I OSK 1994/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędzia WSA del. Ewa Kwiecińska Protokolant: asystent sędziego Andrzej Bieńkowski po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 września 2010 r. sygn. akt IV SA/Po 236/10 w sprawie ze skargi J. S. na rozkaz personalny Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 236/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę J. S. na rozkaz personalny Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Wielkopolski Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu rozkazem personalnym z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w Koninie z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w sprawie zwolnienia J. S. ze służby w Policji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 24 grudnia 2009 r. prokurator Prokuratury Rejonowej w K. przedstawił mł. asp. J. S. zarzut naruszenia art. 228 § 3 k.k., w związku z tym, że w dniu 23 grudnia 2009 r. w K. na ul. [...], działając wspólnie i w porozumieniu z innym policjantem, w związku z pełnieniem funkcji publicznej, jako funkcjonariusz Komendy Miejskiej Policji w Koninie, zażądał a następnie przyjął korzyść majątkową w kwocie 50 zł w zamian za odstąpienie od ukarania mandatem karnym za wykroczenie drogowe. W świetle powyższego organ uznał, że zwolnienie J. S. ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji jest w pełni uzasadnione a w sprawie zostały spełnione przesłanki uzasadniające zwolnienie skarżącego ze służby. Zdaniem Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu policjant popełnił czyn o znamionach przestępstwa - przedstawiono mu w prokuraturze zarzut, a popełnienie tego czynu jest oczywiste. Wskazano również, że popełnienie tego czynu uniemożliwia pozostawienie policjanta w służbie. Podkreślono, że oczywistość popełnienia czynu może być stwierdzona nie tylko na podstawie prawomocnego wyroku skazującego, ale również na podstawie oceny konkretnego zdarzenia, które nie pozostawia wątpliwości, że czyn został popełniony. Przestępstwo jest zatem oczywiste, jeżeli nie nasuwający wątpliwości stan faktyczny pozwala na stwierdzenie, iż funkcjonariusz dopuścił się czynu przestępczego zagrożonego sankcją karną przez ustawę. Skargę na powyższy rozkaz personalny wniósł J. S. podnosząc zarzut naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalając skargę podkreślił, że zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji pozostawione jest uznaniu organu orzekającego o zwolnieniu, a zatem kontrola sądowa aktu administracyjnego o charakterze uznaniowym ograniczona jest do zbadania, czy orzeczenie takie nie nosi znamion dowolności organu. Sąd I instancji podzielił stanowisko organów obu instancji, iż bez wpływu na ocenę legalności kwestionowanej decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji pozostają podnoszone przez J. S. okoliczności, w tym późniejsze zaprzeczanie faktowi popełnienia przez niego zarzucanego mu czynu. Badając legalność zaskarżonego rozkazu personalnego i rozkazu go poprzedzającego Sąd miał na uwadze, że ustawa nie definiuje pojęcia oczywistości, o którym mowa w art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji gdyż każdorazowo oczywistość musi znajdować potwierdzenie w okolicznościach indywidualnej sprawy. Biorąc zatem pod uwagę materiał, jaki został zgromadzony w sprawie, na podstawie czynionych ustaleń, WSA stwierdził, iż nie można uznać, aby organ dopuścił się naruszenia zasad prawidłowej oceny dowodów w sprawie, przyjmując w konkluzji oczywistość popełnionego przez skarżącego czynu, stanowiącego podstawę zwolnienia ze służby. Analizując zgromadzoną dokumentację, za niezrozumiałą uznano argumentację jakoby skarżący - konsekwentnie - nie przyznawał się do popełnienia zarzucanego mu czynu. Niekwestionowanym faktem pozostaje bowiem okoliczność, iż J. S. w dniu 23 grudnia 2009 r. - własnoręcznie spisał – a następnie podpisał oświadczenie, w którym potwierdził przyjęcie korzyści majątkowej w kwocie 50 zł od J. F. Faktu spisania oświadczenia o takiej treści J. S. nie kwestionuje. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu fakt, iż skarżący następnie cofnął swoje wyjaśnienia i zaprzeczył jakoby przyjął jakąkolwiek korzyść majątkową zasadnie nie wpłynęła na ocenę organów orzekających, iż popełnienie tego czynu jest oczywiste. O trafności ustaleń organów obu instancji w tym zakresie świadczy dodatkowo niespójna argumentacja samego skarżącego, który na etapie postępowania odwoławczego twierdził, że do zarzucanego czynu przyznał się pod wpływem silnego stresu i zdenerwowania, natomiast w skardze do Sądu wskazał na fakt rzekomych gróźb ze strony przełożonych. Sąd I instancji zwrócił także uwagę, że skarżący od dnia zdarzenia rodzącego podejrzenie popełnienia przestępstwa wielokrotnie zmieniał wyjaśnienia. Za nietrafny uznano argument jakoby jedynym dowodem wskazującym na popełnienie przez skarżącego zarzucanego mu czynu są zeznania pokrzywdzonej. Jakiekolwiek ewentualne wątpliwości co do faktu popełnienia przez skarżącego zarzucanego mu czynu wykluczają słowa samego skarżącego, stenogram rozmowy dyżurnego Komendy Miejskiej Policji w Koninie z J. F., a nadto zeznania S. W. i J. P. Dodatkowo bez znaczenia dla okoliczności sprawy pozostają motywy którymi kierowała się pokrzywdzona - dokonując zgłoszenia - o popełnieniu przez skarżącego zarzucanego mu czynu. Zasadnicze znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie ma sam fakt popełnienia zarzucanego skarżącemu czynu, a on w niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości. Podsumowując, WSA w Poznaniu uznał, iż trafnie organy orzekające nie dały wiary wyjaśnieniom skarżącego i uznały, że zgromadzony materiał dowodowy pozwala na przyjęcie oczywistości popełnienia przez niego zarzucanego czynu i na usunięcie go ze służby. W sytuacji popełnienia przez policjanta przestępstwa, a następnie zaprzeczeniu przez niego jego popełnieniu nie jest możliwe pozostawienie go w służbie z uwagi na całkowitą utratę zaufania co do rzetelnego wypełniania zadań służbowych. Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, wniósł J. S. domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wnoszący skargę kasacyjną podniósł, że w chwili obecnej w żaden sposób nie można przyjąć, że dopuścił się on popełnienia zarzucanego czynu, albowiem toczące się równolegle postępowanie sądowe przed Sądem Rejonowym w K. nie zostało prawomocnie zakończone. Skarżący konsekwentnie nie przyznaje się do popełnienia zarzucanego mu czynu. Nie można zatem zgodzić się z argumentacją Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, jakoby J. S. wielokrotnie zmieniał wyjaśnienia. Ponadto, nie można przyjąć, że skarżący w sposób oczywisty dopuścił się zarzucanego mu czynu. Strona przeciwna skargi w sposób lakoniczny odniosła się do pojęcia "oczywistości". W ocenie J. S. dokonana wykładnia tego pojęcia jest błędna, bowiem istnieją duże wątpliwości czy skarżący dopuścił się zarzucanego przestępstwa, skarżącego nie złapano na gorącym uczynku, skarżący nie przyznał się do winy, nie został on skazany prawomocnym wyrokiem, nie zebrano dowodów bezpośrednio wskazujących na fakt popełnienia przestępstwa, a oczywistość stwierdzona została arbitralną decyzją organu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, jednak bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 tejże ustawy, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, to Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), zgodnie z którym Policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie. Oznacza to, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji stanowi fakultatywną podstawę zwolnienia policjanta ze służby. Skoro zatem ustawodawca nadał charakter uznaniowy art. 41 ust. 2 pkt 8 cytowanej ustawy, to decyzję o zwolnieniu ze służby pozostawił ocenie właściwego organu. W niniejszej sprawie należy zgodzić się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, że organy obu instancji nie przekroczyły granic swobodnego uznania w zakresie ustalenia w oparciu o dokonaną ocenę materiału dowodowego, czy popełnienie zarzucanego skarżącemu czynu nosi znamiona oczywistości, a swoje stanowisko w tej sprawie należycie umotywowały i uzasadniły odwołując się do konkretnych dowodów znajdujących się w aktach sprawy. Podkreślić przy tym trzeba, że do kompetencji organów nie należało badanie wagi dowodów świadczących o tym, że skarżący popełnił zarzucany mu czyn, ani też określanie stopnia winny skarżącego, czy ewentualnie określenie zakresu współudziału skarżącego w sprawie. Bez wpływu na ocenę legalności kwestionowanej decyzji pozostaje przy tym zaprzeczanie przez J. S. popełnienia zarzucanego mu czynu. O oczywistości jego popełnienia świadczą zeznania J. F., S. W. oraz J. P., a także przyznanie się podejrzanego bezpośrednio po zatrzymaniu. Prawidłowo także Sąd I instancji doszedł do przekonania, że przyznanie się skarżącego, a następnie cofnięcie wyjaśnień, nie ma w okolicznościach rozpatrywanej sprawy wpływu na ocenę oczywistości popełnionego czynu. Późniejsze wyjaśnienia skarżącego w tym zakresie nie są wiarygodne bowiem pozostają w sprzeczności w zeznaniami J. F., S. W. oraz J. P. Trafnie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu i organy orzekające nie dały wiary późniejszym oświadczeniom skarżącego i uznały, że zgromadzony materiał dowodowy pozwala przyjąć oczywistość popełnionego przez skarżącego czynu co w konsekwencji pozwala na zwolnienie ze służby w Policji. W tej sytuacji nie było możliwe pozostawienie w służbie z uwagi na całkowitą utratę zaufania co do rzetelnego wypełniania zadań przez policjanta. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w interesie społecznym leży, aby zadania Policji realizowane były przez osoby spełniające warunki określone przepisami ustawy o Policji, a w szczególności przez osoby o nieposzlakowanej opinii. Ponadto dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia okoliczność, że toczące się równolegle postępowanie sądowe przed Sądem Rejonowym w K. nie zostało prawomocnie zakończone. Do zwolnienia funkcjonariusza na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy nie jest bowiem wymagana przesłanka prawomocnego wyroku sądu skazującego za popełnienie zarzucanego funkcjonariuszowi przestępstwa. Prawidłowo zatem Sąd I instancji uznał, że dokonanej przez organy swobodnej ocenie stanu faktycznego sprawy i wyjaśnieniu przesłanek, jakimi kierowały się organy podejmując decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby nie można postawić zarzutu dowolności bądź przekroczenia granic uprawnień przyznanych art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. W tej sytuacji zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawa materialnego uznać należy za niezasadny. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.