III SA/Wa 1824/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Protokolant st. sekr. sąd. Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2011 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...], oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...], 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz P. B. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P. B. (Skarżący) 14 maja 2009 roku złożył korektę rocznego zeznania podatkowego PIT 37 za 2008 rok wskazując, że nadpłata powstała z tytułu nadpłacenia kwoty 15.223 złote wykazanej w złożonym przez jego i jego małżonkę zeznaniu PIT 36 w poz. 193. Decyzją z [...] października 2009 roku Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił decyzję z [...] lipca 2009 roku Naczelnika Urzędu Skarbowego W. odmawiającą stwierdzenia nadpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z [...] marca 2010 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego W. ponownie odmówił stwierdzenia nadpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu uzyskanego ze sprzedaży w 2008 roku spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organ ustalił, że 11 stycznia 2008 roku Skarżący wraz z żoną dokonał zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. W dniu 21 kwietnia 2009 roku Skarżący złożył wraz z żoną zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2008 na druku PIT 36. W zeznaniu tym wykazany został m.in. podatek z odpłatnego zbycia nieruchomości w kwocie 15.223 złote. W dniu 11 maja 2009 roku złożona została korekta do PIT 36 za 2008 r., na druku PIT 37, w której podatek z odpłatnego zbycia nieruchomości nie został wykazany. Uznając, że postępowanie w sprawie nadpłaty ma charakter wtórny do postępowania w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego, organ I instancji powołał się na swoją decyzję z [...] marca 2010 roku, którą określono Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego na kwotę 15.223 złote z tytułu przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia w 2008 roku spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego i wskazał, że wobec treści powyższej decyzji brak jest podstaw do stwierdzenia, że powstała nadpłata w podatku dochodowym w wysokości 15.223 złote. Po rozpoznaniu wniesionego przez Skarżącego odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z [...] czerwca 2010 roku utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji podzielając w pełni jego stanowisko. W skardze złożonej do tutejszego Sądu Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji podnosząc zarzuty naruszenia przez organ art. 21 ust. 1 pkt 126 i 32 ust. 22 ustawy z 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., nr 14 poz. 176 , zwanej dalej u.p.d.o.f.), wskazując, że z brzmienia powyższych przepisów wynika, iż dla zastosowani zwolnienia o którym mowa w powyższych przepisach w stosunku do obojga małżonków wystarczające jest spełnienie warunków przez jednego z małżonków. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje : Wojewódzkie Sądy Administracyjne powołane zostały do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej, przy czym zakres tej kontroli ograniczony jest do kontroli legalności działania organów administracji (art. 1 §1 i 2 ustawy 25 lipca 2002 roku prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 153 poz. 1269). Indywidualne akty administracyjne, takie jak akty wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zmianami, zwana dalej p.p.s.a.) podlegają uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd ich niezgodności z prawem. Sąd, z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. badając legalność zaskarżonej decyzji nie jest związany treścią skargi, co oznacza, że może wyeliminować z obrotu akt administracyjny w razie dostrzeżenia uchybienia nie podniesionego przez stronę w skardze. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Sprawa dotyczyła ustalenia, czy po stronie Skarżącego powstała nadpłata w podatku dochodowym od przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia spółdzielczego majątkowego prawa do lokalu mieszkalnego. Z akt administracyjnych wynika, że wysokość powyższego zobowiązana wykazana została w zeznaniu podatkowym PIT 36 za 2008 roku złożonym wspólnie przez Skarżącego i jego żonę, D. B. (k. 6 i nast. akt administracyjnych). Uwzględniając treść art. 6 ust. 2 u.p.d.o.f. jak również treść art. 92 § 3 o.p. stwierdzić należy, że oboje małżonkowie B. ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązanie podatkowe objęte powyższym zeznaniem podatkowym, w tym w części dotyczącej wykazanego w tymże zeznaniu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia spółdzielczego majątkowego prawa do lokalu mieszkalnego. Solidarna jest również wierzytelność małżonków B. o zwrot ewentualnej nadpłaty. W tej sytuacji, z mocy art. 133 § 3 o.p. stroną postępowania dotyczącego powyższego stwierdzenia nadpłaty winni być oboje małżonkowie B.. Z uwagi na fakt, że małżonkowie są jedną stroną postępowania, w stosunku do nich winno być przeprowadzone jedno postępowanie podatkowe i powinna być wydana jedna decyzja podatkowa, wskazująca jako adresatów oboje małżonków. Jednocześnie, konsekwencją powyższego uregulowania jest to, że organ podatkowy zobowiązany jest do zagwarantowania każdemu z małżonków prawa do czynnego udziału w toczącym się postępowaniu. Jakkolwiek, bowiem z przepisu art. 133 § 3 o.p. wynika, że małżonkowie są jedną stroną postępowania i każdy z nich jest uprawniony do działania w imieniu obojga, to jednak przepis ten stanowi tylko i wyłącznie o uprawnieniu, a nie o obowiązku procesowym działania każdego z małżonków w imieniu obojga. Oznacza to, więc, że oboje małżonkowie powinni być informowani (powiadamiani) o czynnościach związanych z prowadzonym postępowaniem (por. wyrok WSA w Lublinie z 23 listopada 2007 r. sygn. akt I SA/Lu 540/07, wyrok WSA w Gdańsku z 22 kwietnia 2008 roku, sygn. akt. 1040/07). W niniejszej sprawie wbrew unormowaniu zawartemu w art. 133 § 3 o.p. organy podatkowe przyjęły, że stroną postępowania jest wyłącznie Skarżący i decyzja w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty została wydana wyłącznie w stosunku do Skarżącego. Tym samym żona Skarżącego, D. B., pozbawiona została udziału w postępowaniu dotyczącym bezpośrednio jej praw. Brak udziału strony w postępowaniu bez jej winy stanowi kwalifikowaną wadę postępowania, uzasadniającą wznowienie postępowania na podstawie art. 240§1 pkt 4 o.p.. Stroną postępowania są oboje małżonkowie a zatem oboje winni mieć zagwarantowane prawo czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Fakt, że z wnioskiem o zwrot nadpłaty wystąpił wyłącznie Skarżący nie pozbawia jego żony przymiotu strony, skoro stosownie do art. 92§3 Ordynacji podatkowej przysługuje im solidarna wierzytelność o zwrot nadpłaty. Z uwagi na fakt, że wszystkie decyzje poprzedzające zaskarżoną decyzję dotknięte są tym samym uchybieniem, sąd, korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 135 p.p.s.a., wyeliminował z obrotu zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzje ją poprzedzające. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe przeprowadzą postępowanie podatkowe z udziałem stron. Przeprowadzenie postępowania podatkowego bez udziału strony wyłącza merytoryczną ocenę przez Sąd zarzutów skargi. Z powyższych przyczyn Sąd na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. b oraz art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji