II FSK 1751/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Aleksandra Wrzesińska- Nowacka po rozpoznaniu w dniu 30 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej C. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 2341/09 w sprawie ze skargi C. P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 17 września 2009 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej płatnika z tytułu niedobranego zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych oraz określenia wysokości niedobranego w grudniu 2005 r. zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 2341/09 odrzucił skargę C. P. Sp. z o.o. z siedzibą W. (dalej: spółka) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 17 września 2009 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.). Z przebiegu sprawy wynika, że pismem z dnia 21 grudnia 2009 r. spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 17 września 2009 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej płatnika z tytułu niepobranego zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych oraz określenia wysokości niepobranego w grudniu 2005 r. zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału [...] Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 stycznia 2010 r. wezwano pełnomocnika spółki do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie oryginału lub uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu spółki przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osób, które udzieliły pełnomocnictwa do reprezentacji spółki w dacie jego udzielenia (np. wyciągu z rejestru sądowego) oraz do uzupełnienia wpisu sądowego. W wezwaniu pouczono, że nieuzupełnienie ww. braków formalnych w terminie 7 dni spowoduje odrzucenie skargi. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik spółki pismem z dnia 18 stycznia 2010 r. przesłał kopię pełnomocnictwa do reprezentowania spółki oraz aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego na dzień 12 września 2008 r. Poza tym poinformował, że wpis został uzupełniony w kasie sądu. Odpis pełnomocnictwa zawierał oznaczenie "za zgodnością z oryginałem", imię i nazwisko doradcy, oznaczenie doradca podatkowy, nr wpisu oraz podpis pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucając skargę wskazał, że w wezwaniu z dnia 8 stycznia 2010 r. skierowanym do pełnomocnika spółki wskazano sposób usunięcia braków formalnych skargi oraz zawarto pouczenie o skutkach niewykonania wezwania we wskazanym terminie, informując o rygorze w postaci odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone spółce w dniu 12 stycznia 2010 r. na wskazany adres do doręczeń. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik spółki pismem z dnia 18 stycznia 2010 r. przesłał kopię pełnomocnictwa do reprezentowania spółki, jednakże według Sądu pełnomocnictwo to zostało uwierzytelnione niezgodnie z dyspozycją z art. 41 ust. 4 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz.U. z 2008 r., Nr 73, poz. 443, ze zm., dalej jako: u.d.p.). W skardze kasacyjnej spółka zarzuciła wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. art. 41 ust. 3 i ust. 4 u.d.p. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, 2. naruszenie przepisów postępowania, w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy – art. 174 pkt 2 p.p.s.a., szczególnie: - art. 49 § 1 p.p.s.a. - art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej spółka podniosła, iż Sąd bezpodstawnie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. uznając, że pełnomocnik nie usunął braków formalnych skargi w wyznaczonym terminem, gdyż przesłany odpis pełnomocnictwa został uwierzytelniony niezgodnie z dyspozycją z art. 41 ust. 4 u.d.p., tzn. nie zawierał oznaczenia miejsca i daty jego sporządzenia. Spółka zaskarżyła postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości i w tym zakresie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz zwrot kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Skarga musi odpowiadać wymogom właściwym dla każdego pisma w postępowaniu (art. 57 § 1 p.p.s.a.). Jeżeli składa ją pełnomocnik, do pisma winno być załączone pełnomocnictwo (art. 46 § 3 w zw. z art. 57 § 1 p.p.s.a.). Dopuszczalne jest również złożenie uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa (art. 37 § 1 p.p.s.a.). Doradca podatkowy uprawniony jest do samodzielnego jego uwierzytelnienia (art. 37 §1 zd. 2 p.p.s.a.). Powołany przepis nie określa sposobu dokonania czynności uwierzytelnienia pełnomocnictwa. Wskazuje jedynie, że w razie wątpliwości sąd może zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Możliwość uwierzytelnienia pełnomocnictwa przez doradcę podatkowego przewiduje także art. 41 ust. 3 u.d.p. Również w tym przepisie nie wskazano sposobu uwierzytelniania pełnomocnictwa. W ust. 4 tego przepisu, dodanym ustawą z dnia 23 października 2009 r., o zmianie ustaw w zakresie uwierzytelniania dokumentów (Dz.U. Nr 216, poz. 1676) przyznano doradcy podatkowemu prawo sporządzania poświadczeń odpisów dokumentów za zgodność z okazanym oryginałem w zakresie określonym odrębnymi przepisami. Poświadczenie powinno zawierać podpis doradcy podatkowego, datę i oznaczenie miejsca jego sporządzenia, na żądanie - również godzinę dokonania czynności. Jeżeli dokument zawiera cechy szczególne (dopiski, poprawki lub uszkodzenia) doradca podatkowy stwierdza to w poświadczeniu. Możliwość poświadczania za zgodność z oryginałem przez doradcę podatkowego przewiduje art. 48 § 3 p.p.s.a. (będący przepisem odrębnym w rozumieniu art. 41 ust. 4 u.d.p.). Poświadczeniu za zgodność przyznaje on moc dokumentu urzędowego (art. 48 § 4 p.p.s.a.). Art. 48 odnosi się jednakże do dokumentów powołanych przez stronę jako dowód w sprawie, nie ma on zatem zastosowania do dokumentu pełnomocnictwa. Wskazuje na to pozostawienie bez zmiany art. 41 ust. 3 u.d.p. i art. 37 § 1 p.p.s.a. Gdyby art. 41 ust 4 u.d.p. i art. 48 § 3 p.p.s.a. odnosiły się również do pełnomocnictwa, wówczas zbędne byłoby pozostawienie art. 41 ust. 3 u.d.p. i art. 37 § 1 zd. 2 p.p.s.a. w zakresie odnoszącym się do uwierzytelnienia pełnomocnictwa, bowiem pełnomocnictwo (jako dokument potwierdzający umocowanie określonej osoby do działania w imieniu strony) podlegałoby tym samym regułom jak inne dokumenty, które poświadczałby za zgodność z oryginałem pełnomocnik będący doradcą podatkowym i zbędna byłaby odrębna regulacja dotycząca tego dokumentu. Ponadto zauważyć należy, iż ustawodawca posługuje się w art. 41 ust. 3 i 4 u.d.p. i w art. 37 § 1 i art. 48 § 3 p.p.s.a. odmiennymi określeniami - uwierzytelnienie i poświadczenie za zgodność z oryginałem. Wprawdzie znaczenie obu tych wyrażeń jest podobne, jednak użycie przez ustawodawcę odmiennych określeń nie może być uznane za przypadkowe i bez znaczenia. Z tych względów należy uznać, że wymogi odnoszące się do poświadczenia za zgodność z oryginałem dokumentów nie odnoszą się uwierzytelnienia dokumentu pełnomocnictwa. Potwierdzeniem takiego rozumienia powoływanych unormowań, jest również uzasadnienie dokonanej od 1 stycznia 2010 r. nowelizacji przepisów. W uzasadnieniu projektu zmian tych regulacji podkreślano, że mają one spowodować "odformalizowanie postępowania cywilnego, administracyjnego, sądowo-administracyjnego oraz podatkowego, poprzez racjonalizację istniejącego obowiązku dołączania do akt sprawy dokumentów oryginalnych lub ich odpisów notarialnych. Zmiana polega na szerszym, niż dotychczas umożliwieniu uwierzytelniania odpisów dokumentów przez profesjonalnych pełnomocników stron, reprezentujących zawody zaufania publicznego. Jej zamierzonym skutkiem jest wydatne umniejszenie uciążliwości polegającej na konieczności wyzbycia się przez strony postępowania, często na długi czas dokumentów oryginalnych albo poniesienia kosztów ich notarialnego uwierzytelniania bądź uzyskania ich urzędowych odpisów" (tak w: uzasadnieniu do projektu zmiany ustaw w zakresie uwierzytelniania dokumentów, Druk sejmowy nr 2064). Z cytowanego fragmentu jednoznacznie należy wnosić, że nowelizacja omawianych przepisów, w swoim zasadniczym zakresie, nie miała na celu zmiany sposobu uwierzytelniania pełnomocnictw przez profesjonalnych pełnomocników. Zarzut naruszenia art. 41 ust. 3 i 4 u.d.p. jest zatem w pełni zasadny. Z tych względów należy uznać, że odpis pełnomocnictwa, zawierający dane dotyczące osoby, która dokonała jego uwierzytelnienia i potwierdziła jego zgodność z oryginałem, potwierdzenie odpisu pełnomocnictwa przez doradcę podatkowego, któremu pełnomocnictwa udzielono stanowiło uzupełnienie braków formalnych, pozwalające na dalsze nadanie biegu sprawie. Odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd I instancji naruszył zatem ten przepis w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zauważyć także należy, iż wzywając do uzupełnienia braków formalnych przewodniczący nie wskazał wymogów, jakim w jego ocenie powinien odpowiadać odpis pełnomocnictwa. Zarządzenie to winno zaś zawierać wszelkie istotne informacje, pozwalające stronie na prawidłowe jego wykonanie. Uznając, że uwierzytelnienie powinno spełniać określone wymogi, przewodniczący winien je jednoznacznie wskazać i wezwać ponownie (on bądź Sąd) do dalszego uzupełnienia braków, gdy pierwsze wezwanie nie było dostatecznie jasne. Nie czyniąc tego naruszył art. 49 § 1 w zw. z art. 6 p.p.s.a. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Orzeczenie wydano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 p.p.s.a. Sąd nie orzekł o kosztach postępowania, bowiem art. 203 p.p.s.a. nie przewiduje zwrotu kosztów w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego.