I SA/Go 876/10
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-10-07
Skład orzekający: Stefan Kowalczyk, Dariusz Skupień, Joanna Wierchowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2006 r. została wydana z naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie bada się merytorycznie sprawy, a jedynie ocenia, czy decyzja obarczona jest wadami wymienionymi w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sądu, organ podatkowy zebrał dostępne dowody, a strona skarżąca nie wykazała aktywnego udziału w postępowaniu ani nie skorzystała z przysługujących jej praw procesowych, co uniemożliwia stwierdzenie rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Spółka C Sp. z o.o. złożyła deklarację na podatek od nieruchomości za 2006 r., którą organ podatkowy zakwestionował, uznając, że nie wykazała ona podatku od wartości budowli oraz nie uwzględniła powierzchni budynków gospodarczych i wiaty. Wójt Gminy określił spółce zobowiązanie podatkowe w kwocie 19 605,00 zł. Po odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając m.in. rażące naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) Protokolant Referent Anna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2010 r. sprawy ze skargi C Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2006 r. oddala skargę.
I SA/Go 876/10
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] lutego 2010r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2008r. nr [...] w przedmiocie określenia C sp. z o.o. wysokości zobowiązania podatkowego podatku od nieruchomości za 2006r. w kwocie 19. 605,00 zł.
Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym:
Spółka C na podstawie umowy dzierżawy z [...] września 2002r. była dzierżawcą nieruchomości położonej w [...] stanowiącej działkę o nr [...]. W dniu [...] lipca 2006r. złożyła deklarację na podatek od nieruchomości na rok 2006. w której zadeklarowała podatek w kwocie 4.232,40 zł od wykazanych:
- gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 320m2 ,
- gruntów pozostałych o powierzchni 2 900m2 ,
- budynków mieszkalnych o powierzchni 443,17m2,
- budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 204,70m2.
Zadeklarowany podatek spółka zapłaciła.
Organ podatkowy po otrzymaniu z Nadleśnictwa wyciągu z umowy dzierżawy porównał dane przedmiotów opodatkowania wykazane w załączniku nr 1 do umowy dzierżawy ze deklaracją i zakwestionował dane zawarte złożonej w deklaracji na podatek od nieruchomości bowiem spółka nie wykazała podatku od wartości budowli oraz nie uwzględniła powierzchni budynków gospodarczych i powierzchni wiaty.
W piśmie z [...] września 2008r. Nadleśnictwo wykazało wartość budowli znajdujących się na działce nr [...] tj. na dzierżawionej przez spółkę nieruchomości.
Postanowieniem z [...] października 2008r. nr [...] Wójt Gminy wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia skarżącej spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2006r. Z otrzymanego ze Starostwa Powiatowego wypisu z ewidencji gruntów i budynków dotyczącego działki [...] według stanu na 1 stycznia 2006r. wynikało, iż działka ta o powierzchni 1,0440 ha sklasyfikowana została jako B-RV.
Pismem z [...] listopada 2008r., a które skarżaca otrzymała 21 listopada 2008r. , Wójt Gminy zawiadomił podatnika o zamiarze przeprowadzenia w dniu [...] listopada 2008r. oględzin przedmiotowej nieruchomości. Do oględzin nie doszło ponieważ nie stawił się w miejscu oględzin przedstawiciel skarżącej spółki, posiadający umocowanie zarządu spółki do działania w jej imieniu.
W związku z tym organ podatkowy jako podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2006r. przyjął dane z ewidencji gruntów i załącznika nr 1 do umowy dzierżawy oraz dane przedłożone przez Nadleśnictwo.
Do wyliczenia podatku za 2006r. zastosowano stawki podatków wynikające z uchwały Nr XX/125/2004 Rady Gminy z dnia [...] grudnia 2004r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na rok 2005 na terenie gminy. Ponieważ podatnikiem była osoba prawna przy wyliczeniu podatku za 2006. zastosowano stawki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Decyzją z [...] grudnia 2008r. Wójt Gminy określił stronie wysokość skarżącej zobowiązania podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości za rok 2006 w kwocie 19 605,00 zł.
Od powyższej decyzji podatnik wniósł odwołanie podnosząc zarzuty:
1) rażącego naruszenia przepisów postępowania tj. art. 207 § 1 w zw. z art. 210 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.) poprzez niezawarcie w sentencji aktu określenia czy jest to decyzja administracyjna czy inny indywidualny akt, w przypadku uznania aktu za decyzję administracyjną, naruszenie art. 210 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej przez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji,
2) rażącego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1 i art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej przez:
- nie podjęcie przez organ podatkowy wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym;
- nie zebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego co skutkowało błędnym ustaleniem przedmiotu i podstawy opodatkowania a w konsekwencji wysokości podatku;
3) rażącego naruszenia przepisu postępowania tj. art. 210 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej przez niewskazanie w sentencji od jakiej nieruchomości podatku dotyczy,
4) rażącego naruszenia prawa materialnego tj. art. 3, ustawy z dnia 12 stycznia
1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2006r. nr 121, poz. 844 ze zm.) w zw. z art. 210 § 1 pkt. 4 przez nie wskazanie której z kategorii podatników opisanych w tym przepisie akt dotyczy;
5) rażącego naruszenia art. 1a ust 1 pkt. 3 w/w ustawy przez błędne zakwalifikowanie części przedmiotu opodatkowania jako związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej, oraz art. 4 ust. 7 tej ustawy przez dowolne przyjęcie wartości budowli, bez podjęcia nawet próby jej oszacowania zgodnego z przepisami ustawy;
6) rażącego naruszenia art. 4 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez zastosowanie oczywiście niewłaściwej podstawy opodatkowania do nieruchomości, którenie mogły być wykorzystywane na cele działalności gospodarczej i w konsekwencji wymierzenia podatku w rażąco wygórowanej wysokości.
W odwołaniu strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia w trybie art. 226 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, względnie zmianę zgodnie z treścią zawartych w odwołaniu wniosków. W przeciwnym wypadku strona wniosła o niezwłoczne przekazanie odwołania wraz ze złożonym alternatywnie wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu i wówczas o :
1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; względnie
2. zmianę zaskarżonego aktu i ustalenie decyzją administracyjną zobowiązania podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości za rok 2006 z uwzględnieniem wskazanych w odwołaniu zastrzeżeń;
3. przeprowadzenie dowodów wnioskowanych w odwołaniu w szczególności z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, załączonych do odwołania, a także z oględzin przedmiotowej nieruchomości przez przedstawicieli organu podatkowego przy udziale strony.
W uzasadnieniu odwołania strona podała, iż z uwagi na fakt, że podatnikiem jest osoba prawna przy wyliczeniu podatku za 2006r. błędnie zastosowano stawki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej nie biorąc pod uwagę, że nie wszystkie grunty budynki i budowle mogą być wykorzystywane na ten cel, co rażąco zawyżyło wysokość należnego podatku.
Skarżąca wskazała, że nie mogła wziąć czynnego udziału w postępowaniu, gdyż nie wiedziała o tym, że takie postępowanie się toczyło. Nie otrzymywała pism kierowanych przez organ w przedmiotowej sprawie, a kopię przedmiotowej decyzji dotyczącą podatku od nieruchomości osoba uprawniona do reprezentacji spółki – B.D. uzyskała w siedzibie Gminy dopiero w dniu [...] sierpnia 2009r.
Ponadto pracownik spółki A.Z. oświadczyła, że od czasu kiedy zaczęły napływać pisma w sprawie od Wójta Gminy zataiła przed spółką fakt ich przyjmowania, nie informowała o tym pracodawcy, a całą dokumentację w sprawie zabrała do domu. Pracownica sama też odbierała także telefony z Urzędu Gminy, który to fakt przemilczała.
W ocenie skarżącej spółki, wyliczenie podatku dokonane przez Wójta tylko na podstawie wyciągu z umowy dzierżawy i odpisu z ewidencji gruntów nie było prawidłowe. Organ do ustalenia powierzchni nie powinien wliczać poddasza o powierzchni 182,50m2, skoro już z pkt. 1 załącznika do umowy wynikało że leśniczówka to "budynek mieszkalny czterokondygnacyjny z poddaszem nieużytkowym".
Zdaniem podatnika, nie wszystkie budynki ze względów technicznych mogą być wykorzystywane na cele prowadzonej działalności gospodarczej z uwagi na ich stan techniczny. Strona wskazała, iż do efektywnego gospodarczego wykorzystania nie nadaje się i nie jest wykorzystywany budynek o pow. 368.00 m2, za który organ naliczył 5.704,00 zł.
Skarżąca podniosła również, iż nie została zawiadomiona o zakończeniu gromadzenia materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, przez co nie mogła się do niego odnieść przed wydaniem zaskarżonej decyzji.
W ocenie skarżącej organ I instancji dokonał także błędniej oceny wartości budowli znajdujących się na nieruchomości. Nie wymieniając jakie to obiekty i nie podając w jaki sposób oszacował ich wartość rażąco naruszył art. 4 ust. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zgodnie z którym jeżeli podatnik nie określił wartości budowli o których mowa w ust. 1 pkt 3 oraz w ust. 5, lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy powoła biegłego, który ustali tę wartość. Organ uchybił temu obowiązkowi. Ponadto organ I instancji wydał decyzję bez podstawy prawnej, gdyż w treści aktu powołano uchwałę dotyczącą podatków za 2005r., a tym samym błędnie ustalił kwotę zobowiązania podatkowego za 2006r. Pozwala to, zdaniem strony, przyjąć, że akt administracyjny jest nieważny, albowiem rażąco i w sposób oczywisty narusza prawo materialne i przepisy postępowania i prowadzi do pokrzywdzenia strony przez nałożenie na nią zobowiązania podatkowego w daleko zawyżonej wysokości.
Postanowieniem z [...] października 2009r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło dowód z akt sprawy ([...]) na okoliczność, iż decyzja Wójta Gminy z [...] grudnia 2008r. odebrana została 5 stycznia 2009r. przez pracownicę skarżącej spółki – A.Z., a następnie postanowieniem z [...] listopada 2009r., stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
Decyzją z dnia [...] lutego 2010r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2008r., nr [...] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości, którą organ określił stronie wysokość zobowiązania podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości za rok 2006 w kwocie 19.605,00 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał na zasadę trwałości decyzji podatkowych wyrażoną w art. 128 Ordynacji podatkowej w związku z czym uchylenie lub zmiana decyzji, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania mogą nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej oraz w ustawach podatkowych.
Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia przepisów postępowania
tj. art. 207 § 1 w zw. z art. 210 § 1 pkt 7, art. 210 § 1 pkt 4, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1 i art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej oraz rażącego naruszenia prawa materialnego, tj. art. 1a ust 1 pkt 3, art. 3 w zw. z art. 210 § 1 pkt 4,
art. 4 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych organ stwierdził, iż w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji z tego powodu.
Zdaniem organu odwoławczego również brak w sentencji decyzji określenia charakteru aktu administracyjnego nie ma znaczenia, jeżeli jest to akt rozstrzygający merytorycznie indywidualną sprawę należącą do właściwości organu administracji państwowej. Pismo zawierające rozstrzygnięcie w sprawie załatwianej w drodze decyzji jest decyzją, mimo nie nazwania go decyzją, jeśli zawiera minimum elementów określonych w art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej niezbędnych dla zakwalifikowania go jako decyzji. O istocie aktu prawnego przesądza bowiem jego treść, a nie forma.
Również podniesiony przez stronę zarzut naruszenia art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej przez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej nie został, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, rozwinięty przez stronę.
Także zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania tj. art. 121§ 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1 i art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez nie podjęcie przez organ wszystkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego organ podatkowy uznał z niezasadny ponieważ podatnik był poinformowany o wszczęciu postępowania, terminie przeprowadzenia oględzin, o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym prawie wypowiedzenia się co do treści zgromadzonego materiału doowdowego. Podatnik nie skorzystał z przysługujących mu uprawnień.
Za niezasługujący na uwzględnienie uznał również zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej przez niewskazanie w sentencji decyzji organu podatkowego jakiej nieruchomości podatek dotyczy, gdyż jak podkreślił organ działający w trybie nadzwyczajnym, z uzasadnienia decyzji jednoznacznie wynika o jaką nieruchomość chodzi.
Zarzut rażącego naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 210 § 1 pkt 4 przez niewskazanie, której z kategorii podatników opisanych w tym przepisie akt dotyczy nie został rozwinięty w treści skargi. Nie mniej organ podatkowy stwierdził, iż z treści decyzji wprost wynika, iż skarżąca spółka była dzierżawcą przedmiotowej nieruchomości, co pozwalało przyjąć na gruncie definicji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zastosowanie niższej stawki byłoby możliwe jedynie wtedy, gdyby dany budynek nie był wykorzystywany do działalności gospodarczej ze względów technicznych. Tymczasem ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera definicji pojęcia "względów technicznych", które miałyby stać na przeszkodzie wykorzystywaniu określonej nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej, a w konsekwencji do zastosowania dotyczących jej niższych stawek podatkowych.
Organ podatkowy podkreślił, iż kwestia ewentualnej oceny czy względy techniczne uniemożliwiają prowadzenie działalności gospodarczej była wyjaśniania przez stronę. Organ podejmował próby przeprowadzenia oględzin, jednak z uwagi na bierną postawę strony, nie zdołał ich przeprowadzić. Na podstawie posiadanych danych uznał zatem, iż nie zachodzą przesłanki uzasadniające zwolnienie danej nieruchomości z wyższej stawki podatku. Ponadto wskazał, że stawiany zarzut nie mieści się w zakresie pojęcia "rażące naruszenie prawa". Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Aby zatem można było uznać, że grunty są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, to muszą one służyć bezpośrednio prowadzeniu takiej działalności przez podatnika lub innego przedsiębiorcę. Podkreślił także, iż zarzut ten ma charakter interpretacyjny, co de facto wyłącza go z zakresu przesłanek uzasadniających uznanie naruszenia prawa jako rażące. O słuszności ustalenia przez organ podatkowy, iż grunty, budynki i budowle znajdują się w posiadaniu skarżącej spółki i wykorzystywane są przez nią do prowadzenia działalności gospodarczej świadczy zdaniem organu okoliczność, że strona sama napisała o tym w odwołaniu. Sezonowość prowadzenia działalności gospodarczej, na co wskazywała w odwołaniu strona, nie ma wpływu na wysokość stosowania stawki podatku. Organ administracyjny pokreślił również, iż stwierdzenie nieważności decyzji stanowi nadzwyczajny tryb wzruszania decyzji ostatecznych w związku z czym w postępowaniu tym nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty ponieważ postępowanie to nie może zastępować postępowania odwoławczego lub go powtarzać. Tymczasem, w ocenie organu I instancji, strona stara się wykorzystać tryb nadzwyczajny w celu podważenia decyzji, od której nie zdążyła w terminie wnieść odwołania.
Od decyzji skarżąca organu I instancji spółka wniosła odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
- naruszenie art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej przez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy w sytuacji, gdy w o cenie odwołującej, zarzuty przez nią podniesione we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji świadczą o tym, że ostateczna decyzja organu I instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa, zwłaszcza w związku z informacjami jakie z urzędu posiada Samorządowe Kolegium Odwoławcze odnośnie "rażąco nieprawidłowego postępowania organu podatkowego I instancji w zakresie ustalania wysokości przedmiotu opodatkowania,
- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1 , art. 187 § 1 i art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej przez nie uznanie, że nie podjęcie przez organ podatkowy wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przez Wójta Gminy, w szczególności nie przeprowadzenie wnioskowanych dowodów (w tym oględzin przedmiotowej nieruchomości), nie było wystarczającą przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji, a w konsekwencji uznanie, że wydana przez organ I instancji decyzja nie jest dotknięta wadą powodującą jej nieważność; względnie nie stwierdzenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieważności decyzji pomimo posiadania z urzędu wiedzy na temat dwukrotnego uchylenia w całości decyzji organu I instancji określającej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. i przekazania jej do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, opartej na identycznych przesłankach co decyzja określająca wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości 2006 r., wskazując m.in., że organ I instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego w koniecznym zakresie oraz dopuścił się istotnych naruszeń przepisów proceduralnych.
Zdaniem wnoszącej odwołanie, te same przesłanki stanowiące podstawę uchylenia decyzji organu I instancji, skutkować winny stwierdzeniem nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2008 r. Skarżąca wskazała również, że organ nie jest związany granicami "odwołania" i rozstrzygając sprawę powinien był wziąć pod uwagę w/w okoliczności znane mu z urzędu. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi podatkowemu do ponownego rozpoznania.
Odnosząc się do powyższych zarzutów Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywołując treść art. 248 § 1 Ordynacji podatkowej podkreśliło, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji podatkowej jest postępowaniem odrębnym od postępowania wymiarowego i nie orzeka w nim co do istoty sprawy, lecz rozpatruje kwestie czysto prawne. Przedmiotem tego postępowania jest ustalenie istnienia bądź też nieistnienia w sprawie przesłanek nieważności decyzji wskazanych enumeratywnie w cyt. wyżej art. 247 § 1 pkt.1-8 ustawy. Strona domagała się stwierdzenia nieważności na podstawie art. 247 § 1 w pkt. 3 Ordynacji podatkowej tj. rażącego naruszenia prawa.
Zdaniem organu odwoławczego sytuacja taka ma miejsce wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią obowiązującej regulacji prawnej, przy czym nie chodzi o błędy wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Rozstrzygający jest przy tym dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa stan prawny obowiązujący w dniu dokonywania jej weryfikacji.
Dalej organ podatkowy zaznaczył, iż naruszenie prawa ma charakter rażący w przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Innymi słowy, rażące naruszenie prawa występuje w sytuacji, gdy orzeczenie wydane przez organ w sposób ewidentny odbiega od obowiązującej normy prawnej, przy czym wykładnia tej normy nie budzi wątpliwości (por. wyrok NSA z 13 lipca 2001 r., sygn. akt: III SA 1110/00 niepubl.). Nie można jednak w jego ocenie mówić o rażącym naruszeniu prawa, gdy na gruncie danego przepisu możliwy jest np. wybór różnych jego interpretacji.
Ponadto, postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie może przerodzić się w postępowanie o charakterze merytorycznym, w którym bada się na nowo wszystkie okoliczności sprawy (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 26 marca 2009 r., sygn. akt: I SA/Go 120/09).
Przytaczając okoliczności niniejszej sprawy, organ wskazał również, że strona wnosząc odwołanie od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] grudnia 2008 r. jednocześnie zawarła w nim alternatywny wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji w przypadku, gdyby decyzja miała przymiot ostatecznej, wskazując te same zarzuty które zostały podniesione w odwołaniu, jako podstawę stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji.
W ocenie organu odwoławczego strona nie sprecyzowała i nie wskazała rażącego naruszenia konkretnego przepisu przez organ wydający decyzję ostateczną, zarzucając mu naruszenie różnych przepisów proceduralnych tj. art. 207 § 1 w z w. z art. 210 § 1 pkt 7, art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej m.in. przez zaniechanie ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, w tym nie przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości oraz rażące naruszenie przepisów prawa materialnego
tj. art. 1a ust 1 pkt. 3, art. 3 w zw. z art. 210 § 1 pkt. 4, art. 4 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Zdaniem organu podatkowego brak w sentencji decyzji określenia jaki to jest akt administracyjny nie jest rażącym naruszeniem prawa gdyż brak nazwy nie ma znaczenia dla charakteru prawnego danego aktu jako decyzji, jeżeli jest to akt rozstrzygający merytorycznie indywidualną sprawę należącą do właściwości organu administracji państwowej, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie. O istocie aktu prawnego a przesądza jego treść, a nie forma.
Za chybiony uznał organ zarzut naruszenia art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej przez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej, bowiem zarzut ten nie został rozwinięty przez stronę.
Zdaniem organu odwoławczego zarzut rażącego naruszenia art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej przez wydanie decyzji bez podstawy prawnej tj. przez wymierzenie podatku za rok 2006 w oparciu o uchwałę Nr XX/125/2004 Rady Gminy z dnia [...] grudnia 2004r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na rok 2005 na terenie gminy jest niezasadny gdyż Rada Gminy nie podjęła uchwały w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2006r., a zatem stosownie do treści art. 20a ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, stosuje się stawki obowiązujące w roku poprzedzającym rok podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2. Organ podatkowy prawidłowo więc zastosował stawki z 2005r. wydając decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2006r., przywołując w podstawie prawnej decyzji w/w uchwałę.
Ustosunkowując się z kolei do rażącego naruszenia przepisów postępowania tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1 i art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej organ podtrzymał stanowisko zawarte w decyzji z dnia [...] lutego 2010 r.
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zasługiwał także na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej przez niewskazanie w sentencji decyzji której nieruchomości podatek dotyczy podatek, gdyż z uzasadnienia decyzji jednoznacznie wprost wynika, iż C sp. z o.o. jest dzierżawcą przedmiotowej nieruchomości.
Organ wskazał, iż z definicji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika, że za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej należy uznać grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust.1 pkt. 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Tym samym, fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zastosowanie niższej stawki jest możliwe jedynie wtedy, gdyby dany budynek nie był wykorzystywany do działalności gospodarczej ze względów technicznych. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera definicji pojęcia "względów technicznych", które miałyby stać na przeszkodzie wykorzystywaniu określonej nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej, co skutkowałoby zastosowaniem niższych stawek podatkowych. W tej sytuacji ocena przesłanki "względów technicznych" należy do organu podatkowego. Organ gminny podejmował próby przeprowadzenia oględzin przedmiotowej nieruchomości, jednak ze względu na bierną postawę strony do nich nie doszło. W tych okolicznościach, na podstawie posiadanych danych uznał, iż nie zachodzą przesłanki uzasadniające zwolnienie danej nieruchomości z wyższej stawki podatku. Nadto, stwierdził, iż stawiany zarzut nie mieści się w zakresie pojęcia "rażące naruszenie prawa".
Przywołując treść art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych podkreślono, iż opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, na których w rzeczywistości wykonywane są czynności składające się na prowadzenie tej działalności. Aby zatem można było uznać, że grunty są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, to muszą one służyć bezpośrednio prowadzeniu takiej działalności przez podatnika lub innego przedsiębiorcę. Organ odwoławczy podkreślił, że zarzut ten ma charakter interpretacyjny, co wyłącza go z zakresu przesłanek uzasadniających uznanie naruszenia prawa jako rażące.
Dokonane przez Wójta Gminy ustalenia, że grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu skarżącej są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, organ odwoławczy uznał za słuszne, a podnoszona przez stronę sezonowość prowadzenia działalności gospodarczej, za nie mającą wpływu na wysokość stosowanej stawki podatku.
Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolski wnosząc o:
- uchylenie decyzji obu instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi podatkowemu,
- dopuszczenie dowodu z akt sprawy [...] na okoliczności objęte uzasadnieniem skargi oraz z dokumentów zgromadzonych w aktach postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławczego potwierdzających fakt, że decyzja której stwierdzenia nieważności domaga się strona jest dotknięta nieważnością,
- dopuszczenie dowodu z akt sprawy [...]na okoliczności objęte uzasadnieniem skargi,
- dopuszczenie dowodów z dokumentów z: protokołu oględzin nieruchomości z [...] lipca 2010r., opinii biegłego sporządzonej na okoliczność powierzchni nieruchomości i budynków oraz możliwości wykorzystania nieruchomości na cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej - w tym celu zwrócenie się do Wójta gminy jako strony wyłącznie dysponującej dokumentami o ich przedłożenie, oraz kopii decyzji podatkowej za 2009r. na okoliczność przyjętych przez organ podatkowy do opodatkowania nieruchomości - z których już w zmienionej decyzji znaczącą cześć uznano za nieruchomości które nie mogą służyć do wykonywania działalności gospodarczej (tj. okoliczności jak wyżej),
- dopuszczenie dowodu z akt sprawy znak [...] postępowania podatkowego Wójta Gminy oraz umowy dzierżawy przedmiotowej nieruchomości wraz z aneksem i załącznikami, na okoliczność objęcia podatkiem nieruchomości, które w 2006r. w ogóle nie były przedmiotem umowy dzierżawy zawartej przez strony.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1) rażące naruszenie przepisu art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej przez nieuznanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, mimo wyraźnych ku temu przesłanek po ponownym rozpoznaniu sprawy, że decyzja podatkowa wydana przez organ I instancji w postępowaniu wymiarowym, nie jest nieważna, mimo podniesionych we wniosku o stwierdzenie nieważności zarzutów, które świadczą o tym, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, oraz posiadanych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze z urzędu informacji na temat rażąco nieprawidłowego postępowania organu podatkowego I instancji w zakresie ustalenia wysokości przedmiotu opodatkowania;
2) rażące naruszenie przepisów art. 1 a ust.1 pkt 3, art. 3, art. 6 ust. 9 ustawy
o podatkach i opłatach lokalnych przez uznanie, że decyzja podatkowa oparta na niewłaściwej podstawie faktycznej (przyjęcie błędnej podstawy opodatkowania - w tym nieruchomości nie będących w 2006 r. w ogóle przedmiotem dzierżawy) może być uznana za ważną;
1) 3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 187 § 1 i art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej przez nie uznanie, że nie podjęcie przez Wójta Gminy wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności nie przeprowadzenie wnioskowanych dowodów (w tym z oględzin przedmiotowej nieruchomości), nie było wystarczającą przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji, a w konsekwencji uznanie, że wydana przez organ I instancji decyzja nie jest dotknięta nieważnością; względnie nie stwierdzenie nieważności decyzji mimo posiadania z urzędu informacji co do dwukrotnego uchylenia decyzji organu podatkowego I instancji za 2009r. opartej na identycznych przesłankach jak decyzja za 2006r. z powodu rażąco błędnego ustalenia podstawy opodatkowania i nie przeprowadzenia postępowania dowodowego w koniecznym zakresie oraz istotnych naruszeń przepisów postępowania, identycznych dla postępowania w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu skarżąca zarzuciła, że organ określając zobowiązanie w podatku od nieruchomości, nie badał które z budowli mogły, a które ze względu na ich stan w żaden sposób nie mogły być wykorzystywane na cele działalności gospodarczej, a za podstawę opodatkowania w 2006r. przyjął także budynki nie objęte umową dzierżawy z [...].09.2002r. - obowiązującą bez zmian w 2006r., lecz także te objęte aneksem z [...] maja 2007r.
Ponadto, zdaniem skarżącej, przyjęcie rażąco nieprawidłowej wysokości podstawy opodatkowania oraz określonego podatku kwalifikuje decyzję Wójta Gminy jako rażąco naruszającą prawo materialne, a tym samym nieważną.
Skarżąca spółka stwierdziła, iż organ odwoławczy miał tego pełną świadomość gdyż dwukrotnie uchylał decyzje organu I instancji wydaną w odniesieniu do strony, ustalające wysokość podatku za 2009r. z uwagi na nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego. Zdaniem skarżącej, wbrew stanowisku Samorządowego Kolegium Odwoławczego, postępowanie w zakresie oględzin nieruchomości zostało ostatecznie przeprowadzone, a zaskarżoną decyzję określającą zobowiązanie podatkowe na 2009r. uchylono. W jej ocenie, te same okoliczności wynikające z oględzin mają zastosowanie zarówno do ustalenia podatku za rok 2009 jak i 2006.
Wydanie błędnej decyzji było, zdaniem skarżącej spółki, konsekwencją nieprzeprowadzenia koniecznego postępowania dowodowego przez organ podatkowy. Z uzasadnienia decyzji podatkowych w podatku od nieruchomości za 2009r. wynika bowiem, że w obu przypadkach organ podatkowy I instancji oparł się na tym samym materiale dowodowym i w tym samym zakresie nie przeprowadził koniecznego postępowania.
Nieaktualnie jest w ocenie skarżącej stwierdzenie organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że: "W żadnym z tych trzech przypadków (dotyczących tej samej nieruchomości ale różnych postępowań podatkowych) organ podatkowy nie mógł przeprowadzić oględzin przedmiotowej nieruchomości",, gdyż w przypadku decyzji z 2009r. organ podatkowy I instancji przeprowadził oględziny nieruchomości dwukrotnie.
Co więcej, działanie skarżącej spółki zmierzające do wniesienia odwołania jedynie od decyzji z 2009r. okazały się skuteczne, albowiem tylko ta decyzja została członkom zarządu spółki doręczona w taki sposób, że możliwe było dochowanie terminów ustawowych do wniesienia odwołania.
Niesłusznie w ocenie strony skarżącej organ za podstawę opodatkowania w 2006r. przyjął także budynki które w ogóle nie były wówczas w jej władaniu tzn. budynki gospodarcze w ogóle nie objęte umową dzierżawy z [...] września 2002r. - obowiązującej bez zmian w 2006r. Obiekty te objęte zostały dopiero aneksem
z [...] maja 2007r. Utrzymanie w mocy decyzji podatkowej za 2006 r. mimo jednoznacznego ustalenia podstawy opodatkowania w postępowaniu w sprawie decyzji za 2009 r. jest rażąco sprzeczne z prawem materialnym albowiem prowadziłoby do tolerowania sytuacji, gdy za ważną uchodzi decyzja dotycząca tego samego przedmiotu opodatkowania, lecz określająca podatek w rażąco wygórowanej kwocie, w sytuacji gdy wiadomo w związku z przeprowadzeniem dowodu z oględzin, że wymiar podatku był nieprawidłowy.
Ponadto skarżąca podniosła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylając decyzje podatkowe dotyczące przedmiotowej nieruchomości za 2009r. ustaliło, że organ I instancji nie przeprowadził należytego postępowania dowodowego ani w celu ustalenia wartości budowli ani w celu ustalenia czy i w jakim zakresie oraz w jakim czasie służyły one lub mogły służyć do prowadzenia działalności gospodarczej. Te same zatem przesłanki, przemawiają za uchyleniem decyzji w przedmiotowej sprawie.
Poza tym, skoro organ odwoławczy, wskazując na rażące uchybienia uchylił decyzje podatkowe za 2009r., których błędy co do postępowania dowodowego są te same jak w decyzji za 2006r., to taka sama konsekwencja powinna dotyczyć pozostałych decyzji wydanych za wcześniejsze lata opartych na błędach w prowadzeniu postępowania administracyjnego w zakresie postępowania dowodowego.
Podniesione naruszenia były według strony skarżącej tak poważne, że uzasadniają stwierdzenie, że dotknięty nimi akt administracyjny jest nieważny, albowiem rażąco i w sposób oczywisty narusza zarówno prawo materialne jak i przepisy postępowania i prowadzi do pokrzywdzenia strony przez nałożenie na nią zobowiązania podatkowego w daleko zawyżonej wysokości.
Skarżąca spółka wskazała także, iż organ podatkowy powinien wziąć pod uwagę znane mu z urzędu naruszenia prawa które przemawiały za stwierdzeniem nieważności wydanej decyzji. Skoro zatem organ odwoławczy wiedział z urzędu i pozytywnie ustalił, że organ rażąco naruszył prawo, gdy wbrew obowiązkowi nie ustalił należycie podstawy opodatkowania za 2009 r., to powinien nie tylko na umotywowany wniosek, ale z urzędu stwierdzić nieważność pozostałych decyzji. Nieprawidłowe bowiem ustalenie podstawy opodatkowania jest rażącym naruszeniem prawa, wbrew konkretnym przepisom prawa materialnego i procesowego.
Przywołując treść decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego określających wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2009 r. skarżąca spółka wskazała, iż wynika z nich, iż Wójt Gminy nie przeprowadził w przedmiotowych postępowaniach prawidłowego postępowania dowodowego, co skutkowało nieprawidłowym rozstrzygnięcie organu I instancji.
Nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego narusza ponadto prawo w sposób rażący, gdyż w toku postępowania organy administracji podatkowej powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a stosownie do art. 121 §1, art. 122, art. 123 § 1 , art. 187 § 1 i art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej są zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Niewyjaśnienie w rozpoznawanej sprawie wszystkich okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, stanowi, zdaniem skarżącej, takie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i obliguje organ administracyjny wyższego stopnia do uchylenia decyzji, tym bardziej, iż w przedmiotowej sprawie istniały te same przesłanki, na które uwagę zwróciło Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylając dwukrotnie decyzje za 2009 r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie przytaczając tę samą argumentację, którą zawarło w zaskarżonej decyzji, a która omówiona została wyżej.
Na rozprawie w dniu 7 października 2010r. Sąd odmówił przeprowadzenia dowodów wskazanych w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zaskarżona do Sądu decyzja została wydana w trybie nadzwyczajnym, tj. w trybie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Z uwagi na sformułowaną w art. 128 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( j.t. Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) Ordynacji zasadę trwałości decyzji ostatecznych, tj. takich, od których nie przysługuje odwołanie w postępowaniu podatkowym, wzruszenie decyzji w tym trybie może nastąpić jedynie z powodu wystąpienia wad enumeratywnie wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej ( j.t. Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.). To zaś powoduje, że zakres postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji jest węższy niż postępowania podatkowego zwykłego i nie może sprowadzać się do ponownego rozpoznania sprawy podatkowej. Organy podatkowe, a następnie Sąd, obowiązane są zbadać, czy decyzja podatkowa dotknięta jest wadą z art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Wyjaśnić przy tym trzeba, iż wada powodująca nieważność decyzji może powstać w wyniku ciężkiego naruszenia prawnie uregulowanego porządku lub treści czynności prowadzonych w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji. Naruszenie prawa będzie miało cechę "rażącego" wtedy, gdy czynności postępowania organu podatkowego lub istota załatwienia sprawy są w swej treści zaprzeczeniem treści obowiązującej regulacji prawnej, gdy działanie organu w toku postępowania lub rozstrzygnięcie sprawy w decyzji w ogóle nie odpowiada nakazom wynikającym z prawa obowiązującego lub też łamie zakazy w nim ustanowione (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2006 r., sygn. akt I FSK 439/05, ONSA 2007, Nr 1, poz. 13). Należy zgodzić się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż wobec nieostrości pojęcia "rażące naruszenie prawa" zawartego w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, o naruszeniu takim możemy mówić wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią normy prawnej, a więc przekroczenie prawa występuje w sposób jasny i niedwuznaczny. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Zaznaczyć trzeba, że podstawy stwierdzenia nieważności decyzji można upatrywać w rażącym naruszeniu zarówno prawa materialnego, przepisów o charakterze ustrojowym lub kompetencyjnym, jak również przepisów procesowych. Naruszenie prawa procesowego jest "rażące" wówczas, gdy czynności procesowe organu podatkowego lub istota załatwienia sprawy są w swej treści zaprzeczeniem obowiązującej regulacji prawnej. Powyższe oznacza wadliwe zastosowanie zarówno zasad ogólnych postępowania ze szkodą dla praw stron jak i sprzeczność treści rozstrzygnięcia sprawy z treścią przepisów prawnych. W konsekwencji, stwierdzenie występowania przesłanki nieważności decyzji odnosi się do takiego działania organu (w toku postępowania lub rozstrzygnięcia sprawy w decyzji), gdy nie odpowiada ono w ogóle nakazom wynikającym z prawa obowiązującego lub też łamie zakazy w nim ustanowione
Oceniona z tego punktu widzenia wymiarowa decyzja Wójta Gminy z [...] grudnia 2008r. w odniesieniu do podatku od nieruchomości za 2006r. nie wykazuje naruszenia prawa o kwalifikowanym charakterze przy jej wydawaniu i w związku z tym na akceptację zasługuje, w ocenie Sądu, rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpatrywanej sprawie, które nie stwierdziło rażącego naruszenia prawa przy jej wydawaniu i w rezultacie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy. Badając postępowanie Wójta Gminy Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż skarżący nie brał czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, nie przedkładał żadnych dowodów, nie umożliwił oględzin nieruchomości, mimo powiadomienia go o terminie w tym celu wyznaczonym. Z drugiej zaś strony organ podatkowy, działając z urzędu, zebrał wszelkie możliwe, na moment rozstrzygania sprawy dowody, w tym dane z ewidencji gruntów Starostwa Powiatowego, załączniki do umowy dzierżawy oraz wykaz wartości budynków (budowli) znajdujących się na nieruchomości, które uzyskał od Nadleśnictwa tj. od wydzierżawiającego nieruchomość. Wszystkie te dowody skarżący mógł sam ocenić biorąc czynny udział w postępowaniu wymiarowym, w szczególności po uprzednim zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, mógł odnieść się do tego materiału, składać dokumenty oraz wnioski dowodowe. To skarżący miał bowiem dokładną wiedzę na temat nieruchomości, której postępowanie dotyczyło, zaś organ podatkowy wiedzę pośrednią, wynikającą ze zgromadzonych dowodów. Zważyć przy tym należy, iż organ podatkowy nie może zmusić podatnika do współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych sprawy, skoro on sam nie widzi swojego interesu w takiej współpracy. Skarżący, jak zauważyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie skorzystał z przyznanej mu przez Ordynację podatkową (art. 200 Op.) gwarancji procesowej mimo prawidłowego zawiadomienia go o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i prawie wypowiedzenia się co do niego. Dalej, skarżący mógł wnieść w terminie odwołanie od decyzji, o czym został w decyzji Wójta Gminy prawidłowo pouczony. Zasadnie więc Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało w zaskarżonej decyzji, iż spółka stara się wykorzystać nadzwyczajny tryb postępowania do podważenia decyzji, od której nie wniosła odwołania, by postępowanie nadzwyczajne przekształcić w postępowanie merytoryczne poświęcone ponownemu badaniu wszystkich okoliczności sprawy. Prawidłowo również Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż oceny decyzji wymiarowej pod kątem rażącego naruszenia prawa należało dokonać według materiału zgromadzonego przez organ podatkowy w dniu jej wydania, a nie w oparciu o ustalenia poczynione w postępowaniach dotyczących innych lat podatkowych, ustalonych w odrębnych, późniejszych postępowaniach. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ nie orzeka przez pryzmat innych prowadzonych później postępowań, lecz wyłącznie w oparciu o ustalenia dokonane na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu wymiarowym. W tym też zakresie ocenia prawidłowość gromadzenia tych dowodów i przestrzegania reguł rządzących postępowaniem wynikających z przepisów Ordynacji podatkowej. Podkreślić należy, iż inaczej przebiegało postępowanie w pozostałych sprawach, w których podatnik był aktywny jako strona i przedkładał dowody, które rzutowały na ustalenie odmiennego stanu faktycznego.
We wskazanym wyżej zakresie tj. w odniesieniu do obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 Op.) oraz obowiązku podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 122 Op.) jak i zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu (art. 123) Wójt Gminy podołał, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nałożonym na niego obowiązkom wynikającym z Ordynacji podatkowej. Kolegium Odwoławcze trafnie oceniło, iż nie miało miejsca rażące naruszenie przepisów postępowania tj. naruszenie takiej wagi, by konieczne było złamanie zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej poprzez jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Można bowiem podstawy stwierdzenia nieważności decyzji upatrywać w rażącym naruszeniu przepisów procesowych tj. takim, gdy czynności procesowe organu podatkowego lub istota załatwienia sprawy byłyby w swej treści zaprzeczeniem obowiązującej regulacji prawnej. Takiej jednak sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w rozpatrywanej sprawie nie stwierdziło.
Powyższe przesądza także o nietrafności zarzutów naruszenia art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej oraz przepisów z art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 3, art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych, które skarżąca spółka wywodziła z rażącego naruszenia przepisów postępowania co w efekcie doprowadziło jej zdaniem do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji do wadliwego wymiaru zobowiązania w podatku od nieruchomości. Dotyczy to w szczególności zarzutu objęcia decyzją przedmiotu opodatkowania nie mogącego być, zdaniem skarżącej, wykorzystanym do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Jak zasadnie zauważyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustalenia w tym zakresie poczynione zostały na podstawie dokonanych przez organ gminny ustaleń, w tym na podstawie deklaracji skarżącej spółki. W toku postępowania spółka takich zastrzeżeń nie podnosiła. Również we wniesionym przez siebie odwołaniu przyznała, że nieruchomość wykorzystywana była do prowadzenia działalności gospodarczej. Podkreślić jednak należy przede wszystkim okoliczność, że sam fakt, że grunty, budynki i budowle znajdują się w posiadaniu osoby prawnej oznacza, że są wykorzystywane do działalności gospodarczej, chyba, że wyłączeniu podlegają, ze względów technicznych, czego jak wskazano wyżej skarżąca nie wykazywała w postępowaniu pierwotnym. Dodać przy tym należy, że ponieważ postępowanie nadzwyczajne nie rozpoznaje sprawy merytorycznie stąd też Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie stosowało wskazanych przez skarżącą w skardze przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a jedynie badało, czy w postępowaniu zwykłym prawidłowo zastosowane zostały przepisy tej ustawy. Z akt sprawy wynika, że organ podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy z punktu widzenia możliwego zastosowania art. 247 § 1, w szczególności punktu 3 Ordynacji podatkowej wobec decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym i stanowisko swoje szczegółowo uzasadniło.
Niezasadny okazał się również zarzut nieprzeprowadzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnioskowanego przez skarżącą spółkę postępowania dowodowego. Jak już wyżej wskazano, wyznaczony zakres rozstrzygania w sprawie o stwierdzenie nieważności wpływa też na działanie organu odwoławczego, który nie może w orzeczeniach wydawanych w trybie nadzwyczajnym rozstrzygać kwestii merytorycznych uprzednio rozstrzygniętych decyzją ostateczną, czego domagała się strona składając, po terminie, odwołanie w którym formułowała wniosek o przeprowadzenie postępowania dowodowego oraz alternatywnie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy. Trafnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze podparło się w tej kwestii argumentacją orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 listopada 2005r. sygn. akt FSK 268/05, zgodnie z którą "postępowanie nadzorcze, w szczególności dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, nie służy załatwieniu sprawy podatkowej. Jego podstawowym celem nie jest orzekanie o obowiązkach i prawach strony, wynikających z podatkowego prawa materialnego, lecz zbadanie orzeczenia wydanego w postępowaniu zwykłym pod kątem zaistnienia przesłanek, wymienionych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Można więc powiedzieć, że przedmiotem decyzji wydanej w postępowaniu nadzorczym jest inna decyzja, a nie rozstrzygnięcie sprawy podatkowej".
Trafnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze oceniło jako nie mający rangi rażącego naruszenia prawa brak w nagłówku orzeczenia organu wymiarowego określenia "decyzja". Bowiem nie tytuł lecz treść aktu administracyjnego przesądza o jego charakterze. Decyzja Wójta Gminy zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne decyzji wymienione w art. 210 Ordynacji podatkowej, które pozwalają na identyfikację elementów stosunku prawnego konkretyzującego prawa i obowiązki skarżącej. Wbrew twierdzeniu podatniczki z decyzji tej również wynika jakiej nieruchomości dotyczył podatek a podatniczka nie wskazywała, iż jest w posiadaniu innych nieruchomości na terenie Gminy.
Ponieważ o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym wbrew którym obarczono stronę obowiązkiem, a takich uchybień zaskarżonej decyzji w toku kontroli sądowoadministracyjnej jej zgodności z prawem nie stwierdzono, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) oddalił skargę jako niezasadną .
/-/ D. Skupień /-/ S. Kowalczyk /-/ J. Wierchowicz
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło