II SA/Lu 361/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Anna Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 września 2010 r. sprawy ze skargi P. Sz. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji odmawiającej wydania nakazu rozbiórki oddala skargę. Decyzją z dnia 15 kwietnia 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], po rozpatrzeniu odwołania P. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 9 lutego 2010 r., nr [...], odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej tego organu z dnia 31 grudnia 2008 r., nr [...], odmawiającej wydania nakazu rozbiórki istniejącej linii energetycznej napowietrznej na działce nr ewid. [...]/3 w W. [...], gmina K.– utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że Zakład Energetyczny na podstawie projektu technicznego wprowadzenia linii energetycznej do stacji K. i pozwolenia na budowę z dnia 14 kwietnia 1988 r., nr [...], wydanego przez Urząd Wojewódzki w [...], wykonał roboty budowlane obejmujące remont linii napowietrznej na działce nr ewid. [...]/3 w W. [...], gmina K. Przedmiotowa linia napowietrzna przekazana została do eksploatacji. Mając powyższe na uwadze, opisaną na wstępie decyzją z dnia 31 grudnia 2008 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. odmówił wydania nakazu rozbiórki wskazanej linii energetycznej. Żadna ze stron nie złożyła odwołania od tej decyzji i stała się ona ostateczna. W dniu 7 stycznia 2010 r. P. S., będący właścicielem działki nr ewid. [...]/3 w W., złożył do organu pierwszej instancji wniosek o wzruszenie decyzji ostatecznej z dnia 31 grudnia 2008 r., nr [...], w oparciu o art. 154 k.p.a. Do wniosku dołączył kserokopię mapy zasadniczej obejmującej działkę nr ewid. [...]/1 – stan na dzień 21 października 1993 r., szkic sytuacyjny tej działki z dnia 20 marca 2008 r. oraz kserokopię mapy sytuacyjno-wysokościowej obejmującej wskazaną działkę z dnia 5 maja 1999 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powołaną decyzją z dnia 9 lutego 2010 r., nr [...], odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia 31 grudnia 2008 r. na podstawie art. 154 k.p.a. Organ odwoławczy podkreślił, iż organ pierwszej instancji związany był wnioskiem odwołującego się, który wyraźnie żądał wyeliminowania decyzji w oparciu o przepis art. 154 k.p.a. Podnoszone w odwołaniu zarzuty co do niezbadania przez PINB, czy w sprawie zachodzą podstawy do wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a., nie mogą być rozważane w tym postępowaniu. Przepis art. 154 k.p.a. pozwala na wzruszenie decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W rozpoznawanej sprawie decyzja ostateczna z dnia 31 grudnia 2008 r., odmawiająca wydania nakazu rozbiórki linii energetycznej, kształtuje sytuację prawną strony, a tym samym należy uznać, że stanowi ona decyzję, na podstawie której strona nabyła prawo. Oznacza to, że w sprawie nie została spełniona jedna z przesłanek uzasadniających zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej w myśl art. 154 k.p.a., a zatem słusznie organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji z dnia 31 grudnia 2008 r. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie złożył P. S., wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Zdaniem skarżącego, organy nie wyjaśnił rozbieżności między stanem faktycznym a dokumentacją geodezyjną dotyczącą posadowienia linii energetycznej na jego działce ani nie zbadał legalności robót budowlanych wykonanych przez Zakład Energetyczny. Skarżący szczegółowo przedstawił przebieg postępowania w sprawie, wskazując na uchybienia, jakich – w jego ocenie – dopuścił się Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. w postępowaniu zakończonym powołaną wyżej decyzją z dnia 31 grudnia 2008 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 29 września 2010 r. pełnomocnik uczestnika postępowania P. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte na wniosek skarżącego złożony w dniu 7 stycznia 2010 r. w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w P. We wniosku tym skarżący zwrócił się "na zasadzie art. 154 k.p.a. [...] o podjęcie postępowania" zakończonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 31 grudnia 2008 r. nr [...], odmawiającą wydania nakazu rozbiórki istniejącej linii energetycznej napowietrznej na działce nr ewid. [...]/3 w W., gmina K. Wobec wątpliwości, co do treści tego pisma, organ pierwszej instancji w dnia 27 stycznia 2010 r. zwrócił się do skarżącego o sprecyzowanie wskazanego wniosku i wyraźne określenie żądania w nim zawartego. W odpowiedzi skarżący poinformował organ nadzoru budowlanego, że jego "wniosek o wszczęcie postępowania oparty jest o powoływany w nim przepis art. 154 k.p.a." (k. 56 akt adm. I inst.). Prawidłowo zatem organ pierwszej instancji stwierdził, iż wniosek skarżącego z dnia 7 stycznia 2010 r. zawiera żądanie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej tego organu z dnia 31 grudnia 2008 r. nr [...] na podstawie art. 154 k.p.a. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. jest wszczynane na wniosek strony lub z urzędu zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. Żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania, a w razie wątpliwości sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (wyrok NSA z dnia 3 lipca 2008 r., II OSK 771/07, LEX nr 485362). Przepis art. 154 k.p.a. stanowi, iż decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony (§ 1). W takim przypadku właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji (§ 2). Zastosowanie art. 154 k.p.a. uwarunkowane jest równoczesnym spełnieniem dwóch przesłanek, to jest brakiem nabycia przez stronę prawa na mocy decyzji oraz wystąpieniem interesu społecznego lub słusznego interesu stron. Powołany przepis pozwala na weryfikację w trybie nadzwyczajnym decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, nie może zatem mieć zastosowania w przypadku, gdy żądanie uchylenia lub zmiany dotyczy, tak jak w rozpoznawanej sprawie, decyzji, w wyniku której strona nabyła prawo. Uchyleniu na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. podlegają zatem wyłącznie te decyzje, na mocy których strona nie nabyła prawa. Ocena w tym zakresie powinna być dokonana na podstawie treści rozstrzygnięcia zawartego w decyzji ostatecznej. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, iż "nabycie prawa", o jakim mowa w art. 154 k.p.a., należy rozumieć szeroko, przyjmując, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona "nabyła prawa". Nabycie prawa z decyzji ostatecznej oznacza zatem każde przysporzenie w sferze prawnej (przykładowo: wyroki NSA: z dnia 27 maja 2003 r., IV SA 3205/01, M. Prawn. 2003, nr 14, s. 627 oraz z dnia 24 lutego 2005 r., OSK 1188/04, LEX nr 164973). W przypadku decyzji, którą odmówiono wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), takim "przysporzeniem w sferze prawnej" jest wiążące ustalenie przez organ administracji, iż wskazana w tej decyzji strona postępowania, którą jest inwestor lub właściciel określonego obiektu budowlanego, nie ma prawnego obowiązku dokonania jego rozbiórki. W trybie art. 154 k.p.a. nie mogą być uchylane lub zmieniane tzw. decyzje związane, przy wydaniu których przepisy prawa nie pozwalają organom na swobodne uznanie (wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2007 r., II OSK 232/06, LEX nr 341253). W sprawie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego orzeczonej na podstawie art. 48 Prawa budowlanego nie ma miejsca na uznanie administracyjne i stąd tryb przewidziany w art. 154 k.p.a. nie może służyć uchyleniu lub zmianie takiej decyzji (wyroki NSA: z dnia 14 lutego 2002 r., IV SA 1076/00, M. Prawn. 2002, nr 12, s. 532 i z dnia 24 lutego 2005 r., OSK 1188/04, LEX nr 164973; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 października 2007 r., II SA/Gl 261/07, LEX nr 347967). Uzasadnione było więc stanowisko organów administracji, iż decyzja ostateczna Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia 31 grudnia 2008 r., nr [...], odmawiająca wydania nakazu rozbiórki istniejącej linii energetycznej napowietrznej na działce nr ewid. [...]/3 w W., kształtuje sytuację prawną inwestora, którym jest uczestnik postępowania w niniejszej sprawie – P., a tym samym należy uznać, że stanowi ona decyzję, na podstawie której strona ta nabyła prawo. Ponownie należy podkreślić, iż organy orzekające w sprawie były związane treścią żądania skarżącego, który wnosił o wszczęcie postępowania na podstawie przepisu art. 154 k.p.a. Wobec sprecyzowania przez skarżącego jego wniosku z dnia 7 stycznia 2010 r., organy nadzoru budowlanego zasadnie prowadziły postępowanie administracyjne w tej sprawie w oparciu o art. 154 k.p.a. i wobec stwierdzenia, że powołana wyżej decyzja z 31 grudnia 2008 r., nr [...], nie stanowi decyzji, o jakiej mowa w tym przepisie, odmówiły jej uchylenia. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze należy wskazać, iż przedmiotem postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji na podstawie art. 154 k.p.a. nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej tylko z jednego punktu widzenia, to jest czy za zmianą tej decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Z tego też względu podnoszone przez skarżącego zarzuty co do niewyjaśnienia przez organy administracji orzekające w sprawie rozbieżności między stanem faktycznym a dokumentacją geodezyjną dotyczącą posadowienia linii energetycznej na jego działce oraz co do przeprowadzenia przez Zakład Energetyczny robót budowlanych z naruszeniem obowiązujących przepisów nie mogły mieć wpływu na wynik tej sprawy. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.