II OSK 1168/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Leszczyński po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1353/10 odrzucające skargę S. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku letniskowego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1353/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę S.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku letniskowego. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z treścią art. 47 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ustawy każde pismo strony powinno zawierać odpisy, a w przypadku wymienienia w piśmie załączników, także odpisy załączników. Stosownie do dyspozycji art. 58 § 1 pkt 3 w/w ustawy Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 23 lipca 2010 r. pismem z dnia 27 lipca 2010 r., doręczonym w dniu 29 lipca 2010 r. wezwano S. P. do nadesłania 1 egzemplarza odpisu skargi, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Pomimo upływu zakreślonego terminu skarżący nie dopełnił nałożonego przez Sąd obowiązku. W skardze kasacyjnej reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika S. P. zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 47 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez błędne ich zastosowanie, polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, iż nienadesłanie przez skarżącego jednego egzemplarza odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego stanowi brak formalny uniemożliwiający nadanie dalszego biegu przedmiotowej sprawie, - art. 33 p.p.s.a. poprzez niewykazanie, iż w sprawie tej uprawnienia strony postępowania przysługują także innym podmiotom niż skarżący i organ administracji, przejawiające się w braku zbadania, iż wynik postępowania sądowego dotyczy interesu prawnego powołanego uczestnika i niedostatecznym wyjaśnieniu przyznania statusu takiego uczestnika postępowania w uzasadnieniu skarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2010 r. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano m.in., że Sąd I instancji naruszył normę wyrażoną w art. 47 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przyjmując, iż nienadesłanie przez skarżącego jednego egzemplarza odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego stanowi brak formalny uniemożliwiający nadanie przedmiotowej sprawie dalszego biegu. W tym miejscu należy wskazano na tezę postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 2009 r. (I OSK 1623/09; LEX nr 584790), w której Sąd stwierdził, że "(...) obowiązek określony w art. 47 § 1 i art. 49 § 1 p.p.s.a. obciąża składającego pismo (ze skutkami o których stanowi art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), jeżeli brak w tym zakresie uniemożliwi nadanie pismu procesowemu właściwego biegu. Niewykonanie wezwania w zakresie nadesłania określonej liczby odpisów skargi nie oznacza samo przez się, że skarga podlega odrzuceniu z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych, ponieważ sąd pierwszej instancji władny jest wykonać dodatkowe kopie skargi we własnym zakresie, a tym samym nadać prawidłowy bieg złożonemu pismu (...)". Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 30 października 2008 r., stosownie do którego ,,Niewykonanie wezwania w zakresie nadesłania określonej liczby odpisów skargi nie oznacza samo przez się, że skarga podlega odrzuceniu z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych (...)". (II OSK 1563/08, LEX nr 515355). Reasumując należy zatem wskazać, iż nawet, gdyby przyjąć, że skarga obarczona była brakiem formalnym polegającym na niedołączeniu odpisów dla uczestnika - to, zgodnie z poglądami wypowiadanymi przez Naczelny Sad Administracyjny brak formalny w niniejszej sprawie nie umożliwiał nadania skardze biegu. Nie zaszły zatem przesłanki do jej odrzucenia. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Ta jednakże w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniesioną w niniejszej sprawie skargę z uwagi na nienadesłanie jej odpisu, a tym samym stanął on na stanowisku, iż nieuzupełnienie tego braku uniemożliwiało nadanie wniesionemu środkowi zaskarżenia właściwego biegu. Stanowisko to uznać trzeba za niezasadne. Wprawdzie zgodnie z art. 47 § 1 ustawy p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika, zaś z art. 49 § 1 tejże ustawy wynika, iż w wypadku gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek nie zachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba, że ustawa stanowi inaczej (tak chociażby stanowi art. 178 ustawy p.p.s.a., który przewiduje odrzucenie środka zaskarżenia w razie nieuzupełnienia jego braków). Jednakże wyraźnego podkreślenia wymaga, iż obowiązek określony w art. 47 § 1 i art. 49 § 1 powołanej ustawy, polegający na dołączeniu odpisów, obciąża składającego pismo, ze skutkami o których stanowi art. 178 tej ustawy, jeżeli brak w tym zakresie uniemożliwi nadanie pismu procesowemu właściwego biegu. Odmienna interpretacja jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zbyt rygorystyczna. Nie można bowiem uznać, że każde nieuzupełnienie braków formalnych pisma będzie prowadziło do sytuacji pozostawienia go bez rozpoznania, bądź odrzucenia. Podstawą takiego rozstrzygnięcia może być jedynie brak istotny, tzn. taki którego nieusunięcie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu. Braku jednego odpisu skargi nie można, w ocenie Sądu odwoławczego, zakwalifikować jako braku istotnego, ponieważ Sąd jest władny wykonać dodatkową kopię pisma we własnym zakresie, a tym samym nadać prawidłowy bieg. Stanowisko takie poparte jest orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, na co wskazał także skarżący w swoim zażaleniu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wezwanie skarżącego do nadesłania odpisu było uzasadnione, jednakże niewykonanie, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie wezwania w terminie, nie może zamykać stronie prawa do sądu. Stanowiłoby to rażące naruszenie zasady wyrażonej w art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, które to przepisy gwarantują każdemu prawo do rozpoznania jego sprawy przez niezawisły Sąd i zakazują zamykanie drogi sądowej. Nadmiernie rygorystyczne stanowisko jakie zajął Sąd I instancji, sprzeczne z prokonstytucyjną wykładnią przepisów procesowych, stanowiłoby właśnie takie zamknięcie, a co za tym idzie, naruszałoby podstawowe zasady i swobody obywatelskie. W takim stanie rzeczy zarzut naruszenia art. 47 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a uznać należy za usprawiedliwiony. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.