II SA/Ol 399/10
WyrokWSA w Olsztynie2010-10-05
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Alicja Jaszczak-Sikora, Irena Szczepkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję Starosty o uchyleniu rejestracji pojazdu i odmowie jego ponownej rejestracji, nie przeprowadzając postępowania wyjaśniającego co do istoty sprawy po wznowieniu postępowania?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 149 § 2 K.p.a. w związku z art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a., nie przeprowadzając postępowania wyjaśniającego co do istoty sprawy po wznowieniu postępowania. Pominięcie dowodów przedstawionych przez stronę skarżącą i brak oceny ich znaczenia dla sprawy uniemożliwiły prawidłowe rozstrzygnięcie. Zaskarżona decyzja naruszyła również zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 K.p.a.) oraz wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji (art. 107 § 3 K.p.a.) i doręczenia decyzji Prokuratorowi (art. 109 § 1 w zw. z art. 188 K.p.a.).Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła uchylenia przez Starostę decyzji o rejestracji pojazdu i odmowy jego ponownej rejestracji z powodu stwierdzenia fałszerstwa dokumentów (Fahrzeugbrief i zaświadczenia o wyrejestrowaniu) użytych do pierwotnej rejestracji. Po wznowieniu postępowania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty, nie przeprowadzając jednak postępowania wyjaśniającego co do istoty sprawy i nie oceniając nowych dowodów przedstawionych przez stronę skarżącą. Strona skarżąca kwestionowała brak przeprowadzenia postępowania co do istoty sprawy oraz naruszenie zasady dwuinstancyjności i wymogów formalnych decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. z dnia 1 marca 2010 r. oraz orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Irena Szczepkowska (spr.) Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2010 r. sprawy ze skargi A.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie rejestracji pojazdu - wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
Decyzją z dnia 22 stycznia 2010 r. Starosta B., działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071,
ze zm., dalej jako K.p.a.) oraz art. 71 ust. 1, art. 72 ust. 1, pkt 1 i 5 i art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r.
Nr 108 poz. 908 ze zm.), uchylił własną decyzję z dnia 18 lutego 2005 r., którą dokonał rejestracji samochodu osobowego Audi C4, numer rejestracyjny "[...]", na rzecz A.C. i odmówił rejestracji tego pojazdu. Jednocześnie Starosta unieważnił wydany w dniu 11 lutego 2005 r. dowód rejestracyjny, znaki legalizacyjne, tablice rejestracyjne, nalepkę kontrolną i kartę pojazdu.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że do wniosku o rejestrację właściciel dołączył umowę kupna sprzedaży z dnia 4 lutego 2005 r., zawartą z B.H, poświadczenie wyrejestrowania nr rej. x, Fahrzeugbrief nr x, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym z dnia 7 lutego 2005 r., dokument identyfikacyjny pojazdu, dowód zapłaty akcyzy z dnia 8 lutego 2005 r. i zaświadczenie potwierdzające uiszczenie podatku od towarów i usług VAT-25 z dnia 9 lutego 2005 r. Następnie wskazał, że w dniu 30 października 2009 r. do Starostwa wpłynęło postanowienie Prokuratury Rejonowej w B. o umorzeniu dochodzenia w sprawie kradzieży powyższego pojazdu i fałszowania dokumentów przedstawionych do rejestracji. Podał, że w toku postępowania prowadzonego przez Komendę Powiatową Policji w B. ustalono, że A.C. kupił dnia 4 lutego 2005 r., samochód osobowy Audi 100, który został skradziony na terenie Niemiec w dniu 25 stycznia 2005 r. Przy transakcji kupujący otrzymał kartę pojazdu Fahrzeugbrief nr x i poświadczenie o wyrejestrowaniu z Niemiec. Biegły uznał, że Fahrzeugbrief jest autentyczny, natomiast treść pierwotną wywabiono chemicznie i naniesiono na blankiet dokumentu dane personalizacyjne. Na podstawie badań "Zaświadczenia o wymeldowaniu dla posiadacza pojazdu samochodowego" biegły stwierdził, że dokument ten ma cechy dokumentu nieautentycznego. W tych okolicznościach Starosta uznał, że dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe i zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania administracyjnego. Pojazd posiadał bowiem innego właściciela i inny numer rejestracyjny.
Organ pierwszej instancji stwierdził, że z przedłożonych w toku wznowionego postępowania przez stronę dokumentów, tj. wyciągu z danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym, Fahrzeugbrief nr y i oświadczenia odszkodowawczego, wynika, że w dniu 26 stycznia 2005 r. zgłoszono kradzież przedmiotowego samochodu Audi Avant o ostatnim numerze rejestracyjnym y i numerze Fahrzeugbrief y, którego właścicielem był C.F., a w ramach istniejącego ubezpieczenia właściciel otrzymał odszkodowanie. Osoby trzecie nie mają roszczeń właścicielskich do tego pojazdu i jedynie przedsiębiorstwo W. AG z M. może nim dysponować, co wynika z pisma z dnia
13 sierpnia 2009 r. Starosta podkreślił, że przedłożony dokument z Wydziału Komunikacji w P. i Fahrzeugbrief y zawierają inne dane identyfikacyjne pojazdu niż przedłożone przy badaniu technicznym w dniu 7 lutego 2005 r. Wskazał przy tym na niezgodność w dacie pierwszej rejestracji (9 marca 1994 r. zamiast 11 kwietnia 1994 r.), pojemności (2461 cm³ zamiast 2496 cm³) i w wersji pojazdu (Audi 100 Avant zamiast Audi C4 2.5D). Organ stwierdził, że wobec przedłożenia w dacie rejestracji samochodu fałszywej umowy jego kupna dokument ten, w oparciu o który pojazd został poprzednio zarejestrowany, nie mógł stanowić podstawy przeniesienia własności samochodu. Stosownie natomiast do art. 72 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie m.in. dowodu własności pojazdu i dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był uprzednio zarejestrowany. Dokumenty te muszą być oryginalne i zgodne ze stanem rzeczywistym. Zdaniem organu pierwszej instancji w przedstawionych okolicznościach nie było możliwe zastosowanie art. 146 § 2 K.p.a.
W złożonym odwołaniu A.C. wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. Stwierdził, że przedstawienie fałszywych dokumentów nie było przez niego zawinione, co zostało potwierdzone przez Prokuraturę Rejonową w B., która umorzyła postępowanie w sprawie kradzieży pojazdu i sfałszowania przedmiotowych dokumentów. Podniósł, że w toku wznowionego postępowania przedstawił dokumenty umożliwiające ponowną rejestrację pojazdu w trybie art. 146 § 2 K.p.a. Zdaniem odwołującego się zamiana dokumentów uznanych za sfałszowane na dokumenty oryginalne powodowałoby, że decyzja odpowiadałaby w swej istocie decyzji dotychczasowej. Zarzucił ponadto, że w postępowaniu naruszono art. 7 i art. 77 K.p.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. decyzją z dnia 1 marca 2010 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium przedstawiło przebieg postępowania przed organem pierwszej instancji i stwierdziło, że prawidłowo uchylono decyzję, którą zarejestrowano sporny pojazd i odmówiono jego ponownej rejestracji. Zdaniem Kolegium brak winy nie miał istotnego wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż sfałszowanie dokumentów nie musi być zawinione.
Na powyższą decyzję A.C. wniósł skargę, w której podniósł, że organ pierwszej instancji stoi na stanowisku, iż ponowne zarejestrowanie przedmiotowego pojazdu będzie możliwe po uprawomocnieniu decyzji o uchyleniu rejestracji tego pojazdu i po przedstawieniu: dowodu jego własności, dowodu rejestracyjnego, dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy, uiszczenie podatku i zaświadczenia o pozytywnym badaniu technicznym. Pojazd ten będzie zatem rejestrowany w kraju po raz pierwszy w 2010 r. Skarżący wskazał, że na obszar celny Polski samochód marki Audi o numerze identyfikacyjnym VIN xxx wprowadzony został w 2005 r. i w tym czasie zostały uiszczone wymagane opłaty. Obecnie ponownie będzie musiał zapłacić podatek i uiścić koszty wydania kolejnej karty pojazdu. Zdaniem skarżącego, bez znaczenia w sprawie jest kwestia nazwy spornego pojazdu i jego pojemności, gdyż niepodważalną cechą identyfikacyjną pojazdu jest numer VIN - unikalny numer identyfikacyjny pojazdów mechanicznych, na podstawie którego możliwa jest pełna weryfikacja pojazdu. Skarżący podkreślił, że numer ten nie został zmieniony, przerobiony lub podrobiony. Podniósł ponadto, że z wyciągu karty rejestracyjnej pojazdu wynika, iż jest to pojazd Audi Typ C4 (określenie handlowe Audi 100), co potwierdza, że w dalszym ciągu jest to ten sam samochód. Zauważył ponadto, że organy obu instancji nie wyjaśniły, dlaczego pojazd powinien być zarejestrowany po raz pierwszy w kraju w 2010 r. Skarżący wyraził ponadto wątpliwość czy w zaistniałej sytuacji może ubiegać się o zwrot poniesionych wcześniej kosztów niezbędnych do rejestracji pojazdu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), w ramach kontroli legalności sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Bierze tym samym z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności.
Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, iż skarga jest uzasadniona.
Zaskarżona decyzja została wydana po wznowieniu postępowania zakończonego decyzją Starosty B. z dnia 18 lutego 2005 r., którą zarejestrowano na rzecz skarżącego przedmiotowy samochód osobowy.
Wznowienie postępowania jest instytucją prawną, która stanowi odstępstwo od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, przewidzianej w art. 16 § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem decyzje, od których nie służy odwołanie
w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko
w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych.
Podkreślić należy, że zasada trwałości ostatecznych decyzji ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji stosunków prawnych i służy realizacji takich wartości, jak: ochrona porządku prawnego, ochrona praw nabytych, pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego, zaufanie do organów państwa, zaufanie do prawa. Trwałość decyzji ostatecznych powoduje, że nie mogą być one zmieniane lub uchylane dowolnie, lecz tylko w trybie i w przypadkach wprost określonych w K.p.a. lub w przepisach szczególnych, do których odsyła art. 163 K.p.a. (zob. A. Matan
[w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I, Warszawa 2007, str. 158-159). Zaznaczyć ponadto trzeba, że wyznaczone przepisami K.p.a. odstępstwa od reguły ogólnej trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, jako rozwiązania stanowiące wyjątek od zasady, podlegają wykładni ścisłej.
Jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych jest wznowienie postępowania, które zostało uregulowane przepisami Rozdziału 12, Działu II K.p.a. Z przepisów tych wynika, że w pierwszej fazie tego postępowania organ bada przesłanki formalne i po ustaleniu, że wymogi zostały spełnione wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, które zamyka tę fazę postępowania.
Postanowienie to, zgodnie z art. 149 § 1 i § 2 K.p.a., stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do przesłanek wznowienia i co do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Podkreślenia wymaga, że przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ponownego zbadania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej uprzednio ostateczną decyzją, jest obowiązkowe. Ograniczenie zatem postępowania wznowieniowego tylko do ustalenia podstaw wznowienia postępowania,
z wyłączeniem rozpoznania sprawy administracyjnej, pomimo ustalenia istnienia podstaw wznowienia, stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego.
Ten etap postępowania kończy się wydaniem jednej z decyzji przewidzianych w art. 151 K.p.a. Organ administracji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a K.p.a., tj. gdy ustalił, że nie wystąpiła żadna
z podstaw wznowienia postępowania. Decyzję taką wydaje również po ustaleniu, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Naprawienie wadliwości proceduralnych nie zawsze wpływa bowiem na merytoryczną treść decyzji. W przypadku gdy stwierdzi istnienie podstaw do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 i art. 145a K.p.a. (przy jednoczesnym braku przesłanek negatywnych wymienionych w art. 146 § 1), uchyla dotychczasową decyzję i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Możliwe jest też stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa
(art. 151 § 2), której jednak nie uchyla się z powodu wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 146 § 1 i § 2 K.p.a.
W rozpoznawanej sprawie przesłanką wznowienia postępowania było ustalenie, że dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne,
tj. karta pojazdu Fahrzeugbrief nr x i poświadczenie o wyrejestrowaniu, okazały się fałszywe (art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.). Organ wykazał, że w Fahrzeugbrief nie były autentyczne dane osobowe, natomiast dokumentem nieautentycznym było "Zaświadczenie o wyrejestrowaniu dla posiadacza pojazdu samochodowego". Okoliczności te wynikały z prawomocnego postanowienia Prokuratora Prokuratury Rejonowej w B. z dnia 26 października 2009 r. o umorzeniu dochodzenia w sprawie przerobienia niemieckich dokumentów samochodu Audi 100, wobec niewykrycia sprawcy. Należy podzielić pogląd, że postanowienie to ma moc orzeczenia stwierdzającego fałsz dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2007 r., sygn. I OSK 418/06 LEX nr 255973 i wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2007 r., sygn. IV SA/Wa 550/07, LEX nr 384805).
Dokumenty te, zgodnie z art. 72 ust. 1 i 2 Prawa o ruchu drogowym, stanowiły podstawę do zarejestrowania w kraju przedmiotowego samochodu. Prawidłowo zatem oceniono, że dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe i wznowiono postępowanie administracyjne zakończone decyzją Starosty B. z dnia 18 lutego 2005 r.
Należy jednak uznać, że wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z naruszeniem
art. 149 § 2 w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kolegium nie przeprowadziło bowiem postępowania co do istoty sprawy.
Jak już wyżej wskazano, we wznowionym postępowaniu nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, wydaje się tak, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana. Specyfiką wznowienia postępowania jest bowiem powrót sprawy do stadium zwykłego postępowania instancyjnego (tak np. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1779/07, LEX nr 508431).
Z uwagi na powyższe, organ administracji prowadząc postępowanie w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, nie jest związany ustaleniami stanu faktycznego dokonanymi w poprzednio prowadzonym postępowaniu (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, str. 679 - 680). Przepisy K.p.a. nie określają, według jakich reguł należy prowadzić postępowanie wznowieniowe. Przyjmuje się, że weryfikacja wad postępowania we wznowionym postępowaniu winna być dokonywana w takim samym trybie, w jakim toczyło się postępowanie zwykłe.
Nie może więc budzić wątpliwości, że w toku wznowionego postępowania organ administracji ma obowiązek podjąć wszelkie działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny
i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.). Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest bowiem niezbędne do zastosowania właściwej normy prawa materialnego.
W toku wznowionego postępowania administracyjnego skarżący przedłożył kopie dokumentów, które w jego ocenie potwierdzają legalność pochodzenia przedmiotowego pojazdu, tj. wyciąg z danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym, Fahrzeugbrief oraz "oświadczenie odszkodowawcze". Dokumenty te zostały jednak pominięte przez Kolegium przy rozpoznawaniu sprawy. Organ odwoławczy, wbrew obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia sprawy, z naruszeniem także zasady pogłębiana zaufania do organów publicznych i zasady dwuinstancyjności postępowania, nie ocenił bowiem tych dowodów. Natomiast, zgodnie z art. 78 § 1 K.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej może tylko nie uwzględnić żądania, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli dotyczy ono okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy (§ 2).
W okolicznościach sprawy, nie było podstaw do pominięcia dowodów zgłoszonych przez skarżącego, gdyż wywodzi on z ich treści istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. W takiej sytuacji nie można wykluczyć, że przeprowadzenie postępowania co do istoty sprawy spowodowałoby wydanie innej decyzji niż zaskarżona. Wskazać bowiem należy, że stosownie do art. 146 § 2 K.p.a. nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Rozstrzygnięcie przewidziane w cytowanym przepisie jest dopuszczalne, gdy okoliczności sprawy ustalone na podstawie całokształtu materiału dowodowego przemawiają za tym, że nie ma podstaw do wydania innej decyzji niż dotychczasowa (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 lipca 1994 r., sygn. akt III ARN 26/94, OSNP 1995/11/127).
W sytuacji zaś, gdy wnioski dowodowe i twierdzenia strony nie zostały uwzględnione i - tym samym - nie został zebrany w sprawie pełny materiał dowodowy, nie można zasadnie twierdzić, że nie zapadłaby decyzja taka sama jak dotychczasowa, tj. że nie byłoby możliwe zarejestrowanie samochodu na podstawie dowodów przedstawionych przez stronę.
Dodać należy, że niektóre z dokumentów przedłożonych w postępowaniu administracyjnym przez stronę były sporządzone w języku niemieckim. W tej sytuacji trudno ocenić prawidłowość argumentacji organu pierwszej instancji, którą podzielił organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organy wywodziły niemożność ponownej rejestracji z faktu, że treść pierwotnie złożonych przez skarżącego dokumentów, różniła się od danych zawartych
w dowodach stwierdzających prawdę, złożonych we wznowionym postępowaniu. Oczywistym jest, że dokument sfałszowany będzie różnił się swoją treścią od dokumentu autentycznego. Przypomnieć można, że fałsz przybiera formę fałszu materialnego, a więc co do formy dokumentu, lub intelektualnego - co do treści dokumentu, gdy jego forma jest autentyczna (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 24 września 2008 r., sygn. II SA/Sz 1203/07, LEX nr 515333). W sprawie nie jest kwestionowane, że w przedłożonym w pierwotnym postępowaniu Fahrzeugbrief był dokumentem autentycznym, ale zmieniono na nim dane personalizacyjne. Z akt sprawy nie wynika, jakie dane zostały zmienione. Wywodzenie zatem tylko z ustalonych przez organ na podstawie niemieckojęzycznego dokumentu, wybranych danych,
z pominięciem innych, w tym numeru VIN, że skarżący nie przedłożył dowodów, które mogłyby uzasadniać zastosowanie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 146 § 2 K.p.a., jest co najmniej przedwczesne.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy naruszył także art. 15 K.p.a., zgodnie
z którym postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Do uznania, że zasada ta została zrealizowana niezbędne jest bowiem stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni, poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzje, postępowania wyjaśniającego. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji (por. wyrok NSA z dnia 12 listopada 1992 r., sygn. akt V SA 721/92, ONSA 1992, nr 3-4, poz. 95 i z dnia 22 marca 1996 r., sygn. akt SA/Wr 1996/95, ONSA 1997, nr 1, poz. 35).
Organ odwoławczy nie badał natomiast czy prawidłowo Starosta B. zastosował w sprawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. W zaskarżonej decyzji Kolegium ograniczyło się bowiem wyłącznie do powtórzenia za organem pierwszej instancji ustaleń faktycznych poczynionych w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego i odniosło się do jednego z argumentów odwołania. Takiego działania nie można uznać za realizację zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy obowiązany jest ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Organ odwoławczy nie może ograniczyć się do oceny decyzji organu pierwszej instancji, lecz powinien samodzielnie ponownie ocenić materiał dowodowy, wypowiedzieć się co do jego zupełności, a następnie rozstrzygnąć sprawę. Braki w postępowaniu dowodowym przeprowadzonym przez organ pierwszej instancji mogą być usunięte i uzupełnione przez organ drugiej instancji w granicach określonych w art. 137 K.p.a., lub przez organ pierwszej instancji po uchyleniu decyzji tego organu i przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpatrzenia w trybie art. 138 § 2 K.p.a.
Zaskarżona decyzja narusza także art. 107 § 3 K.p.a. Nie stanowi bowiem uzasadnienia faktycznego przedstawienie czynności podejmowanych przez organ pierwszej instancji i lakoniczna wypowiedź dotycząca prawidłowości odmowy rejestracji pojazdu. Kolegium nie odniosło się także do zarzutów i twierdzeń zawartych
w odwołaniu, gdyż stwierdziło tylko, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest brak winy skarżącego w przedłożeniu fałszywych dokumentów w pierwotnym postępowaniu.
W decyzji tej nie ma też uzasadnienia prawnego, które zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a., powinno polegać na wyjaśnieniu podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Kolegium nie przytoczyło bowiem nawet treści przepisów, które stosowało.
Organ odwoławczy naruszył także art. 109 § 1 K.p.a. w zw. z 188 K.p.a. Z akt sprawy wynika, że Prokurator Prokuratury Rejonowej w Braniewie zgłosił pismem z dnia 9 grudnia 2009 r. swój udział w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Organ prowadzący postępowanie jest związany oświadczeniem prokuratora o przystąpieniu do postępowania. Zgodnie natomiast z art. 188 K.p.a. prokuratorowi, który bierze udział w postępowaniu, służą prawa strony, co oznacza, że może on w pełni skorzystać z tych uprawnień, które przepisy kodeksu przyznają stronie. W szczególności prokurator jest uprawniony do wnoszenia zwyczajnych, a także nadzwyczajnych, obok sprzeciwu, środków zaskarżenia decyzji administracyjnych oraz skargi do sądu administracyjnego. Wbrew obowiązkowi doręczenia decyzji stronom postępowania, Kolegium nie doręczyło wydanej decyzji Prokuratorowi.
Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium uwzględni powyższe rozważania Sądu, stosując prawidłowo przepisy postępowania administracyjnego, zbada sprawę co do istoty, odniesie się do zawartych w odwołaniu zarzutów i wniosków strony, a swoje stanowisko umotywuje zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
Nr 153, poz. 1270, ze zm.), należało orzec jak w sentencji.
Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji
na podstawie art. 152 powołanej ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło