II OZ 1307/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 października 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 829/10 o odmowie przywrócenia terminu do usunięcia braku formalnego skargi w postaci nieprzedłożenia 6 odpisów tej skargi w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 224/09 zapadłym w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] stycznia 2009 r., znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 7 października 2010 r., sygn. II SA/Rz 829/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę R. B. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem tegoż Sądu z dnia 11 marca 2009 r., sygn. II SA/Rz 224/09 z uwagi na to, że skarżąca nie uzupełniła braków formalnych tej skargi w postaci przedłożenia jej 6 odpisów. Pismem z dnia 13 października 2010 r. skarżąca zarzuciła wydanemu postanowieniu o odrzuceniu skargi "błędy formalne" i wskazała, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi z dnia 3 września 2010 r. było sformułowane nieprawidłowo, albowiem to pismo z dnia 3 września 2010 r. nie jest skargą, ale wnioskiem o wznowienie postępowania sądowego, gdyż został on złożony na podstawie art. 270 i 271 § 1 K.p.a. W tej sytuacji skarżąca winna zostać wezwana do nadesłania 6 odpisów wniosku, a nie skargi. Ponadto z pisma tego wynika, iż błędne wezwanie Sądu było przyczyną niezrozumienia przez pełnomocnika skarżącej treści tego zarządzenia i w konsekwencji jego nieprawidłowego wykonania. Postanowieniem z dnia 25 października 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 829/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił skarżącej przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem tegoż Sądu z dnia 11 marca 2009 r., sygn. II SA/Rz 224/09 w postaci nieprzedłożenia jej odpisów. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pismo skarżącej z dnia 13 października 2010r. zostało potraktowane jako wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania oraz podniósł, że argumenty wskazane przez stronę nie mogą skutkować uwzględnieniem przedmiotowego wniosku. Ponadto Sąd powołał się na przepis art. 86 § 1 i 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. i wskazał, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu do przedłożenia 6 odpisów jej skargi z dnia 3 września 2010 r. W dalszej części uzasadnienia Sąd wyjaśnił, że wprawdzie wysyłając wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi Sąd wpisał błędny adres, jednakże nie miało to wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, albowiem korespondencja dotarła do adresata, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Ponadto wskazał, że wznowienie postępowania sądowego następuje na podstawie skargi o takie wznowienie, co wynika wprost z art. 276 i nast. P.p.s.a., zamieszczonych w dziale VII powyższej ustawy zatytułowanym "wznowienie postępowania". Stąd wezwanie do uzupełnienia braków wskazywało na skargę z dnia 3 września 2010 r. Tymczasem w sprawie o sygn. akt II SO/Rz 18/10, na którą powołuje się skarżąca, mimo iż także domagała się wznowienia postępowania sądowego, wezwano ją o uzupełnienie braku wniosku o wznowienie postępowania. Powyższe, zdaniem Sądu, świadczy o tym, że u skarżącej mogły powstać wątpliwości co do rzeczywistej treści wezwań. Sąd wskazał również, że skarżąca w żaden sposób tych wątpliwości nie wyjaśniła. Mogła zaś to uczynić stawiając się osobiście w Sądzie (mógł to uczynić także jej pełnomocnik) bądź skorzystać z telefonicznej informacji udzielanej przez pracowników Wydziału Informacji Sądowej tut. Sądu (stosowne numery telefonów podane zostały w wezwaniu do usunięcia braków). Skarżąca jednak nie uczyniła tego, zaś odpowiadając na wezwanie Sądu nadesłała odpisy skargi w sprawie oznaczonej sygn. akt II SA/Rz 224/09, której wznowienia się domaga. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, brak jest okoliczności, które wskazywałyby na nieistnienie jakiejkolwiek winy po stronie R. B. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła skarżąca, powtarzając w jego treści argumentację zawartą w piśmie z dnia 13 października 2010 r., a dotyczącą stwierdzenia, że pismo skarżącej o wznowienie postępowania było wnioskiem, a nie skargą, zatem Sąd wadliwie wezwał ją do przedłożenia odpisów skargi o wznowienie postępowania. Ponadto wskazał, że strona uzupełniła braki formalne przy piśmie z dnia 14 października 2010 r. przedkładając 6 odpisów wniosku z dnia 3 września 2010 r. A zakwestionowane postanowienie Sądu jest niezasadne, w odniesieniu do prawidłowego wezwania w sprawie o sygn. II SO/Rz 18/10. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest uzasadnione. Przepis art. 86 § 1 P.p.s.a. wskazuje, że jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zatem, z powyższego przepisu wynika, że warunkiem skutecznego złożenia wniosku w tym przedmiocie jest wykazanie braku winy strony w uchybieniu terminu. Powszechnie przyjmuje się, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, jeżeli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Jednakże wniosek taki może zostać złożony skutecznie, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (porównaj np. postanowienie NSA z 10.09.2010 r., sygn. akt II OZ 849/10 czy postanowienie NSA z dn. 2.10.2002 r., sygn. V SA 793/02, opubl. Mon. Praw. z 2002 r. Nr 23, poz. 1059 ). Przyjmuje się również, że winy strony nie można dopatrzeć się także wówczas, gdy nie dokonała ona czynności na skutek błędnego pouczenia sądu. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej został wezwany do uzupełnienia "braków formalnych skargi z dnia 3.09.2010 r. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie II SA/Rz 224/09 przez nadesłanie 6 egzemplarzy odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem (...)", w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało doręczone adresatowi w dniu 10 września 2010 r. (k. 8). W tym samy czasie, zostało pełnomocnikowi skarżącej doręczone wezwanie do uzupełniania braków formalnych wniosku z dnia 3.09.2010 r., w przedmiocie wznowienia postępowania sądowoadministarcyjnego w sprawie II SO/Rz 11/09, m. in. przez nadesłanie 1 egzemplarza wniosku poświadczonego za zgodność z oryginałem. Przy piśmie złożonym w dniu 16 września 2010 r. (prezentata) pełnomocnik skarżącej przedłożył sześć odpisów, ale skargi z dnia 17 lipca 2009 r. Dopiero po otrzymaniu postanowienia Sądu z dnia 7 października 2010 r. o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania, pełnomocnik skarżącej przy piśmie z dnia 13 października 2010 r. złożył wymagane odpisy przedmiotowej skargi z dnia 3 września 2010 r., a więc już po upływie terminu zakreślonego przez Sąd. Mając na uwadze powyższą sytuację faktyczną, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tej konkretnej sprawie nie można dopatrzeć się winy pełnomocnika skarżącej w błędnym wykonaniu wezwania. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że skarżąca wprawdzie działała przez pełnomocnika, jednakże jest nim osoba (ojciec skarżącej) nie będąca profesjonalnym pełnomocnikiem. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, co również przyznał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie i Przewodniczący Wydziału II w piśmie z dnia 15 października 2010 r. (k. 40), treść powyższych wezwań mogła i spowodowała wątpliwości co do ich treści. W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że pełnomocnik skarżącej wprawdzie przedłożył odpisy skargi, jednakże na skutek niezrozumienia treści wezwania Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II, nie były to te odpisy skargi, których uzupełnienia się domagano. Zamiast wymaganych odpisów skargi o wznowienie postępowania, przedłożono odpisy skargi inicjującej wznawiane postępowanie. Skoro tak, to nie można uznać, co uczynił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, że w takiej sytuacji strona powinna dążyć do usunięcia powstałych wątpliwości poprzez osobiste stawiennictwo w sądzie czy skorzystanie z telefonicznej informacji udzielanej przez pracowników Wydziału Informacji Sądowej, bo w przeciwnym razie poniesie negatywne skutki nieprecyzyjnego wezwania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, konsekwencją uznania przez Sąd I instancji, że wezwanie do uzupełniania braków skargi o wznowienie postępowania mogło budzić wątpliwości strony skarżącej, winno być przyjęcie, iż nie ponosi ona winy w jego wadliwym wykonaniu. Zwłaszcza, że – co należy jeszcze raz podkreślić – wezwanie to zostało w zakreślonym terminie wykonane, tyle że błędnie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 197 § 1 i 2 w zw. z art. 185 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.