II FSK 91/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-04-26
Skład orzekający: Małgorzata Wolf-Kalamala, Jan Rudowski, Jan Grzęda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki na stypendium dla przyszłego pracownika, zakup środków trwałych (samochód, młot wyburzeniowy) oraz materiałów budowlanych na prywatny dom prezesa spółki mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób prawnych?Ratio decidendi
Wydatki na stypendium dla syna prezesa zarządu, które nie miały charakteru świadczeń pracowniczych w roku wypłaty i nie były bezpośrednio związane z osiąganiem przychodów przez spółkę, nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Podobnie, zakup samochodu i młota wyburzeniowego wymagał amortyzacji jako środków trwałych, a wydatki na budowę prywatnego domu prezesa nie stanowiły kosztów uzyskania przychodów spółki. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając rozstrzygnięcia organów i WSA za prawidłowe.Stan faktyczny
Spółka z o.o. zaniżyła podatek dochodowy od osób prawnych za 2006 r. poprzez zawyżenie kosztów uzyskania przychodów. Dotyczyło to wydatków na stypendium dla syna prezesa zarządu, zakupu samochodu i młota wyburzeniowego, a także materiałów budowlanych na budowę domu prezesa. Organy podatkowe i WSA uznały te wydatki za nieuprawnione do zaliczenia w koszty uzyskania przychodów. Spółka wniosła skargę kasacyjną, kwestionując te rozstrzygnięcia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od spółki na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. Zarządzono zwrot nadpłaconego wpisu od skargi kasacyjnej na rzecz spółki.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA (del.) Jan Grzęda (sprawozdawca), Protokolant Piotr Stępień, po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa [...] "R." sp. z o.o. w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 października 2010 r. sygn. akt I SA/Ol 480/10 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa [...] "R." sp. z o.o. w O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 13 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Przedsiębiorstwa Przedsiębiorstwa [...] "R." sp. z o.o. w O. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w O. kwotę 1800 (słownie: jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 3) zarządza zwrot kwoty 699 złotych (słownie sześćset dziewięćdziesiąt dziewięć) na rzecz Przedsiębiorstwa [...] "R." sp. z o.o. w O. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie tytułem nadpłaconego wpisu od skargi kasacyjnej.
Wyrokiem z 6 października 2010 r. sygn. akt I SA/Ol 480/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę Przedsiębiorstwa Produkcyjno – Handlowego "R." Sp. z o.o. w O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2006 r.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W trakcie kontroli skarbowej stwierdzono, iż w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (CIT – 8) skarżąca Spółka zaniżyła zobowiązanie podatkowe o kwotę 82.834 zł. Związane było to zaś z zawyżeniem kosztów uzyskania przychodów o łączną kwotę 435.965,88 zł, na którą składały się m.in. wydatki dotyczące:
– stypendium na rzecz M. B. - syna Prezesa Zarządu Spółki, w wysokości 112.869 zł,
– zakupu środków trwałych, tj. samochodu M. oraz młota wyburzeniowego za łączną kwotę 41.419 zł,
– zakupu materiałów na budowę domu w L. na sumę 112.817,45 zł.
Rozpatrując przedmiotową sprawę w związku ze złożonym odwołaniem, Dyrektor Izby Skarbowej w O. stwierdził, że pomimo wypełnienia warunków umowy stypendialnej i podjęciu przez M. B. zatrudnienia w Spółce po zakończeniu nauki, wydatek z tego tytułu nie mógł być zakwalifikowany do kosztów uzyskania przychodów. W świetle art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), zwanej dalej "u.p.d.o.p.", brak było związku przyczynowego między tym wydatkiem, a osiągniętym dotychczas przychodem. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, wypłata w 2006 r. stypendium nas rzecz M. B. nie miała charakteru świadczeń na rzecz pracownika. Nie mogła więc przynieść w tym roku przychodu.
W kwestii uwzględnienia w kosztach uzyskania przychodów wydatku na zakup samochodu osobowego M., organ II instancji podniósł, że Spółka zaliczyła zakupiony samochód do środków trwałych, ustalając wartość początkową w cenie nabycia, tj. w kwocie 21.027 zł wynikającej z faktury zakupu. Ustaliła jednocześnie 100% stopę umorzenia, w wyniku czego pojazd w momencie wprowadzenia do ewidencji środków trwałych został jednorazowo zamortyzowany. Tymczasem, w myśl przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych samochód ten powinien jako środek trwały podlegać amortyzacji. Organ zwrócił również uwagę, że do chwili przeprowadzenia kontroli skarbowej 2008 r., samochód był cały czas użytkowany. Ponadto, pomimo przyjęcia pojazdu do ewidencji środków trwałych w dniu 15 grudnia 2006 r., nie dokonano korekty naliczenia amortyzacji w ewidencji tych środków, stosownie do art. 16e u.p.d.o.p.
Podobnie nieprawidłowo Spółka zaliczyła bezpośrednio w ciężar kosztów uzyskania przychodów, wydatki z tytułu zakupu młota wyburzeniowego G. Jak podniesiono w uzasadnieniu decyzji, tego rodzaju urządzenia użytkowane są znacznie dłużej niż rok, chyba, że ulegną zniszczeniu. Spółka nie przedstawiła natomiast żadnego dowodu likwidacji młota lub protokołu jego zniszczenia. Mając to na uwadze należało uznać, iż urządzenie było użytkowane przez okres ponad roku. Spółka zaś w pierwszym miesiącu następującym po miesiącu, w którym ten rok upłynął, wbrew zapisom ustawowym nie zaliczyła tego składnika majątkowego do środków trwałych oraz nie dokonała korekty naliczenia amortyzacji stosownie do art. 16e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Odnosząc się do kolejnej kwestii spornej, organ odwoławczy stwierdził, że wydatki na zakup materiałów i usług budowlanych na łączną kwotę 112.817,45 zł związane były z budową należącego do Prezesa Spółki J. B. domu jednorodzinnego w L. Na podstawie wystawionych faktur zaewidencjonowane zostały przez Spółkę w ciężar kosztów wykonywanych przez Nią inwestycji: "W.", "W." oraz "Z." – co wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Mając powyższe na uwadze Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że wydatek na pokrycie kosztów zakupu materiałów budowlanych, związanych z budową domu jednorodzinnego w L. nie stanowił kosztu uzyskania przychodu 2006 r.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze Spółka "R.", wnosząc o uchylenie decyzji, zarzuciła jej naruszenie art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – zwanej dalej "Ordynacją podatkową" oraz art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, że wypłacone w 2006 r. M. B. stypendium nie było związane ze świadczeniem przez Niego w tymże roku podatkowym, pracy na rzecz Spółki. Zostało ono przyznane na okres od 1 września 2004 r. do 1 września 2009 r.. Umowę o pracę z M.B. zawarto zaś dopiero 1 kwietnia 2009 r., przy czym strona nie wykazała w toku postępowania, mających wpływ na osiągane przez Spółkę przychody, konkretnych efektów wykonywanej przez M. B. pracy za granicą. Uznanie w powyższej sytuacji, że wydatki na stypendium fundowane dla przyszłego pracownika, nie są kosztem uzyskania przychodów, nie narusza art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Zaliczenie omawianych wydatków do kosztów uzyskania przychodów mogłoby nastąpić dopiero po podjęciu przez stypendystę zatrudnienia w Spółce i osiągnięciu przez Nią przychodów z tego tytułu.
Sąd podzielił również stanowisko organu w sprawie wydatków na nabycie samochodu osobowego M. oraz młota wyburzeniowego G. wraz z akcesoriami. Po dokonaniu zakupu tych składników majątku skarżąca powinna była dokonywać stosownych odpisów amortyzacyjnych. Zachodziły bowiem podstawy do uznania ich za środki trwałe.
Wprowadzony do ewidencji środków trwałych z dniem 15 grudnia 2006 r., samochód marki M. wykorzystywany był w Spółce przez okres dłuższy niż 1 rok postępowania, przy czym nie budzi wątpliwości, iż jego wartość początkowa przekroczyła 3.500zł. Podatnik stosownie do art. 15 ust. 6 w zw. z art. 16h ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p., może dokonywać odpisów amortyzacyjnych od prawidłowo ustalonej wartości początkowej, począwszy od stycznia 2007 r., który to okres nie został objęty postępowaniem w niniejszej sprawie.
Sąd stwierdził również, że nie budzi zastrzeżeń uznanie przez organy, iż młot wyburzeniowy był użytkowany przez okres ponad roku. Zatem najpóźniej w pierwszym miesiącu po upływie tego okresu, Spółka powinna dokonać odpowiedniej korekty kosztów poprzez zaliczenie tego składnika majątkowego do środków trwałych, po czym rozliczyć je stosując odpisy i stawki w ramach amortyzacji, stosownie do art. 16e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Wbrew twierdzeniom skargi, organy skarbowe nie były uprawnione do dokonania przewidzianej w przepisie art. 16e u.p.d.o.p. korekty odpisów amortyzacyjnych, tj. obliczenia wysokości odpisu amortyzacyjnego i pomniejszenia o tę kwotę przychodu 2006 r. W sytuacji, gdy podatnik nie dokona odpowiedniej korekty odpisów amortyzacyjnych w związku używaniem środka trwałego przez okres dłuższy niż 1 rok, organ podatkowy w toku postępowania wyeliminuje wydatek na nabycie lub wytworzenie tego środka z kosztów podatkowych. Nie zostaną natomiast naliczone koszty w postaci odpisów amortyzacyjnych, gdyż podatnik nie ujął środka trwałego w stosownej ewidencji (komentarz do art. 16(e) u.p.d.o.p.).
Sąd I instancji nie stwierdził podstaw do zakwestionowania stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej odnośnie wydatków dotyczących inwestycji w obcym obiekcie, związanych z zakupem materiałów budowlanych na budowę domu jednorodzinnego w L., na działce stanowiącej własność Prezesa Spółki J. B. - a zaewidencjonowanych w ciężar kosztów inwestycji "W.", "W." oraz "Z.". Z uwagi na zgromadzony materiał dowodowy, zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości, iż fakturowane z przeznaczeniem na inwestycje "W.", "W." oraz "Z." wydatki, w istocie nie były związane z działalnością i przychodami Spółki "R.". Nie uchybia regułom swobodnej oceny dowodów, nieuwzględnienie przez organ wyjaśnień J. B. wskazujących na zawartą z tą Spółką umowę z dnia 01 marca 2006 r. Tym bardziej w sytuacji, gdy umowę tę strona przedłożyła organowi dopiero w dniu 17 sierpnia 2009r., a więc ponad półtora roku po wszczęciu postępowania kontrolnego (co miało miejsce w dniu 10 marca 2008 r.).
Zdaniem Sądu, Dyrektor Izby Skarbowej trafnie zwrócił przy tym uwagę na sprzeczność z postanowieniami tej umowy, zarówno wyjaśnień J. B. z dnia 19 września 2008r. odnośnie nie brania udziału w robotach na budowie w L. pracowników Spółki, jak również zeznań G. B. i D. K.
Sąd zgodził się z argumentacją organu, że dokumentacja księgowa Spółki nie zawierała zapisów potwierdzających prowadzenie przez Nią budowy w L. Dowody poniesienia wydatków na budowę domu J. B. zadekretowane zostały zaś, po czym rozliczone w ramach zadań inwestycyjnych "W." i "Z.". Potwierdzenie faktycznego miejsca przekazania i wykorzystania materiałów budowlanych stanowiły zapisy na dowodach wydania z magazynu oraz dowodach przyjęcia materiału. Część dowodów potwierdzających miejsce faktycznego wykorzystania materiałów zadekretowanych pierwotnie na inwestycje "W.", "W." oraz "Z." organy ujawniły dopiero na podstawie kontroli sprawdzających i zeznań świadków. W toku postępowania strona nie przedstawiła ponadto protokołu odbioru końcowego robót, wskazanego w cyt. wyżej umowie dnia 01 marca 2006r., który stanowić miał podstawę do wystawienia przez Nią faktury za wykonane prace.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku pełnomocnik strony skarżącej zarzucił:
1. Naruszenie przepisów prawa materialnego przez:
– błędną wykładnię poprzez przyjęcia za poprawne, że w świetle art.15 ust. l u.p.d.o.p do kosztów uzyskania przychodu skarżąca spółka nie mogła zliczyć wydatków poniesionych na wypłatę stypendium na rzecz osoby nie będącej równocześnie jej pracownikiem;
– niewłaściwe zastosowanie wobec przyjęcia, że poniesione przez PPH-U R. sp. z o.o. wydatki na zakup samochodu marki M., zakup młota wyburzeniowego oraz wydatki poniesione na budowę domu w L. nie stanowią kosztu uzyskania przychodu Spółki w rozumieniu art.15 ust. 1 u.p.d.o.p.
2. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – zwaną dalej "P.p.s.a." w związku z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie skargi w sytuacji gdy zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa wobec nieuzasadnionego pominięcia przez organy podatkowe okoliczności świadczących o istnieniu związku przyczynowo skutkowego pomiędzy wydatkami Spółki poniesionymi na budowę domu w L. a jej przychodami.
Wskazując na te zarzuty pełnomocnik skarżącego domagał się uchylenia w całości zaskarżonego wyroku i zasądzenia na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono, naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez nieuwzględnienie istotnych okoliczności zgłoszonych przez stronę w toku postępowania i przez to naruszenie przepisów art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 3 Ordynacji podatkowej.
Nadto, według strony Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył prawo materialne przez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.
Zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania jest niezasadny. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości lub w części jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania w takim stopniu, że mogło on mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania prawidłowo oceniając postępowanie organów podatkowych jako nie dające podstaw do stwierdzenia, że wystąpiły uchybienia mogące prowadzić do innego rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji dokonał prawidłowej i pełnej analizy zaskarżonej decyzji i słusznie stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi z uwagi na naruszenie art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 3 Ordynacji podatkowej.
Brak jest również podstaw aby uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów art. 141 § 4 P.p.s.a. Treść uzasadnienia zawiera wszystkie, niezbędne do wyczerpującej i rzetelnej oceny sprawy kwestie. Sąd odniósł się wyczerpująco do ustaleń faktycznych dokonanych w toku postępowania administracyjnego. Prawidłowo wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia i dokonał jej wyjaśnienia.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. przez błędną jego wykładnię (co do wypłaty stypendium) i niewłaściwe zastosowanie (co do wydatków na zakup środków trwałych i budowę domu). Zgodnie z art. 15. ust. 1 oraz art. 9 ust. 1 u.p.d.o.p. w związku z art. 23 oraz art. 22 ustawy o rachunkowości aby uznać wydatek za koszt uzyskania przychodów niezbędne jest nie tylko zaistnienie konkretnego zdarzenia gospodarczego ale i odpowiednie jego udokumentowanie. Brak udokumentowania wydatków podatnika w postaci wiarygodnych dowodów może również zostać zastąpiony innymi środkami dowodowymi wskazującymi na rzeczywiste poniesienie wydatków, mierzonych konkretnymi wielkościami środków pieniężnych, które następnie poddać można by formalnej weryfikacji. Należy bowiem dopuścić możliwości dowodzenia faktu poniesienia wydatku na zakup usług za pomocą innych środków dowodowych w celu zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów. Organy podatkowe muszą jednak dysponować takimi środkami dowodowymi, aby w każdej chwili mogły one zweryfikować te wydatki z uwzględnieniem przepisu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Będzie tak wówczas, gdy fakt poniesienia wydatku na nabycie usługi oraz rzeczywiste jej wykonanie będzie wysoce wątpliwe. W każdym przypadku oznacza to, że rzetelność transakcji jest warunkiem sine qua non uznania wydatku za koszt potrącalny.
Stosownie do treści art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Za koszty uzyskania przychodu należy zatem, zgodnie z utrwalonymi już poglądami judykatury (por. przykładowo wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 234/08, publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej w skrócie CBOSA). uważać takie wydatki, których poniesienie przez podatnika było spowodowane racjonalnym dążeniem i obiektywną możliwością osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia tego źródła, i które nie zostały wymienione w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. Nie każdy zatem wydatek poniesiony przez podatnika, nawet będący kosztem w sensie bilansowym i jednocześnie nie wymieniony w art. 16 ust. 1, będzie kosztem uzyskania przychodu (por. A. Gomułowicz (w:) A. Gomułowicz, J. Małecki - Podatki a prawo podatkowe, Wyd. Prawnicze LexisNexis 2002, s. 126; B. Dauter (w:) pracy zbiorowej - Podatek dochodowy od osób prawnych. Komentarz, Wyd. Unimex 2003, s. 259). Użycie w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. zwrotu "w celu" oznacza, że nie zawsze wydatek przynieść musi skutek w postaci osiągnięcia przychodu, zachowania lub zabezpieczenia jego źródła. Podatnik podatku dochodowego od osób prawnych ma możliwość odliczenia od przychodów wszelkich wydatków pod warunkiem jednak, iż będą one związane z opodatkowaną działalnością.
Przy ustalaniu kosztów uzyskania przychodów każdy wydatek - poza wyraźnie wskazanymi w ustawie - wymaga indywidualnej oceny pod kątem bezpośredniego lub pośredniego związku z przychodem i racjonalnością działania dla osiągnięcia tego przychodu. Sytuacje, w których ów związek przyczynowy nie jest jednoznaczny, należy rozwiązywać według zasad racjonalnego rozumowania, odrębnie w odniesieniu do każdego przypadku. Kosztami uzyskania przychodów będą zatem wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, jeżeli są one racjonalnie uzasadnione, a każdy wydatek powinien być oceniany z tego punktu widzenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2004 r., FSK 671/04, publik. CBOSA).
Przyjęta (zarówno w piśmiennictwie, jak i judykaturze) wykładnia omawianego przepisu pozwala na przyjęcie, iż warunkiem uznania danego wydatku za koszt uznania przychodu jest łączne spełnienie następujących warunków: 1/ faktycznego (rzeczywistego) poniesienia wydatku przez podatnika; 2/ istnienia związku z prowadzoną przez podatnika działalnością; 3/ poniesienie go w celu uzyskania przychodu, jego zwiększenia bądź zachowania źródła przychodu. Nie każdy zatem wydatek, nawet związany z prowadzoną działalnością gospodarczą jest kosztem podatkowym, zmniejszającym podstawę opodatkowania, ale tylko taki, który realizuje cel wskazany w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Cel ten musi być widoczny, a ponoszone koszty winny go realizować, bądź co na najmniej zakładać realnie możliwość jego osiągnięcia (por. B. Dauter w: pracy zbiorowej Podatek dochodowy od osób prawnych. Komentarz- Wrocław 2003, s. 263, por. też. D. Strzelec w: Komentarzu do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - pod red. W. Nykiela i A. Mariańskiego, Gdańsk 2008, s. 319).
Aby można było zaliczyć poniesione wydatki do kosztów uzyskania przychodów, działania podatnika muszą zmierzać w celu uzyskania przychodu i zostać wyraźnie skierowane na uzyskanie tego przychodu. Kosztami uzyskania przychodu będą, więc zarówno koszty pozostające w bezpośrednim związku z uzyskanymi przychodami, jak pozostające w związku pośrednim, jeżeli zostanie wykazane, że zostały w sposób racjonalny poniesione w celu uzyskania przychodów, nawet wówczas gdy z obiektywnych powodów przychód nie został osiągnięty. Warunkiem zaliczenia wydatków do kosztów uzyskania przychodów jest jednak wykazanie przez podatnika, że poniesione wydatki są racjonalne tak co do zasady, jak i ich wysokości. Skoro ustawodawca wyraźnie wiąże koszty uzyskania przychodów z celem osiągnięcia przychodów, to cel ten musi być widoczny. Oznacza to, że ponoszone koszty powinny cel realizować lub co najmniej zakładać realnie jego osiągnięcie (por. pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2009 r., sygn. akt II FSK 514/09, publik. CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie kwestią sporną jest zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych przez Spółkę w związku z wypłatą stypendium na rzecz syna Prezesa Zarządu Spółki w kwocie 112.869 zł, zakupu samochodu M. za kwotę 21.027 i młota wyburzeniowego za kwotę 7.850 oraz wydatków na budowę domu w L. w kwocie 112.817,45 zł.
Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że żaden z wyżej wymienionych wydatków nie mógł stanowić kosztów uzyskania przychodów.
Zatrudnienie M. B. na stanowisku specjalisty do spraw marketingu na okres od 1 kwietnia 2009 r. do 30 kwietnia 2011 r. dawało podstawę do uwzględnienia kosztów jego zatrudnienia za okres od 2009r. W 2006 r. następowała wypłata stypendium, które nie miało charakteru świadczeń pracowniczych i w tym roku za koszt uzyskania przychodów nie mogła zostać uznana.
Również słusznie Sąd I instancji stwierdził, że organ podatkowy prawidłowo ustalił charakter samochodu osobowego i młota wyburzeniowego. Rzeczy te należało wprowadzić do ewidencji środków trwałych i dokonywać stosownych odpisów amortyzacyjnych od prawidłowo ustalonej wartości początkowej zgodnie z art. 15 ust. 6 w zw. z art. 16h ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p.
Obowiązkiem podatnika jest prawidłowe prowadzenie ewidencji środków trwałych i właściwe rozliczenie ich amortyzacji. Organy podatkowe nie mogą dokonywać czynności związanych z prowadzeniem tej ewidencji w tym dokonywać korekt. Art. 16e u.p.d.o.p. daje możliwość korekty podatnikowi. Organ podatkowy w trakcie postępowania podatkowego dokonuje oceny czy ewidencja ta i odpisy amortyzacyjne są prawidłowe. Taka ocena postępowania organów, dokonana przez Sąd I instancji, jest prawidłowa.
Analiza dokumentów dotyczących budowy domu w L. wskazuje jednostronnie na to, że wydatki w kwocie 112.817,45 nie dotyczyły realizacji inwestycji "W." i "W." i "Z.". Zarzut skargi kasacyjnej w tym zakresie należało również uznać za chybiony.
Skarżący nie wskazał żadnych dowodów dotyczących innego niż ustalone przez organ podatkowy i zaakceptowane przez Sąd przeznaczenia tych wydatków związanych z zakupem materiałów budowalnych, które dostarczone zostały na budowę w L.
Reasumując należy stwierdzić, że postępowanie podatkowe zostało przez organy podatkowe przeprowadzone prawidłowo i Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał ich słusznej oceny oddalając skargę.
Z tych względów skargę kasacyjną należało oddalić na podstawie art. 184 ppsa. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 i 3 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło