VII SA/Wa 1007/10

WyrokWSA w Warszawie2010-09-21

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Mirosława Kowalska, Ewa Machlejd

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 KPA, może naruszyć prawo, jeśli organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w wymaganym zakresie?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, stwierdzając, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w wymaganym zakresie, zasadnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 KPA. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, ponieważ organ odwoławczy działał w granicach swoich kompetencji, a organ pierwszej instancji dopuścił się rażącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego umarzającą postępowanie w sprawie legalności użytkowania części budynku mieszkalnego jako warsztatu samochodowego. Organ odwoławczy uznał umorzenie za wadliwe, wskazując na błędy w kwalifikacji prawnej i brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji. Skarżący J. D. kwestionował nieścisłości w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2010 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego skargę oddala Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2010r. znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr. 156, poz. 1118 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania S. i B. D. od decyzji Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., znak: [...], umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie legalności użytkowania części budynku mieszkalnego jako warsztatu samochodowego na działce przy ul. [...]w [...] – uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż umorzenie postępowania w sprawie legalności użytkowania części budynku mieszkalnego jako warsztatu samochodowego było wadliwe. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie przyjął, iż w sprawie ma zastosowanie art. 3 pkt 2 a Prawa budowlanego, który definiuje budynek mieszkalny jednorodzinny. Fakt, iż powierzchnia warsztatu samochodowego nie przekracza 30% powierzchni całkowitej budynku mieszkalnego, którego właścicielem jest J. D. nie oznacza, że w sprawie nie doszło do samowolnej zmiany sposób użytkowania obiektu budowlanego. W ocenie organu odwoławczego zmiana sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego wcale nie oznacza, że przestaje on być budynkiem mieszkalnym. Do stwierdzenia czy doszło do zmiany sposobu użytkowania konieczna jest ocena w oparciu o przesłanki określone w art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Organ I instancji takiej analizy nie przeprowadził. Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu braku przymiotu strony S. i B. D. (osób na wniosek, których wszczęto postępowanie administracyjne) organ wyjaśnił, iż postępowanie w niniejszej sprawie nie toczy w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie, w którym zgodnie z przepisami wyłącznie inwestor jest stroną ale dotyczy samowolnej zmiany sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego. W tym postępowaniu krąg stron ustala się w oparciu o przepisy ogólne. Podsumowując swoje rozważania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż błędna kwalifikacja prawna i nie ustalenie stanu faktycznego spowodowało umorzenie przez Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postępowania, które wcale nie jest bezprzedmiotowe. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożył J. D. podnosząc, iż zaskarża decyzję w części dotyczącej nieścisłości w uzasadnieniu. Na rozprawie w dniu 28 września 2010r. poparł skargę obejmując nią całą decyzję. Wyjaśnił jednocześnie, że prowadzona przez niego działalność dotyczy diagnostyki pojazdów i nie jest uciążliwa dla sąsiadów ani środowiska. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269) sady administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sad Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną wyłącznie z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Oceniając w tym aspekcie decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia art. 138 § 2 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygniecie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Formalny charakter zaskarżonej decyzji wymaga ograniczenia sądowej kontroli do badania zaistnienia podstaw prawnych do wydania tego rozstrzygnięcia z pominięciem innych zarzutów podnoszonych przez skarżącego, dotyczących meritum sprawy. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy organ I instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadził je z rażącym naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W takich przypadkach organ odwoławczy, aby dokonać oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające albo w całości albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony. Ponadto, naruszałoby to zasadę ogólną postępowania administracyjnego, tj. zasadę dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 maja 2007r. sygn. akt I OSK 1859/06 (LEX nr 338621), "podjecie decyzji przez organ I instancji bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego nie może być sanowane w postępowaniu odwoławczym i rozstrzygnięciu sprawy. W takim przypadku organ II instancji ma tylko kompetencje kasacyjne". Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nie przeprowadził postępowania w sprawie w wymaganym zakresie. Tym samym, zasadnie organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania, którego przebieg zapewniałby dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego. Już to dawało podstawę do uchylenia na mocy art. 138§ 2 k.p.a. decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zgodzić należy się także, z poglądem wyrażonym przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, iż uzasadnione jest rozważenie zastosowania innych przepisów prawa materialnego w oparciu o które należy ponownie przeprowadzić postępowanie. (por. wyrok WSA z 28 maja 2006 r. sygn. akt II OSK 664/05, lex 198350 i w wyroku z dnia 23 listopada 2006r., sygn. akt I OSK 451/06 lex 290649). Zważywszy na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzek,ł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło