I OSK 2122/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-04-06
Skład orzekający: Ewa Dzbeńska, Izabella Kulig-Maciszewska, Ewa Krawczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny prawidłowo odmówił przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, opierając się wyłącznie na prawomocnej decyzji przyznającej dodatek pielęgnacyjny, mimo że wypłata tego dodatku została wstrzymana z powodu pobytu w domu pomocy społecznej i zmiany stanu prawnego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję odmawiającą zasiłku pielęgnacyjnego. Sąd podkreślił, że organy administracyjne nie mogą opierać się wyłącznie na historycznej decyzji przyznającej dodatek pielęgnacyjny, ignorując zmiany stanu prawnego oraz fakt wstrzymania wypłaty dodatku z powodu pobytu w domu pomocy społecznej. Istnienie negatywnej przesłanki przyznania zasiłku pielęgnacyjnego musi być aktualne w momencie rozpatrywania wniosku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania I. J. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Organy administracyjne oparły się na decyzji z 1998 r. przyznającej prawo do dodatku pielęgnacyjnego, ignorując fakt, że wypłata tego dodatku została wstrzymana z powodu pobytu skarżącej w domu pomocy społecznej oraz zmian stanu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, wskazując na potrzebę ponownego ustalenia aktualnego stanu prawnego i faktycznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną, kwestionując uchylenie decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie NSA Izabella Kulig-Maciszewska del.NSA Ewa Krawczyk (spr.) Protokolant asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 września 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1211/10 w sprawie ze skargi I. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1211/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi I. J. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...]. W wyroku tym orzekł jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przytoczył następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] odmawiającą przyznania I. J. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu decyzji Kolegium podało, że wnioskiem z dnia [...] marca 2009 r. I. J. wystąpiła o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu ukończenia 75 roku życia. Po uchyleniu decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] decyzji odmownej nr [...] z dnia [...] maja 2009 r., Prezydent m.st. Warszawy decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., ponownie odmówił przyznania I. J. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wykazał, iż wnioskodawczyni nie spełnia ustawowo określonych przesłanek warunkujących przyznanie jej przedmiotowego świadczenia, w szczególności nie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła I. J. podnosząc, iż spełnia warunki określone w art. 16 ust. 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponosi odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej.
Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wskazało, iż z treści art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje. Natomiast z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2009 r. wynika, że I. J. posiada ustalone decyzją z dnia [...] lutego 1998 r. ( błędnie wskazano, że z dnia [...] sierpnia 1996 r.) prawo do dodatku pielęgnacyjnego od dnia [...] marca 1998 r., jednak według ZUS – na podstawie art. 158 ustawy o pomocy społecznej dodatek ten nie przysługuje. W ocenie Kolegium mimo, iż z pisma organu rentowego jasno to nie wynika, to ze względu na treść art. 75 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dodatek pielęgnacyjny został zawieszony. Organ drugiej instancji uznał, iż prawidłowo organ pierwszej instancji orzekł, iż ze względu na przysługujące I. J. uprawnienie do dodatku pielęgnacyjnego nie może zostać jej przyznany zasiłek pielęgnacyjny.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła I. J. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniosła, że mając ustalone prawo do dodatku pielęgnacyjnego w rzeczywistości go nie otrzymuje i taki stan pozbawia ją również prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, a ponosząc w 70 % swojego dochodu koszty pobytu w domu pomocy społecznej, nie stać ją na leki.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję uznając, że skarga ma uzasadnione podstawy. W pierwszej kolejności Sąd wskazał, że dodatek pielęgnacyjny jest świadczeniem wypłacanym na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227) dalej: ustawa o emeryturach i rentach z FUS. Przysługuje on osobie uprawnionej do emerytury lub renty, uznanej za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji, jak również osobie, która ukończyła 75 lat. O dodatek nie mogą się ubiegać osoby przebywające w zakładzie opiekuńczo – leczniczym lub w zakładzie pielęgnacyjno – opiekuńczym, chyba że przebywają poza tą placówką przez okres dłuższy niż 2 tygodnie w miesiącu. Sąd wskazał, że do dnia wejścia w życie ustawy o pomocy społecznej przedmiotowy dodatek nie należał się również pensjonariuszom domów pomocy społecznej, co wynikało z art. 75 ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w pierwotnym brzmieniu. Od dnia 1 stycznia 2004 r. omawiany dodatek przysługuje mieszkańcom domów pomocy społecznej skierowanym do nich po dniu 1 stycznia 2004 r. oraz pensjonariuszom ponadgminnych domów, skierowanych przed tą datą i przebywających poza placówką więcej niż 2 tygodnie w miesiącu (art. 158 ustawy o pomocy społecznej). Skarżąca została skierowana do domu pomocy społecznej przed datą 1 stycznia 2004 r. i nie przebywa poza domem pomocy społecznej.
Odmawiając skarżącej prawa do zasiłku pielęgnacyjnego organy obu instancji oparły się na regule kolizyjnej z art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych ("zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego") uznając, że uprawnienie skarżącej do dodatku pielęgnacyjnego wynika z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 1998 r. przyznającej prawo do dodatku, której treścią organy czuły się związane. Za nieistotne uznały przy tym wstrzymanie wypłaty tego dodatku. W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie nie wzięły pod uwagę, że decyzja ta orzekała o uprawnieniu do dodatku pielęgnacyjnego na datę jej wydania, a od tego czasu zmienił się dwukrotnie stan prawny (najpierw wszedł w życie art. 75 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, a następnie art. 158 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej), a Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał, że dodatek pielęgnacyjny z powodu przebywania skarżącej w domu pomocy społecznej nie przysługuje. Sąd wskazał, że Kolegium słusznie zauważyło w decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r., że ustawa o emeryturach i rentach z FUS nie przewiduje możliwości zawieszenia prawa do dodatku pielęgnacyjnego. Zatem wstrzymanie wypłaty dodatku mogło nastąpić, jedynie w sytuacji gdyby prawo do dodatku ustało (art. 134 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy) lub nie istniało (pkt 4 tego artykułu), gdyż inne przyczyny z ust. 1 art. 134 nie wchodziły w tym przypadku w grę.
Sąd pierwszej instancji zauważył, iż wstrzymanie wypłaty świadczenia z ubezpieczenia społecznego jest czynnością organu rentowego, powodującą zaniechanie wypłaty w sytuacjach opisanych w art. 134 ust. 1 pkt 1-5 ww. ustawy. Wstrzymanie wypłaty świadczeń nie następuje ex lege od momentu wystąpienia okoliczności wymienionych w powyższym przepisie, lecz z mocy decyzji organu rentowego, która powinna być doręczona zainteresowanemu z podaniem przyczyny wstrzymania i pouczeniem tej osoby o terminie i sposobie odwołania. Wstrzymanie wypłaty w następstwie zawieszenia prawa różni się od wstrzymania wypłaty wskutek jego ustania tym, iż w przypadku zawieszenia wypłatę wznawia się od dnia ustania przyczyny zawieszenia, a przy ustaniu wstrzymanie wypłaty jest definitywne. Ewentualne ustalenie uprawnień do świadczeń wymaga więc ponownego postępowania w sprawie.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, w niniejszej sprawie organy stosując normę kolizyjną z art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, powinny ustalić czy uprawnienie skarżącej do dodatku pielęgnacyjnego istnieje również obecnie. W szczególności jaki wpływ na uprawnienie do dodatku pielęgnacyjnego ustalone w decyzji z 1998 r. miała zmiana stanu prawnego oraz stan wstrzymania wypłaty dodatku.
Sąd zwrócił uwagę, że wstrzymanie wypłaty świadczenia następuje na podstawie decyzji, która powinna wskazywać przyczynę wstrzymania. Jeśli okazałoby się, że przyczyną wstrzymania wypłaty dodatku było ustanie do niego prawa lub fakt, że prawo w ogóle nie istniało – trudno byłoby uznać, że skarżąca jest uprawniona do dodatku pielęgnacyjnego mimo wydania decyzji z [...] lutego 1998 r. natomiast organy ustaliły tylko fakt wydania decyzji w 1998 r. przyznającej skarżącej uprawnienie do dodatku pielęgnacyjnego, pominęły zaś ustalenie, czy uprawnienie to w dalszym ciągu istnieje, o czym miał świadczyć wyłącznie fakt nie uchylenia decyzji z 1998 r.
Na brak uprawnienia skarżącej do dodatku pielęgnacyjnego aktualnie może wskazywać treść art. 158 ustawy o pomocy społecznej oraz fakt wstrzymania jego wypłaty. Potwierdzeniem tego może być decyzja będąca podstawą wstrzymania wypłaty dodatku pielęgnacyjnego, której treść organy winny ustalić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z faktu przebywania skarżącej w domu pomocy społecznej potencjalnie może wynikać jeszcze jedna negatywna przesłanka do uzyskania przez nią zasiłku pielęgnacyjnego, określona w art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z przepisu tego wynika, że zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Sąd podzielił pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2009 r. sygn. akt I OSK 1352/08, wedle którego, "aby można było uznać, że skarżący przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, to dom pomocy społecznej, w którym przebywa, winien mu zapewnić nieodpłatne pełne utrzymanie. Decydujące znaczenie ma tutaj zwrot "nieodpłatne pełne utrzymanie". Wynika to z definicji pojęcia "instytucja zapewniająca całodobowe utrzymanie", zawartej w art. 3 pkt 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W niniejszej sprawie skarżąca ponosi częściowo koszty utrzymywania w domu pomocy społecznej, a więc z tego powodu nie można jej odmówić prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.
W ocenie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca naruszają art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa w związku z art. 16 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez nie wyjaśnienie okoliczności związanych z możliwością ustania prawa skarżącej do dodatku pielęgnacyjnego, a w tym kontekście także naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez nie odniesienie się w uzasadnieniu decyzji do tego, co wynika z treści art. 134 ust. 1 pkt 1 i 4 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. oraz art. 158 ustawy o pomocy społecznej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze poczynione rozważania Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy ustalą treść decyzji o wstrzymaniu wypłaty dodatku pielęgnacyjnego dla skarżącej i dokonają jej oceny w kontekście ustania bądź nieistnienia prawa skarżącej do dodatku pielęgnacyjnego. W przypadku braku decyzji o wstrzymaniu wypłaty dodatku pielęgnacyjnego organy ocenią, czy faktyczne zaprzestanie jego wypłaty ma wpływ na uprawnienie lub odmowę przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie. Zaskarżając to orzeczenie w całości i powołując się na treść art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., pełnomocnik organu oparł skargę o następujące zarzuty:
1. naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 16 ust. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż prawomocna decyzja o przyznaniu dodatku pielęgnacyjnego nie stanowi negatywnej przesłanki ustalenia uprawnienia do zasiłku pielęgnacyjnego;
2. naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145 §1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że fakt niedokonania czynności wyjaśniających w zakresie istnienia decyzji o wstrzymaniu wypłaty dodatku pielęgnacyjnego mógł mieć, przy uwzględnieniu pozostałych okoliczności sprawy, na tyle istotny wpływ na wynik sprawy zakończonej wspomnianą decyzją Kolegium, by stanowić podstawę do uchylenia prawidłowych i zgodnych z prawem decyzji.
W oparciu o te zarzuty wnoszący skargę kasacyjną wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że nie można podzielić poglądu Sądu pierwszej instancji, że art. 16 ust. 1 ustaw o świadczeniach rodzinnych nakładał na organy obowiązek badania treści decyzji o wstrzymaniu dodatku pielęgnacyjnego. Pełnomocnik organu wskazał, że skarżąca I. J. posiada ustalone decyzją z dnia [...] sierpnia 1996 r. prawo do dodatku pielęgnacyjnego od dnia 1 marca 1998 r., jednak na podstawie art. 158 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej dodatek ten jej nie przysługuje. Organ wskazał, że decyzja ta jest prawomocna i pozostaje w obrocie prawnym. Zatem w świetle art. 16 ust. 6 zaistniała przesłanka negatywna dla przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Natomiast decyzja o wstrzymaniu wypłaty dodatku nie podlega kontroli organów przyznających zasiłek, bowiem jej legalność może być badana przed sądem powszechnym. Zdaniem pełnomocnika organu konsekwencją uznania, że organy orzekające w niniejszej sprawie nie mogły przeprowadzić czynności mających na celu ustalenie istnienia lub nie przesłanek wstrzymania wypłaty dodatku pielęgnacyjnego na podstawie art. 75 ust. 4 ustawy o FUS będzie stwierdzenie że nieprzeprowadzenie owych czynności nie może zostać uznane za naruszenie art. 77 §1 kpa.
Powyższe oznacza, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, że Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że w toku postępowania naruszone zostały przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tak by uzasadnić uchylenie przez Sąd zaskarżonych decyzji z powołaniem się na art.. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Wreszcie pełnomocnik organu wskazał, że zaskarżona decyzja dotyczyła wyłącznie zbadania uprawnienia skarżącej do świadczenia w formie zasiłku pielęgnacyjnego. W tak zakreślonej przedmiotowo sprawie zebrano cały materiał dowodowy, dający podstawę do stwierdzenia, że skarżącej przysługuje uprawnienie do dodatku pielęgnacyjnego, w związku z czym nie może ona otrzymać zasiłku pielęgnacyjnego, w konsekwencji nie można stwierdzić, że doszło do naruszenia przepisów postępowania na co wskazywał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu.
Na wstępie należy zwrócić uwagę, iż stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje konkretną sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W badanej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które mogłyby świadczyć o nieważności postępowania prowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i których zaistnienie powodowałoby konieczność zakończenia sprawy, co do zasady, już na tym etapie postępowania kasacyjnego.
W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta o obie podstawy kasacyjne wymienione w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., stąd w pierwszej kolejności odnieść się należy do postawionych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Autor skargi kasacyjnej zasadność zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 77 §1 k.p.a. upatruje w tym, że Sąd pierwszej instancji bezpodstawnie uznał materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu administracyjnym za niepełny, w szczególności przyjmując, że niedokonanie czynności wyjaśniających zmierzających do ustalenia istnienia decyzji o wstrzymaniu wypłaty dodatku pielęgnacyjnego mogło mieć na tyle istotny wpływ na wynik sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją, by stanowić podstawę do jej uchylenia. Z tak sformułowanym zarzutem nie można się zgodzić. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na to, że negatywną przesłanką na podstawie której odmówiono skarżącej I. J. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego było posiadanie przez nią uprawnień do dodatku pielęgnacyjnego. Powyższy fakt został ustalony przez organ administracyjny na podstawie pism Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w których wskazano, że prawo do dodatku pielęgnacyjnego zostało ustalone decyzją z dnia [...] lutego 1998 r. od dnia 1 marca 1998 r., jednocześnie organ rentowy podniósł, że przedmiotowy dodatek ten został wstrzymany na podstawie art. 158 ustawy o pomocy społecznej. Z zawartego w skardze oświadczenia skarżącej I.J. wynika, że została ona skierowana do Domu Pomocy Społecznej decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r., natomiast dodatek pielęgnacyjny został jej odebrany w czerwcu 2002 r. W tym miejscy należy podkreślić, że przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, nie mogły stanowić podstawy wstrzymania wypłaty dodatku pielęgnacyjnego z uwagi na datę wejścia w życie powyższej ustawy tj. dzień 1 maja 2004 r., a zatem w dacie wstrzymania wypłaty powoływany art. 158 ww. ustawy nie istniał.
Ponadto w aktach administracyjnych nie ma decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznaniu I. J. prawa do dodatku pielęgnacyjnego, ani też decyzji o wstrzymaniu jego wypłaty. Organ ustalając sytuację skarżącej oparł się wyłącznie na pismach organu rentowego, które jak wskazano powyżej zawierają nieprawdziwe informacje. Wojewódzki Sąd Administracyjny słusznie zauważył, że decyzja o wstrzymaniu wypłaty dodatku pielęgnacyjnego powinna wskazywać przyczynę jego wstrzymania, którą hipotetycznie mogło być ustanie do niego prawa lub fakt, że prawo w ogóle nie istniało. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny przychyla się do stanowiska zgodnie z którym dodatek pielęgnacyjny nie jest świadczeniem samodzielnym, tylko jest ściśle związany ze świadczeniem emerytalnym lub rentowym, a zatem podlegał by on automatycznemu zawieszeniu lub wstrzymaniu w przypadku analogicznych sytuacji odnoszących się do świadczenia podstawowego. W każdej z tych sytuacji istnienie negatywnej przesłanki przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego wymagałoby ponownego rozważenia.
Słuszna uwaga skarżącego, że decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podlegają kontroli jedynie w postępowaniu przed właściwym sądem powszechnym, nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, bowiem zadaniem organu nie była kontrola powyższych decyzji tylko ustalenie na ich podstawie przesłanek do przyznania lub odmowy przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.
Powyższe wskazuje, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że zebrany w sprawie, w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy nie był wystarczający do ustalenia w sposób właściwy sytuacji skarżącej w stopniu pozwalającym na rozstrzygnięcie danej sprawy. Skoro w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją doszło do uchybienia przepisom postępowania, to za nieusprawiedliwiony przyjdzie uznać zawarty w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisów art. 145 §1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.
Chybiony okazał się także drugi zarzut realizowany w ramach podstawy naruszenia prawa materialnego. Zgodnie z art. 16 ust. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Natomiast art. 24 ust 2 tej ustawy stanowi, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Treść powyższych przepisów nie pozostawia wątpliwości, że ewentualna negatywna przesłanka przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego musi istnieć w miesiącu, w którym wpłynął wniosek o prawo do dodatku pielęgnacyjnego. Tymczasem organ odmawiając przyznania I. J. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego oparł się wyłącznie na decyzji organu rentowego z dnia [...] lutego 1998 r. o przyznaniu skarżącej prawa do dodatku pielęgnacyjnego. Decyzja ta orzekała o uprawnieniu do dodatku pielęgnacyjnego w dacie jej wydania tj. [...] lutego 1998 r. Jednakże od tego czasu, poza tym, że dwukrotnie zmienił się stan prawny to jeszcze, zgodnie z informacją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z powodu przebywania skarżącej w Domu Pomocy Społecznej wstrzymano wypłatę tego dodatku. W świetle powyższych rozważań nie sposób przyjąć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny dopuścił się naruszenia art. 16 ust. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędną wykładnię.
Naczelny Sąd Administracyjny wobec braku podstaw branych pod rozwagę z urzędu oddalił skargę kasacyjną na mocy art. 184 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło