I OSK 1261/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie sędzia NSA Janina Antosiewicz sędzia del. WSA Marian Wolanin (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Szpitala Specjalistycznego im. [...] w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1399/10 w sprawie ze skarg Prezydenta Miasta Łodzi wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej i [...] Szpitala Specjalistycznego im. [...] w Ł. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1399/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Prezydenta Miasta Łodzi wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej i [...] Szpitala Specjalistycznego im. [...] w Ł. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano, że orzeczeniem z dnia [...] listopada 1950 r. Nr [...] Prezydium Rady Narodowej m. Łodzi orzekło o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] nr hip. [...] rep. hip. [...], stanowiącej współwłasność M. i J. z C. małż. A. oraz A. i C. z O. małż. M. Prezydium Rady Ministrów decyzją z dnia [...] stycznia 1952 r. Nr [...] utrzymało w mocy powołane orzeczenie z dnia [...] listopada 1950 r. Następnie, Minister Budownictwa – działając z wniosku T. K. - decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. stwierdził nieważność obu powołanych orzeczeń o wywłaszczeniu, i decyzją z dnia [...] maja 2007 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r., lecz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 grudnia 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1181/07 uchylił decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] maja 2007 r. Ponownie rozpatrując sprawę, Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. utrzymał w mocy decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] stycznia 2007 r. wskazując, że podstawę prawną orzeczeń wywłaszczeniowych z dnia [...] listopada 1950 r. i z dnia [...] stycznia 1952 r. stanowił art. 3 § 1 i art. 22 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1934 r. Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowym (Dz. U. Nr 86, poz. 776 ze zm.) oraz art. 1 i art. 2 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 -1945 r. w brzmieniu ustawy z dnia 30 grudnia 1949 r. (Dz. U. Nr 65, poz. 527). Wywłaszczeniu podlegały nieruchomości, które w latach 1939-1945 były zajęte na cele budowy, rozwoju i utrzymania urządzeń komunikacji publicznej, bądź na cele przedsiębiorstw podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, na cele wojskowe, pod ulice i place publiczne, skwery, zieleńce, parki, place sportowe i cmentarze, pod zalesienia lub na melioracje, na cele użyteczności publicznej. Nieruchomość musiała być przy tym nadal użytkowana na cele wymienione cele i została częściowo lub całkowicie zagospodarowana z funduszów publicznych bądź też zagospodarowanie jej było przewidziane do realizacji w pierwszej kolejności planu, a także w dniu wejścia w życie dekretu, tj. w dniu 16 kwietnia 1948 r., nieruchomość musiała znajdować się we władaniu Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych. Wywłaszczona nieruchomość w latach wojny była przejęta przez okupanta na Powiatowy Urząd Zdrowia, co spełnia jeden z warunków wywłaszczenia, jako zajęcie na cel użyteczności publicznej. Właściciele nieruchomości: A. i C. M., A. A. oraz J. A. pismem z dnia 24 kwietnia 1950 r. skierowanym do Prezydenta Miasta Łodzi poinformowali o istnieniu postanowienia Sądu Grodzkiego w Łodzi z dnia 15 maja 1945 r., nr C 490/45 przywracającego posiadanie nieruchomości położonej przy ul. [...], oraz o tym, że budynek jest użytkowany przez Wydział Powiatowy na podstawie najmu ustalonego postanowieniem z dnia 12 lutego 1946 r. W odpowiedzi na to pismo Prezydium Powiatowej Rady Narodowej stwierdziło, że podniesione przez właścicieli argumenty nie miały znaczenia dla toczącego się postępowania, ponadto przywrócenie posiadania powinno być połączone z rzeczywistym władaniem, którego przedmiotem jest w chwili obecnej Wydział Powiatowy bez względu na władanie. Na wadliwość władania nieruchomością przez Skarb Państwa właściciele wskazywali także w sprzeciwie od wywłaszczenia z dnia 24 kwietnia 1950 r., w piśmie skierowanym do Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Łodzi, jak również na rozprawie odbytej w dniu 17 lipca 1950 r. Posiadania zależnego, jakim niewątpliwie jest najem, nie można uznać za sprawowanie władztwa nad nieruchomością. Bowiem pojęcie "władania" odnoszące się do nieruchomości zajętych oznaczało posiadanie samoistne, władanie wbrew woli właściciela i dotyczyło faktycznego władztwa nad nieruchomością bez tytułu prawnego. Fakt niewypełnienia przesłanek z art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. świadczy o wywłaszczeniu spornej nieruchomości z naruszeniem prawa materialnego, przy czym naruszenie to miało charakter rażący - co wypełnia przesłankę nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Wywłaszczone działki to obecnie działki nr [...] oraz nr [...] i stanowią własność Województwa Łódzkiego. Następnie aktem notarialnym Województwo przekazało nieruchomość wraz z zabudowaniami w nieodpłatne użytkowanie [...] Szpitalowi Specjalistycznemu im. [...] w Ł. na okres 20 lat. Nieodwracalność skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 kpa oznacza sytuację, w której poprzedni stan prawny nie może być przywrócony, gdyż przestał istnieć przedmiot, którego prawo dotyczyło lub też podmiot, któremu prawo przysługiwało utracił zdolność do zachowania tego prawa albo wygasła instytucja stanowiąca źródło tego prawa. Nieodwracalność skutków prawnych związana jest ze zdarzeniem prawnym powstałym po wydaniu kwestionowanego aktu przejmującego określone mienie na rzecz Skarbu Państwa, którego skutków organ administracji nie może odwrócić działając w granicach przysługujących mu kompetencji. Wydanie decyzji komunalizacyjnej nie jest nieodwracalnym skutkiem prawnym w rozumieniu art. 156 § 2 kpa. Nie stanowi również nieodwracalnego skutku prawnego nabycie przez Szpital nieodpłatnego użytkowania nieruchomości, ponieważ nabycie to nastąpiło na skutek decyzji komunalizacyjnej Wojewody Łódzkiego z dnia [...] maja 2002 r. Ponadto nabycie nieodpłatne nie jest prawnie chronione. Oddalając skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że oceniając legalność orzeczeń wywłaszczeniowych należało ustalić, czy nieruchomość została zajęta na cele wymienione w art. 2 pkt 1 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na celu użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 - 1945 r. Z akt sprawy wynika, że nieruchomość podlegająca wywłaszczeniu została zajęta w okresie od 1 września 1939 r. do 9 maja 1945 r. na cele użyteczności publicznej (Powiatowy Ośrodek Zdrowia) oraz nieruchomość była nadal użytkowana na ten cel. Jednakże nie została spełniona trzecia z przesłanek wywłaszczenia, gdyż w dniu wejścia w życie dekretu, tj. w dniu 16 kwietnia 1948 r., nieruchomość nie znajdowała się we władaniu Skarbu Państwa. Postanowieniem z dnia 16 maja 1945 r. sygn. akt C 490/45 Sąd Grodzki w Łodzi wprowadził A. i C. małż. M. oraz M. i J. małż. A. w posiadanie nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...], oznaczonej numerem hipotecznym [...], rep. hip. Nr [...]. Ponadto, z protokołu z posiedzenia Sądu Grodzkiego w Łodzi z dnia 20 grudnia 1945 r. sygn. akt C 5765/45 w sprawie ustalenia wysokości czynszu oraz z pism Wydziału Powiatowego w Łodzi z dnia 2 sierpnia 1946 r. i z dnia 21 stycznia 1949 r. kierowanych do A. i C. małż. M. oraz M. i J. małż. A. w sprawie czynszu dzierżawnego – wynika, że w dniu wejścia w życie dekretu przedmiotowa nieruchomość była użytkowana na cele Powiatowego Ośrodka Zdrowia na podstawie umowy cywilnoprawnej, dlatego w dniu wejścia w życie dekretu, współwłaściciele władali przedmiotową nieruchomością wykonując swoje uprawnienia właścicielskie. Nie można bowiem uznać, aby Skarb Państwa, związek samorządu terytorialnego lub jakiekolwiek przedsiębiorstwo państwowe władczo, tj. niezależnie od woli właściciela, przejęło i posiadało przedmiotową nieruchomość, skoro na rzecz A. i C. małż. M. oraz M. i J. małż. A. uiszczano "czynsz komorniczy" ustalony wyrokiem Sądu Grodzkiego z dnia 15 lutego 1946 r. sygn. akt C 5765/45 - na co wskazuje powołane pismo z dnia 2 sierpnia 1946 r. Określenie "nieruchomości zajęte" jak i "znajdujące się we władaniu" oznaczają władcze przejęcie i posiadanie nieruchomości, niezależnie od woli jej właściciela. Za takie władcze zajęcie i posiadanie nieruchomości nie można uznać jej użytkowania na podstawie umowy najmu. Posiadania zależnego, jakim niewątpliwie jest najem nie można uznać za sprawowanie władztwa nad nieruchomością, bowiem pojęcie "władania" odnoszące się do nieruchomości zajętych oznaczało posiadanie samoistne, władanie wbrew woli właściciela i dotyczyło faktycznego władztwa nad nieruchomością bez tytułu prawnego. Sąd uznał także, że w niniejszej sprawie nie występują nieodwracalne skutki prawne, ponieważ oddanie w nieodpłatne użytkowanie przedmiotowej nieruchomości aktem notarialnym nie stanowi nieodwracalnego skutku prawnego, o którym mowa w art. 156 § 2 kpa. W sytuacji, gdy podstawą zawarcia urnowy cywilnoprawnej o oddaniu nieruchomości w użytkowanie, była decyzja uwłaszczeniowa Wojewody Łódzkiego z dnia [...] maja 2002 r., to z tą decyzją wiążą się skutki prawne, nie zaś z orzeczeniem o wywłaszczeniu nieruchomości. Nie nastąpiło zatem takie przekształcenie lub przeniesienie na podmiot trzeci własności wywłaszczonej nieruchomości, którego to skutku organ administracji nie jest w stanie odwrócić w ramach swych kompetencji realizowanych w postępowaniu administracyjnym. W skardze kasacyjnej od powołanego wyroku z dnia 9 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1399/10 [...] Szpital Specjalistyczny im. [...] w Ł. zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 1 ust. 1 pkt 3 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 - 1945 r. przez przyjęcie, że nie została spełniona trzecia przesłanka dopuszczająca wywłaszczenie ponieważ w dniu wejścia w życie dekretu nieruchomość położona przy ul. [...] w Ł. nie znajdowała się we władaniu Skarbu Państwa. W skardze kasacyjnej zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 106 § 3 i art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez nie wyjaśnienie podniesionych w skardze wątpliwości dotyczących materiału dowodowego zebranego na okoliczność rzekomego władania przez współwłaścicieli przedmiotową nieruchomością po wejściu w życie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. oraz przywrócenia im posiadania, a ponadto naruszenie art. 156 § 2 kpa przez przyjęcie, że w sprawie nie występują nieodwracalne skutki prawne. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano m.in., że Sąd nie odniósł się w ogóle do podniesionych w skardze zarzutów dotyczących zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który rzekomo ma świadczyć, że w dniu wejścia w życie dekretu współwłaściciele władali przedmiotową nieruchomością wykonując swoje uprawnienia właścicielskie. Brak jest miarodajnego dowodu na to, że współwłaścicielom przywrócono sądownie posiadanie, ponieważ złożone do akt sprawy odpisy orzeczeń Sądu Grodzkiego z dnia 16.05.1945 r. i 30.06.1949 r. nie zostały należycie uwierzytelnione. Nie można bowiem za takie uwierzytelnienie uznać nieczytelnego podpisu zamieszczonego pod adnotacją "Adwokat" bez jakiejkolwiek możliwości zidentyfikowania tej osoby z imienia i nazwiska. Ponadto, nie można uznać, aby wydanie postanowienia o przywróceniu posiadania nieruchomości automatycznie oznaczało wprowadzenie właściciela w to posiadanie. Dowodem w tym przedmiocie może być tylko postanowienie o wykonaniu postanowienia o przywróceniu posiadania, którego brak w materiale dowodowym. Nawet wprowadzenie w posiadanie nie jest przy tym dowodem na wykonywanie pełnych praw właścicielskich. Pojęcie "władania" nieruchomością nie jest legalnie zdefiniowane. Władającym może więc być każdy, kto z nieruchomości korzysta na podstawie jakiegokolwiek tytułu prawnego lub nawet bez takiego tytułu ją faktycznie użytkuje i dokonuje na nią nakładów. Przyjętej w zaskarżonym wyroku wykładni pojęcia "władztwa" nie można więc uznać za trafną niezależnie już od tego, że w materiale dowodowym niniejszej sprawy brak jest umowy najmu, a znajduje się tylko nieuwierzytelniony odpis pisma z dnia 21.01.1949 r. dotyczący czynszu oraz również nieuwierzytelnione odpisy dwóch wyroków Sądu Grodzkiego. Okoliczność ustalania czynszu komorniczego przez Sąd, a nie przez strony umowy świadczy ewidentnie o tym, że korzystanie z nieruchomości przez Powiatowy Ośrodek Zdrowia nie było zgodne z wolą współwłaścicieli spornej nieruchomości. Ponadto, z orzeczenia Prezydium Rady Ministrów wynika, że nie uwzględniło ono odwołania współwłaścicieli od orzeczenia o wywłaszczeniu z odjęciem prawa własności z dniem 9.05.1945 r. z uwagi na to, że stan wynikający z umowy najmu świadczy o władaniu nieruchomością przez wywłaszczającego, o którym to władaniu mówi art. 1 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. Tych istotnych okoliczności Sąd nie wziął pod uwagę i nie odniósł się do tych kwestii w motywach zaskarżonego wyroku. Rozstrzygnięcie Sądu opiera się na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym, ponieważ Uzasadnienie skarżonego wyroku nie nawiązuje w ogóle do argumentów przytoczonych w skardze skarżącego oraz w skardze Prezydenta Miasta Łodzi i nie zawiera żadnej oceny zgromadzonego w sprawie przez Ministra Infrastruktury materiału dowodowego. Zapłata czynszu na rzecz współwłaścicieli nieruchomości nie wyklucza wcale władania nieruchomością przez Skarb Państwa. Sąd pominął również, że współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości przez okres od 1.02. 1945 r. do 31.12.1948 r. czynszu nie pobierali, o czym świadczy treść pisma Wydziału Powiatowego z dnia 21.01.1949 r. -adresowanego do małż. M. i A. - informującego o figurującej z tego tytułu należności na ich koncie. Przeczy to zatem postawionej przez Sąd tezie o wykonywaniu przez współwłaścicieli praw właścicielskich do spornej nieruchomości. Ponadto, dokonanie czynności cywilnoprawnej mocą której nastąpiło obciążenie nieruchomości prawem rzeczowym (w tym przypadku prawem użytkowania) stanowi przeszkodę do stwierdzenia nieważności orzeczenia o wywłaszczeniu nieruchomości na podstawie art. 156 § 1 kpa. Decyzja uwłaszczeniowa Wojewody Łódzkiego z dnia [...] 05.2002 r. ma bowiem charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, dlatego nie z tą decyzją lecz z aktem notarialnym z dnia 13 maja 2004 r. Rep. A Nr 3747 / 2004 - mocą którego Województwo Łódzkie oddało przedmiotową nieruchomość skarżącemu szpitalowi w nieodpłatne użytkowanie na okres 20 lat - wiążą się skutki prawne, których organ administracji nie jest w stanie odwrócić w ramach swych kompetencji realizowanych w postępowaniu administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje bowiem sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r. poz. 270, – dalej ppsa), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 ppsa. Wobec niestwierdzenia zaistnienia przesłanek nieważności postępowania, oceniając wyrok Sądu pierwszej instancji w ramach zarzutów zgłoszonych w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał te zarzuty za niezasadne. Wbrew zarzutowi kasacyjnemu naruszenia przez Sąd art. 106 § 3 ppsa, Sąd ten w wystarczający sposób ocenił zebrany przez organy administracji materiał dowodowy. Wskazany przepis stanowi bowiem, że Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Ze skargi kasacyjnej nie wynika jednak, jakie dokumenty nieobjęte aktami sprawy miałyby stanowić uzupełniający dowód na okoliczność władania przez Skarb Państwa przedmiotową nieruchomością wykluczającego uprawnienia właścicielskie osób pozbawionych prawa własności w drodze wywłaszczenia. Z tych samych przyczyn nie jest również zasadny zarzut naruszenia przez Sąd art. 141 § 4 ppsa, ponieważ w zaskarżonym wyroku wskazano na dokumenty przyjęte za podstawę do ustalenia, iż przedmiotowa nieruchomość była przedmiotem umowy najmu łączącej Skarb Państwa z właścicielami tej nieruchomości. Na istnienie umowy najmu, jako źródło władania przedmiotową nieruchomością przez Skarb Państwa do jej wywłaszczenia na podstawie przepisów dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 – 1945 r. wskazał także organ orzekający o wywłaszczeniu w pierwszej instancji w swoim orzeczeniu z dnia [...] listopada 1950 r. Nr [...] oraz w piśmie z dnia 10 listopada 1951 r., przy którym przedłożono odwołanie ówczesnych właścicieli nieruchomości organowi odwoławczemu, w którym to piśmie wyraźnie wskazano, iż "stan wynikający z umowy najmu świadczy o władaniu nieruchomością przez wywłaszczającego". W konsekwencji powyższego nie jest także zasadny zarzut naruszenia przez Sąd art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 – 1945 r. Przepis stanowił bowiem, że dopuszczalne jest wywłaszczenie nieruchomości zajętych w okresie od 1 września 1939 r. do 9 maja 1945 r. na cele wymienione w art. 2 pkt 1) i znajdujących się w dniu wejścia w życie niniejszego dekretu we władaniu Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych. Należy w pełnie podzielić pogląd Sądu pierwszej instancji zaczerpnięty ze wskazanych w zaskarżonym wyroku uprzednich orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż władanie nieruchomością przez Skarb Państwa w rozumieniu cytowanego wyżej art. 1 ust. 1 nie obejmuje władztwa wynikającego z umownego stosunku prawnego – w rozpatrywanej sprawie z umowy najmu. Nie można bowiem władaniu nieruchomością opartemu na woli stron przypisać dopuszczalności jej wywłaszczenia na podstawie wskazanego przepisu. Analiza treści przepisów dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 – 1945 r. wskazuje, iż wywłaszczenie na podstawie tego dekretu służyło w istocie prawnemu usankcjonowaniu faktycznego władania gruntem przez Skarb Państwa niezależnie od woli jej dotychczasowego właściciela, a nawet wbrew jego woli. W rozpatrywanej zaś sprawie nie ulega wątpliwości – potwierdził to bowiem organ pierwszej instancji w swoim orzeczeniu z dnia [...] listopada 1950 r. – iż władanie Skarbu Państwa przedmiotową nieruchomości wynikało z umowy najmu, a więc władztwo Skarbu Państwa było zależne od woli jej właściciela. Także zarzut kasacyjny naruszenia przez Sąd art. 156 § 2 kpa nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ prawidłowo Sąd ten przyjął, iż orzeczenia wywłaszczeniowe nie wywołały nieodwracalnych skutków prawnych. Oddanie przedmiotowej nieruchomości w użytkowanie [...] Szpitalowi Specjalistycznemu im. [...] umową notarialną przez Samorząd Województwa Łódzkiego nastąpiło bowiem po uzyskaniu własności tej nieruchomości przez ten Samorząd z mocy prawa dopiero w dniu 1 stycznia 1999 r., co zostało potwierdzone deklaratoryjną decyzją Wojewody Łódzkiego z dnia [...] maja 2002 r. Ustanowienie użytkowania w żaden więc sposób nie wynikało z orzeczeń wywłaszczeniowych, dlatego nie było skutkiem prawnym tych orzeczeń. Ustanowienie użytkowania w formie umowy notarialnej w sferze przyczynowo-skutkowej związane jest z przysługiwaniem Samorządowi Województwa Łódzkiego prawa własności, którego nabycie potwierdzone zostało decyzją administracyjną z dnia [...] maja 2002 r. Takie zaś nabycie nie jest skutkiem prawnym orzeczeń wywłaszczeniowych, lecz stanowi odrębne od wywłaszczenia zdarzenie prawne, dlatego nie jest dla oceny legalności tych orzeczeń nieodwracalnym skutkiem prawnym w rozumieniu art. 156 § 2 kpa. W związku z powyższym, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.