IV SA/Gl 194/10

WyrokWSA w Gliwicach2010-09-30

Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Teresa Kurcyusz-Frumanik, Szczepan Prax

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie lekarskie, które nie zawiera szczegółowego uzasadnienia klasyfikacji zmian radiologicznych i nie odnosi się do wszystkich przedstawionych przez pacjenta badań, może stanowić podstawę do wydania decyzji o braku stwierdzenia choroby zawodowej?
Ratio decidendi
Orzeczenia lekarskie, stanowiące podstawę decyzji administracyjnej, muszą być należycie uzasadnione i odnosić się do wszystkich istotnych dowodów przedstawionych przez stronę. Samo powołanie się na międzynarodowe klasyfikacje, bez szczegółowego wyjaśnienia, dlaczego stwierdzone zmiany nie odpowiadają chorobie zawodowej, jest niewystarczające i stanowi naruszenie przepisów proceduralnych, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
H.B. domagał się stwierdzenia u niego choroby zawodowej – pylicy płuc. Organy administracji, opierając się na orzeczeniach lekarskich, odmawiały stwierdzenia choroby, wskazując na brak zmian radiologicznych typowych dla pylicy. H.B. kwestionował te orzeczenia, twierdząc, że uwzględniają one niepełne badania i pomijają wyniki wcześniejszych badań wskazujących na zmiany włókniste i rozedmę płuc. Po utrzymaniu w mocy decyzji odmawiającej stwierdzenia choroby zawodowej przez organ II instancji, H.B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Frumanik (spr.) Sędzia NSA Szczepan Prax Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2010 r. sprawy ze skargi H. B. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] Nr [...], wydaną w oparciu o art. 5 pkt 4a i art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985r o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006r. nr 122 poz. 851 z późn. zm.) nie stwierdzono u H.B. choroby zawodowej w postaci pylicy płuc wymienionej w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych zawartego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 poz. 869). Przyczyną rozstrzygnięcia, jak wskazano w jego uzasadnieniu, był brak rozpoznania choroby zawodowej u pracownika przez uprawnione placówki medyczne, mimo występowanie czynnika szkodliwego w miejscu jego pracy. Z wywiadu w sprawie przebiegu i warunków pracy zawodowej wynikało, iż H.B. od [...] do [...] zatrudniony był w A jako inspektor techniczny na powierzchni oraz sztygar zmianowy, inspektor BHP i nadsztygar BHP do spraw energo-mechanicznych, a także zastępca Głównego Inżyniera BHP i szkolenia pod ziemią. W latach [...]-[...] zatrudniony był w B jako nadsztygar górniczy do spraw BHP pod ziemią. Dochodzenie epidemiologiczne przeprowadzone u następcy zlikwidowanej A wykazało, iż H.B. w okresie swego zatrudnienia był narażony na działanie pyłu węgla kamiennego o poziomie pyłu całkowitego od 6,1 do 31,0 mg/m³ przy zawartości wolnej SiO² od 3,5 do 9,4%, a w B na działanie pyłu kamiennego o poziomie pyłu respirabilnego od 3,0 do 8,0mg/m³ przy zawartości wolnej SiO² od 2 do 10%. Z orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. wynikał natomiast brak dostatecznych podstaw do rozpoznania pylicy płuc. Zaznaczono, iż podstawą rozpoznania pylicy płuc są zmiany stwierdzane na pełnowymiarowym zdjęciu RTG klatki piersiowej ocenione zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy z 1980r. Badanie radiologiczne z dnia [...] i [...] oraz HRCT klatki piersiowej z dnia [...] nie ujawniły u badanego H.B. zagęszczeń ogniskowych odpowiadających efektom oddziaływania pyłów zwłókniających upoważniających bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem do rozpoznania pylicy płuc. H.B. skierował do organu wniosek, w którym zaznaczył, iż nie zgadza się z wydanym orzeczeniem lekarskim i wniósł o jego weryfikację na podstawie ponownego badania, przy uwzględnieniu wszystkich wyników dostarczonych przez niego badań lekarskich. Domagał się nadto zwrotu złożonych przez niego w Poradni Chorób Zawodowych w S. zdjęć rentgenowskich klatki piersiowej i ich opisów. Zarzucił, iż pominięto w ocenie jego stanu zdrowia wyniki badań lekarskich przedłożonych w Poradni, a świadczących o zwłóknieniu obu płuc i rozedmie płuca lewego, co ustalone miało być w okresie [...]-[...]. Opisał szczegółowo wyniki badań, jakie przedstawił w Poradni stwierdzając, iż potwierdzają one zmiany włókniste w płucach z widocznymi zrostami przeponowo-osierdziowymi. Wskazał, iż ma bezspornie zwłóknioną część płuc i rozedmę płuca lewego w segmencie 6. Oświadczył, iż opis posiadanych przez niego zdjęć RTG i TK potwierdza chorobę zawodową w postaci pylicy płuc i jest inny, niż opis zdjęcia podany w kwestionowanym orzeczeniu. Zakwestionował także trafność interpretacji wyników badania spirometrycznego, które w jego opinii powinny potwierdzić niewydolność oddechową świadczącą o pylicy płuc. Orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w S. z dnia [...] wydane dla potrzeb wszczętego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego postępowania, w którym również nie znaleziono podstaw do rozpoznania pylicy, zawierało uzasadnienie powołujące się na brak zmian radiologicznych uzasadniających rozpoznanie u badanego pylicy płuc zgodnie ze standardami klasyfikacji radiologicznej pylic Międzynarodowego Biura Pracy z 1980r. Wskazano, iż podstawą do rozpoznania klinicznego pylicy płuc u górników kopalń węgla jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu RTG klatki piersiowej w pozycji tylno-przedniej zmian ogniskowych w płucach ( zacienień okrągłych i regularnych) mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny. W wykonanym badaniu spirometrycznym stwierdzono zaburzenia wentylacji o typie restrykcji lekkiego stopnia, a w badaniu gazometrycznym cechy niewydolności oddechowej. Z opisu zdjęcia RTG wynikało, iż płuca wykazują nieregularne zacienienia smużkowo-siateczkowe skupiające się w polach dolnych, w których widoczne były pojedyncze zagęszczenia drobnoguzkowe, a w pozostałych partiach płuc o cechach niewielkiej rozedmy następczej, brak zagęszczeń ogniskowych. H.B. ponownie negatywnie ustosunkował się do wyników badań przedstawionych w orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy w S. oceniając oba wydane w sprawie orzeczenia, jako mało wiarygodne, ponieważ nie uwzględniono w nich przedłożonych przez niego wyników badań z roku 2005 i 2008, w których stwierdzono zmiany w płucach o charakterze włóknistym oraz cechy rozedmy płuc. Zakwestionował także wyniki badań spirometrycznych, ze względu na ich niezgodność z wynikami badania kontrolnego wykonanego przez niego w dniu [...]. Uznał, iż badanie TK o wysokiej rozdzielczości potwierdza bezspornie zwłóknienie obu płuc w części dolnej i rozedmę płuca lewego w segmencie 6. Powołując się na przepis art. 7 i art. 77 k.p.a. zauważył, iż obowiązkiem organów inspekcji sanitarnej jest dokonać ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przy pomocy każdego środka dowodowego, który może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Uznał, iż nie tylko nie przeprowadzono mu badań na nowoczesnym sprzęcie dokładną techniką stosowaną w medycynie ale pominięto wcześniej przeprowadzone badania, gdyż ich wyniki nie pasowały do wydanego orzeczenia. Zarzucił nadto, iż nawet zagubiono przedstawione przez niego zdjęcia RTG i nie zwrócono mu ich. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R., biorąc pod uwagę postawione przez stronę zarzuty i wnioski, przesłał do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S całość dokumentacji H.B. celem ustosunkowania się do uwag, jakie zostały wniesione do wydanych orzeczeń medycznych. Placówka orzecznicza, w odpowiedzi przesłała pismo informujące, iż podstawą do wydania orzeczenia stwierdzającego brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pylicy płuc były zdjęcia klatki piersiowej, w których nie stwierdzono zmian odpowiadających pylicy. Zmiany zaobserwowane na zdjęciach RTG z lat 2005 i 2008, cytowane przez stronę w jej pismach, a to zmiany o charakterze włóknistym nadprzeponowo po stronie lewej oraz stwierdzone cechy rozedmy nie są zmianami pylicznymi. Podobnie ustosunkowano się do wyniku badania tomografii komputerowej płuc wykonanej w dniu [...]. Wskazano nadto, iż rozpoznanie pylicy nie opiera się na wynikach badania spirometrycznego i gazometrycznego, a głównie na ocenie zdjęć radiologicznych klatki piersiowej. Spirometria ma jedynie pomocnicze znaczenie w ocenie ewentualnych zaburzeń wentylacji towarzyszących pylicy, a badanie gazometryczne służy do wykrycia niewydolności oddechowej, która może występować w przebiegu chorób układu oddechowego, w tym pylicy. Po otrzymaniu opisanego wyjaśnienia, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał opisaną na wstępie decyzję, od której H.B. złożył odwołanie wnioskując o stwierdzenie u niego choroby zawodowej. W odwołaniu swoim zarzucił brak ustalenia stanu faktycznego w sprawie, a mianowicie występującego u niego schorzenia w postaci zwłóknienia płuc i rozedmy płuca lewego. Zarzucił także wydanie decyzji z naruszeniem art. 7 i art. 77 k.p.a, gdyż w jego opinii organ nie dokonał ustaleń faktycznych na podstawie przedstawionych przez niego, a znanych organowi, badań lekarskich. Wyniki tych badań zostały pominięte i nie uwzględnione przez lekarzy obu kompetentnych placówek diagnostycznych I i II szczebla. Wyraził pogląd, iż zaskarżona decyzja powinna zostać wydana na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych i podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132 poz. 1115 ), a nie na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 poz. 869). Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, iż przepracował 45 lat, w tym 32 lata pod ziemią w narażeniu na pył węglowy i krystaliczną krzemionkę przekraczające dopuszczalne normy higieniczne. Jego zdaniem udowodnił 20 letni okres narażenia zawodowego, co w jego przekonaniu jest wystarczające do stwierdzenia choroby zawodowej pylicy płuc. Odnosząc się do wyników badań przeprowadzonych w placówce diagnostycznej pierwszego szczebla oświadczył, iż opis tego samego zdjęcia RTG z dnia [...]. wykonany przez lekarza specjalistę wskazuje na inne objawy niż wymienione zostały w orzeczeniu placówki diagnostycznej i są to zwapnienia i zwłóknienia o charakterze nieodwracalnym. Zarzucił, iż lekarz orzecznik placówki drugiego stopnia wykonał wyłącznie badania spirometryczne i gazometryczne i oparł się na diagnostyce radiologicznej z dnia [...]. Odwołujący zakwestionował nadto wyniki badania spirometrycznego przeprowadzonego w placówce diagnostycznej oświadczając, iż pozostają one w sprzeczności z posiadanymi wynikami. Podkreślił, iż nie uwzględniono w opinii opisów przedstawionych przez niego zdjęć rentgenowskich z wcześniejszego okresu. Zaznaczył, iż zdjęcia te zostały opisane przez obiektywnych i wysoko wykwalifikowanych specjalistów. Zarzucił również nie uwzględnienie wyników badania TK HRCT, jakie przedstawił, a w których opisano zmiany rozedmowe i włókniste w płucach z widocznymi zrostami przeponowo-osierdziowymi po stronie lewej oraz przeponowo –opłucnowymi u podstaw płuca lewego. Zdaniem odwołującego wszystkie wyniki badań przedstawione przez niego potwierdzają zwłóknienie płuc i rozedmę płuca lewego jako efekt wieloletniej pracy w narażeniu zawodowym. Uzasadniając zarzut naruszenia procedury administracyjnej wskazał, iż organy administracji powinny skorzystać z każdego możliwego środka dowodowego, aby dokonać niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń. Nie wzięto natomiast pod uwagę przedstawionych przez niego wyników badań wskazujących na zwłóknienie płuc, a więc pylicy kalogenowej wywołanej przez pył o działaniu zwłókniającym. Odwołujący wskazał, iż pylica ta charakteryzuje się trwałym uszkodzeniem i zniszczeniem struktury pęcherzyków płucnych oraz zwłóknieniem typu kolagenowego. Zdaniem odwołującego sprawa powinna była zostać rozpoznana z uwzględnieniem regulacji rozporządzenia Rady Ministrów z lipca 2002r. bowiem wtedy wydane zostały orzeczenia lekarskie, a nie jest jego winą, iż organ działa opieszale. Do odwołania załączono opis RTG klatki piersiowej [...], opis TK HRCT z dnia [...] i opis RTG z dnia [...]. Dodatkowo, na wezwanie organu do przedstawienia wszystkich, posiadanych dowodów, odwołujący przedstawił wyniki badań spirometrycznych z dnia [...] i [...] świadczących jego zdaniem o zwłóknieniu płuc, a odbiegających od wyników opisanych w orzeczeniu placówki medycznej II stopnia. Wskutek złożonego odwołania [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, decyzją Nr [...] z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 235¹ kodeksu pracy oraz § 8 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 105 poz. 869) utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazanej decyzji powołano się na treść § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. wskazując, iż jest to przepis intertemporalny nakazujący stosować nowe regulacje prawne do postępowań wszczętych i niezakończonych do czasu wejścia w życie tego rozporządzenia. Nadto wskazano, iż przywołana norma prawna nakazuje organowi traktować jako skuteczne czynności dokonane w toku prowadzonego dotychczas postępowania, co dotyczy zwłaszcza wydanych już orzeczeń lekarskich. W toku postępowania odwoławczego organ dokonał ustaleń stanu faktycznego w sposób tożsamy, co w postępowaniu przed Państwowy Powiatowym Inspektorem Sanitarnym i biorąc pod uwagę treść wydanych w sprawie orzeczeń upoważnionych placówek medycznych, mimo, iż dokumentacja zgromadzona w czasie dochodzenia epidemiologicznego wskazywała na narażenie zawodowe odwołującego, uznał stanowisko organu I instancji za zasadne. Odnosząc się do twierdzeń zawartych w odwołaniu organ wyjaśnił, iż proces pyliczy przebiega powoli i nie wymaga weryfikacji radiologicznej w krótkim okresie czasu, dlatego też w rozpoznawaniu pylicy nie stosuje się ograniczenia czasowego i choroba ta może być rozpoznawana nawet długo po ustaniu narażenia zawodowego przy kolejnych badaniach kontrolnych. Jej rozpoznanie nie opiera się na wynikach badania spirometrycznego i gazometrycznego, gdyż badania te są pomocne jedynie w ocenie zaburzeń wentylacji płuc i stopnia wydolności oddechowej. Podstawą wydania orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia [...] były natomiast zdjęcia RTG klatki piersiowej, w których nie stwierdzono zmian odpowiadających pylicy, a zmiany o charakterze włóknistym w płucach i cechy rozedmy płuc nie są zmianami o charakterze pyliczym. Uznano nadto, iż nie ma podstaw do kwestionowania wydanych w sprawie orzeczeń medycznych, bowiem oparto je na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach lekarskich zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno-orzeczniczymi. H.B., nie zgadzając się ze stanowiskiem organów administracji wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ze skargą, wnosząc w niej o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił organowi odwoławczemu nieprzeprowadzenie należytych badań lekarskich i brak ustalenia rzeczywistego stanu zdrowia skarżącego, mającego istotne znaczenie w rozstrzygnięciu w sprawie choroby zawodowej, wydanie decyzji na fałszywych przesłankach i pominięcie przez obie placówki orzecznicze wyników badań lekarskich z lat 2005 i 2008, w których stwierdzono, że pola płucne mają zmiany o charakterze włóknistym nadprzeponowo po stronie lewej i prawej oraz cechy rozedmy płuca lewego. Uzasadniając postawione zarzuty wskazał, iż badania lekarskie stanowiące podstawę wydanych w sprawie orzeczeń medycznych oparto na niepełnowymiarowym zdjęciu rentgenowskim wykonanym w dniu [...]. Niepełnowymiarowe zdjęcie nie pozwala na ustalenie zrostów włóknistych dolnych płuc, gdyż zdaniem skarżącego jest badaniem niepełnym i ograniczonym. Natomiast nie wzięto pod uwagę przedstawionych przez niego badań, których wyniki pozwalały na stwierdzenie zmian o charakterze włóknistym w polach płucnych. Podkreślił, iż posiadane przez niego badania lekarskie wykazywały zmiany charakterystyczne dla pylicy i rozedmy płuc, a mimo tego odmówiono przyznania zawodowego charakteru stwierdzonego u niego schorzenia. Załączył do skargi opisy badania TK wysokiej rozdzielczości wykonane w roku 2008r. i w marcu 2010r., a także dwa opisy zdjęć RTG klatki piersiowej z 2005r. i 2008r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w powołaniu na argumentację przywołaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej p.p.s.a. W ramach kontroli wydawanych przez organy administracji rozstrzygnięć sądy administracji oceniają zgodność działania tych organów z przepisami procedury, słuszność zastosowania prawa materialnego, a także słuszność zastosowanej w sprawie interpretacji prawa materialnego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowody i nie dokonując żadnych dodatkowych ustaleń faktycznych. Orzeczenie Poradni Chorób Zawodowych w S., a także Instytutu Medycyny Pracy, uzasadniało brak możliwości rozpoznania u H.B. pylicy płuc w powołaniu na brak u badanego zmian radiologicznych upoważniających do rozpoznania tej choroby zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy. Jednocześnie jednak, dokonując opisu zdjęcia RTG z dnia [...],. lekarze orzecznicy zaobserwowali nieregularne zacienienia smużkowo-siateczkowate i pojedyncze zagęszczenia drobnoguzkowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznaje tym samym, iż ani orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy w S., ani orzeczenie Poradni Chorób Zawodowych w S., nie odpowiada wymaganiom stawianym przepisem art. 84 § 1 k.p.a. Są one bowiem pozbawione należytego uzasadnienia i nie mogą służyć za podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Stwierdzić przede wszystkim należy, iż posługiwanie się, dla sklasyfikowania objawów występujących na pełnowymiarowym standartowym zdjęciu rentgenowskim, zaleceniami wydanymi w 1980r. przez Międzynarodowe Biuro Pracy pod nazwą Międzynarodowa Klasyfikacja Zdjęć Radiologicznych Pylicy, nie zwalnia placówek diagnostycznych od szczegółowego i przekonywującego uzasadnienia wydawanego orzeczenia. Międzynarodowe Biuro Pracy, jako organ Międzynarodowej Organizacji Pracy, której członkiem od chwili jej założenia, a to od 1919r. jest również Polska, zgodnie z treścią art. 10 Konstytucji Międzynarodowej Organizacji Pracy ma charakter organu wykonawczego i nie posiada uprawnień do stanowienia obowiązujących norm prawnych o zasięgu międzynarodowym. Wydana przez Międzynarodowe Biuro Pracy "Klasyfikacja" ma więc charakter zaleceń, a nie wiążących reguł. Celem wydanej w 1980r. klasyfikacji było wyłącznie ułatwienie i ujednolicenie opisywania indywidualnych objawów choroby pylicy takich jak zaciemnienia, zagęszczenia drobnoguzkowe itp. Nie służy ona natomiast tworzeniu prawnej definicji choroby pylicy. Klasyfikacja nie definiuje patologicznych jednostek chorobowych, ani nie bierze pod uwagę zdolności do pracy. Klasyfikacji nie oznacza prawnych definicji pylicy dla celów odszkodowań, ani nie implikuje poziomu, na którym wypłacane jest odszkodowanie. Na marginesie zaznaczyć można nadto, iż ostateczne zmiany w najnowszej edycji "Klasyfikacji" zostały zakończone w 2000 r. (ILO 2000). Powołując się zatem na "Klasyfikację", lekarze orzecznicy wskazać powinni, w jaki sposób, zgodnie z nią, zaklasyfikowali do właściwej kategorii zaobserwowane u skarżącego zmiany i z jakich przyczyn - czy z powodu ich wielkości, kształtu, ilości itp. nie można tych zaobserwowanych zmian w płucach badanego zdiagnozować, jako pylica. Zwraca uwagę, iż w orzeczeniach medycznych wyniki badań radiologicznych wskazywały w płucach skarżącego na obecność nieregularnych zacienień i drobnoguzkowych zagęszczeń. Orzeczenie uzupełniające natomiast dyskwalifikuje występujące w płucach badanego zmiany, jako charakterystyczne dla pylicy płuc. Stanowisko takie nie zostało jednak uzasadnione. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, powoływanie się na zalecenia Międzynarodowego Biura Pracy, służące wyłącznie klasyfikowaniu i porównywaniu stwierdzanych w badaniach radiologicznych objawów, nie tylko nie zwalnia placówki medyczne od szczegółowego uzasadnienia ich stanowiska ale nie zwalnia także lekarzy od szczegółowego, ustosunkowania się do wyników innych badań, którymi dysponowali w czasie wydawania opinii. Zwłaszcza, iż badania HRCT, jakie przedstawiał skarżący, są badaniami niewątpliwie bardziej czułymi, pozwalającymi na wcześniejsze diagnozowanie chorób płuc. Stwierdzenie, iż występujące zmiany nie odpowiadają chorobie pylicy płuc jest stwierdzeniem o cechach zbyt arbitralnych, a w konsekwencji tego doszło w sprawie do naruszenia prawa procesowego wskutek oparcia się na zbyt ogólnikowo uzasadnionych orzeczeniach placówek diagnostycznych. Tym samym uznać trzeba, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Bez względu bowiem na przewidziane prawem, tylko dwuszczeblowe postępowanie diagnostyczne, na organie inspekcji sanitarnej ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zbadania wszystkich zebranych dowodów i dokonania ustaleń na podstawie wszechstronnego ich rozważenia. Stwierdza bowiem chorobę zawodową lub odmawia takiego stwierdzenia organ inspekcji sanitarnej, a nie placówka diagnostyczno-konsultacyjna. Jego rolą jest więc uzyskać takie dane, na podstawie których można wyprowadzić i uzasadnić wniosek, czy stwierdzone objawy chorobowe odpowiadają objawom choroby zawodowej, czy pozostają w związku przyczynowym z wykonywaną pracą zawodową, czy też rodzaj wykonywanej pracy nie ma żadnego wpływu na powstanie i rozwój schorzenia. Mając do dyspozycji orzeczenie lekarskie nie wyjaśniające w sposób wymagany prawem przyczyn odmowy rozpoznania u badanego jednostki chorobowej organ inspekcji sanitarnej nie może wydać decyzji zgodnej z przywołanymi wyżej przepisami procedury administracyjnej. Organ musi nadto pamiętać, że jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracji (por.wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 1995r. sygn SA/Lu 2479/94 publ. LEX nr 27106 ). Na ocenę legalności zaskarżonej decyzji niewątpliwie wpływać też musi naruszenie zasady przekonywania, uregulowanej w treści art. 11 k.p.a. Reguła ta powinna przenikać do całokształtu działań administracji w toku całego postępowania. W szczególności duże znaczenie dla realizacji wskazanej zasady ma przedstawienie procesu ustalania stanu faktycznego i zastosowania do niego przepisu prawa w uzasadnieniu decyzji. Wyjaśnienie stronie zasadności decyzji może sprzyjać powstaniu u niej przekonania, że decyzja, chociaż niekorzystna dla niej, jest zasadna, co ma ogromny wpływ na efektywność działań organów ( por. S. Rozmaryn O zasadach ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego. PiP 1961 Nr 12, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 1984 sygn akt Sa/ Po 1122/83 nie publ., W. Dawidowicz Postępowanie Administracyjne Zarys Wykładu Warszawa 1983). Wskazując zatem ponownie, iż choroba pylicy, jako choroba zawodowa nie jest w wykazie chorób zawodowych ograniczona przez wskazanie koniecznych do jej stwierdzenia objawów czy parametrów, a Klasyfikacja Międzynarodowego Biura Pracy nie stanowi wystarczającej podstawy do samodzielnego definiowania tej jednostki chorobowej, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznaje za konieczne uchylić zaskarżoną decyzję i sprawę przekazać [...] Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu do jej ponownego rozpoznania z uwzględnieniem wskazań, a także oceny prawnej przedstawionej powyżej. Rolą organu będzie więc uzyskanie takiego orzeczenia lekarskiego, które odniesie się do dokumentacji medycznej przedstawionej przez skarżącego w toku postępowania, jako że stanowi ona dowód w sprawie, a także, które zawierać będzie uzasadnienie wyjaśniające z jakiego względu stwierdzone u badanego objawy w postaci zacienień smużkowato-siateczkowatych, a także drobnoguzkowych zagęszczeń, mogące uchodzić za charakterystyczne objawy choroby pylicy, nie odpowiadają jednostce chorobowej zamieszczonej w wykazie chorób zawodowych. Podkreśla się ponownie, iż powołanie się placówki diagnostycznej na wytyczne stosowania międzynarodowej klasyfikacji radiogramów pylicy płuc Międzynarodowego Biura Pracy, jako na podstawę wykluczenia choroby pylicy u skarżącego, z punku widzenia wymogów opinii jest niewystarczające i ma charakter wypowiedzi autorytarnej. Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji, po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło