III SA/Kr 1209/09
WyrokWSA w Krakowie2010-09-16
Skład orzekający: Piotr Lechowski, Grażyna Danielec, Krystyna Kutzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Rektora Uniwersytetu odmowna w przedmiocie przyjęcia na trzeci rok studiów stacjonarnych jednolitych magisterskich w trybie przeniesienia z uczelni niepublicznej jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Prawo studenta do przeniesienia się z uczelni, w tym niepublicznej, do innej uczelni publicznej wymaga zgody kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni przyjmującej, wyrażonej w drodze decyzji. Organ odwoławczy (Rektor) ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy, w tym ustalenia, czy student wypełnił wszystkie obowiązki wobec uczelni macierzystej. Brak wezwania studenta do uzupełnienia dokumentów i negatywne skutki z tego wynikające stanowią naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie decyzji.Stan faktyczny
M. W. złożyła wniosek o przyjęcie na trzeci rok jednolitych studiów magisterskich na Uniwersytecie w trybie przeniesienia z uczelni niepublicznej. Dziekan Wydziału odmówił zgody, powołując się na uchwałę rady wydziału, która odnosiła się do uczelni publicznych. Rektor utrzymał decyzję w mocy, wskazując na brak wykazania przez skarżącą spełnienia obowiązków wobec uczelni macierzystej oraz braku zgody dziekana uczelni macierzystej. Skarżąca zaskarżyła decyzję do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Rektora Uniwersytetu oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana Wydziału; zasądził od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski spr. Sędziowie NSA Grażyna Danielec NSA Krystyna Kutzner Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2010 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 29 września 2009 r. , Nr : [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na trzeci rok studiów stacjonarnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji , II. zasądza od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżącej kwotę 200 zł ( dwieście złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Rektor Uniwersytetu, decyzją nr [...] z dnia 29 września 2009 r., po rozpatrzeniu odwołania M. W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dziekana Wydziału [...] Nr [...] znak: [...] z dnia [...] 2009 r. odmawiającą M. W. wyrażenia zgody na przyjęcie na III rok jednolitych stacjonarnych studiów magisterskich na kierunku [...] na Wydziale [...] w roku akademickim 2009/2010 w ramach przeniesienia z jednolitych studiów magisterskich na kierunku [...] w Wyższej Szkole [...] w W.
W podstawie prawnej decyzji Rektora wskazano przepisy: art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej kpa) w związku z art. 171 ust. 3 w zw. z art. 207 ust. 1, art. 190 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 z późn.zm.), a także § 37 ust. 4 Regulaminu studiów I stopnia, II stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich, uchwalonego przez Senat Uniwersytetu uchwałami z dnia [...] 2006 r., [...] 2007 r. oraz uchwałą z dnia [...] 2008 r. Nr [...] w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 października 2008 r.
Uzasadniając decyzję Rektor wskazał, że decyzją z dnia [...] 2009 r. Dziekan Wydziału [...] Uniwersytetu odmówił wnioskowi M. W. zawartemu w podaniu z dnia 10.08.2009 r. o wyrażenie zgody na przyjęcie na III rok studiów stacjonarnych magisterskich w roku akademickim 2009/2010 na kierunku [...] na Wydziale [...] Uniwersytetu w trybie przeniesienia ze studiów na kierunku [...] na Wydziale [...] w Wyższej Szkole [...] w W. W uzasadnieniu swojej decyzji Dziekan Wydziału [...] Uniwersytetu z powołaniem na § 29 Regulaminu studiów oraz § 24 uchwały Rady Wydziału [...] z [...] 2008 r. w sprawie planu i programu nauczania na kierunku [...] na Wydziale [...] Uniwersytetu zajął stanowisko, że powołany § 24 ust. 1 określa warunki przeniesienia na studia na Wydziale z tego samego kierunku, trybu i rodzaju studiów w innej publicznej uczelni wyższej (uczelni macierzystej) i tylko wtedy, jeżeli student uzyskał z egzaminów średnią ocen wynoszącą co najmniej 4.0. Organ I instancji uznał, że będąc studentką prywatnej szkoły składająca wniosek nie spełnia warunku określonego § 24 uchwały Rady Wydziału.
W odwołaniu od tej decyzji M. W. (dalej skarżąca) podnosiła, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem i narusza Uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu z dnia [...] 2008 r., uchwałę Senatu Uniwersytetu – Regulamin Studiów I i II stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich z dnia 31 maja 2006 r. z późn.zm. – dalej Regulamin studiów, ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym a wreszcie Konstytucję RP, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Rozpatrując odwołanie, Rektor Uniwersytetu w oparciu o materiał przedstawiony przez skarżącą przy podaniu dokonał nowych ustaleń faktycznych i prawnych.
Przytaczając treść przepisu art. 171 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, Rektor zajął stanowisko, że przedłożone przez skarżącą dokumenty nie pozwalają stwierdzić, czy wypełniła wszystkie obowiązki względem uczelni, którą chce opuścić. Wskazano, że studentka nie wykazała jednoznacznie, że ma status studenta, którego posiadanie warunkuje przeniesienie z innej uczelni na Uniwersytet, oraz że nie wykazała zgody kierownika jednostki organizacyjnej – Dziekana Wydziału [...] Wyższej Szkoły [...] w W., na przeniesienie na studia na Uniwersytecie.
Następnie, nawiązując do treści § 29 Regulaminu studiów na Uniwersytecie, w myśl ust. 1, którego student innej uczelni, w tym także zagranicznej, może zostać przyjęty na studia na Uniwersytecie, jeżeli stan różnic programowych pozwala na rozpoczęcie studiów na co najmniej drugim roku, Rektor zajął stanowisko, że wyrażenie zgody przez kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej na przeniesienie studenta innej uczelni na studia na Uniwersytecie nie jest obligatoryjne. Podkreślono, że § 29 w ust. 2 odsyła do odpowiedniego stosowania § 11 ust. 2-5 oraz § 26 ust. 1-5 Regulaminu. Wskazano, że np. zgodnie z § 26 ust. 3 Kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może odmówić wyrażenia zgody (...), w szczególności z uwagi na obowiązujący limit przyjęć na dany kierunek lub specjalność.
Zdaniem Rektora Uniwersytetu z przedstawionej przez studentkę dokumentacji nie wynika czy spełnia przewidziane § 24 ust. 1-4 Uchwały Rady Wydziału z [...] 2008 r. warunki przeniesienia, a w szczególności warunek zaliczenia co najmniej pierwszego i nie wyższego niż trzeci, roku studiów.
Wskazując na powyższe okoliczności Rektor Uniwersytetu uznał, że skarżąca nie spełnia warunków określonych w art. 171 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, w zw. z § 29 Regulaminu studiów w zw. z § 24 ust. 4 uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu, co uzasadniało utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję z wnioskiem o jej uchylenie wniosła M. W. W skardze oraz w uzupełniającym ją piśmie z dnia 9 sierpnia 2010 r. ustosunkowującym się do odpowiedzi na skargę, podniosła skarżąca zarzut naruszenia zaskarżoną decyzją przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem skarżącej zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów art. 7, 77, 136 i 138 § 1 kpa. Naruszenia przepisów art. 7, 77 i 136 kpa upatruje skarżąca w uchybieniu obowiązku zebrania przez organ materiału niezbędnego do rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji, przy obciążeniu skarżącej negatywnymi skutkami tego niedopełnienia. Wskazując na zaniechanie przeprowadzenia postępowania uzupełniającego w postępowaniu odwoławczym, zarazem upatruje skarga naruszenie art. 138 § 1 kpa przez przekroczenie ustawowych kompetencji, prezentując stanowisko, że zadaniem organu odwoławczego "nie jest uzupełnienie i usuwanie wadliwości decyzji organu pierwszej instancji, ale sprawdzenie legalności tej decyzji". W naruszeniu przepisów postępowania upatruje skarga niezgodność decyzji Rektora z prawem, gdyż przecząc ustaleniom organu pierwszej instancji, utrzymuje w mocy decyzję tego organu.
W przekonaniu skarżącej zaskarżona decyzja opiera się na przepisach prawa, które nie mają zastosowania w odniesieniu do sytuacji skarżącej bądź nie stanowią podstawy dla decyzji odmownej w I i II instancji i narusza przepisy art. 7, 70 ust. 4 i 32 Konstytucji RP. Naruszenia w/w przepisów Konstytucji upatruje skarżąca odpowiednio w: uznaniu za zgodną z prawem decyzji I instancji wydanej bez wyraźnej i właściwej podstawy prawnej, zaprzeczeniu zasadzie powszechnego i równego dostępu do wykształcenia, różnicowaniu studentów uczelni publicznej i prywatnej.
Skarżąca podkreśliła, że zawarte w § 24 uchwały Rady Wydziału uregulowania nie dotyczą uczelni niepublicznej (prywatnej) i nie miał do niej zastosowania ten przepis.
W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu wniósł o jej oddalenie podtrzymując ustalenia i stanowisko prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skarga jest uzasadniona.
W myśl przepisu art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) – dalej ustawa ppsa – sądy administracyjne orzekają (poza zakresem określonym § 2), także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) kryterium sądowej kontroli stanowi zgodność z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zawarty w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 z późn.zm.) – dalej ustawa – przepis art. 207 ust. 1 stanowi, że do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 7 i 8, decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm.) oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.
Sprawując kontrolę pod względem zgodności z prawem, stosownie do przepisu art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przepis art. 145 § 1 pkt 1 ppsa stanowi, iż uwzględniając skargę na decyzję (lub postanowienie) sąd uchyla decyzję (lub postanowienie) w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 2 ppsa Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części wówczas, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Przeprowadzona na powyższych zasadach kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem prowadzi do wyrażonego na wstępie wniosku o zasadności skargi, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty przytoczone na jej poparcie Sąd podziela.
Zawarty w Rozdziale 2 – prawa i obowiązki studentów – przepis art. 171 ustawy w ust. 3 stanowi, że student może przenieść się z innej uczelni, w tym także z zagranicznej, za zgodą kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni przyjmującej, wyrażoną w drodze decyzji, jeżeli wypełnił wszystkie obowiązki wynikające z przepisów w uczelni, którą opuszcza.
Powyższy przepis ustawowej rangi przesądza zatem, iż prawo studenta do przeniesienia się z jednej uczelni w tym zagranicznej, do uczelni innej, nie ma charakteru bezwzględnego, gdyż wymaga zgody kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej – przyjmującej – którym w odniesieniu do wydziału uczelni, stosownie do przepisu art. 60 ust. 6 ustawy jest dziekan. Ustawa przesądza też, że zgodę dziekana wydziału uczelni przejmującej wyraża się w drodze decyzji, a zatem iż podlega ona kontroli sądowo administracyjnej. Z przepisu tego wynika zarazem także, iż elementem postępowania w przedmiocie wyrażenia zgody przez dziekana wydziału uczelni przejmującej jest ustalenie, czy wnoszący o zgodę na przeniesienie student wypełnił wszystkie obowiązki wynikające z przepisów obowiązujących w uczelni, którą opuszcza.
Zgodnie z przepisem art. 160 ust. 1 ustawy organizację i tok studiów oraz związane z nim prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów uchwalony w trybie określonym przepisem art. 161. Studia w uczelni prowadzone są według planów studiów i programów nauczania (art. 160 ust. 2), co należy do kompetencji rady podstawowej jednostki organizacyjnej (art. 68 ust. 1 pkt 2). Postanowienia § 4 ust. 1 Regulamin Studiów także umocowują radę podstawowej jednostki organizacyjnej do uchwalania, na wniosek kierownika tej jednostki, po zaopiniowaniu przez samorząd studencki, planu studiów i programu nauczania. Odwołująca się do § 4 ust. 1 Regulaminu studiów uchwała Rady Wydziału [...] z dnia [...] 2008 r. w sprawie planu i programu nauczania na kierunku [...], tego Wydziału ma zatem umocowanie w powyższym akcie, a przede wszystkim w ustawie.
Przepis art. 189 w ust. 1 i ust. 2 pkt 3 zobowiązuje studenta do postępowania zgodnie z treścią ślubowania i regulaminu studiów, a w tym do przestrzegania przepisów obowiązujących w uczelni.
W świetle powyższych regulacji należy skonstatować, iż przepisy zawarte w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym oraz w Regulaminach studiów obowiązujących na Uniwersytecie i w Wyższej Szkole [...] w W., a także w uchwalonych na podstawie ustawy i regulaminów studiów planach studiów i programach nauczania na tych kierunkach, wyznaczają materialno prawne przesłanki stanowiące podstawę wyrażenia zgody, o której mowa w art. 171 ust. 3 ustawy, oraz określają okoliczności faktyczne, których ustalenie stanowi przesłankę udzielenia lub odmowy udzielenia zgody na przeniesienie studenta z innej uczelni.
Już w tym miejscu należy zaznaczyć, że ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym, a zwłaszcza przepis art. 171 ust. 3, nie daje żadnej podstawy, do wyłączenia prawa studenta do przeniesienia z uczelni niepublicznej do uczelni publicznej. Natomiast typ uczelni, a w szczególności plany studiów i programy nauczania na danym kierunku w uczelni, z której student zamierza się przenieść do innej uczelni, wchodzą w krąg okoliczności warunkujących zgodę kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni mającej przyjąć studenta.
Z tych względów trafne są zarzuty skargi, że powołany jako podstawa odmowy wyrażenia zgody w decyzji Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu z dnia [...] 2009 r. przepis § 24 ust. 1 uchwały Rady Wydziału [...] z dnia [...] 2008 r. w przedmiocie planu studiów i programu nauczania nie mógł stanowić podstawy odmowy wyrażenia zgody z tego tylko powodu, że macierzystą uczelnią skarżącej jest uczelnia niepubliczna. Tak rozumiany pozostawał by w sprzeczności z przepisem art. 171 ust. 3, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art. 4 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP miałby podstawy do odmowy jego zastosowania jako naruszającego art. 32 ust. 1 Konstytucji. Na marginesie należy tylko zaznaczyć, iż literalne brzmienie przepisu § 24 ust. 1 powołanej uchwały sprowadza się do tego, iż określa on minimalną średnią ocen z egzaminów uzyskaną przez studenta w macierzystej uczelni publicznej, który ubiega się o przeniesienie na kierunek [...] na Wydziale [...] Uniwersytetu.
Jednakże nie ten przepis i tak rozumiany stanowił podstawę zaskarżonej decyzji Rektora Uniwersytetu z 29 września 2009 r. wydanej w postępowaniu odwoławczym.
Nawiązując do zarzutów skargi należy wyjść od przypomnienia, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, jest statuowana przepisem art. 15 kpa zasada dwuinstancyjności. Oznacza ona, iż zasadą postępowania administracyjnego jest możliwość dwukrotnego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Podkreśla się w piśmiennictwie, że dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, którego przedmiotem jest rozpoznanie sprawy administracyjnej, a nie weryfikacja tylko legalności decyzji organu I instancji jak to ujmuje skarżąca (Por. np. KPA Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski, C.H. Beck 2000 r. str. 81).
Takiemu rozumieniu zasady dwuinstancyjności odpowiada przepis art. 138 kpa, określający rodzaje decyzji, jakie podjąć może organ odwoławczy. Oprócz przewidzianego w art. 138 § 1 pkt 1 kpa rozstrzygnięcia, którym organ odwoławczy utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy, przepis art. 138 § 1 w pkt 2 przewiduje możliwość uchylenia zaskarżonej decyzji w całości lub w części i w tym zakresie orzeczenia co do istoty sprawy, bądź uchylenia decyzji zaskarżonej i umorzenia postępowania pierwszej instancji. Rozstrzygnięcia określone w art. 138 § 1 pkt 1 i w pkt 2 in. princp mają charakter rozstrzygnięć merytorycznych (Por. Kom. jw. Str. 536). Jednakże drugie z nich jest właściwe wówczas, gdy rozpatrując sprawę ponownie organ odwoławczy dostrzeże niezgodność rozstrzygnięcia organu I instancji z przepisami prawa materialnego lub procesowego, oraz inaczej oceni okoliczności faktyczne stanowiące podstawę rozstrzygnięcia (Por. wyrok NSA z 28.05.1989 r., IV SA 1278/88, za KPA z orzecznictwem NSA, SN i TK praca zbiorowa pod red. Romana Hausera, Wyd. Prawn. 1995 r., s. 282, notka 15).
Zaskarżoną decyzję Rektor oparł na materiale dowodowym przedstawionym przez skarżącą przy wniosku i w oparciu o ten materiał dokonał innych ustaleń faktycznych w których przyjął, że zebrane dowody "nie pozwalają stwierdzić czy skarżąca wypełniła wszystkie obowiązki względem uczelni, którą chce opuścić", że "nie wykazała jednoznacznie statusu studenta, którego posiadanie warunkuje przeniesienie do Uniwersytetu", oraz że "nie wykazała zgody" Dziekana macierzystego Wydziału na przeniesienie.
W tej sytuacji prawidłową podstawę zaskarżonej decyzji Rektora stanowi nie przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa, lecz przepis art. 138 § 1 pkt 2 in princp kpa, który został naruszony przez brak zastosowania. Zasada dwuinstancyjności ma zastosowanie w indywidualnych sprawach studenckich w zakresie określonym § 37 ust. 4 Regulaminu studiów, powołanym zresztą w podstawie zaskarżonej decyzji. Powyższe naruszenie przepisów postępowania eo ipso nie przesądza o tym, iż mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć taki wpływ stanowi podstawę do uchylenia decyzji. Nie ma ono też charakteru rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 2 pkt 2 kpa.
O zasadności skargi przesądza natomiast naruszenie przewidzianych art. 7 i 77 kpa zasad zbierania i oceny materiału dowodowego w zakresie niezbędnym do rozpoznania sprawy.
W świetle przepisu art. 171 ust. 3 ustawy, negatywną przesłankę dla wyrażenia zgody dziekana wydziału uczelni przejmującej stanowi okoliczność, że student nie wypełnił wszystkich obowiązków wynikających z przepisów obowiązujących w uczelni, którą opuszcza.
Wypełnienie wszystkich obowiązków wynikających z przepisów obowiązujących studenta w macierzystej uczelni, z której zamierza się przenieść do uczelni innej jest ustawowym warunkiem zgody uczelni przyjmującej na przeniesienie. Jakie to są obowiązki i czy obejmują zgodę Dziekana Wydziału [...] Wyższej Szkoły [...] w W. na przeniesienie, decydują przepisy obowiązujące w tej Uczelni, a zwłaszcza Regulamin studiów.
Odpowiednie w myśl art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, w odniesieniu do przewidzianych art. 7 i 77 kpa obowiązków dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przede wszystkim winno polegać na określeniu z urzędu przez organ uczelni rozpoznający sprawę jakie fakty są niezbędne do ustalenia dla rozstrzygnięcia sprawy i jakimi dowodami winny być ustalone. Wynikający z art. 77 kpa obowiązek organu zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, nie wyłącza – zdaniem Sądu – w ramach istniejącej więzi między uczelnią a studentem, obciążenia studenta obowiązkiem przedstawienia określonego dowodu, przy równoczesnym spełnieniu nałożonego art. 9 kpa na Uczelnię obowiązku informacji studenta o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków i zakreśleniu stosownego terminu do przedstawienia dowodu.
Należy tu podkreślić, że nawet na gruncie stosowanych bezpośrednio ( a nie na zasadach odpowiedniości) przepisów art. 7 i 77 kpa w orzecznictwie sądów administracyjnych zaznacza się tendencja do oczekiwania także od stron przejawów inicjatywy w poszukiwaniu i przedstawianiu dowodów (Por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7.02.2008 r. II OSK 2020/06, Lex nr 453436, i z dnia 16.02.1999 r. III SA 2322/98, Lex nr 38142, czy WSA w Warszawie z 22.02.2008 r. IV SA/Wa 46/08 Lex nr 489215), dostrzeżona w piśmiennictwie (Por. Komentarz LEX/el.2010 Jaśkowska M. Wróbel A. do art. 77 kpa).
Jednakże wyciągnięcie negatywnych dla skarżącej skutków z nieprzedstawienia dokumentów dowodzących istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, bez uprzedniego pouczenia o skutkach nieudowodnienia tych okoliczności i bez zakreślenia stosownego terminu, stanowi naruszenie przepisów art. 7 i 77 kpa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Takim istotnym dowodem wynikającym wprost z ustawy jest dokument pochodzący od organu macierzystej Uczelni skarżącej (określonego ustawą lub Regulaminem studiów) a stwierdzający, że wypełniła wszystkie obowiązki wynikające z przepisów obowiązujących w tej Uczelni, którą zamierza opuścić.
Skarżąca takiego dokumentu nie przedłożyła, jednakże nie była o taki dokument wzywana, ani też z akt nie wynika by znane jej były skutki niewykazania, iż wobec uczelni macierzystej spełnia wszystkie obowiązki.
Za przesłankę decyzji odmownej przyjął Rektor również "niewykazanie zgody kierownika jednostki organizacyjnej Uczelni macierzystej na przeniesienie na studia na Uniwersytet". Przyjęte ustalenie wymogu uzyskania takiej zgody nie ma żadnego oparcia w zebranym materiale dowodowym. Nawet przepis § 28 Regulaminu studiów w Uniwersytecie nie statuuje dla studentów tej uczelni wymogu uzyskania zgody na przeniesienie, stanowiąc tylko, iż student może przenieść się na inną uczelnię wyższą po wypełnieniu wszystkich obowiązków wobec Uniwersytetu.
Poprzestając na dokumentach złożonych przez skarżącą przy wniosku i przyjmując, że "nie pozwalają stwierdzić czy wypełniła wszystkie obowiązki względem uczelni, którą chce opuścić", oraz że "nie wykazała jednoznacznie, że ma status studenta, którego posiadanie warunkuje przeniesienie do innej uczelni", organ rozpatrujący sprawę w istocie uchylił się od obowiązku poczynienia ustaleń w oparciu o materiał dowodowy zebrany w niezbędnym zakresie. Winien to być materiał dowodowy, który w świetle zasady oceny dowodów pozwalał by zająć jednoznaczne stanowisko potwierdzające lub wykluczające istnienie przesłanek do wyrażenia zgody na przeniesienie skarżącej na studia w Uniwersytecie.
Powołany w uzasadnieniu decyzji Rektora przepis § 24 ust. 4 uchwały Rady Wydziału [...] z [...] 2008 r. w przedmiocie planu studiów i programu nauczania na kierunku studiów przewidywał ustalenie przez Dziekana szczegółowych zasad i trybu składania wniosków o przyjęcie na studia w trybie określonym tym przepisem. Przywołując ten przepis jako jedną z podstaw decyzji Organu nie określił jakie to zasady lub ich naruszenie uzasadniają rozstrzygnięcie. Akta sprawy nie zawierają dokumentu pochodzącego od Dziekana Wydziału i opartego na tej podstawie.
Regulamin studiów w Uniwersytecie w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji (29.09.2009 r.) stanowił w § 29 ust. 1, że student innej uczelni w tym także zagranicznej może zostać przyjęty na studia w Uniwersytecie, jeżeli stan różnic programowych pozwala na rozpoczęcie studiów na co najmniej drugim roku.
Przepis § 2 tego artykułu stanowi, że zgodę na przyjęcie na studia wyraża kierownik właściwej podstawowej jednostki organizacyjnej, przy czym § 11 ust. 2-5 oraz § 26 ust. 1-6 Regulamin stosuje się odpowiednio.
Przepis § 11 regulaminu dotyczy zasad uwzględnienia punktów zaliczeniowych z zaliczonych już przedmiotów, a § 26 określał tryb ustalania roku studiów zależny od uwzględnionych – z uwagi na stwierdzone różnice programowe – punktów zaliczeniowych.
W świetle tych regulacji materialnoprawną przesłankę postępowania o wyrażenie, na podstawie art. 171 ust. 3 ustawy, zgody uczelni przyjmującej na przeniesienie na studia, stanowi ustalenie stopnia różnic programowych, które przychodzącego z innej uczelni studenta nie mogą sytuować niżej niż na drugim roku. W przeciwnym wypadku udzielenie zgody jest niedopuszczalne. Z powyższej regulacji wynika także, iż przedmiotem zgody na przyjęcie studenta z innej uczelni jest także określenie roku studiów na który następuje przyjęcie w następstwie przeniesienia.
Okoliczności te nie były w ogóle przedmiotem ustaleń poprzedzających zaskarżoną decyzję.
Okoliczność, że skarżąca przedstawiła przy podaniu kserokopie wybranych stron indeksu, z których nie wynikało zresztą jakie lata studiów ma zaliczone na uczelni macierzystej, nie zwalniała organów Uniwersytetu od zebrania materiału dowodowego dającego podstawę do oceny różnic programowych jako przesłanki wyrażenia zgody lub odmowy wyrażenia zgody na przeniesienie skarżącej na studia.
Uchybienia powyższe przepisom art. 7 i 77 kpa pozostają w oczywistym związku z wynikiem sprawy, w której zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały podjęte przed zebraniem w niezbędnym dla rozstrzygnięcia sprawy zakresie materiału dowodowego. Zgodnie z art. 80 kpa ocena czy dana okoliczność została udowodniona może być dokonana dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
Z tych względów zaskarżona decyzja Rektora Uniwersytetu i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji musiały ulec uchyleniu.
Ponownie rozpatrując wniosek skarżącej o wyrażenie zgody na przyjęcie na studia, uwzględnią Organy ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku, a także stan prawny wynikający z aktualnie obowiązującego brzmienia Regulaminu studiów I i II stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich w Uniwersytecie.
Orzeczenie zawarte w I punkcie sentencji wyroku oparto na przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.). Wobec treści uchylonych decyzji nie zachodziły przesłanki do zastosowania art. 152 ppsa.
Orzeczenie z pkt II w przedmiocie zwrotu na rzecz skarżącej kosztów postępowania oparto na przepisie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i 209 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło