II SA/Ol 763/10
WyrokWSA w Olsztynie2010-10-05
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Alicja Jaszczak-Sikora, Irena Szczepkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy jest uprawniona do ustalania w taryfach za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków ceny za dowożenie ścieków, jeśli ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie reguluje tej kwestii?Ratio decidendi
Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie reguluje kwestii dowożenia ścieków, a zatem akty wykonawcze do tej ustawy również nie mogą jej regulować. Definicja zbiorowego odprowadzania ścieków obejmuje jedynie odprowadzanie i oczyszczanie ścieków przy pomocy urządzeń kanalizacyjnych, co nie obejmuje transportu nieczystości ciekłych. Uchwała Rady Gminy ustalająca cenę za dowożenie ścieków stanowi istotne naruszenie prawa.Stan faktyczny
Rada Miejska podjęła uchwałę zatwierdzającą taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków, w tym cenę za 1 m³ odprowadzanych i dowożonych ścieków. Wojewoda wniósł skargę na uchwałę, domagając się stwierdzenia jej nieważności w części dotyczącej zapisu "dowożonych", argumentując, że dowożenie ścieków nie mieści się w definicji zbiorowego odprowadzania ścieków zawartej w ustawie. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, twierdząc, że zwrot "dowożone ścieki" dotyczy wyłącznie oczyszczania ścieków dowożonych, a nie ich transportu.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 1 ust. 1 pkt II uchwały Rady Miejskiej z dnia 24 maja 2010 r. w części dotyczącej zapisu "i dowożonych" oraz orzekł, że zaskarżona uchwała w tej części nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Irena Szczepkowska Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2010 r. sprawy ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Miejskiej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków 1. stwierdza nieważność § 1 ust. 1 pkt II uchwały Rady Miejskiej z dnia 24 maja 2010 r. w sprawie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków w Gminie Nr "[...]", w części dotyczącej zapisu " i dowożonych"; 2. orzeka, że zaskarżona uchwała w części określonej w pkt 1 wyroku nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
Rada Miejska w "[...]" dnia "[...]" działając na podstawie art.18 ust 2 pkt. 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz 1591, ze zm.) oraz art. 24 ust 1 ustawy z 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006r., Nr 123, poz. 858 ze zm.) podjęła uchwałę Nr "[...]" w sprawie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzenie ścieków w Gminie "[...]". W § 1 ust 1 pkt II ustalono cenę 1 m³ odprowadzanych i dowożonych ścieków na 4,52 zł.
Wojewoda działając na podstawie art. 93 ust 1 oraz ust 2 ustawy o samorządzie gminnym wniósł skargę na powyższą uchwałę, żądając stwierdzenia nieważności jej § 1 ust 1 pkt. II w części dotyczącej zapisu: "dowożonych", bowiem jego zdaniem w tej części podjęta została ona z istotnym naruszeniem obowiązujących przepisów prawa. W opinii organu skarżącego określenie "dowożone ścieki", dotyczy działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych transportu nieczystości ciekłych i nie należy do zakresu usług określonych w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Zgodnie z definicja zawartą w art. 2 pkt. 20 tej ustawy, zbiorowe odprowadzanie ścieków to działalność polegająca na odprowadzaniu i oczyszczaniu ścieków. Zatem definicja zbiorowego odprowadzania ścieków nie obejmuje ich dowożenia. Ponadto prowadzenie przez przedsiębiorstwo działalności polegającej na zbiorowym odprowadzaniu ścieków odbywa się przy pomocy urządzeń kanalizacyjnych. Zbiorniki bezodpływowe w których gromadzone są nieczystości ciekłe, pozostają w posiadaniu właścicieli nieruchomości i nie należą do urządzeń kanalizacyjnych. Ponadto Wojewoda podał że, stosownie do art.2 pkt. 12 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, taryfy zawierają zestawienie ogłoszonych publicznie cen i stawek opłat oraz warunki ich stosowania. Opłaty ustalane i pobierane przez przedsiębiorstwo są rodzajem należności publicznoprawnych, m.in. za udostępnienie urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych, będących w posiadaniu przedsiębiorstwa, czyli urządzeń służących do odprowadzania ścieków bytowych komunalnych. Opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych nie należy do zakresu usług polegających na zbiorowym odprowadzaniu ścieków, zatem przedsiębiorstwo wodociągowo kanalizacyjne nie ma podstaw prawnych do określenia w taryfach za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków ceny za 1 m³ dowożonych ścieków, czyli za transport tych nieczystości. Określenie przedmiotowych opłat w taryfach za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, stanowi istotne naruszenie prawa. Dlatego w ocenie Wojewody uzasadnione jest stwierdzenie nieważności części uchwały dotyczącej zapisu "dowożonych".
Rada Miejska w "[...]" w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Wskazała, że nie podziela argumentacji Wojewody. Użyty w taryfie zwrot "dowożone ścieki" nie dotyczy działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych transportu nieczystości. Zwrot ten został użyty jako wyróżnik źródła pochodzenia ścieków oczyszczanych w pozycji 2 taryfy "zbiorowe odprowadzanie ścieków" " cena za 1m³ odprowadzanych i dowożonych ścieków. W zatwierdzonych przez Radę Miejską taryfach ustalona została jedna taryfa za oczyszczanie ścieków odprowadzanych siecią kanalizacyjną oraz za oczyszczanie ścieków dowiezionych do stacji zlewnej oczyszczalni dowiezionych przez podmioty świadczące usługi w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i nie obejmuje opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu ścieków. Oczyszczalnia ścieków jest urządzeniem kanalizacyjnym zgodnie z definicją urządzenia kanalizacyjnego określoną w art. 2 pkt. 14 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Oczyszczanie ścieków dowożonych wyczerpuje definicję zbiorowego odprowadzania ścieków z art. 2 pkt 20 powyższej ustawy. W taryfach zatwierdzających ceny za zbiorowe odprowadzanie ścieków powszechnie przyjmuje się pojęcie "dowożone ścieki" obejmujące wyłącznie oczyszczanie ścieków dowożonych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują wykonywanie administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przy czym nie są związane zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej: ustawą p.p.s.a. Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie doszło do istotnego naruszenia prawa, czego skutkiem było uwzględnienie skargi Wojewody.
Wojewoda uznając, że uchwała Rady Miejskiej w "[...]" została podjęta z istotnym naruszeniem prawa, wniósł na podstawie art. 93 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym skargę. Żądając stwierdzenia jej nieważności w części dotyczącej ustalenia ceny 1 m³ dowożonych ścieków. W zupełności zgodzić należy się z Wojewodą, że ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie reguluje dowożenia ścieków. Zatem i akty wykonawcze do tej ustawy nie mogą regulować tej kwestii. Bowiem zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt. 20 zbiorowe odprowadzanie ścieków to działalność polegająca na odprowadzaniu i oczyszczaniu ścieków. Prowadzenie przez przedsiębiorstwo działalności polegającej na zbiorowym odprowadzaniu ścieków odbywa się przy pomocy urządzeń kanalizacyjnych. Urządzeniami kanalizacyjnymi zgodnie z art. 2 pkt. 14 są sieci kanalizacyjne, wyloty urządzeń kanalizacyjnych służących do wprowadzania ścieków do wód lub ziemi oraz urządzenia podczyszczające i oczyszczające ścieki i przepompownie ścieków. Niewątpliwie tak określony zakres tej regulacji nie obejmuje dowożenia ścieków, ponieważ dowożenie ścieków to działalność polegająca na opróżnianiu zbiorników bezodpływowych i transport tych nieczystości ciekłych do stacji zlewnej. Wydaje się , co wynika z odpowiedzi na skargę, że Rada Gminy zgadza się z tym stanowiskiem. Jednak twierdzi, że zakwestionowany zwrot "dowożonych ścieków", został użyty jako wyróżnik źródła pochodzenia ścieków oczyszczanych w pozycji 2 taryfy. W ocenie Sądu takie rozumienie tego zapisu zaskarżonej uchwały z niej nie wynika. Zapis " Cena 1m³ odprowadzanych i dowożonych ścieków" jak słusznie twierdzi Wojewoda, dotyczy też ceny za dowożenie ścieków. Co jak już wskazano wyżej wykracza poza regulację ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Bowiem stosownie do art.2 pkt. 12 tej ustawy taryfy zawierają zestawienie ogłoszonych publicznie cen i stawek opłat za zbiorowe odprowadzanie ścieków oraz warunki ich stosowania. Ponadto nawet gdyby przyjąć, iż skarżony zapis nie dotyczy dowożenia ścieków, to jest tak niejednoznaczny, że biorąc pod uwagę, że opłaty ustalane i pobierane przez przedsiębiorstwo wodociągowo kanalizacyjne są rodzajem należności publicznoprawnych, m.in. za udostępnianie urządzeń kanalizacyjnych będących w posiadaniu przedsiębiorstwa, musi zastać skorygowany. Ustalanie taryf które są niejednoznaczne, mogłoby prowadzić do ich stosowania do stanów nie objętych zakresem ustawy na podstawie której zastały uchwalone.
Reasumując należy stwierdzić, że treść przepisów ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków określa na czym polega odprowadzanie ścieków a delegacja zawarta w tej ustawie nie upoważnia Rady Gminy do formułowania pojęć w niej zawartych w sposób odmienny. W sferze zobowiązań publicznoprawnych dozwolone jest tylko to, co prawo wyraźnie przewiduje. Sprzeczne z prawem jest dokonywanie zmian w zapisach ustawowych i regulowanie niektórych kwestii sposób wykraczający poza delegacje ustawową, jest to istotne naruszenie prawa. Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Mając to na względzie, Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. uwzględnił skargę i stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w § 1 ust 1 pkt. II w części dotyczącej zapisu "i dowożonych".
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło