II SAB/Rz 23/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik SO (del.) Ewa Partyka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 7 października 2010 r. sprawy ze skargi M. Ż. i grupy mieszkańców sołectwa Ż. na bezczynność Rady Miejskiej [...] w przedmiocie uchwały w sprawie ważności wyborów sołtysa -skargę oddala- II SAB/Rz 23/10 UZASADNIENIE M. Ż. pismem z dnia [...] marca 2010 r., imieniem własnym i grupy mieszkańców sołectwa Ż. wezwał Radę Miasta i Gminy [...] do usunięcia naruszenia prawa, domagając się podjęcia przez Radę uchwały o uznaniu wyborów sołtysa wsi Ż. z dnia [...] czerwca 2007 r. za nieważne oraz o uznaniu za ważne wyborów przeprowadzonych [...] marca 2007 r. Uzasadniając to wezwanie wskazał, że uchwałą z dnia [...] kwietnia 2007 r. Rada Miasta i Gminy [...] stwierdziła nieważność wyborów przeprowadzonych [...].03.2007 r., w wyniku których na sołtysa wsi Ż. wybrany został M. Ż. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 412/07 stwierdzona została nieważność tej uchwały, a skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona (wyrok NSA z dnia 25 września 2008 r. II OSK 945/08). Rada Miasta i Gminy [...] podejmując tę uchwałę złamała szereg przepisów prawa, w tym art. 7 Konstytucji RP, art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591, ze zm.) oraz § 2 i § 26 ust. 1 i 19 Statutu Sołectwa Ż. i łamie je nadal, nie wykonując wyroku NSA w zakresie uchylenia bezprawnej uchwały o ważności wyborów przeprowadzonych na nowo w dniu [...].06.2007 r. i w zakresie podjęcia uchwały o ważności wyborów przeprowadzonych w dniu [...].03.2007 r. Przewodniczący Rady Miejskiej w [...], pismem z dnia [...] marca 2010 r., poinformował M. Ż., iż jego wezwanie do usunięcia naruszenia prawa było przedstawione na sesji Rady w dniu [...].03.2010 r. W piśmie tym powołano się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt II SAB/Rz 9/09, którym Sąd oddalił skargę M. Ż. na bezczynność organu w zakresie podjęcia uchwały stwierdzającej ważność wyboru jego osoby na stanowisko sołtysa w dniu [...].03.2007 r., mającej stanowić "wykonanie" uprzednio zapadłych wyroków WSA w Rzeszowie z dnia 22 lutego 2008 r., II SA/Rz 412/07 i NSA z dnia 25 września 2008 r., II OSK 945/08. ). Oddalając wówczas skargę M. Ż. Sąd podkreślił, że brak jest przepisu, który obligowałby Radę do podjęcia żądanych przez skarżącego uchwał w przedmiocie ważności pierwotnych wyborów z [...].03.2007 r. oraz nieważności kolejnych wyborów na sołtysa z [...].06.2007 r. Obecnie żądanie M. Ż. i innych mieszkańców dotyczy podjęcia uchwał w takim samym zakresie jak w sprawie rozstrzygniętej przez Sąd wyrokiem z dnia 17 listopada 2009 r., która korzysta z powagi rzeczy osądzonej, a zatem żądanie to jest całkowicie bezpodstawne. Odpowiedź Rady M. Ż. otrzymał [...].03.2010 r., natomiast w dniu [...].04.2010 r., działając w imieniu własnym oraz grupy mieszkańców sołectwa Ż. (H. S., J. M. i M. K.) zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie bezczynność Rady Miasta i Gminy [...], polegającą na niepodjęciu uchwały stwierdzającej ważność wyborów sołtysa, w wyniku których wybrany został M. Ż., domagając się nakazania przez Sąd podjęcia przez Radę takiej uchwały oraz wymierzenia jej grzywny. Obowiązek podjęcia uchwały stwierdzającej ważność wyborów sołtysa skarżący wywodzą z § 26 ust. 16-18 uchwały Nr [...] Rady Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] lutego 2007 r. w sprawie uchwalenia Statutu Sołectwa Ż. w zw. z § 11 ust. 2 Statutu Miasta i Gminy w [...], w zw. z art. 40 ust. 2 pkt 1 ustawy o samorządzie gminnym. Wyroki WSA i NSA stwierdzające nieważność uchwały stwierdzającej nieważność wyborów, w których wyłoniony został na sołtysa M. Ż. miały charakter deklaratoryjny, potwierdzając stan ważności wyborów z 25.03.2007 r. W takim stanie rzeczy organy gminy sprzecznie z prawem zarządziły i przeprowadziły nowe wybory. Odnosząc się do wskazanego w odpowiedzi na wezwanie do naruszenia prawa wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 9 listopada 2009 r. II SAB 9/09 skarżący podnoszą, że wówczas skargę wnosiła inna grupa mieszkańców, zaś Sąd nie jest związany innymi wyrokami. Ponadto Sąd ustalił w tym wyroku taki stan faktyczny, jakoby po uchyleniu nieważnej uchwały przez WSA i NSA gmina przeprowadziła nowe wybory, podczas, gdy były one zarządzone przed wyrokami wymienionych Sądów. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w [...] wniosła alternatywnie o jej odrzucenie i oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Podstawy do odrzucenia skargi organ upatruje w art. 58 § 1 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w stosunku do jednego z mieszkańców wnoszących skargę, który nie jest zameldowany na terenie sołectwa Ż. oraz w stosunku do M. Ż., który uprzednio był stroną postępowania, a przedmiot zaskarżenia był taki sam. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. obejmuje również bezczynność organów. Jest to stan, w którym organ, będący właściwym miejscowo i rzeczowo do załatwienia sprawy, nie wydaje decyzji, postanowienia bądź innego aktu administracyjnego lub nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej. W myśl przepisu art. 149 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W przypadku skargi na bezczynność organu nie można zatem podzielić argumentacji organu wskazującej na istnienie res iudicata w stosunku do osoby, która już uprzednio występowała ze skargą w takim samym zakresie. Specyfiką tego rodzaju spraw jest bowiem możliwość domagania się przez stronę podjęcia działań organu, nawet w tej samej sprawie, o ile organ ten pozostaje nadal w stanie bezczynności. W niniejszej sprawie Sąd podziela natomiast stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 17 listopada 2009 r. II SAB 9/09 w odniesieniu do braku działań Rady Miejskiej w [...] w zakresie podnoszonym w skardze, a nawet z mocy art. 153 P.p.s.a. oceną prawną zawartą w tym wyroku jest związany. Słusznie podkreślił Sąd w tym wyroku, że instytucja stwierdzenia nieważności uchwały (w tym także uchwały uznającej wybory sołtysa za nieważne) w postępowaniu sądowoadministracyjnym służy eliminacji takiego aktu z obrotu prawnego ze względu na naruszenia prawa, jakich sąd dopatrzył się w działaniu organu podejmującego uchwałę. Zgodnie z tym, o czym wspomniano na wstępie, stanowi to element sądowej kontroli nad legalnością działania administracji publicznej. Z kolei instytucja uznania wyborów za nieważne (względnie za ważne) jest instytucją prawa wyborczego określoną w statucie gminy, a jej funkcją jest sprawowanie przez organ administracji publicznej nadzoru nad prawidłowością przebiegu czynności związanych z wyborami na sołtysa. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela tym samym zawarte w powoływanym wyroku tut. Sądu z dnia 17 listopada 2009 r. stwierdzenie, że wydanie przez sąd administracyjny wyroku stwierdzającego nieważność uchwały uznającej wybory za nieważne, nie powoduje "powrotu" sprawy na tor postępowania wyborczego i nie wymaga podjęcia uchwały uznającej te same wybory za ważne. Wskazywane w skardze przepisy - § 26 ust. 16-18 Statutu Sołectwa Ż. dotyczą właśnie trybu postępowania wyborczego, a ust. 18 daje Radzie Miejskiej istotnie kompetencje do stwierdzenia ważności wyborów, ale tylko w przypadku rozstrzygania protestów wyborczych. W obowiązującym stanie prawnym, który, co należy podkreślić, w rozpatrywanym zakresie nie uległ zmianie w stosunku do stanu będącego przedmiotem orzekania Sądu w wyroku z 17 listopada 2009 r., brak jest przepisów nakładających obowiązek podjęcia przez Radę uchwały uznającej za ważne wyborów, co do których sąd administracyjny orzekł o nieważności uchwały Rady unieważniającej te wybory. Skoro zatem nie istnieje prawny obowiązek podjęcia przez Radę uchwały w żądanym przez skarżących zakresie, nie można mówić o bezczynności rozumianej jako powstrzymywanie się od wydania prawem nakazanych czynności czy aktów. Na marginesie należy zauważyć, że zaistniała w rozpatrywanej sprawie sytuacja (wybranie 2 sołtysów w 2 wyborach) wymaga niewątpliwie rozwiązania, jednakże nie w sposób wskazywany w skardze. Reasumując, Sąd uznał, iż brak jest podstaw do uwzględnienia skargi i w oparciu o art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.