gdyż ścieki bytowo-gospodarcze nie powodują wzrostu kosztów eksploatacji sieci kanalizacyjnej oraz oczyszczalni ścieków, jednocześnie zapewniają motywowanie odbiorców usług odprowadzających ścieki przemysłowe do ograniczenia zanieczyszczenia w ściekach poprzez stosowanie podwyższonych stawek za odprowadzanie ścieków przemysłowych nieoczyszczonych. Rada Gminy wskazała również, iż rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 14 lipca 2006r. w sprawie sposobu realizacji obowiązków dostawców ścieków przemysłowych oraz warunków wprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych, dopuszcza odprowadzanie ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych, jeżeli ścieki są podatne na mechaniczno-biologiczne procesy oczyszczania ścieków oraz nakłada na dostawców ścieków przemysłowych obowiązek ograniczenia tych zanieczyszczeń, które niekorzystnie wpływają na pracę oczyszczalni. Obowiązek redukcji ilości i rodzaju zanieczyszczeń nie jest tylko uzależniony od wymagań właściciela czy eksploatatora urządzeń kanalizacyjnych, ale wynika z ustawy. Każdy dostawca ścieków o jakości innej niż ścieki bytowo-gospodarcze ma obowiązek stosowania urządzeń podczyszczających, który wynika z obowiązujących aktów prawnych i technologii oczyszczania ścieków.
Zdaniem Rady Gminy, nieprawdziwe jest więc twierdzenie skarżącego, że taryfa zbiorowego odprowadzania ścieków nie uwzględnia zastosowania podczyszczalni ścieków. Stawka za zbiorowe odprowadzanie ścieków przemysłowych uwzględnia bowiem stosowanie urządzeń podczyszczających, a każdy dostawca ścieków przemysłowych, który nie podczyszcza ścieków przed odprowadzeniem ścieków do urządzeń kanalizacyjnych, w przypadku, gdy zostanie udowodnione to odpowiednimi badaniami ścieków wykonywanymi przez laboratorium posiadające akredytację, będzie miał naliczone podwyższone stawki za odprowadzanie ścieków. Stawka za zbiorowe odprowadzanie ścieków o jakości innej niż bytowo-gospodarcze obowiązuje wszystkie podmioty gospodarcze odprowadzające ścieki o jakości innej niż ścieki bytowo-gospodarcze (m.in. zakłady gastronomiczne, restauracje, karczmy).
Odpowiadając na wezwanie Sądu o wykazanie, że zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny, skarżący w piśmie z dnia 4 stycznia 2010r. wyjaśnił, iż prowadzone przez niego P. G. – P. – H. "A" – A. K. jest właścicielem zakładu produkcyjnego zlokalizowanego w M. Zakład ten jest odbiorcą wody oraz dostawcą ścieków do gminnej oczyszczalni, której operatorem z ramienia Gminy jest P. P.-H. U. "B" S.A. Skarżący zatem jest odbiorcą usług w rozumieniu ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, a zaskarżoną uchwałą Rada Gminy zatwierdziła taryfę za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków w zakresie oczyszczalni ścieków oraz zbiornika wodnego, z którego korzysta skarżący. Zdaniem skarżącego, ustalenie nowych taryf w sposób bezpośredni wpłynęło na jego sytuację, albowiem został zmuszony do ich respektowania, a więc regulowania wyższych stawek za wodę i ścieki. Brak jest również konkurencji na tym rynku, albowiem zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy.
Skarżący wskazał również, iż art. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ustanawia zasadę ochrony interesów odbiorców usług. Tym samym zdaniem skarżącego, ustawodawca przyznał mu uprawnienie wyrażające się w możliwości kontrolowania poczynań przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, a także poczynań Rady Gminy, która zatwierdza taryfy przedstawiane przez to przedsiębiorstwo. Rada Gminy podejmując uchwałę o zatwierdzeniu taryfy przedstawionej przez przedsiębiorstwo wodociągowo- kanalizacyjne winna więc przestrzegać zasad opisanych w art. 1 w/w ustawy.
W piśmie z dnia 28 lipca 2010r. Rada Gminy podniosła kolejne argumenty na poparcie swojego stanowiska wyrażonego w odpowiedzi na skargę. W pierwszej kolejności Rada Gminy stwierdziła, iż przy uchwalaniu zaskarżonej uchwały Nr [...] nie zostały naruszone przepisy art. 20 i 24 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Taryfa została uchwalona na jeden rok. Przy określaniu taryfy ustalono niezbędne przychody ogółem na kwotę 1.059.050 zł, uwzględniając w szczególności koszty związane ze świadczeniem usług poniesione w poprzednim roku obrachunkowym, zmiany warunków ekonomicznych, w tym wzrost cen wody i cen energii, a także wielkość usług i warunki ich świadczenia. Wykazano i uwzględniono również różnice kosztów zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. W taryfie ustalona została jedna taryfowa grupa odbiorców wody, a to na tej podstawie, iż przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma obowiązek zapewnić dla wszystkich odbiorców wodę o jakości wody do picia. Natomiast ustalenie dwóch taryfowych grup odbiorców ścieków: 1) osoby fizyczne, instytucje i podmioty gospodarcze, gdzie woda nie bierze udziału w procesie technologicznym lub produkcyjnym oraz 2) podmioty gospodarcze, gdzie woda bierze udział w procesie technologicznym lub produkcyjnym, nastąpiło na podstawie wyliczenia, iż udział w odprowadzaniu ścieków przez podmioty gospodarcze, gdzie woda bierze udział w procesie technologicznym lub produkcyjnym wynosi 10,3% ogółu ścieków odprowadzanych na oczyszczalnię, co stanowi 30.385 m³ ścieków. Niezbędne przychody w tej grupie dostawców ścieków określono na kwotę 163.775 zł. Po podzieleniu kwoty 163.775 zł przez ilość ścieków odprowadzanych przez podmioty gospodarcze (30.385 m³) otrzymano kwotę 5,39 zł. Taką też stawkę przedstawiono do zatwierdzenia Radzie Gminy.
Rada Gminy wyjaśniła, iż wbrew zarzutom skargi, przy określaniu taryfy zostały zachowane też terminy uchwalania zaskarżonej uchwały. Wniosek PPHU "B" S.A. w sprawie zatwierdzenia taryf został złożony w dniu 22 czerwca 2009r. Taryfa została zatwierdzona przez Radę Gminy w dniu 6 sierpnia 2009r. i weszła w życie z mocą obowiązującą od dnia 1 września 2009r. Wniosek o zatwierdzenie taryfy został złożony więc, zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, w terminie 70 dni przed planowanym dniem wejścia w życie taryf. Do wniosku dołączono szczegółową kalkulację cen i stawek opłat oraz aktualny plan. Rada Gminy podjęła uchwałę w sprawie zatwierdzenia taryf, zgodnie z art. 24 ust. 5 ww. ustawy, w terminie 45 dni od dnia złożenia wniosku. Taryfy zostały ogłoszone przez PPHU "B" S.A. na tablicach ogłoszeń sołectw.
Zdaniem Rady Gminy, bezpodstawny jest również zarzut naruszenia § 3, § 11 i § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006r. w sprawie określania taryf, oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków. Powołane przepisy stanowią bowiem wytyczne dla przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego w jaki sposób należy określić taryfę, tak by zapewnić należyte wykonanie obowiązków ustawowych w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków. W ocenie Rady Gminy nieuzasadniony jest również zarzut skarżącego naruszenia § 11 w/w rozporządzenia przez to, iż taryfa przewiduje tylko dwie taryfowe grupy odbiorców ścieków. Zdaniem Rady §11 reguluje inną materię, a mianowicie określa sposób dokonywania przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne alokacji na taryfowe grupy odbiorców uzasadnionych kosztów pośrednich, wspólnych dla wszystkich rodzajów prowadzonej działalności gospodarczej związanej ze zbiorowym zaopatrzeniem w wodę i zbiorowym odprowadzaniem ścieków, natomiast nie przesądza o strukturze i rodzaju taryfy. Niezależnie od powyższego Rada Gminy stwierdziła, iż wyodrębnienie dwóch taryfowych grup odbiorców jest zgodne z treścią § 3 ust. 2 i § 13 ust. 1 w/w rozporządzenia. Przy określeniu taryfy nie został naruszony również przepis § 13 ust. 2 w/w rozporządzenia, który zawiera ogólne wskazanie jak należy kalkulować ceny i stawki opłat, tak aby zapewnić osiągnięcie zamierzonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne celów.
Rada Gminy stwierdziła, iż wbrew twierdzeniom skarżącego zatwierdzona taryfa uwzględnia fakt, iż niektórzy z przedsiębiorców mają założone podczyszczalnie ścieków. Każdy z przedsiębiorców nie mający podczyszczalni ścieków, jeżeli ścieki wykazują przekroczenia dopuszczalnych wskaźników zanieczyszczeń, płacą stawkę podwyższoną za odprowadzane ścieki. Każdy dostawca ścieków jest zobowiązany do instalowania urządzeń podczyszczających ścieki przemysłowe i prawidłowej eksploatacji tych urządzeń (art. 10 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków). Rada Gminy wskazała również, iż sam fakt założenia przez skarżącego podczyszczalni w miesiącu czerwcu 2009 roku wpłynął bezpośrednio na to, iż ścieki odprowadzane z prowadzonego przez niego zakładu wykazały mniejsze przekroczenia dopuszczalnych wskaźników zanieczyszczeń. W dniu 23 października 2008r. na rzecz skarżącego została wydana decyzja w sprawie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie podczyszczonych ścieków z Z. P. W. G. "A" do kanalizacji komunalnej w miejscowości M., Gmina C. W przedmiotowej decyzji określono, iż jakość odprowadzonych ścieków w zakresie wskaźników zanieczyszczeń nie może przekraczać następujących wartości: Pog – 2,5 mg/dm³. Określono również, iż skarżący może odprowadzać ścieki podczyszczone w ilości dobowej Qdśr = 104 m³/d. Skarżący został też zobowiązany do ograniczenia substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, do przestrzegania umowy z administratorem kanalizacji oraz do przestrzegania dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń ścieków odprowadzanych do kanalizacji komunalnej zgodnie z zawartym przez niego z zarządcą wodociągów i kanalizacji w Gminie uzgodnieniem z dnia 7 sierpnia 2008r. oraz umową zawartą w dniu 7 lipca 2006r. Wobec powyższego Rada Gminy uznała, iż twierdzenie skarżącego, że nie wiedział o żadnych ograniczeniach w odprowadzaniu ścieków przemysłowych pozostaje w ewidentnej sprzeczności z w/w dokumentami i nie zasługuje na uwzględnienie.
Rada Gminy wyjaśniła, iż wzrost stawek opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków oraz zróżnicowanie taryfy zbiorowego odprowadzania ścieków uzasadnione były różnymi kosztami świadczenia usług w każdej z taryfowych grup dostawców ścieków, zwiększonymi kosztami ponoszonymi przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne na oczyszczanie ścieków przemysłowych oraz warunkami technicznymi świadczenia usług, w szczególności takimi jak wielkość ładunku zanieczyszczeń w przyjmowanych do odprowadzenia ściekach oraz wykorzystanie przepustowości urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych. Na podstawie § 11 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006r. w sprawie określania taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne władne było wyodrębnić dwie taryfowe grupy dostawców ścieków w zależności od kosztów świadczenia usług w każdej z tych grup. O ile cena wody uchwalona zaskarżoną uchwałą w stosunku do poprzednio obowiązującej taryfy wzrosła o 8,66%, cena ścieków bytowo-gospodarczych o 0,6%, to cena ścieków odprowadzanych przez podmioty gospodarcze, gdzie woda bierze udział w procesie technologicznym lub produkcyjnym, wzrosła o 62%. Wzrost ten był uzasadniony z uwagi na powołane wyżej zwiększone koszty funkcjonowania oczyszczalni ścieków w związku z odprowadzaniem na nią ścieków poprodukcyjnych i technologicznych o wysokim stopniu zanieczyszczenia. Zdaniem Rady Gminy, uwzględnienie w stawce za zbiorowe odprowadzanie ścieków dwóch taryfowych grup odbiorców zapewnia ochronę dostawców ścieków bytowo-gospodarczych przed nieuzasadnionym wzrostem cen i stawek opłat, natomiast dostawców ścieków przemysłowych obligują do przykładania większej wagi o jakość ścieków odprowadzanych do gminnej sieci kanalizacyjnej. W związku z powyższym Rada Gminy uznała, iż ustalenie w stawce za zbiorowe odprowadzanie ścieków dwóch taryfowych grup odbiorców powoduje, że spełniona jest zasada "zanieczyszczający płaci".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Przystępując do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy Sąd w pierwszej kolejności ocenił, że skarżący był uprawniony do wniesienia niniejszej skargi na uchwałę Rady Gminy z dnia 6 sierpnia 2009r. Nr [...] w sprawie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, biorąc pod uwagę treść art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r., nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) w związku z art. 3 §2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). W ocenie Sądu zaskarżona uchwała dotycząca zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest aktem w sprawie z zakresu administracji publicznej podlegającym zaskarżeniu do sądu administracyjnego w myśl powołanych przepisów przez skarżącego powołującego się w niniejszej sprawie na naruszenie jego interesu prawnego. Złożona zatem w niniejszej sprawie skarga jest dopuszczalna i podlega rozpoznaniu przez Sąd.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 1 i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Na podstawie powyższych kryteriów należy stwierdzić, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona uchwała Rady Gminy jest zgodna z prawem.
Poza sporem jest, że zaskarżona uchwała dotycząca zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest aktem prawa miejscowego. Kompetencje gminy w zakresie stanowienia prawa miejscowego określają przepisy rozdziału 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym. Stosownie do treści art. 40 ust. 1 tej ustawy, gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego jedynie na podstawie upoważnień ustawowych. Zgodnie z art. 24 ust. 1 i 4 w związku z art. 21 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2005r., nr 128, poz. 858 ze zm.) rada gminy w drodze uchwały zatwierdza opracowane przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne taryfy, sprawdzone uprzednio przez wójta z punktu widzenia zgodności z prawem oraz celowości ponoszonych kosztów.
W ocenie Sądu w zaskarżonej uchwale prawidłowo zastosowano przytoczone powyżej przepisy ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, będące jej podstawą prawną. Nieuzasadnione w ocenie Sądu są zatem podniesione w skardze zarzuty, jakoby zaskarżona uchwała w sposób nieuprawniony różnicowała cenę za odbiór ścieków w zależności od tego czy pochodzą od przedsiębiorców czy podmiotów prywatnych i nie uwzględniała stosowanych przez niektórych dostawców ścieków podczyszczalni. Organ administracyjny przekonująco uzasadnił potrzebę zróżnicowania powyższych stawek, realizując tym samym wymogi art. 20 ust. 2-4 w/w ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Stawki opłat zostały ustalone na podstawie wykazanych przez przedsiębiorstwo wodociągowe niezbędnych przychodów, po dokonaniu ich alokacji na poszczególne taryfowe grupy odbiorców usług (ust. 2) i zostały zróżnicowane dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców usług na podstawie udokumentowanych różnic kosztów zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków (ust. 3), przy uwzględnieniu niezbędnych przychodów przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego (ust. 4). Zgodnie zatem z treścią art. 24 ust. 3 i 4 cytowanej ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków wysokość opłat za odbiór ścieków dla poszczególnych grup odbiorców została w niniejszej sprawie ustalona na podstawie szczegółowej kalkulacji cen i stawek opłat, w oparciu o koszty ponoszone przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, zweryfikowane przez organ gminy pod względem celowości ich ponoszenia. Kwestionowane przez skarżącego zróżnicowanie stawek opłat za odbiór ścieków organ w sposób wyczerpujący uzasadnił różnymi kosztami świadczenia usług w każdej z taryfowych grup dostawców ścieków - większymi w przypadku oczyszczania ścieków przemysłowych niż ścieków bytowo-gospodarczych.
Wbrew zatem zarzutom skargi zaskarżona uchwała prawidłowo realizuje zarówno przytoczone powyżej przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, jak również przepisy wykonawcze do tej ustawy, a w szczególności § 11 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006r. w sprawie określania taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, który upoważnia przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne do wyodrębnienia taryfowych grup dostawców ścieków w zależności od kosztów świadczenia usług w każdej z tych grup.
Za nieuzasadniony uznać należy także zarzut skarżącego, że kwestionowana przez niego uchwała narusza § 3 pkt 1 litera d oraz § 13 ust. 2 pkt 2 w/w rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006r. w sprawie określania taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków. Wbrew zarzutom skarżącego wprowadzenie dwóch taryfowych grup odbiorców i dodatkowo ustalenie podwyższonych opłat z tytułu przekroczenia określonych rodzajów zanieczyszczeń w odprowadzanych ściekach (wymienione w tabeli § 2 ust. 1 zaskarżonej uchwały), motywuje odbiorców usług czyli w tym wypadku dostawców ścieków do ograniczania zanieczyszczenia ścieków.
W ocenie Sądu nietrafny jest też zarzut skargi, że zatwierdzona taryfa zbiorowego odprowadzania ścieków nie uwzględnia zastosowania podczyszczalni ścieków. Art. 10 pkt 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nakłada na dostawców ścieków przemysłowych obowiązek instalowania niezbędnych urządzeń podczyszczających ścieki przemysłowe i prawidłowej eksploatacji tych urządzeń. Wbrew zarzutom skargi zatwierdzona zaskarżoną uchwałą stawka za zbiorowe odprowadzanie ścieków przemysłowych uwzględnia stosowanie przez poszczególnych dostawców ścieków urządzeń podczyszczających, gdyż każdy dostawca ścieków przemysłowych, który nie podczyszcza ścieków przed ich odprowadzeniem do urządzeń kanalizacyjnych, będzie miał naliczone podwyższone stawki za odprowadzanie ścieków w przypadku, gdy przekroczą one określone wskaźniki zanieczyszczeń.
Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego, zaskarżona uchwała nie narusza prawa materialnego poprzez nałożenie na skarżącego nieuzasadnionej stawki opłat z tytułu odprowadzania ścieków.
W ocenie Sądu zaskarżona uchwała nie narusza także prawa procesowego, zgromadzone w aktach sprawy dokumenty potwierdzają bowiem, że podjęta ona została zgodnie z wymogami proceduralnymi przewidzianymi w obowiązujących przepisach, w tym zwłaszcza w ustawie z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym oraz ustawie z dnia 7 czerwca 2001 roku o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Wniosek o zatwierdzenie taryfy został złożony zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, w terminie 70 dni przed planowanym dniem wejścia w życie taryf (wniosek PPHU "B" S.A. w sprawie zatwierdzenia taryf złożony w dniu 22 czerwca 2009r, a taryfa została zatwierdzona przez Radę Gminy w dniu 6 sierpnia 2009r. i weszła w życie z mocą obowiązującą od dnia 1 września 2009r.). Do wniosku dołączono szczegółową kalkulację cen i stawek opłat oraz aktualny plan. Rada Gminy podjęła uchwałę w sprawie zatwierdzenia taryf zgodnie z art. 24 ust. 5 w/w ustawy, to jest w terminie 45 dni od dnia złożenia wniosku. Taryfy zostały ogłoszone przez PPHU "B" S.A. na tablicach ogłoszeń sołectw, zgodnie z wymogiem art. 24 ust. 7 tej ustawy.
Mając na uwadze przedstawione powyżej argumenty Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona uchwała Rady Gminy z dnia 6 sierpnia 2009r. Nr [...] w sprawie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zgodna z prawem. Z tego powodu skarga została oddalona na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło