II OZ 897/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak po rozpoznaniu w dniu 6 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. B. - S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1426/10 odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie ze skargi J. B. - S. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej postanawia: 1. oddalić zażalenie 2. sprostować oczywistą omyłkę pisarską w komparycji postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1426/10, w ten sposób, że w miejsce błędnie wpisanej sygnatury postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zamiast "[...]" wpisać prawidłowo "[...]". Postanowieniem z dnia 21 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2011 r. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, iż o braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona, bądź jej pełnomocnik, nie mogą usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W przedmiotowej sytuacji takie okoliczności nie zostały wskazane. Choroba małoletniego dziecka stanowi niewątpliwie utrudnienie dla opiekuna i rodzi obowiązek sprawowania opieki nad dzieckiem. Nie oznacza to jednak, że pełnomocnik w zakresie swoich obowiązków zawodowych jest zwolniony, w powyższej sytuacji choroby podopiecznego, z obowiązku dbania o dobro mandata. Pełnomocnik nie wykazał, że nie mógł się posiłkować inną osobą w zakresie dopełnienia obowiązków zawodowych. Nie wskazał również, że jest osobą samotnie wychowującą dziecko i nie może dzielić obowiązków opieki nad dzieckiem z inną osobą. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej adwokat P. R. wniósł o zmianę skarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia zażalenia, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności §5 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich (Dz. U. Nr 65, poz. 743, zwanego dalej rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 27 lipca 1999 r.) w związku z art. 53 ust 1, art. 55 ust 1, art. 34, art. 59 ust 1 i 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2010 Nr 77, poz. 512, zwanej dalej ustawą z dnia 25 czerwca 1999 r.), polegające na niezastosowaniu do oceny podstaw do przywrócenia terminu do złożenia zażalenia reguł związanych ze stwierdzaniem i dokumentowaniem niezdolności do pracy, gdy przywołane przepisy prawa jasno i jednoznacznie precyzują, w jakich warunkach wystawiane jest zwolnienie lekarskie i jakie obowiązki pozostającego na zwolnieniu lekarskim, oraz przyznanie sobie przez przewodniczącego – bezprawnie prawa do weryfikacji prawidłowości wystawienia zwolnienia lekarskiego. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że w przypadku gdy to medyk podejmuje decyzję o udzieleniu zwolnienia lekarskiego, oznacza to, że zgodnie z jego oceną ten, któremu zwolnienia lekarskiego udzielono winien powstrzymać się od pracy dla wyleczenia się, a w przypadku udzielenia zwolnienia na opiekę nad członkiem rodziny winien sprawować nad nim pieczę do czasu wyzdrowienia. W tym ostatnim przypadku wydanie zaświadczenia lekarskiego poprzedzone jest badaniem, czy inna osoba nie może podjąć opieki nad małoletnim do lat 7. Sąd I instancji pozostał na stanowisku, iż pełnomocnik, pomimo pozostawania na zwolnieniu lekarskim, zdolny był do wykonywania czynności zawodowych. Pełnomocnik wskazał nadto, że stwierdzenia przytoczone w treści postanowienia naruszają jego konstytucyjne uprawnienia wynikające z przepisów art.51 ust 1, art. 67, art. 68 ust 1 oraz art. 33 ust 1 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zawiera uzasadnionych podstaw. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) sąd może na wniosek przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.), przy czym równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem, przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 p.p.s.a., przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku oraz gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy (por.: postanowienie NSA z dnia 16 września 2011 r., sygn. akt II OZ 882/11; postanowienie NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OZ 996/09; postanowienie NSA z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt I OZ 989/09; postanowienie NSA z dnia 23 lipca 2007 r., sygn. akt I OZ 738/09). Zaznaczyć przy tym należy, że art. 86 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne w konkretnej sprawie, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Miernik staranności, o którym mowa jest podwyższony w sytuacji, gdy strona skarżąca jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. W takim przypadku bowiem, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu, należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika, który winien mieć świadomość wagi terminowego dokonywania określonych czynności w postępowaniu sądowym. Podzielając zatem argumentację podniesioną w postanowieniu Sądu I instancji, należy uznać, że okoliczności przedstawione przez skarżącego nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu. Obowiązek sprawowania opieki nad małoletnią córką z powodu choroby, nie wyklucza możliwości posiłkowania się inną osobą w zakresie dopełnienia obowiązków zawodowych, w postaci wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu I instancji w wymaganym terminie. Powyższe stwierdzenie nie pozostaje w sprzeczności z treścią przepisów przytoczonych przez pełnomocnika w zażaleniu, a mianowicie § 5 ust 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 27 lipca 1999 r., jak również art. 53 ust 1, art. 55 ust 1, art. 34, art. 59 ust `1 i 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. Przedmiotem argumentacji Sądu I instancji, wbrew błędnym twierdzeniom pełnomocnika, nie było bowiem kwestionowanie kompetencji lekarza wystawiającego zaświadczenie lekarskie czy też podważanie konieczności osobistej opieki rodzica nad chorym małoletnim dzieckiem. Obowiązkiem ustanowionego przez stronę fachowego pełnomocnika jest dbałość o zabezpieczenie interesów klienta. Pełnomocnik mając świadomość niemożności wywiązania się z powyższego obowiązku, powinien poczynić starania zmierzające do jego spełnia (m.in. jak wskazał Sąd I instancji poprzez posiłkowanie się inną osobą w zakresie dopełnienia obowiązków zawodowych). Tymczasem pełnomocnik nie wykazał w żaden sposób, że podjął jakiekolwiek kroki mające na celu dochowanie określonego w sprawie terminu. Nie można zatem przyjąć, iż opieka nad chorym małoletnim dzieckiem była tak dużą przeszkodą, której pełnomocnik nie mógł przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Należy wskazać, iż dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo (postanowienie NSA z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt I FZ 69/09), a samo zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu, nie wyklucza bowiem możliwości zlecenia dokonania czynności innej osobie. Pozostałe zarzuty wskazane w zażaleniu nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie 1 sentencji. Sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej w komparycji zaskarżonego postanowienia odnośnie wadliwie wpisanej sygnatury postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Naczelny Sąd Administracyjny dokonał na podstawie art. 156 § 3 p.p.s.a. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że powyższy błąd był wynikiem oczywistej omyłki pisarskiej osoby sporządzającej dokument orzeczenia. W związku z powyższym, na podstawie art. 156 § 3 w zw. z art. 166 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie 2 sentencji.