II FZ 88/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Aleksandra Wrzesińska- Nowacka po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I SA/Rz 191/10 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 11 stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości dochodu osiągniętego w 2005 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi J. J. (dalej jako: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 11 stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości dochodu osiągniętego w 2005 r. Z przebiegu sprawy wynika, iż skarżący złożył skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 września 2010 r. Skarga kasacyjna została sporządzona i podpisana przez doradcę podatkowego M. R., jednak do skargi kasacyjnej został dołączony odpis pełnomocnictwa dla doradcy podatkowego – L. R. poświadczony "za zgodność z oryginałem" przez doradcę podatkowego M. R. Doradca podatkowy M. R., który sporządził i wniósł skargę kasacyjną od wskazanego wyroku został wezwany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie do usunięcia w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania braków formalnych tego środka odwoławczego, pod rygorem jego odrzucenia, poprzez złożenie pełnomocnictwa do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, gdyż nie zostało załączone, jakby to wynikało z treści skargi kasacyjnej. Powyższy brak formalny skargi kasacyjnej nie został uzupełniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 29 grudnia 2010 r. odrzucił skargę kasacyjną. W dniu 31 grudnia 2010 r. wpłynął wniosek pełnomocnika skarżącego o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku, pełnomocnik wskazał, iż w związku z wniesioną skargą kasacyjną, w dniu 24 listopada 2010 r. otrzymał wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego wraz z odpisem zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu oraz wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej. W zakreślonym terminie wpis został uiszczony. Pełnomocnik podkreślił, iż nie spodziewał się wezwania do uzupełnienia pełnomocnictwa bo zostało ono przez niego załączone do skargi kasacyjnej. Dopiero w dniu 30 grudnia 2010 r. pełnomocnik dowiedział się o brakach formalnych skargi. Jasne przyczyny braków formalnych skargi zostały mu wyjaśnione przez pracownika sekretariatu Sądu. Zaznaczył przy tym, iż w wezwaniu Sądu do usunięcia braków formalnych nie zostały wskazane przyczyny, z powodu których takie wezwanie zostało wystosowane. O pomyłkowym nadesłaniu nieprawidłowego pełnomocnictwa zorientował się dopiero podczas przeglądania akt w Sądzie. Zauważył, iż w prowadzonej przez niego kancelarii partnerem jest jego żona L. R. Skarżący wraz z żoną upoważnił zarówno jego jak i jego żonę – L. R. do wniesienia skargi kasacyjnej i takie też pełnomocnictwa znajdowały się w dokumentacji pełnomocników. Z uwagi na zbieżność nazwisk "szata pełnomocnictwa" jest dla oka bardzo zbliżona. Otrzymując wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, pełnomocnik sprawdził swoją dokumentację, z której wynikało, iż stosowne pełnomocnictwo zostało nadesłane do Sądu wraz ze skargą kasacyjną. Końcowo zauważył, iż brak przesłania wraz z wezwaniem do usunięcia braków formalnych zarządzenia Przewodniczącego powoduje, iż wezwanie takie jest nieskuteczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że przedstawiona we wniosku argumentacja, oceniana przez pryzmat przesłanki z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.) nie mogła zasługiwać na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie doradca podatkowy został wezwany do usunięcia braków skargi kasacyjnej poprzez nadesłanie dokumentu pełnomocnictwa. Zatem należało uznać, iż pełnomocnik - doradca podatkowy w prawidłowy sposób został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej. Z tego względu nie można uznać, iż uchybienie terminu było niezawinione z uwagi na nieprawidłowości związane z wezwaniem do usunięcia braków formalnych. Trudno także upatrywać braku winy w okoliczności, iż kancelarię M. R. prowadzi wraz z żoną - także doradcą podatkowym L. R. W takiej sytuacji pełnomocnik powinien wykazać się tym bardziej szczególną ostrożnością i dopełnić wszelkich możliwych starań, aby wykluczyć możliwość mogących powstawać z tego tytułu pomyłek, zwłaszcza w momencie otrzymania wezwania Sądu do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej. Po otrzymaniu tego wezwania, za niewystarczające należało uznać, sprawdzenie przez pełnomocnika w wewnętrznej dokumentacji, iż pełnomocnictwo zostało dołączone do skargi kasacyjnej. Skarżący złożył zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zwrot kosztów postępowania w wysokości przypisanej przepisami prawa. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, iż w dniu 24 listopada 2010 r. WSA przesłał do pełnomocnika trzy kartki, na których znajdowało się kolejno: wezwanie o uiszczenie wpisu sądowego, doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu i wezwanie do usunięcia braków skargi kasacyjnej. Pełnomocnik skarżącego podkreślił, iż do wezwania nie dołączono i nie przesłano zarządzenia Przewodniczącego I Wydziału w sprawie wezwania do usunięcia braków. Przesłano tylko samo wezwanie sekretariatu, które nie było dla pełnomocnika do końca jasne i zrozumiałe. Pełnomocnik przesyłając i opłacając pełnomocnictwo nie spodziewał się w żadnej mierze wezwania do uzupełnienia pełnomocnictwa, które do skargi dołączył. Dopiero po przejrzeniu akt w dniu 30 grudnia 2010 r. okazało się, że przesłane pełnomocnictwo wraz z opłatą dotyczyło L. R., a nie M. R., mimo iż to on je przyjął i poświadczył. Pełnomocnik wskazał, że dopiero pracownik sekretariatu Sądu wskazał jasne przyczyny braków formalnych skargi. W zażaleniu podkreślono, iż w niniejszej sprawie Sąd nie dokonał prawidłowego wezwania do uzupełnienia pisma, z uwagi na brak dokonania wezwania skarżącego przez Przewodniczącego Wydziału. Ponadto należy stwierdzić, że za uprawdopodobniony uznać należy brak winy pełnomocnika przy uchybieniu terminowi do uzupełnienia pełnomocnictwa. Brak wskazania w wezwaniu przez Sąd dokładnych przyczyn wezwania do usunięcia braków skargi kasacyjnej, a także brak skierowania jednego wezwania Przewodniczącego do uiszczenia wpisu uzupełnienia pełnomocnictwa, uniemożliwił przesłanie właściwego pełnomocnictw w miejsce wadliwego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Naczelny Sąd Administracyjny przychyla się do argumentacji zawartej w zaskarżonym postanowieniu, że uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy pomimo zachowania należytej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności. Przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Z powyższego przepisu wynika, że warunkiem skutecznego złożenia wniosku w tym przedmiocie jest wykazanie braku winy strony w uchybieniu terminu. Powszechnie przyjmuje się, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Wniosek taki może zostać złożony skutecznie, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (porównaj np. postanowienie NSA z 10.09.2010 r., sygn. akt II OZ 849/10 czy postanowienie NSA z dn. 2.10.2002 r., sygn. V SA 793/02, opubl. Mon. Praw. z 2002 r. Nr 23, poz. 1059 ). Przyjmuje się również, że winy strony nie można dopatrzeć się także wówczas, gdy nie dokonała ona czynności na skutek błędnego pouczenia sądu. W niniejszej sprawie żadna z ww. sytuacji nie miała miejsca, a pełnomocnik skarżącego poprawnie został wezwany do usunięcia zaistniałych braków formalnych, poprzez wysłanie wezwania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie do usunięcia braków skargi kasacyjnej w postaci złożenia pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania strony skarżącej, w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego wezwania pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie to zawierało wszystkie wymagane elementy. Określało, na czym polegał brak formalny pisma, wskazywało termin jego usunięcia i skutki niezastosowania się do wezwania. Było zatem jasne i jednoznaczne. Pełnomocnik strony skarżącej nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, nie wykazał, iż uchybił terminowi na skutek okoliczności od niego niezależnych, którym nie mógł zapobiec mimo dołożenia należytej staranności. Wymaga również podkreślenia fakt, iż na doradcy podatkowym jako profesjonalnym pełnomocniku ciąży szczególny obowiązek starannego działania, więc jeśli otrzymane wezwanie budziło jakiekolwiek jego wątpliwości, winno było być wyjaśnione przed upływem wymaganego terminu. Zważywszy na powyższe, słusznie Sąd wskazał art. 86 § 1 i § 3 p.p.s.a. i oddalił wniosek. Z powyższych względów zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.