III SA/Gl 679/10
WyrokWSA w Gliwicach2010-09-28
Skład orzekający: Mirosław Kupiec, Magdalena Jankiewicz, Marzanna Sałuda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne prawidłowo ustaliły wartość celną sprowadzonego używanego samochodu osobowego, odrzucając zadeklarowaną wartość transakcyjną na podstawie negatywnej weryfikacji pochodzenia towaru przez szwajcarskie władze celne i stosując metodę "ostatniej szansy"?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne prawidłowo odrzuciły zadeklarowaną wartość transakcyjną sprowadzonego samochodu, ponieważ weryfikacja przez szwajcarskie władze celne wykazała, że firma sprzedająca nie istnieje, co uniemożliwiło zastosowanie preferencyjnej stawki celnej. W tej sytuacji, wobec wątpliwości co do wiarygodności ceny transakcyjnej, organy celne zasadnie zastosowały metodę "ostatniej szansy" do ustalenia wartości celnej, zgodnie z przepisami Wspólnotowego Kodeksu Celnego, co doprowadziło do określenia wyższej wartości celnej, a tym samym wyższych należności podatkowych.Stan faktyczny
Skarżący importował używany samochód osobowy ze Szwajcarii, deklarując preferencyjną stawkę celną i niską wartość transakcyjną. Organy celne, po otrzymaniu informacji od szwajcarskich władz celnych o nieistnieniu firmy sprzedającej i negatywnej weryfikacji dowodu pochodzenia, zakwestionowały zadeklarowaną wartość celną. Po przeprowadzeniu postępowania, w tym opinii biegłego, organy celne ustaliły wyższą wartość celną, co skutkowało określeniem wyższych należności z tytułu cła, akcyzy i VAT. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, Prawa celnego, Wspólnotowego Kodeksu Celnego oraz Traktatu UE.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant St. sekr. sąd. Anna Charchuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2010 r. przy udziale - sprawy ze skargi J.S. (S.) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego oddala skargę.
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...]r. nr [...], w której organ pierwszej instancji:
- określił elementy kalkulacyjne według zasad określonych w przepisach prawa celnego na potrzeby prawidłowego określenia kwoty akcyzy z tytułu importu wyrobów akcyzowych i należnego podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów na podstawie zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia [...] 2005r., w następujący sposób:
wartość celna towaru - [...] zł,
stawka cła -10%,
kwota cła - [...] zł
- określił kwotę akcyzy z tytułu importu wyrobów akcyzowych na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z [...] 2005r. w wysokości [...] zł,
- określił kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytuł importu towarów na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] 2005r., w wysokości [...] zł,
- wezwał stronę do zapłaty kwoty [...] zł stanowiącej różnicę pomiędzy podatkami wykazanymi w zgłoszeniu celnym a określonymi w decyzji.
Podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia stanowiły art.233 § 1 pkt 1, art. 13 § 1 pkt 2 lit. a, art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia1997r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz.60 ze zm.) zwana dalej O.p., art. 14 ust.7, art. 27 ust.4, art.154 ust.1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009r. Nr3, poz. 11) art.4 ust.1 pkt 4, art. 7 ust. 2 pkt 1, art.10 ust.1 pkt 4, ust.8 art.22 ust.2, art. 75 ust.1, ust.3, art. 80 ust.1, ust.2 pkt 2, ust.3 pkt 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2004r. Nr 29 poz. 257 ze zm.), § 2 ust.1 pkt 2, § 7 ust.2 oraz pozycja 21 załącznika 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. z 2004r., Nr 87, poz. 825 ze zm.), art.5 ust.1 pkt 3, art. 19 ust.7, art. 29 ust.13 i ust.15, art.33 ust.2, art. 38 ust.1 i ust.2, art. 41 ust.1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004r. Nr 54 poz. 535 ze zm.).
Rozstrzygnięcie stanowiące przedmiot zaskarżenia zostało wydane w następującym stanie faktycznym.
Dnia [...] 2005 r. działająca w imieniu skarżącego agencja celna –zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu sprowadzony ze Szwajcarii używany samochód osobowy marki [...] rok produkcji [...], o pojemności silnika [...] ccm. Zadeklarowano preferencyjną stawkę celną 0% na podstawie deklaracji eksportera sporządzonej na rachunku 05/05. Wartość celną określono na [...] CHF, a koszty transportu i opłat związanych z przywiezieniem pojazdu na [...] CHF. Do zgłoszenia celnego zgłaszający załączył rachunek nr [...] z [...] 2005 r. na kwotę [...] CHF, oświadczenie o kosztach transportu z dnia [...] 2005 r., szwajcarski dowód rejestracyjny pojazdu, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy za granicą, upoważnienie oraz deklarację elementów dotyczących wartości celnej D.W.1. Jako że zgłoszenie celne odpowiadało wymogom formalnym określonym w art. 62 ust.1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE. Nr L 302 z dnia 19 października 1992r., ze zm.) – dalej WKC, zostało w tym samym dniu przyjęte i zarejestrowane w ewidencji towarów wprowadzonych do wolnego obrotu (OGL) pod pozycją OGL/334010/000145. Stwierdzono uszkodzenia: wgniecenia – lewy przedni błotnik, maska, uszkodzony zderzak. Stan licznika 79500 km. Po dokonaniu rewizji celnej, towar zwolniono do wnioskowanej procedury. Następnie organ celny wystąpił o weryfikację rachunku zakupu auta wystawionego przez szwajcarską firmę "A", [...],. Postanowieniem z [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w B. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie kontroli w/w zgłoszenia celnego. Przyczyną wszczęcia postępowania była informacja uzyskana od szwajcarskich władz celnych w kwestii weryfikacji dowodu zakupu wskazanego na wstępie pojazdu, zawarta w piśmie z [...] 2006r. nr [...] (karta 22 akt administracyjnych). Z powołanego pisma szwajcarskiej administracji celnej wynika, że wskazana jako sprzedający firma nie istnieje lub nie można jej odnaleźć. Dodatkowo organy celne wystąpiły do szwajcarskich władz celnych, na podstawie przepisów zawartych w Protokole nr 3 do Umowy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską – dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" oraz metod współpracy administracyjnej (Dz. Urz. WE L 300 z 31,12.1972r), zmienionego Decyzją Nr 1/2001Wspólnego Komitetu UE-Szwajcaria z dnia 24 stycznia 2001r. (Dz. Urz. UE L 51 z 21 lutego 2001r.) o dokonanie weryfikacji deklaracji o pochodzeniu sporządzonej na rachunku nr [...] z [...] 2005r. W związku z wystąpieniem o pomoc prawną do organów celnych Szwajcarii, organ pierwszej instancji zawiesił z urzędu wszczęte postępowanie. Po uzyskaniu negatywnego wyniku weryfikacji ww. dowodu pochodzenia (pismo szwajcarskich władz celnych nr [...] z dnia [...] 2008r.), Naczelnik Urzędu Celnego w B. , podjął z urzędu zawieszone postępowanie w sprawie kontroli zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] 2005r.
Po przeprowadzeniu postępowania organ wydał dwie decyzje z [...] r. :
1/ nr [...], którą umorzył postępowanie w sprawie kontroli zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] 2005r. –w zakresie określenia niezaksięgowanej kwoty długu celnego dla towaru objętego tym zgłoszeniem celnym.
2/ nr [...], którą:
a/ określił on elementy kalkulacyjne na potrzeby prawidłowego określenia kwoty akcyzy z tytułu importu wyrobów akcyzowych w następujący sposób:
wartość celna – [...] zł,
stawka celna -10%,
kwota cła - [...] zł ,
b/ określił kwotę akcyzy z tytułu importu wyrobów akcyzowych w wysokości [...] zł,
Od decyzji wskazanej w punkcie 2/. Strona wniosła odwołanie. W wyniku jego rozpatrzenia, Dyrektor Izby Celnej uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Postanowieniem nr [...] z 17 marca 2009r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia elementów kalkulacyjnych na potrzeby prawidłowego określenia kwot podatków dla towaru objętego zgłoszeniem celnym SAD nr [...] z dnia [...]r,. określenia kwot należnych z tytułu importu towaru; podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług. Postanowieniem z [...]r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. włączył materiał dowodowy zebrany w postępowaniu wszczętym z urzędu postanowieniem nr [...] z [...] r., w sprawie kontroli zgłoszenia celnego, zakończonym decyzją nr z dnia [...] r. uchyloną w całości decyzją Dyrektora Izby Celnej w K. nr [...] z [...] 2009r. Po przeprowadzeniu postępowania organ pierwszej instancji wydał decyzję nr [...] z [...] r., którą:
1/określił elementy kalkulacyjne dla towaru objętego zgłoszeniem celnym SAD nr [...] z [...] r. na potrzeby prawidłowego określenia kwoty akcyzy oraz podatku od towarów i usług należnych z tytułu importu towaru w wysokości:
- wartość celna towaru [...] PLN,
- stawka celna 10%,
- kwota cła [...] zł.
2/ określił kwotę należnego podatku akcyzowego z tytułu importu towaru objętego zgłoszeniem celnym SAD nr [...] z dnia [...] r., w wysokości [...] zł.
3/ określił kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru objętego zgłoszeniem celnym SAD nr [...] z dnia [...] r., w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że powiadomienie dłużnika o wysokości długu celnego nie mogło nastąpić albowiem upłynęły trzy lata od daty powstania długu celnego (dług celny powstał w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, tj. [...] 2005r.), ale możliwe było określenie elementów kalkulacyjnych w trybie art. 22 ust.2 ustawy z dnia 23 stycznia podatku akcyzowym i art.38 ust.2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług.
Podstawą do określenia powyższych należności były ustalenia organu dotyczące wartości celnej towarów i deklaracji pochodzenia towaru. Kwota wskazana jako cena na załączonym do zgłoszenia celnego rachunku wynosiła [...] CHF, podczas gdy ceny samochodów osobowych marki [...] rok produkcji 2001r. oferowanych na rynku szwajcarskim, kształtowały się w granicach od [...] CHF do [...] CHF. Cena wskazana przez stronę była zatem kilkakrotnie niższa od cen analogicznych pojazdów oferowanych na rynku szwajcarskim. W związku z wątpliwościami, co do faktycznej wartości celnej przedmiotowego pojazdu Naczelnik Urzędu Celnego podjął czynności zmierzające do weryfikacji w/w rachunku pod kątem jego autentyczności i w konsekwencji danych w nim zawartych. Informacje od szwajcarskiej administracji celnej zostały uzyskane w oparciu o Decyzję Rady z 2 czerwca 1997r. dotyczącą zawarcia Porozumienia w formie wymiany listów między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską uzupełniającego Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską o Protokół w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (Dz. Urz. UE L Nr 169/76z dnia 27 czerwca 1997r; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, Roz. 2, t 8, str 306). Mając na uwadze treść ww. Porozumienia, szwajcarskie władze celne (tj. Okręgowa Dyrekcja Celna w Schaffhausen) poinformowały w piśmie urzędowym nr [...] z [...] 2006r., iż firma "A", [...] nie istnieje lub nie można jej odnaleźć. Ponadto szwajcarskie władze celne poinformowały o negatywnym wyniku weryfikacji dowodu pochodzenia ujętego na rachunku nr [...] z [...] 2005r. Wskazano również, iż "Podany w rachunku eksporter nie był osiągalny pod podartym adresem. W związku z tym nie można było ustalić pochodzenia towaru, tym samym jest on traktowany jako nieznanego pochodzenia, a dowód pochodzenia jako nieaktualny". Polski organ celny wyjaśnił także, że wynik weryfikacji przeprowadzonej przez zagraniczne służby celne jest w świetle Protokołu nr 3 do Umowy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską dowodem z dokumentu, który posiada szczególną moc dowodową ustanowioną w umowie międzynarodowej. Wynik kontroli dowodów pochodzenia towaru nie może być przedmiotem oceny przez organy celne państwa importera i jest wiążący dla władz celnych kraju importu. W tej sytuacji konieczna była odmowa zastosowania dla importowanych towarów preferencji celnych w postaci obniżonej stawki celnej.
Ponadto w toku postępowania organ pierwszej instancji powołał biegłego rzeczoznawcę samochodowego w celu ustalenia wartości pojazdu na rynku szwajcarskim. W opinii nr [...] z [...] 2008r. rzeczoznawca wskazał, iż na rynku szwajcarskim cena zakupu takiego samochodu wynosiła około [...] CHF. Po uwzględnieniu uszkodzeń, wyposażenia dodatkowego oraz przebiegu wartość tego pojazdu na rynku szwajcarskim w [...] 2005r. zdaniem rzeczoznawcy nie powinna być znacząco mniejsza od [...] CHF. Wartość ta ponad trzynastokrotnie przewyższa wartość pojazdu zadeklarowaną przez stronę w zgłoszeniu celnym ([...] CHF).W związku z faktem, iż kwota [...] CHF wskazana w rachunku nie mogła zostać przyjęta jako wartość transakcyjna organ celny pierwszej instancji, odstąpił od ustalenia wartości celnej na podstawie wartości transakcyjnej, do czego upoważniał go art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93, ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 (Dz. U. UE. L.1993r.,253.1) i wartość tę ustalił tzw. "metodą ostatniej szansy", o której mowa w art. 31 ust.1 WKC. Przepis art.181a rozporządzenia wprowadza regulację, że jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Zgodnie bowiem z art.30 ust.1 WKC – Jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 29, ustala się ją stosując w kolejności lit. a), b), c) i d) ustępu 2, aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona, z wyjątkiem przypadku, gdy porządek stosowania lit. c) i d) zostanie zmieniony na wniosek zgłaszającego; to jest tylko wtedy, gdy taka wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie konkretnej litery, to znaczy, że mogą być zastosowane przepisy następnej litery według kolejności ustalonej zgodnie z tym ustępem. Art. 30 ust.2 WKC stanowi: Wartością celną ustalaną na podstawie niniejszego artykułu jest:
a) wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna;
b) wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalona jest wartość celna;
c) wartość oparta na cenie jednostkowej, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne bądź podobne sprzedawane są we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom nie powiązanym ze sprzedawcami;
d) wartość kalkulowana, która jest sumą:
1/ kosztów lub wartości materiałów i produkcji bądź innych procesów zastosowanych przy wytworzeniu przywożonych towarów;
2/ kwoty zysku i kosztów ogólnych równych kwocie zwyczajowo wliczanej w cenę sprzedaży towarów tego samego gatunku lub rodzaju jak te, dla których ustalana jest wartość celna, wytworzonych przez producentów z kraju wywozu na eksport do Wspólnoty;
3/ kosztów lub wartości elementów wymienionych w art.32 ust.1 lit.e).
Jednakże Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) wypowiedział się przeciwko stosowaniu metod określonych w art. 30 ust2 lit. a), b), c) i d) WKC do ustalania wartości celnej samochodów używanych. Wartość celna używanych pojazdów ustalana jest zatem według tzw. metody "ostatniej szansy" (art.31 ust.1 WKC)., kiedy to istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających ceny na rynku importu, od których następnie odlicza się m.in. takie elementy kalkulacyjne jak podatek od towarów i usług, akcyza, cło. W celu określenia wartości pojazdu na rynku eksportera Naczelnik Urzędu celnego powołał biegłego rzeczoznawcę samochodowego, który wskazał iż pojazdem podobnym pod względem klasy, rodzaju silnika i wyposażenia do przedmiotowego [...] jest [...] (rok produkcji [...], silnik o zapłonie iskrowym o pojemności skok. [...] ccm). Wartość bazowa w stanie nieuszkodzonym na rynku polskim w styczniu 2005 roku wynosiła [...] zł, a po uwzględnieniu korekt szczegółowo opisanych w opinii z [...] 2008r. (dotyczącej [...] ) wyniosła [...] PLN.
Wobec powyższych ustaleń wartość celna ustalona metodą "ostatniej szansy" wynosi [...] zł i została ustalona poprzez pomniejszenie ustalonej przez biegłego wartości o wskazane elementy kalkulacyjne:
- wartość pojazdu przyjęta z w/w oceny technicznej = [...] zł,
- wartość pojazdu po odjęciu 10% cła – ([...]PLN : [...]) = [...] zł,
- wartość pojazdu po odjęciu 49,6% podatku akcyzowego – ([...] zł: [...]) = [...] zł,
- wartość pojazdu po odjęciu 22% podatku VAT – ([...] PLN : [...] ) = [...] zł
- Wartość pojazdu po odjęciu 10% zwyczajowo stosowanej marży – ([...] zł :1,10) = [...] zł
Kolejnym elementem kalkulacyjnym ustalonym przez organ pierwszej instancji dla potrzeb określenia podatków należnych z tytułu importu przedmiotowego pojazdu jest stawka celna. Naczelnik Urzędu Celnego w B. uznał, iż dla importowanego towaru należało zastosować stawkę celną konwencyjną w wysokości 10 % - z uwagi na wcześniej omówione niepreferencyjne pochodzenie towaru. Jak bowiem wskazano deklaracja o pochodzeniu sporządzona na rachunku nr [...] z [...] 2005 r. została negatywnie zweryfikowana przez szwajcarskie władze celne zgodnie z procedurą określoną w art. 33 Protokołu nr 3 do Umowy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską, a firma wskazana jako sprzedający "nie istnieje lub nie można jej odnaleźć." Dlatego też możliwość skorzystania z preferencji celnych przewidzianych w umowie między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską jest w tym przypadku wyłączona
W kwestii podatku akcyzowego zgodnie z § 7 ust.2 oraz pozycją 21 załącznika 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. z 2004r, Nr 87, poz.825 ze zm.) ustalono, iż dla przedmiotowego samochodu osobowego wyprodukowanego w 2001roku, stawka podatku akcyzowego wynosi 49,6 % i taką tez stawkę zadeklarowała strona w zgłoszeniu celnym. Stawka podatku VAT została określona na 22%.
Od decyzji tej strona wniosła odwołanie, w którym sformułowała szereg zarzutów naruszenia przez organ pierwszej instancji prawa materialnego i procesowego oraz wniosła o:
1/ uwzględnienie odwołania w całości przez organ pierwszej instancji i wydanie nowej decyzji uchylającej lub zmieniającej zaskarżoną decyzję, ewentualnie,
2) uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości i umorzenie postępowania w sprawie, albo
3) uchylenie w całości decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, gdyż rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy, a na to rozstrzygnięcie strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze zarzuciła:
1) Naruszenie art.121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej O.p. w związku z art.73 ust.1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. z 2004 r., Nr 68, poz. 622 ze zm.) poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych,
2) Art.122 O.p. w związku z wyżej powołanym artykułem ustawy Prawo celne poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy,
3) Art. 123 O.p.z w związku z wyżej powołanym artykułem ustawy Prawo celne poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu podatkowym,
4) Art.124 O.p. w związku z wyżej powołanym artykułem ustawy Prawo celne poprzez niedokładne wyjaśnienie zasadności przesłanek, które legły u podstaw orzeczenia administracyjnego,
5) Art. 187 O.p. w związku z wyżej powołanym artykułem ustawy Prawo celne poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego i zaniechanie przeprowadzenia dowodu,
6) Art. 180 i 181 O.p. w związku z wyżej powołanym artykułem ustawy Prawo celne poprzez brak przeprowadzenia dowodów mających znaczenie dla sprawy i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego , co powoduje brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący,
7) Art. 188 O.p. w związku z wyżej powołanym artykułem ustawy Prawo celne poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych strony, co powoduje brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący,
8) Art. 191 O.p. w związku z wyżej powołanym artykułem ustawy Prawo celne poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego,
9) Art. 192 O.p. w związku z wyżej powołanym artykułem ustawy Prawo celne poprzez uznanie okoliczności faktycznych za udowodnione mimo, iż strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonego dowodu,
10) Art. 194 O.p. w związku z wyżej powołanym artykułem ustawy Prawo celne poprzez jego niewłaściwą interpretację, nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentu przesłanego przez organ administracji celnej Konfederacji Szwajcarskiej na okoliczności w nim wydane i uniemożliwienie zapoznania się z jego treścią,
11) Art. 199a O.p. w związku z wyżej powołanym artykułem ustawy Prawo celne poprzez niewystąpienie do sądu powszechnego z wnioskiem o ustalenia stosunku prawnego w sytuacji, gdy ustalenie to miało dla sprawy istotne znaczenie,
12) Art. 210 § 4 O.p. w związku z wyżej powołanym artykułem ustawy Prawo celne poprzez niewłaściwe uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji obu instancji,
13) Art. 201 § 1 pkt 2 O.p. w związku z wyżej powołanym artykułem ustawy Prawo celne poprzez zaniechanie zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez organy administracji celnej Szwajcarii,
14) Art. 22 ust.2 i 20 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 29, poz.257 ze zm.) oraz art. 38 ust.2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług poprzez ich niewłaściwe zastosowanie,
15) Art. 29 ust.1, i art. 78 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (DZ.U. UE.L. z 1992 r., Nr 302, str.1 z późn. zm.) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie,
16) Art. 30 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (DZ.U. UE.L. z 1992 r., Nr 302, str.1 z późn. zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie
17) Art. 3,6,7,8,10,11,i 12 Porozumienia w sprawie wymiany listów między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską, uzupełniającego umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacja Szwajcarską o Protokół w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych,
18) Art. 90 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską z dnia 25 marca 1957 r. (O.J.C 325/33 z 24 grudnia 2002 r.) poprzez zastosowanie dyskryminujących przepisów ustawy o podatku akcyzowym w zakresie opodatkowania nabytego przez stronę pojazdu,
19) Art.217 Konstytucji poprzez oparcie rozstrzygnięcia administracyjnego na akcie prawnym niższego rzędu niż ustawa.
Wskazując na powyższe uchybienia, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, orzeczenie o jej niewykonalności do dnia uprawomocnienia się orzeczenia i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji nr [...], albowiem – w jego ocenie podniesione zarzuty są nietrafne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd przyjął jako stan faktyczny sprawy, stan wynikający z uzasadnienia decyzji Dyrektora Izby Celnej, jako że znajduje on potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w jej aktach administracyjnych, a Sąd nie dopatrzył się w nim nieścisłości (zob. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09).
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc tylko stwierdzenie, że zaskarżona decyzja dotknięta jest przynajmniej jedną z w/w wad skutkuje jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego.
W ocenie Sądu żadnej z tych wad nie można przypisać zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej.
Odnośnie zarzutów naruszenia przepisów O.p. wskazanych w punktach 1-9 skargi, które zostały w skardze omówione zbiorczo, i gdzie strona podnosi prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych oraz kwestionuje prawidłowość przeprowadzenia dowodów i dokonanych na ich podstawie ustaleń zważyć należy, że weryfikacja danych zawartych w zgłoszeniu celnym nie jest dokonywana w oparciu o przepisy O.p., lecz w oparciu o Protokół dodatkowy z dnia 9 czerwca 1997 r. w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych będący załącznikiem do Porozumienia w formie wymiany listów między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską uzupełniającego Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską o Protokół w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (Dz. Urz. WE L 169 z 27.06.1997 r. str. 77, Dz. Urz. UE, Polskie wydanie specjalne rozdz. 21. 8.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 Protokołu uzupełniającego Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską na wniosek organu wnioskującego, organ, do którego kierowany jest wniosek, dostarcza wszelkich istotnych informacji, które mogą pozwolić na zapewnienie zgodności z ustawodawstwem celnym, włączając w to informacje odnoszące się do działań odnotowanych lub zaplanowanych, które naruszają lub mogą naruszyć to ustawodawstwo.
W myśl art. 8 ust. 1 organ, do którego kierowany jest wniosek, przekazuje informacje o wynikach dochodzeń organowi wnioskującemu formie dokumentów, poświadczonych kopii dokumentów, sprawozdań i tym podobnych. Stosownie zaś do art. 11 uzyskane informacje mogą być wykorzystane w postępowaniach sądowych, administracyjnych, wszczętych z powodu niezastosowania ustawodawstwa celnego (ust. 2) i mogą być one wykorzystane jako dowody. Tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia art. 121 § 1,122, 123 i 124 O.p., którego organ mógłby się dopuścić tylko wówczas, gdyby toczyło się postępowanie prowadzone w trybie przepisów tej ustawy. Ponadto dokumentowi uzyskanemu od szwajcarskich władz celnych nr [...] z [...] 2006 r. służy walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej. Dokumentem urzędowym w znaczeniu art. 194 Ordynacji podatkowej może być również dokument zagraniczny, ale uznanie określonego dokumentu zagranicznego za dokument urzędowy zależy od ustaleń przyjętych w umowach międzynarodowych, których stroną jest Polska (zob. C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2007, wyd. II.,kom. do art. 194). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 20 stycznia 2009 r. IGSK 312/09 – z art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej wynika, że dokumenty urzędowe to dokumenty sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej lub przez inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Jeżeli więc dany dokument spełnia łącznie owe trzy przesłanki, a nadto sporządzony został w zakresie działania organu, od którego pochodzi, to taki dokument należy uznać za dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 Ordynacji i wówczas stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Na ogół przyjmuje się, że uznanie dokumentu zagranicznego za dokument urzędowy w rozumieniu tego przepisu jest uzależnione od uregulowań zawartych w wiążących Polskę umowach międzynarodowych. Taką umową międzynarodową, którą Polska jest związana od czasu uzyskania członkostwa UE jest przywołane Porozumienie zawarte pomiędzy Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską. Zestawiając wynikające z treści art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej trzy główne przesłanki definiujące pojęcie dokumentu urzędowego, z powołanymi wyżej uregulowaniami zawartymi w Protokole dodatkowym, należy dojść do wniosku, że przedmiotowe pismo szwajcarskiej administracji celnej z [...] 2006 r. stanowi dokument urzędowy w rozumieniu powołanego artykułu Ordynacji podatkowej, albowiem pismo to zostało sporządzone w formie określonej przepisami prawa, przez powołane do tego organy władzy publicznej, uprawnione na podstawie odrębnych przepisów (tj. przepisów Protokołu, w tym m.in. art. 3 ust. 1 i 2 i art. 8) do jego wydania, a zatem w świetle art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej jest ono zagranicznym dokumentem urzędowym i stanowi dowód tego, co zostało nim "urzędowo stwierdzone".
O ile zaś chodzi o naruszenie wskazanych przepisów O.p. w toku postępowania wszczętego postanowieniem nr [...] z [...] 2009r. w sprawie określenia elementów kalkulacyjnych na potrzeby prawidłowego określenia kwot podatków dla towaru, to należy także podkreślić, że wbrew twierdzeniu skarżącego postępowanie nie było prowadzone w sposób podważający zaufanie do organów podatkowych, a strona miała zapewnioną możliwość czynnego udziału w postępowaniu i nie była pozbawiona możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Strona była bowiem pismem z [...] 2009 r. poinformowana o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego i zapoznania z aktami sprawy w terminie 7 dni (karta 109 i 126a akt administracyjnych).
W kwestii podniesionej w skardze, iż "Organ powołując się na uzasadnione wątpliwości co do autentyczności dokumentu i zamieszczonej w nim wartości transakcyjnej nie podał, na czym polegają te uzasadnione wątpliwości, a zatem z czego wywodził podstawy do wystąpienia do administracji celnej konfederacji Szwajcarskiej" należy zauważyć, że w myśl artykułu 13 ust.1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.92.302.1, Dz.U.UE-sp.02-4-307), zgodnie z warunkami określonymi obowiązującymi przepisami, organy celne mogą przeprowadzić wszystkie kontrole, które uznają za niezbędne dla zapewnienia prawidłowego stosowania przepisów celnych i innych przepisów dotyczących wjazdu, wyjazdu, tranzytu, przewozu i końcowego wykorzystania towarów w obrocie pomiędzy obszarem celnym Wspólnoty a państwami trzecimi oraz obecności towarów nieposiadających statusu wspólnotowego. W przypadkach przewidzianych w porozumieniu międzynarodowym możliwe jest przeprowadzenie kontroli celnej w państwie trzecim w celu prawidłowego zastosowania przepisów wspólnotowych. Należy także podkreślić, iż żaden przepis nie obliguje organów celnych, aby występując o taką kontrolę lub weryfikację miały informować o tym fakcie importera.
Zarzut naruszenia art.194 O.p. poprzez uniemożliwienie zapoznania się z treścią dokumentu przesłanego przez organ administracji celnej Konfederacji Szwajcarskiej jest niezrozumiały, jako że strona przed wydaniem decyzji zarówno w pierwszej, jak i drugiej instancji została zawiadomiona o przysługującym jej prawie do wypowiedzenia się w terminie 7 dni przed wydaniem decyzji w sprawie zebranego materiału dowodowego, o czym była wyżej mowa.
Odnośnie prawidłowości ustalenia przez organ podatkowy wartości celnej towaru należy przypomnieć, że postępowanie celne w zakresie badania wiarygodności zadeklarowanej wartości celnej towarów i w przypadku jej odrzucenia - ustalania wartości celnej towarów, jest dwuetapowe i każdy z tych etapów różni się, jeżeli chodzi o czynności dowodowe. Pierwszy etap ma na celu ustalenie, czy cena wynikająca z dokumentu zakupu jest ceną faktycznie zapłaconą lub należną za towar. Na tym etapie postępowania organ celny dokonał porównania ceny zadeklarowanej z cenami takich samych towarów na rynku eksportu, z którego to porównania wynika, że cena transakcyjna w niniejszej sprawie znacząco odbiega od cen pojazdów podobnych na rynku szwajcarskim. Skarżący nie przedstawił natomiast żadnych dokumentów, które mogłyby potwierdzić, że wartość wskazana w przedmiotowym rachunku jest wiarygodna. Konsekwencją zakwestionowania wiarygodności zadeklarowanej wartości celnej towaru było ustalenie tej wartości w oparciu o jedną z metod określonych w art. 30-31 WKC. Jest to drugi etap postępowania związanego z weryfikacją zgłoszenia celnego w zakresie wartości celnej towaru. Stosownie do art.30 ust.1 WKC ustala się ją, stosując w kolejności lit. a), b), c) i d) ustępu 2, aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona, z wyjątkiem przypadku, gdy porządek stosowania lit. c) i d) zostanie zmieniony na wniosek zgłaszającego; to jest tylko wtedy, gdy taka wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie konkretnej litery, to znaczy, że mogą być zastosowane przepisy następnej litery według kolejności ustalonej zgodnie z tym ustępem. Stosownie do art. 30 ust. 2 WKC Wartością celną ustalaną na podstawie niniejszego artykułu jest:
a) wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna;
b) wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna;
c) wartość oparta na cenie jednostkowej, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne bądź podobne sprzedawane są we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedawcami;
d)wartość kalkulowana, która jest sumą:
- kosztów lub wartości materiałów i produkcji bądź innych procesów zastosowanych przy wytworzeniu przywożonych towarów;
- kwoty zysku i kosztów ogólnych równych kwocie zwyczajowo wliczanej w cenę sprzedaży towarów tego samego gatunku lub rodzaju jak te, dla których ustalana jest wartość celna, wytworzonych przez producentów z kraju wywozu na eksport do Wspólnoty;
- kosztów lub wartości elementów wymienionych w art. 32 ust. 1 lit. e) WKC.
Skoro zadeklarowana wartość celna nie mogła być przyjęta, to organ celny miał obowiązek ustalenia tej wartości stosując kolejno metody wynikające z ww. przepisów, a zatem metody zastępcze.
Przy wyborze metody zastępczej należało uwzględnić specyfikę przedmiotowego towaru, jakim jest używany samochód.
Należy wobec tego podnieść, że metoda wartości kalkulowanej, może mieć zastosowanie do towarów zgłoszonych do odprawy celnej w stanie, w jakim zostały wytworzone; zwykle nie jest możliwe zastosowanie tej metody do importowanych towarów używanych, w takim stanie bowiem nie były wytworzone (por. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2001 r., I SA/Łd 14/01, ONSA 2002, nr 2, poz. 76).
Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej również wypowiedział się przeciwko ustaleniu wartości celnej w oparciu o metodę wartości kalkulowanej. Wartość celna używanych samochodów osobowych winna być ustalana według metody "ostatniej szansy." Zdaniem Komitetu Technicznego Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) w przypadku ustalania wartości celnej w oparciu o metodę "ostatniej szansy" istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism podających bieżące ceny na rynku importu. Następnie biorąc za punkt wyjścia podaną w katalogu cenę samochodu tej samej marki, posiadającego te same parametry techniczne oraz wyprodukowanego w tym samym roku co towar będący przedmiotem importu, dokonuje się szczegółowej kalkulacji polegającej na odliczeniu procentowego udziału od wartości bazowej podatku VAT, podatku akcyzowego oraz stawki celnej – tak również NSA w wyroku z dnia 10 kwietnia 2003 r., SA/Bd 307/03, CBOSA.
Dyrektor Izby Celnej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowo uzasadnił powody, dla których nie było możliwe zastosowanie metod poprzedzających tzw. "metodę ostatniej szansy" określoną w art. 31 WKC, a stanowisko organu celnego w tym zakresie Sąd uznaje za zgodne z prawem i w pełni je akceptuje. W szczególności organ zasadnie podniósł, że postępowanie w kwestii ustalania wartości celnej używanych pojazdów samochodowych zostało opracowane w formie studium 1.1 przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO). Zgodnie z omówionymi tam wskazaniami, zastosowanie metody wartości transakcyjnej towarów identycznych lub podobnych sprzedanych i wprowadzonych na obszar Wspólnoty w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla który ustalana jest wartość celna (art. 30 ust.2 lit a) i b) WKC) Techniczny Komitet Ustalania wartości Celnej uznał za problematyczne. Niemożliwym jest bowiem znalezienie samochodów o identycznym bądź podobnym stopniu zużycia. Kolejna metoda ustalania wartości celnej towaru – metoda ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art.30 ust.2 llt.c) WKC) może znaleźć zastosowanie wyłącznie w przypadku importu do celów handlowych. Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej wypowiedział się również przeciw ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów samochodowych w oparciu o metodę wartości kalkulowanej (art. 30 ust.2 lit.d) WKC). Używane pojazdy samochodowe nie są bowiem produkowane jako takie. Dlatego też za prawidłowe należy uznać ustalenie wartości celnej używanych pojazdów według tzw. metody "ostatniej szansy" (art.31 ust.1 WKC). Natomiast strona wzywana do złożenia jakiegokolwiek dowodu, że cena faktycznie zapłacona za pojazd będący przedmiotem importu była istotnie taka, jak wskazano w zgłoszeniu celnym dowodu takiego nie złożyła.
W kwestii niewystąpienia do sądu powszechnego na podstawie art. 199a O.p. z wnioskiem o ustalenie stosunku prawnego w sytuacji, gdy ustalenie to miało – zdaniem skarżącego -istotne dla rozstrzygnięcia sprawy znaczenie, w ocenie Sądu działanie organów podatkowych było również prawidłowe. Zgodnie z § 1 powołanego przepisu, organ podatkowy dokonując ustalenia treści czynności prawnej, uwzględnia zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli złożonych przez strony czynności.
Przesłanki wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego określa § 3 omawianego przepisu. Zgodnie z jego brzmieniem, jeżeli z dowodów zgromadzonych w toku postępowania, w szczególności zeznań strony, chyba że strona odmawia składania zeznań, wynikają wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa ( podkreślenie Sądu), z którym związane są skutki podatkowe, organ podatkowy występuje do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa. Ponieważ w niniejszej sprawie organa obu instancji nie poddawały w wątpliwość istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, lecz zmierzały do ustalenia wartości celnej towaru, organ podatkowy zasadnie zaniechał występowania z wyżej wymienionym powództwem i dopuścił dowód z opinii rzeczoznawcy na okoliczność ustalenia wartości pojazdu na rynku szwajcarskim, ustalenia wartości pojazdu podobnego do będącego przedmiotem postępowania, wyprodukowanego na rynku niewspólnotowym i określenia stopnia zużycia pojazdu stanowiącego przedmiot postępowania.
Również niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 29 ust.1 i art. 30 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny poprzez ich – odpowiednio – niewłaściwe zastosowanie i zastosowanie, skoro z zaskarżonej decyzji jasno wynika, że organa powołanych przepisów nie stosowały, a przyczyny tego stanu rzeczy, których Sąd nie kwestionuje, zostały obszernie omówione w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Dodatkowo Sąd podnosi, iż nie dopatrzył się także naruszenia art. 29 ust.1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 "poprzez przyjęcie, że faktycznie zapłacona kwota za samochód wynosiła równowartość 17.500 franków szwajcarskich", jako że organ nie dokonał w zaskarżonej decyzji ustalenia faktycznie zapłaconej ceny, lecz wartości celnej pojazdu.
W kwestii naruszenia art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym przez przyjęcie, że kwota akcyzy została wykazana w zgłoszeniu celnym nieprawidłowo, niewyjaśnienie na czym ta nieprawidłowość polegała i określenie kwoty należnego podatku akcyzowego dla towaru objętego zgłoszeniem celnym SAD, Sąd wyraża pogląd, iż naruszenie to nie zachodzi. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika bowiem jasno, w czym organ upatruje nieprawidłowości w zakresie zadeklarowanego podatku akcyzowego podnosząc, że w sytuacji, gdy zmienia się wartość celna towaru, zmianie ulega także kwota podatku akcyzowego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 90 TWE stwierdzić należy, że przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, jako że dotyczy on wewnątrzwspólnotowego nabycia, a nie importu, jaki ma miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie z powołanym przepisem, żadne państwo członkowskie nie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na produkty innych państw członkowskich ( podkreślenie Sądu) podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych które nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe. Biorąc pod uwagę, że Konfederacja Szwajcarska nie jest państwem członkowskim Unii Europejskiej, omawiane regulacje nie znajdują do niej zastosowania.
Całkowicie chybiony jest zarzut naruszenia zasady poufności i niedochowania przepisów dot. zwalniania z zachowania tajemnicy, która została wyrażona w art. 10 ust. 1 i 2 Porozumienia w formie wymiany listów. Zgodnie z pierwszym z wskazanych przepisów, wszelkie przekazywane informacje, bez względu na ich formę, zgodnie z tym Protokołem mają charakter poufny lub zastrzeżony, w zależności od zasad mających zastosowanie dla każdej z Umawiających się Stron. Informacje te objęte są obowiązkiem tajemnicy państwowej oraz korzystają z ochrony przyznanej podobnym informacjom na mocy prawa obowiązującego na terytorium Umawiającej się Strony, która je uzyskała oraz przez odpowiednie przepisy stosowane w instytucjach Wspólnotowych. W myśl ust. 2 dane osobowe, czyli wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania jednostki, mogą być wymieniane wyłącznie w przypadku gdy uzyskująca je Umawiająca się Strona zobowiązuje się do ochrony tych danych, co najmniej w sposób równoważny z tym, w jaki czyni to, w tym konkretnym przypadku Umawiająca się Strona dostarczająca informacje. Skoro zatem istnieje podstawa prawna do wystąpienia z wnioskiem o dokonanie weryfikacji dokumentów w kraju pochodzenia towaru, a organ celny państwa otrzymującego informacje jest zobligowany do ich utrzymania w tajemnicy, to w ocenie Sądu do naruszenia zasady poufności nie mogło dojść.
Natomiast z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, związanych z uzyskaniem informacji od szwajcarskiej administracji celnej wynika, że w żadnym z nich nie pojawiają się dane osobowe ani żadne inne informacje umożliwiające identyfikację osób fizycznych. Odpowiedzi administracji szwajcarskiej dotyczą bowiem dokumentów – dowodów sprzedaży o określonych numerach, ewentualnie sprzedawców a nie kupujących (karty 17, 18-19, 21, 22, 25 akt administracyjnych). Zważyć także należy, że zgodnie z artykułem 15 WKC każda informacja o charakterze poufnym lub udzielona na zasadach poufności jest chroniona tajemnicą zawodową. Właściwe organy nie ujawniają jej bez wyraźnego pozwolenia osoby lub organu, które jej udzieliły. Przekazywanie informacji jest jednak dozwolone w przypadku gdy właściwe organy zostaną do tego zobowiązane zgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności w związku z procedurami prawnymi, z czego wywieść należy wniosek, że polskie organy celne uprawnione były do ujawnienia informacji dot. importu auta w takim zakresie, w jakim było to niezbędne dla uzyskania żądanych informacji od władz celnych Konfederacji Szwajcarskiej, a władze te były zobligowane do ich nieujawniania.
Również zarzut naruszenia art. 12 Porozumienia w sprawie wymiany listów nie zasługuje na uwzględnienie. Z faktu, że przepis ten przewiduje możliwość przesłuchania urzędnika jako świadka w żadnym razie nie wynika, że w sytuacji nieprzeprowadzenia tego dowodu został on naruszony. W ocenie Sądu w takiej sytuacji można rozważać kwestię prawidłowości przeprowadzenia postępowania dowodowego (której w niniejszej sprawie Sąd nie kwestionuje). O naruszeniu powołanego przez skarżącego przepisu można byłoby mówić, gdyby dowód z przesłuchania urzędnika w charakterze świadka został przeprowadzony niezgodnie z warunkami określonymi w wyżej powołanym artykule, co jednak nie miało miejsca.
W ocenie Sądu nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia art.217 Konstytucji polegający na tym, że organ podatkowy orzekał na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 87, poz. 825), mimo iż stawki podatkowe oraz zasady przyznawania ulg i kategorii podmiotów zwolnionych powinny być określone w ustawie. Zauważyć bowiem należy, że stawka podatku akcyzowego wynikająca z rozrządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego w wysokości 49,6% była zadeklarowana przez stronę w zgłoszeniu celnym, co wskazuje, że sama strona uznała ją za prawidłową.
Odnośnie zarzutu "niezgodnego z art. 11 Porozumienia w sprawie wymiany listów wykorzystania informacji uzyskanych przez organy administracji celnej Szwajcarii" (pkt 22. zarzutów zawartych w skardze) należy zauważyć, że na sposób wykorzystania uzyskanych informacji przez organy administracji celnej Szwajcarii polskie ograny celne nie miały żadnego wpływu i ich obowiązki ograniczały się jedynie do zapewnienia zgodnego z prawem ich udostępnienia. O ile – w ocenie skarżącego – doszło do tego rodzaju nieprawidłowości może on skorzystać z przysługujących mu środków prawnych.
Niezrozumiały jest także zarzut naruszenia art. 3,6,7 i 8 Porozumienia w sprawie wymiany listów. Strona uzasadnia go wprawdzie w ten sposób, że naruszenia tego upatruje w fakcie, iż "Nie można zweryfikować, czy wniosek do administracji celnej Szwajcarii odpowiadał formie i treści wniosku o pomoc, o której mowa w postanowieniach art. 6. Materiał ten nie został także włączony do toczącego się postępowania podatkowego w sprawie określenia zobowiązania podatkowego, a zatem nie może stanowić dowodu w sprawie". Sąd stwierdza, iż po pierwsze w twierdzeniu strony zawarty jest błąd logiczny. Skoro bowiem nie można ocenić, czy wniosek do administracji celnej Szwajcarii odpowiadał treści i formie określonej przepisami Porozumienia w sprawie wymiany listów, to na jakiej podstawie pełnomocnik skarżącego formułuje tezę, że nastąpiło naruszenie wskazanych przepisów? Wydaje się ponadto, że dowód w sprawie stanowi nie tyle pytanie polskiej administracji celnej, ile odpowiedź administracji Konfederacji Szwajcarskiej, a ta znajduje się w aktach sprawy, z którymi strona miała możliwość się zapoznać.
Reasumując powyższe wywody, w ocenie Sądu postępowanie dowodowe było prowadzone prawidłowo, z poszanowaniem gwarancji procesowych strony, a organ dołożył wszelkich starań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy. Nie budzi także zastrzeżeń Sądu prawidłowość zastosowania przyjętego jako podstawa rozstrzygnięcia prawa materialnego ani jego wykładnia. Tym samym w ocenie Sądu nie znalazły potwierdzenia w aktach sprawy zarzuty powołane przez stronę. Wobec powyższego, jak również wobec braku uchybień, których strona nie podnosiła w skardze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło