IV SA/Wa 1053/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2010 r. sprawy ze skargi T. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) kwietnia 2010 r. nr (...) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania Towarzystwa S. "M." od decyzji nr [...] Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2009r.o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie osiedla mieszkaniowego na działkach nr ew. [...], części [...] z obrębu [...] przy ulicy [...] na terenie [...] M. w W., na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu orzeczenia Kolegium wskazało, iż stosownie do art. 129 §1 i 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od daty doręczenia decyzji, za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. W razie nieskorzystania przez strony z odwołania w powyższym terminie, decyzja w myśl art. 16 § 1 k.p.a. staje się ostateczna niezależnie od tego, czy organ doręczył lub ogłosił ją wszystkim stronom. W sprawie niniejszej ustalono, że ostatnie najpóźniejsze doręczenie (zastępcze) decyzji organu pierwszej instancji nastąpiło w dniu [...] lipca 2009r, a zatem termin do wniesienia odwołania dla strony, która nie brała udziału w postępowaniu upłynął w dniu [...] lipca 2009r. Na załączonej do akt sprawy kopercie widnieje data stempla pocztowego potwierdzająca nadanie odwołania w urzędzie pocztowym w dniu [...] lipca 2009r. W świetle powyższych okoliczności organ drugiej instancji stwierdził, że odwołanie Towarzystwa S. "M." zostało wniesione po terminie przewidzianym w art. 129 § 2 k.p.a. Skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławcze złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Towarzystwo S. "M." wnosząc o jego uchylenie, jak również o zbadanie czy decyzja Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2009r. wydana została zgodnie z prawem, a w szczególności czy nie został naruszony art. 31 k.p.a. Strona skarżąca podniosła, iż została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu prowadzonym w niniejszej sprawie, a w posiadanie decyzji weszła w sposób przypadkowy w dniu [...] czerwca 2009r, jednakże była to decyzja bez jej fundamentalnej części tj. załącznika-analizy urbanistycznej i załącznika graficznego. Zdaniem Towarzystwa postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania zostało wydane z naruszeniem prawa, bowiem decyzja organu pierwszej instancji nie miała przymiotu ostateczności, gdyż nie zostało zakończone postępowanie w sprawie dopuszczenia Towarzystwa do udziału w postępowaniu . Wniosek w tym zakresie został złożony przez skarżące Towarzystwo w dniu [...] czerwca 2009r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło ojej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd badając legalność zaskarżonego postanowienia uznał, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy przedstawionych Sądowi, Towarzystwo S. "M." pismem z dnia [...] czerwca 2009r. skierowanym do Biura Architekta i Planowania Przestrzennego Urzędu W. wystąpiło o dopuszczenie jego do udziału w postępowaniu prowadzonym w sprawie wydania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie w 3-ech etapach osiedla mieszkaniowego w zabudowie jednorodzinnej oraz wielorodzinnej z garażami w części podziemnej, infrastrukturą techniczną, wjazdami na teren osiedla, parkingami nadziemnymi i układem dróg osiedlowych na działkach o nr ew. [...], części działek nr ew. [...] położonych przy ul. [...] i [...] na terenie [...] M. w W., na wniosek inwestora A. Sp. z o.o. W uzasadnieniu powyższego wniosku Towarzystwo wykazało okoliczności przemawiające za przyjęciem, iż w przypadku inwestycji objętej wymienioną decyzją o warunkach zabudowy zaistniała sytuacja zagrożenia interesu społecznego wymagająca udziału organizacji społecznej. Przedmiotowy wniosek w dniu [...] czerwca 2009r. wpłynął do Urzędu W. W odpowiedzi organ pierwszej instancji pismem z dnia [...] lipca 2009r. poinformował wymienioną organizację społeczną, iż postępowanie w sprawie zostało zakończone wydaniem w dniu [...] czerwca 2009r. decyzji o warunkach zabudowy, która stała się ostateczna, gdyż strony postępowania nie wniosły od niej odwołania. W tej sytuacji Towarzystwo "M." pismem z dnia [...] lipca 2009r. wezwało organ pierwszej instancji do przekazania wniosku o status strony z dnia [...] czerwca 2009r. oraz odwołania do rozstrzygnięcia przez instancję odwoławczą tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Podkreśliło, iż jego zdaniem, decyzja o warunkach zabudowy nie jest nadal ostateczna, bowiem nie został rozpatrzony wniosek o dopuszczenie organizacji do udziału w postępowaniu złożony w dniu [...] czerwca 2009r. Przytoczone powyżej okoliczności wskazują, iż zasadny jest zarzut skargi, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane przed rozstrzygnięciem przez właściwy organ i w wymaganej przepisem art. 31 § k.p.a. formie. Zauważyć należy, iż stosownie do art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji za uzasadnione, postanawia o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu służy zażalenie (art. 31 §2 k.p.a.) Z powyższych regulacji wynika obowiązek właściwego organu do rozpatrzenia żądania organizacji w oparciu o wymienione przesłanki, przy czym postanowienie odmawiające dopuszczenia do udziału w postępowaniu podlega kontroli instancyjnej. W sprawie niniejszej organ pierwszej instancji winien był w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek Towarzystwa o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, tym bardziej iż dopiero w dniu [...] lipca 2009r. dokonał w trybie art. 133 k.p.a. przekazania do wyższej instancji odwołania od decyzji o warunkach zabudowy. Ewentualne negatywne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie podlegałoby zaskarżeniu zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 k.p.a. W razie pozytywnego załatwienia wniosku o dopuszczenie Towarzystwa do udziału w postępowaniu decyzja organu pierwszej instancji o warunkach zabudowy utraciłaby cechę formalnej ostateczności, gdyby ją wcześniej nabyła wskutek niewniesienia odwołania i podlegałaby doręczeniu tej organizacji stosownie do art. 109 § 1 w zw. z art. 31 § 3 k.p.a. W tym miejscu zasadnym jest podnieść, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 czerwca 2007r., II GSK 20/07 ( LEX nr 338613) wyraził pogląd, że "w sytuacji złożenia przez organizację społeczną wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., uprawnienie tej organizacji do dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu na prawach strony (art. 31 § 3 k.p.a.) nie wygasa wskutek wydania decyzji kończącej to postępowanie nawet wówczas, gdy nabyła ona cechę formalnej ostateczności wobec niewniesienia odwołania. Wniosek ten nadal podlega merytorycznemu rozpatrzeniu.(..)" Ponadto należy podkreślić, że dopóki nie został rozpoznany wniosek o dopuszczenie skarżącego Towarzystwa do udziału w postępowaniu, to Towarzystwo nie mogło także złożyć odwołania od wydanej decyzji w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Jest niekwestionowane bowiem, że organizacja społeczna może brać udział w postępowaniu administracyjnym na prawach strony (art. 31 § 3 k.p.a.) dopiero po dopuszczeniu jej do udziału w tym postępowaniu, co powinno nastąpić przez wydanie pozytywnego postanowienia z art. 31 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2005 r., OSK 1755/04 - ONSA 2005, z. 6, p. 111). Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonym postanowieniem stwierdziło uchybienie do wniesienia odwołania przez podmiot, który nie był stroną postępowania ani nie był dopuszczony do udziału w postępowaniu na prawach strony na podstawie art. 31 k.p.a. Przesłanką ustawową orzeczenia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, wydanego na podstawie art. 134 k.p.a. jest wniesienie odwołania przez podmiot legitymowany, t.j. stronę postępowania lub podmiot działający na prawach strony. Przytoczone powyżej okoliczności wykluczają przyjęcie, że Towarzystwo S. "M." było uprawnione do wniesienia odwołania od wymienionej decyzji o warunkach zabudowy. Zatem stwierdzić należy, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 134 k.p.a. Rozpoznając sprawę ponownie organ uwzględni ocenę prawną i wskazania wynikające z niniejszego wyroku. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.