I OZ 886/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2010 r., sygn. akt III SA/Wr 506/10 odmawiające przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi R. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia (...) maja 2010 r. Nr (...) w przedmiocie rejestracji pojazdu postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 4 października 2010 r., sygn. akt III SA/Wr 506/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił R. O. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia (...) maja 2010 r. Nr (...) w przedmiocie rejestracji pojazdu. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zarządzeniem z dnia 28 lipca 2010 r. wezwano skarżącego do uiszczenia - w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi - wpisu sądowego w wysokości 200 zł. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 5 sierpnia 2010 r. Wyznaczony siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego upłynął z końcem dnia 12 sierpnia 2010 r. (czwartek). Pismem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 19 sierpnia 2010 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego wraz z dowodem jego uiszczenia w dniu 18 sierpnia 2010 r. Zarządzeniem z 24 sierpnia 2010 r. wezwano wnioskodawcę do podania okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu oraz wskazania, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminowi. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący wskazał, że uchybienie terminowi do uiszczenia wpisu sądowego od skargi było spowodowane przejściowymi problemami finansowymi związanymi ze wzrostem kosztów utrzymania i leczenia skarżącego i jego żony. Skarżący dodał, że wzrost kosztów leczenia nastąpił wskutek uczestnictwa w kolizji drogowej. Ponadto poinformował, że jako osoba z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności ponosi duże wydatki na leczenie i rehabilitację. Wskazał także, że przyczyna uchybienia terminowi ustała w dniu 13 sierpnia 2010 r. Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji podniósł, iż niepoparte niczym twierdzenie skarżącego o uczestnictwie w kolizji drogowej i wzroście kosztów leczenia jego i jego żony nie może być oceniane jako uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Z treści uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu nie wynika kiedy kolizja drogowa, na którą powołuje się skarżący, miała miejsce, jakie konkretnie obrażenia ponieśli skarżący i jego żona i jakie w związku z tym leczenie było konieczne. Brak takich danych uniemożliwia natomiast dokonanie oceny wpływu powołanych przez skarżącego faktów na realną możliwość uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wyznaczonym terminie. Ponadto skarżący nie wyjaśnił z jakiego powodu przyczyna uchybienia terminowi ustała dokładnie w dniu 13 sierpnia 2010 r. Sąd pierwszej instancji zauważył ponadto, że skarżący w uzasadnieniu swojego wniosku powołuje się przede wszystkim na przejściowe trudności finansowe i brak środków na uiszczenie wpisu sądowego. Okoliczność taka nie może być jednak przesłanką uzasadniającą przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, mogłaby ona być natomiast podstawą do złożenia wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych. W zażaleniu na powyższe postanowienie R. O. podniósł, iż wydane postanowienie jest dla niego krzywdzące. Po udzieleniu odpowiedzi na pismo z dnia 25.08.2010 r. nie otrzymał wezwania do uzupełnienia błędów formalnych oraz braków szczegółowego uzasadnienia powstałych błędów. Nie otrzymał też potrzebnych, wyczerpujących wskazówek merytorycznych co do czynności procesowych. Podniósł, że Sąd pierwszej instancji powinien w wezwaniu o podanie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu z dnia 25.08.2010 r. zawrzeć m. in. wykładnię przepisów dotyczących przywrócenia terminu wraz z poglądami doktryny na ten temat, co umożliwiłoby mu właściwe uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią przepisu art. 86 § 1 P.p.s.a, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W niniejszym postępowaniu zażaleniowym przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego pozostaje wyłącznie kwestia prawidłowości odmowy przywrócenia skarżącemu terminu do uiszczenia wpisu sądowego na podstawie wskazanych przez niego okoliczności uprawdopodabniających brak winy w dokonaniu powyższej czynności procesowej. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż wskazane przez skarżącego w piśmie z dnia 28 sierpnia 2010 r. okoliczności uchybienia terminowi do uiszczenia wpisu sądowego, polegające na wzroście kosztów utrzymania, leczenia oraz rehabilitacji nie zostały poparte żadnymi dowodami, ani w żaden sposób uprawdopodobnione. Brak winy w uchybieniu terminowi musi być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Tym samym Sąd pierwszej instancji w sposób prawidłowy ocenił, że nie została spełniona przesłanka określona w art. 87 § 2 P.p.s.a., który jednoznacznie wymaga uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy również wskazać, że trudna sytuacja majątkowa strony nie stanowi argumentu przemawiającego za przywróceniem terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Brak środków finansowych nie usprawiedliwia opóźnienia w uiszczeniu należnej opłaty. Ponieważ ustawodawca przewidział możliwość ubiegania się przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, to nie może podlegać wątpliwości, iż brak środków finansowych wskazany we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, będący przyczyną uchybienia terminu przewidzianego do wykonania obowiązku uiszczenia stosownej opłaty, może stanowić jedynie podstawę do zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący w doręczeniu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego został w sposób jednoznaczny pouczony, iż w toku postępowania może wnieść o przyznanie prawa pomocy obejmującego częściowe lub całkowite zwolnienie od kosztów sądowych (k. 11). W tym celu powinien m. in. złożyć urzędowy formularz prawa pomocy (pkt. 7 pouczenia). Fakt, że skarżący zamiast wystąpić z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego wraz z uiszczeniem należnego wpisu, może jedynie oznaczać, że nie zapoznał się z powyższym pouczeniem, a to z kolei nie może usprawiedliwiać przyczyny uchybienia terminu. Pogląd, zgodnie z którym niedostateczne zapoznanie się lub brak zapoznania się z pouczeniem nie stanowi okoliczności uzasadniającej przywrócenia terminu do dokonania czynności, jest gruntowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II OZ 1388/07 oraz z 20 października 2005 r., sygn. akt II OZ 866/05, czy postanowienie NSA oz. w Rzeszowie z 8 czerwca 1999 r., sygn. akt SA/Rz 168/99). Stanowisko to podziela także Sąd rozpoznający niniejsze zażalenie. Wniosku o przywrócenie terminu nie może także uzasadniać podniesiony w zażaleniu argument braku udzielenia przez Sąd pierwszej instancji "wyczerpujących wskazówek merytorycznych co do czynności procesowych", gdyż na brak znajomości przepisów postępowania sądowoadministarcyjnego strona nie może się skutecznie powoływać. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a., postanowił, jak w sentencji