I SA/Sz 488/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), Protokolant Anna Świątek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 października 2010 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności na rok 2009 r. oddala skargę Zaskarżoną decyzją dnia [...] Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w wyniku rozpoznania odwołania T.B. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu B. z siedzibą w B. z dnia [...] Nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że dnia 14 maja 2009 r. do Biura Powiatu B. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wpłynął wniosek T.B. o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 do działek rolnych: A, B, C, D, E, El, F, FI, G, Gl, H o łącznej powierzchni 15,71 ha. Dnia 21 września 2009 r. w gospodarstwie T.B. została przeprowadzona kontrola na miejscu metodą foto. Inspektorzy przeprowadzający kontrolę stwierdzili, iż zadeklarowana powierzchnia działek rolnych o oznaczeniu D, G i Gl, jest większa od powierzchni stwierdzonej w wyniku kontroli (kod DR 13+), natomiast stwierdzona powierzchnia działek rolnych E, El, F, FI jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku (kod DR 13-). Protokół z czynności kontrolnych został wysłany do T.B., zgodnie z potwierdzeniem nadania dnia 22 września 2009 roku. W protokole umieszczono pouczenie o możliwości wniesienia przez stronę uwag do protokołu z czynności kontrolnych. Dnia 21 września 2009 r. odbyło się spotkanie inspektora przeprowadzającego kontrolę z T.B. w celu omówienia rozbieżności pomiędzy danymi zadeklarowanymi we wniosku o przyznanie płatności, a wynikami kontroli zrealizowanej metodą foto. T.B. została poinformowana o stwierdzonych nieprawidłowościach, lecz nie wniosła uwag do protokołu z czynności kontrolnych, potwierdzając to własnoręcznym podpisem na notatce ze spotkania. Dnia 2 lutego 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu B. z siedzibą w B., wydał ww. decyzję Nr [...], którą odmówił T.B. przyznania jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych na rok 2009 oraz nałożył sankcję w wysokości [...] dla płatności jednolitej i [...] dla płatności uzupełniającej, które będą potrącane z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Decyzja została skutecznie doręczona stronie dnia 3 lutego 2010 r. Dnia 16 lutego 2010 r. T.B. wniosła odwołanie od tej decyzji, w którym zakwestionowała także decyzję Kierownika Biura Powiatowego w B. numer [...] z dnia [...]. Według strony, obie wydano z siedmioletnią datą wsteczną. Pozostałe zarzuty podniesione przez stronę w odwołaniu od decyzji Nr [...] nie dotyczą tego postępowania, lecz postępowania o przyznanie płatności na rok 2008 zakończonego decyzją Nr [...] z dnia [...]. Dalej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że dnia 24 lutego 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu B. wydał decyzję Nr [...], którą odmówił T.B. przyznania jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz nałożył sankcje w odniesieniu do tych płatności, która będzie potrącana z płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności (na rok 2008). Decyzja ta została wydana na podstawie wykluczenia z płatności części powierzchni działek ewidencyjnych numer [...]- wykluczenie obszaru niekwalifikującego się do przyznania pomocy i 203/3 - w wyniku złożonej korekty. Decyzja została skutecznie doręczona dnia 25 lutego 2009 r. Od tej decyzji strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 23 września 2009 oddalił jej skargę. Po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie T.B. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. wskazanych decyzji. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji. Ponadto, organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty T.B. podniesione w odwołaniu od decyzji Nr [...] są nieuzasadnione, gdyż dotyczą decyzji Nr [...], której prawidłowość potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, oddalając skargę na tę decyzję, oraz Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W., odmawiając stwierdzenia jej nieważności. Według organu, skoro zakończone jest postępowanie w sprawie przyznania płatności na rok 2008, a także prawomocna jest decyzja Nr [...], kończąca to postępowanie, to jest ona wiążąca zarówno dla organu, który na jej podstawie nakłada na stronę określone sankcje, jak i dla strony która wyczerpała ścieżkę odwoławczą od tej decyzji w momencie, gdy zarzutów co do decyzji nie podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, a strona nie złożyła skargi kasacyjnej od tego wyroku. W dalszej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy przeanalizował i ocenił wniosek T.B. o przyznanie płatności, uznając, że organ I instancji przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy i zgodny z przepisami Kpa, i wydał prawidłowe rozstrzygnięcie. W odniesieniu do jednolitej płatności obszarowej (JPO) organ wskazał, że - po zastosowaniu kompensacji - wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w wyniku przeprowadzonego postępowania wynosi 89,51 %, dlatego też, na podstawie art. 53 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009, oraz wdrażania wzajemnej współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm.), stanowiącego, że jeżeli różnice między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynikają z nieścisłości popełnionych umyślnie, a różnica ta przekracza 20 % powierzchni stwierdzonej, wówczas płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcje w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Sankcja którą przewiduje przepis w odniesieniu do jednolitej płatności obszarowej, po przeliczeniu, wynosi [...] (organ przedstawił szczegółowe wyliczenie). Organ wskazał, że zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) Nr 885/2006, kwota sankcji będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. W odniesieniu do uzupełniającej płatności obszarowej (UPO), organ odwoławczy wskazał, że - po zastosowaniu kompensacji - wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w wyniku przeprowadzonego postępowania wynosi 115,94 %, dlatego też, na podstawie art. 53 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009, oraz wdrażania wzajemnej współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm.), stanowiącego, że jeżeli różnice między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynikają z nieścisłości popełnionych umyślnie, a różnica ta przekracza 20 % powierzchni stwierdzonej wówczas płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcje w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Sankcja, którą przewiduje przepis w odniesieniu do jednolitej płatności obszarowej, po przeliczeniu, wynosi [...] (organ przedstawił szczegółowe wyliczenie). Organ wskazał, że zgodnie z art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) Nr 885/2006, kwota sankcji będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że zawyżenie powierzchni stwierdzone podczas prowadzonego postępowania jest naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, i jako takie musi być sankcjonowane. Nie zgadzając się z powyższą decyzją ostateczną, T.B. zaskarżyła ją skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, a podnosząc zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji, jak też złożyła wniosek o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie konstytucyjności art. 124 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009. Uzasadniając skargę, skarżąca podniosła zarzuty i argumenty związane z odmową przyznania jej płatnościami za 2008 r. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie podzielił zasadności podniesionych w niej zarzutów i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Prawomocnym wyrokiem z dnia 23 września 2009 r. o sygn. akt I SA/Sz 535/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę T.B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] utrzymującą w mocy decyzją Kierownika B. Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...], którą odmówiono T.B. przyznania jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz nałożono sankcję w odniesieniu do tych płatności, która będzie potrącana z płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodność, tj. w przedmiocie przyznanie płatności na rok 2008. W wyroku tym, Sąd uznał, że wobec tego, iż ustawowy wymóg przyznania płatności wiąże się z utrzymaniem w dobrej kulturze rolnej gruntów na dzień 30 czerwca 2003 r., którego skarżąca T.B. nie spełniła, to prawidłowo organ odmówił przyznania płatności do działki [...] ze skutkiem trwałego wyłączenia jej z płatności i nałożenia sankcji. W uzasadnieniu decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu B. z siedzibą w B. z dnia [...] Nr [...] w sprawie przyznania T.B. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, organ I instancji wskazał, że ww. decyzja Kierownika B. Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...], którą odmówiono T.B. przyznania jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz nałożono sankcję w odniesieniu do tych płatności, tj. płatności na rok 2008, zawierała pouczenie, iż w przypadku powtarzającego się deklarowania w roku następnym działek, które zostały trwale wykluczone z płatności ze względu na brak ich utrzymania w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., stanowić będzie to sklasyfikowanie tego błędu jako celowe działanie rolnika, co skutkować będzie wykluczeniem całego wniosku z płatności. Mimo ww. pouczenia zamieszczonego w decyzji organu I instancji z dnia [...] w dniu 14 maja 2009 r. skarżąca, składając wniosek o płatności na rok 2009, zgłosiła do tych płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego także działkę Nr [...], która została trwale wyłączona z płatności, gdyż na dzień 30 czerwca 2003 r. nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej, co w dniu 19 maja 2009 r. potwierdził także organ II instancji, a w dniu 23 września 2009 r., również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w prawomocnym wyroku. W tej sytuacji, prawidłowo organy obu instancji, rozpoznając wniosek skarżącej o płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2009, stwierdziły, że skarżąca umyślnie zadeklarowała do płatności także działkę Nr [...], która została trwale wykluczona z płatności. Ta okoliczność obligowała organy do odmówienia skarżącej płatności i nałożenia na skarżącą sankcji, zgodnie bowiem z uregulowaniem przepisu art. 53 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009, oraz wdrażania wzajemnej współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm.), stanowiącego, że jeżeli różnice między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynikają z nieścisłości popełnionych umyślnie, a różnica ta przekracza 20 % powierzchni stwierdzonej wówczas płatność zostaje odmówiona, a na rolnika nakłada się sankcje w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Sankcja, którą przewiduje art. 5b rozporządzenia Komisji (WE) Nr 885/2006, będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Tak więc, rozstrzygnięcia organów obu instancji wydane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami, zatem skarga skarżącej, jako nieuzasadniona - na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - podlega oddaleniu. Skład orzekający w sprawie nie uwzględnił także wniosku skarżącej o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie konstytucyjności art. 124 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z Konstytucją RP, gdyż Trybunał Konstytucyjny - zgodnie z art. 188 Konstytucji RP - orzeka w sprawach: 1) zgodności ustaw i umów międzynarodowych z Konstytucją, 2) zgodności ustaw z ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi, których ratyfikacja wymagała uprzedniej zgody wyrażonej w ustawie, 3) zgodności przepisów prawa, wydawanych przez centralne organy państwowe, z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami, 4) zgodności z Konstytucją celów lub działalności partii politycznych, 5) skargi konstytucyjnej, o której mowa w art. 79 ust. 1. Trybunał Konstytucyjny nie orzeka natomiast w sprawach zgodności rozporządzeń Rady (WE) z Konstytucją RP. Zatem, wniosek skarżącej nie mógł zostać uwzględniony.