I SA/Sz 675/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Alicja Polańska po rozpoznaniu w dniu 21 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "B" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania ulgi w podatku rolnym poprzez zaniechanie poboru podatku rolnego za 2008 r. p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uchyliło decyzję "B" z dnia [...] nr [...] odmawiającą J. i I. O. przyznania ulgi w podatku rolnym za 2008 r. i przyznało podatnikom wnioskowaną ulgę poprzez zaniechanie poboru podatku rolnego za 2008 r. Pismem z dnia 24 sierpnia 2010 r. "B" skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję organu odwoławczego, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i oddalenie odwołania, ewentualnie o jej uchylenie. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Mimo szeroko zakreślonej w powołanym przepisie legitymacji procesowej do wniesienia skargi, wśród podmiotów uprawnionych do wniesienia skargi nie wymienia się organu administracji, który wydawał decyzję w I instancji. Obowiązujące przepisy prawa materialnego statuują gminę z jednej strony jako jednostkę samorządu terytorialnego wyposażoną w osobowość prawną, wykonującą powierzone jej funkcje z zakresu zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej poprzez powołane do tego organy, z drugiej strony przyznają jej organom uprawnienia do wydawania decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. W postępowaniu administracyjnym jednostka samorządu terytorialnego może występować albo w charakterze strony, korzystając z gwarancji procesowych jakie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom postępowania administracyjnego, albo jako organ administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 kpa. W takim przypadku organ ten będzie chronił interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. W związku z tym, powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, bądź sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji, jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego ani też legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego (por. uchwała Naczelnego Sądu Aministracyjnego z 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03, ONSA 2003/4/115). Organ powołany do wydania decyzji administracyjnej w postępowaniu administracyjnym nie może być jednocześnie stroną tego postępowania, reprezentującą w nim własne interesy i – co za tym idzie – nie ma prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego na ostateczne rozstrzygnięcie podjęte w tym postępowaniu. Stwierdzenie to odnosi się również do jednostki samorządu terytorialnego (np. gminy), będącej jednocześnie władzą publiczną i podmiotem tej władzy podległym. Gmina nie może więc na ogólnych zasadach skarżyć do sądu administracyjnego decyzji organu odwoławczego, kwestionujących w ramach postępowania administracyjnego decyzje administracyjne wójta lub burmistrza, nawet jeżeli te decyzje dotyczą jej interesów prawnych. W postępowaniu administracyjnym wójt (burmistrz) działa w interesie państwa, jako organ państwa, a nie jako organ gminy reprezentujący jej interesy. Stąd nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu do sądu administracyjnego ostatecznej decyzji administracyjnej, podjętej w tym postępowaniu. Nie może zmienić swojej roli z organu administracji publicznej w organ osoby prawnej, broniący jej interesów. W postępowaniu sądowoadministracyjnym chodzi wyłącznie o skontrolowanie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, a nie o prowadzenie sporu, w którym organ I instancji broni swego stanowiska (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 stycznia 2010 r., sygn. akt II GSK 263/09, publ. w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, wyrokiem z dnia 29 października 2009 r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt K 32/08, publ. w OTK-A 2009/9/139 oraz w Dz.U.RP 2009/187/1456, z wniosku Rady Gminy i Miasta Koziegłowy o zbadanie zgodności: 1) art. 33 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) w zakresie, w jakim pozbawia prawa do udziału na prawach strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym gminę, której wójt (burmistrz, prezydent) wydał jako organ podatkowy pierwszej instancji decyzję podatkową, a podatek stanowi dochód tej gminy w sytuacji, gdy przedmiotem tego postępowania sądowoadministracyjnego jest decyzja organu odwoławczego w sprawie tego podatku, z art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) art. 50 § 1 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim pozbawia gminę prawa wniesienia skargi na decyzję organu wyższej instancji wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez wójta (burmistrza, prezydenta) tej gminy w sytuacji, gdy decyzja organu odwoławczego ma wpływ na prawa i obowiązki tej gminy lub jej organów, z art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji, orzekł, że art. 33 i art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z 2004 r. Nr 162, poz. 1692, z 2005 r. Nr 94, poz. 788, Nr 169, poz. 1417 i Nr 250, poz. 2118, z 2006 r. Nr 38, poz. 268, Nr 208, poz. 1536 i Nr 217, poz. 1590, z 2007 r. Nr 120, poz. 818, Nr 121, poz. 831 i Nr 221, poz. 1650, z 2008 r. Nr 190, poz. 1171 i Nr 216, poz. 1367 oraz z 2009 r. Nr 53, poz. 433 i Nr 144, poz. 1179) są zgodne z art. 165 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec powyższego, "B", działający jako organ administracji publicznej, który wydał zaskarżoną skargą decyzję, nie ma legitymacji procesowej strony i nie jest podmiotem uprawnionym do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6, p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż wymienione w pkt 1-5) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.