II SAB/Kr 64/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski / spr. / Sędziowie WSA Mirosław Bator Jacek Bursa Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2010 r. sprawy ze skargi J.N. na bezczynność Burmistrza B. skargę oddala W dniu 2 kwietnia 2007 r. J. N. złożył Burmistrzowi B. wniosek domagając się wszczęcia postępowania w sprawie zanieczyszczenia cieku wodnego "[...]" ściekami przemysłowymi z kopalni KWK "[...]" czego skutkiem był zanik życia w cieku. Wnioskodawca podał, że jest właścicielem działki nr "1" graniczącej z ciekiem wodnym. Burmistrz B. zawiadomieniem z dnia 16 kwietnia 2007 r. poinformował wnioskodawcę, że wszczął postępowanie w sprawie. Skarżący kolejnym wnioskiem z dnia 23 kwietnia 2007 r. rozszerzył żądanie wszczęcia postępowania o zbiornik wody słonej KWK "[...]". Wobec braku wydania aktu administracyjnego, wnioskodawca złożył zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], które postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2008 r. uznało zażalenie na uzasadnione i wyznaczyło organowi I instancji dodatkowy termin 1 miesiąca do załatwienia sprawy. Wobec braku wydania aktu administracyjnego, skarżący pismem z dnia 2 października 2008 r. złożył ponowne zażalenie na bezczynność organu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia 28 listopada 2008 r. zwróciło to zażalenie wnioskodawcy wskazując, że nie ma już podstaw do podjęcia czynności w postępowaniu administracyjnym, a niezadowolona strona może wnieść skargę na bezczynność do sądu administracyjnego. Dnia 30 stycznia 2009 r. Burmistrz B. przekazał, na podstawie art. 379 ust. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska sprawę celem podjęcia czynności (akta administracyjne, karta nr 101). J. N. wniósł skargę na bezczynność Burmistrza B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który postanowieniem dnia 22 maja 2009 r., sygn. akt II SAB/Kr 4/09 umorzył postępowanie sądowe w związku ze skutecznym cofnięciem skargi. W tym stanie sprawy J. N. pismem z dnia 10 maja 2010 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Burmistrza B. polegającą na nie wydaniu decyzji administracyjnej w sprawie zanieczyszczenia cieku wodnego "[...]" i zbiornika retencyjnego wód słonych ściekami przemysłowymi. Skarżący wskazał, że pismo organu z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie udzielenia informacji o sposobie załatwienia sprawy ukierunkowane jest tylko na oczyszczanie cieku wodnego "[...]". Natomiast głównym aspektem sprawy jest zanieczyszczenie "osadnika wód słonych" osadami mułowymi w czasie awarii w lutym 2008 r. Wskazano w skardze, że Wojewódzki Inspektor naruszył art. 106 K.p.a. poprzez brak zajęcia w sprawie stanowiska, a Burmistrz B. nie wydaje żadnej decyzji. W odpowiedzi na skargę Burmistrz B. wniósł o umorzenie postępowania w sprawie. Organ podał, że w dniu 2 kwietnia 2007 r. na wniosek J. N. wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie zanieczyszczania cieku tzw. "[...]" ściekami przemysłowymi. W trakcie oględzin w terenie stwierdzono zanieczyszczenie systemu rowów, odprowadzających wody opadowe, frakcjami mułu prawdopodobnie powstałymi w procesie przeróbki węgla. W toku prowadzonego postępowania zwrócono się do Kompanii Węglowej S.A. Oddział K.W.K. B. o złożenie wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie. Ze złożonych wyjaśnień wynikło, że w związku z awarią obiegu wodno-mułowego w Zakładzie Mechanicznej Przeróbki Węgla, do środowiska przeniknęła pewna ilość frakcji mułowych z procesu przeróbki węgla, które to frakcje zanieczyściły ww. rowy. Burmistrz B., jako organ ochrony środowiska, kilkukrotnie podejmował kroki mające na celu usunięcie przez przedsiębiorcę skutków awarii, które to kroki przyczyniły się do rozpoczęcia przez K.W.K. B. prac polegających na oczyszczaniu terenów zanieczyszczonych. Organ wskazał, że w prowadzonym postępowaniu przedsiębiorca deklarował gotowość podejmowania działań, mających na celu ograniczenie uciążliwości dla środowiska skutków wystąpienia awarii, jak również działań służących poprawie funkcjonowania Zakładu Mechanicznej Przeróbki Węgla, uzyskując od tutejszego organu decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia dla inwestycji pn. "Montaż maszyn i urządzeń do granulacji mułu węglowego w K.W.K. [...] Ruch B.", dlatego też Burmistrz B., rozumiejąc złożoność sprawy, nie wystąpił we właściwym terminie do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o podjęcie działań leżących w kompetencjach tegoż organu. Pomimo złożonych przez przedsiębiorcę deklaracji, dotyczących określenia ostatecznego terminu rozwiązania problemu odprowadzania frakcji mułowych z terenu K.W.K. [...], sposobu ich rozwiązania oraz przywrócenia terenów zanieczyszczonych do stanu poprzedniego, przedsiębiorca nie określił ww. terminu, w związku z powyższym, pismem z dnia 30 stycznia 2009 r., Burmistrz B. wystąpił, zgodnie z art. 379 ust. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 z późn. zm.) do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K., o podjęcie odpowiednich działań, będących w kompetencji Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, mających na celu zaprzestanie naruszenia przepisów o ochronie środowiska. Następnie w odpowiedzi na skargę wskazano, że w dniu 2 października 2008 r. J. N. złożył skargę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] "na opieszałość Urzędu Miasta i Gminy B. w wydania decyzji administracyjnej w sprawie o zanieczyszczenie cieku wodnego "[...]" i osadnika wód słonych ściekami przemysłowymi z terenu K.W.K. [...]", który to organ postanowieniem z dnia 28 listopada 2008 r. znak: SKO [...], zwrócił podanie. Pismem Burmistrza B. znak: [...] z dnia 12 stycznia 2009 r. skarga J. N. wraz z kompletem dokumentów w przedmiotowej sprawie, przesłana została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału lI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 stycznia 2009 r., wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, na które to zarządzenie J. N. wniósł zażalenie pismem z dnia 3 lutego 2009 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 marca 2009 r. oddalił zażalenie. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 14 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska poinformował skarżącego, że nie stwierdził naruszenia przepisów w zakresie ochrony środowiska w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach - art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.". Bezczynność organu administracji ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność wskazująca na powody, dla których określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu, czy też wiąże się z jego przeświadczeniem, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana. Uwzględnienie skargi na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 - przy jej zasadności prowadzi – zgodnie z art. 149 P.p.s.a. - do zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności bądź stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Odnosząc te rozważania do rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że w tej sprawie zostały przez skarżącego spełnione warunki formalne do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu. Przed wniesieniem skargi skarżący wniósł zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do organu II instancji - Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Tym niemniej w tej sprawie nie można stwierdzić, na datę wydania orzeczenia przez sąd administracyjny – bezczynności Burmistrza B.. Jak już zostało to podkreślone, bezczynność zachodzi bowiem wówczas gdy właściwy organ do prowadzenia sprawy, nie załatwia sprawy w przewidziany prawem sposób. Nie ulega wątpliwości, że skarżący zaskarżył bezczynność Burmistrza B. w zakresie braku przeciwdziałania zanieczyszczeniom wód powierzchniowych przez Kopalnię KWK S.A. [...]. W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o wszczęcie postępowania dotyczący zanieczyszczenia zbiornika "[...]" w dniu 2 kwietnia 2007 r. i kolejny wniosek z dnia 23 kwietnia 2007 r. dotyczący zanieczyszczenia zbiornika wód słonych. Jak podnosi to skarżącym, od roku 2007 r. nie uzyskał w sprawie rozstrzygnięcia. Nie ulega wątpliwości, że wniosek skarżącego dotyczący oceny dopuszczalności zanieczyszczenia zbiornika wodnego wody słonej KWK [...] oraz cieku wodnego "[...]". Treść tego wniosku niewątpliwie dotyczy sprawy mającej charakter administracyjny. Zakresem materialnego prawa administracyjnego objęte są takie sytuacje, o jakich opisywał w swoich wnioskach skarżący. Tym samym wnioski te, jako dotyczące sprawy administracyjne - wszczęły postępowanie administracyjne i zawiadomienie z dnia 16 kwietnia 2007 r. Burmistrza B. o wszczęci postępowania w istocie jedynie potwierdziły już wcześniej wszczęte przez skarżącego postępowanie. Jedną z pierwszych czynności, jakie musi podjąć organ po otrzymaniu wniosku dotyczącego wszczęcia postępowania administracyjnego jest ustalenie, czy organ ten jest właściwym rzeczowo, miejscowo i funkcjonalnie do załatwienia danej sprawy. Z akt sprawy wynika, że Burmistrz B. prowadził postępowanie od kwietnia 2007 r. do stycznia 2009 r., po czym pismem z dnia 30 stycznia 2009 r. zwrócił się o podjęcie stosownych działań zgodnie z kompetencjami do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska i o tym piśmie został poinformowany skarżący. Zgodnie z art. 65 § 1 K.p.a. w przypadku, w którym organ administracji, do którego wniesiono podanie nie jest właściwym w sprawie, podanie takie niezwłocznie przekazuje organowi właściwemu w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Wprawdzie w tej sprawie pismo przekazujące sprawę Burmistrz B. podjął po ponad półtora roku od chwili wszczęcia postępowania i dokonaniu szeregu czynności dowodowych w sprawie (kontrole, materiał zdjęciowy, itp.), to jednak niewątpliwie jakąś czynność podjął. Chociaż przekazanie sprawy nie odbyło się w przewidzianej formie postanowienia, na który służy zażalenie, to jednak nie oznacza, że do przekazania sprawy nie doszło. Istotnie, analizując przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska oraz przepisy ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska należało dojść do przekonania, że wójt gminy (burmistrz) nie jest organem właściwym w tej sprawie. Żaden przepis powołanych ustaw wprost nie nakłada kompetencji na organy gminy do podjęcia postępowań z zakresu ochrony środowiska wobec przedsiębiorców, a niewątpliwie KWK [...] takim przedsiębiorcą jest. Art. 378 ust. 3 Prawa ochrony środowiska zawęża zakres spraw prowadzonych przez wójtów do podmiotów nie będących przedsiębiorcami. Tym samym przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska było w tej sprawie uzasadnione. Wprawdzie czynność samego przekazania była wadliwa, przekazanie dokonuje się w drodze postanowienia na które służy zażalenie i to niezależnie od treści art. 379 ust. 5 Prawa ochrony środowiska, to jednak do takiego przekazania doszło i właściwy organ po dacie 30 stycznia 2009 r. prowadził dalsze postępowanie. Skarżący wniósł skargę w maju 2010 r. zarzucając bezczynność Burmistrzowi B.. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w maju 2010 r., jak również w dniu wydania w sprawie wyroku (6 października 2010 r.) w tej sprawie Burmistrz B. nie był bezczynny. Organ ten bowiem skutecznie przekazał sprawę innemu organowi, o czym został poinformowany skarżący. O tym zaś, jak było prowadzone postępowanie przed Wojewódzkim Inspektorem Ochrony Środowiska Sąd w tej sprawie nie może wypowiadać się ani też badać, czy to Wojewódzki Inspektor nie był bezczynny - nie jest to bowiem przedmiotem sprawy. Sąd w tej sprawie może jedynie zbadać, czy Burmistrz B. na datę 6 października 2010 r. pozostawał bezczynny w załatwieniu wniosków skarżącego z dat 2 i 23 kwietnia 2007 r. Na datę wydania wyroku w tej sprawie Burmistrz ten nie był w tej sprawie bezczynny, ponieważ w styczniu 2009 r. sprawę przekazał właściwemu organowi i tym samym nie mógł sam jej rozpoznawać, a więc nie zachodzi przypadek bezczynności w załatwieniu sprawy. Skarżący mógł ewentualnie dochodzić prawidłowości dalszego prowadzenia postępowania przed Wojewódzkim Inspektorem, ale o tym Sąd w tej sprawie nie może rozstrzygać, inaczej przekroczyłby zakres dopuszczalnego rozpoznawania w tym postępowaniu sądowym sprawy sądowoadministracyjnej. Mając powyższe na uwadze i stwierdzając brak bezczynności Burmistrza B. w tej sprawie, zainicjowanej wnioskami skarżącego z 2 i 23 kwietnia 2007 r., Sąd zobowiązany był, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalić.