III SA/Lu 296/10

WyrokWSA w Lublinie2010-10-07

Skład orzekający: Zdzisław Sadurski, Ewa Ibrom, Jadwiga Pastusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zajęcie pasa drogowego poprzez zaparkowanie na nim pojazdu z reklamą, nawet jeśli jest to miejsce wyznaczone do postoju, stanowi podstawę do wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaparkowanie pojazdu z reklamą na miejscu postojowym w pasie drogowym, nawet jeśli nie jest to miejsce przeznaczone do ruchu, stanowi zajęcie pasa drogowego w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Brak zezwolenia na takie zajęcie uzasadnia wymierzenie kary pieniężnej, a odpowiedzialność ma charakter obiektywny. Sąd podkreślił, że definicja pasa drogowego obejmuje również miejsca postojowe, a materiał dowodowy, w tym dokumentacja fotograficzna i mapy geodezyjne, potwierdził fakt zajęcia pasa drogowego i okres jego trwania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na Z. P. za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie na skrzyni ładunkowej zaparkowanego samochodu reklamy. Organ I instancji wymierzył karę, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało ją w mocy. Skarżący zarzucił m.in. błędną interpretację przepisów ustawy o drogach publicznych, niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy oraz brak dowodów na zajęcie pasa drogowego. Skarżący kwestionował, czy zaparkowany pojazd z reklamą znajdował się w pasie drogowym, czy stanowił reklamę w rozumieniu ustawy, oraz czy okres zajęcia został prawidłowo ustalony.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski,, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca),, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Protokolant Asystent sędziego Jowita Dudek,, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 października 2010 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie bez zezwolenia pasa drogowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , po rozpatrzeniu odwołania Z. P., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z dnia [...] lipca 2009 r. o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej za zajęcie bez wymaganego zezwolenia pasa drogowego, W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zaskarżoną decyzją organ I instancji wymierzył skarżącemu, prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe T., karę pieniężną w wysokości 13.680 zł. za zajęcie bez wymaganego zezwolenia pasa drogowego drogi gminnej Nr 1[...] (ul. O. w [...]), poprzez umieszczenie w nim reklamy w okresie od 11 maja do 6 lipca 2009 r. Wysokość kary organ ustalił przyjmując, że pas drogowy był zajęty przez 56 dni, a reklama składała się z dwóch plansz po 4 m2 każda, czyli miała łącznie 8 m2 powierzchni. Stawkę opłaty za 1 m2 powierzchni organ przyjął w wysokości 3 zł, czyli stosownie do uchwały Nr XXVII/153/08 Rady Miasta Radzyń Podlaski z dnia 27 listopada 2008 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych (Dz. Urz. Woj. Lub. z 2009 r. Nr 10, poz. 342). Kara jest dziesięciokrotnością opłaty należnej za umieszczenie w tym okresie reklamy w pasie drogowym. Zajęcie pasa drogowego polegało na tym, że na jezdni, w części wyznaczonej do postoju pojazdów, skarżący zaparkował samochód osobowo-ciężarowy Polonez, na którego skrzyni ładunkowej umieścił reklamę składającą się z dwóch plansz. Skarżący nie miał zezwolenia wymaganego przepisami ustawy o drogach publicznych na umieszczenie reklamy w pasie drogowym. Pojazd z zamontowanymi planszami reklamowymi stał zaparkowany w tym samym miejscu, co najmniej we wskazanym przedziale czasowym i przez cały ten czas był unieruchomiony, natomiast reklamy były zmieniane. Organ zaznaczył, że skarżący nie negował, że umieścił reklamę, podnosił jednak, że nie była ona posadowiona w pasie drogowym, nadto nie uważał, by potrzebował na to jakiekolwiek zezwolenie. W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy oraz obrazę prawa materialnego poprzez błędną interpretację art., 40 ust. 1 pkt 3 i art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych. Zdaniem skarżącego organ I instancji nie wyjaśnił przede wszystkim założenia, jakie przyjął, że granice pasa drogowego pokrywają się z granicą nieruchomości zajętej pod pas drogowy, że wskazany pojazd był reklamą, że znajdował się w pasie drogowym i że został w nim umieszczony przez skarżącego. Zasugerował, że działanie opisane w zaskarżonej decyzji mogło być przejawem działania konkurencji a także podkreślał niewykazanie przez organ administracyjny znamion winy sprawcy zajęcia pasa drogowego, jak też niewykazanie braku akceptacji takiego stanu rzeczy przez zarządcę drogi. Kolegium uzupełniło materiał dowodowy o dowód z kopii mapy zasadniczej z zaznaczeniem linii rozgraniczających pas drogowy ulicy Ostrowieckiej, powiadamiając skarżącego o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia co do tego i innych środków dowodowych, jednakże skarżący z tego nie skorzystał. Samorządowe Kolegium Odwoławcze doszło do przekonania, że postępowanie administracyjne wykazało w sposób bezsporny, że to skarżący umieścił reklamę w pasie drogowym i że nie miał na tę czynność zezwolenia wymaganego przepisami ustawy o drogach publicznych, co w konsekwencji pozwala na nałożenie na niego kary pieniężnej. Kolegium stwierdziło, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów o postępowaniu, a materiał dowodowy zebrany w sprawie jest kompletny i wystarczający do jej merytorycznego rozstrzygnięcia. Organ wyjaśnił, że w myśl ustawy o drogach publicznych (art. 4 pkt 1) pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Jest to więc część przestrzeni, w płaszczyźnie poziomej i pionowej, przeznaczona do ściśle określonych celów, i ze względu na te cele w sposób szczególny chroniona prawem. Zarządca drogi może pozwolić, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, na to, aby w pasie drogowym zlokalizować obiekt budowlany lub urządzenie niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego (art. 39 ust. 3) bądź też na zajęcie pasa drogowego w innych celach. Zgodnie z art. 40 ust. 3-11 ustawy za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłaty, a za niedotrzymanie warunków określonych w zezwoleniu lub zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia pobiera się kary pieniężne (art. 40 ust. 12). Powód zajęcia pasa drogowego, podobnie jak motywacja podmiotu działającego bezprawnie nie ma znaczenia, bowiem odpowiedzialność z tytułu samowolnego zajęcia pasa drogowego ma charakter obiektywny. W analizowanej sprawie doszło do zajęcia pasa drogowego. O tym, że miejsce, gdzie stał zaparkowany pojazd, leży w pasie drogowym przesądza materiał fotograficzny, ustalenia dokonane podczas oględzin w postępowaniu pierwszoinstancyjnym oraz mapa zasadnicza z zaznaczoną linią przebiegu granicy pasa drogowego. Pojazd stał zaparkowany na pasie postojowym, wyznaczonym odpowiednimi znakami na jezdni ulicy Ostrowieckiej. O tym, że jest to pas postojowy przesądzają widoczne na zdjęciach dołączonych do akt oznaczenia poziome, a także oznaczenia pionowe, co podkreśla organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji. Pas postojowy jest częścią jezdni, czyli części drogi przeznaczonej do ruchu pojazdów (art. 4 pkt 5), a jezdnia - częścią drogi, czyli budowli wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami i instalacjami, stanowiącej całość techniczno-użytkową, przeznaczonej do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowanej w pasie drogowym (art. 4 pkt 2). Nie ma żadnych racjonalnych powodów, by sięgać do przepisów międzynarodowych, jak to postuluje skarżący w odwołaniu, gdyż rozpatrywana sprawa w całości podlega regulacjom prawa krajowego i nie ma w niej żadnego pierwiastka międzynarodowego. Kolegium uznało też za udowodnione, że pojazd, służący jako konstrukcja reklamy, był unieruchomiony w pasie postojowym nieprzerwanie począwszy co najmniej od 11 maja 2009 r., bo tę datę organ I instancji liczy jako pierwszy udowodniony termin zajmowania pasa drogowego bez zezwolenia, i stan taki trwał przez kolejne 56 dni, czyli do 6 lipca 2009 r. włącznie. Organ I instancji udowodnił to wskazując na stan licznika pojazdu oraz na ustawienie kół pojazdu widoczne na zdjęciach, co Kolegium uznaje za wystarczające argumenty. Skarżący zaprzeczając, by pojazd był nieprzerwanie zaparkowany w tym samym miejscu, nie wskazał żadnych dowodów potwierdzających jego stanowisko albo obalających dowody zebrane w postępowaniu. Ponieważ polskie prawo administracyjne nie zna koncepcji hierarchiczności dowodów, to tym samym nie sposób uznać za słuszny zarzutu skarżącego, że organ nie dążył do potwierdzenia faktu unieruchomienia nośnika reklamy zeznaniami świadków. Nie ma też racji skarżący, że organ I instancji nie zebrał "żadnych" dowodów na okoliczność unieruchomienia pojazdu - nośnika reklamy nieprzerwanie w tym samym miejscu przez 56 dni, bowiem jak wprost wynika to z materiału dowodowego, świadczą o tym zaprotokołowane spostrzeżenia pracownika organu I instancji, spisany stan licznika pojazdu oraz zdjęcia. Kolegium uznaje za dostatecznie udowodnione, że obiekt, jaki został zamontowany na skrzyni ładunkowej pojazdu widocznego na zdjęciach to reklama w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych. W myśl art. 4 pkt 23 tej ustawy reklama to nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników dróg, niebędący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustawionym przez gminę. Dwustronna plansza zamontowana na samochodzie spełnia powyższe kryteria reklamy. Jest to reklama należącej do skarżącego sieci sklepów T., oferującej określony towar za podaną cenę, aktualną w konkretnie oznaczonym terminie, z dodatkowymi hasłami: "kupuj najtaniej", "oferta wyłącznie dla klientów indywidualnych". Nietrafnie - zdaniem Kolegium - skarżący powołuje się na to, że zarządca drogi akceptował zajęcie pasa drogowego, co tym samym wykluczałoby dopuszczalność domagania się kary pieniężnej. Gdyby tak było, organ I instancji, który w [...] jest jednocześnie zarządcą dróg gminnych, nie wszczynałby postępowania i nie wymierzałby skarżącemu kary pieniężnej. Kolegium potwierdziło prawidłowość wyliczenia wysokości kary pieniężnej, jako sumy powierzchni obu plansz reklamowych, z których każda ma 4 m2 powierzchni. Zastosowana stawka - 13 zł/m2 - odpowiada stawkom wynikającym ze wskazanej wyżej uchwały Nr XXVII/153/08 Rady Miasta Radzyń Podlaski z dnia 27 listopada 2008 r. w sprawie stawek opłat ..., prawidłowo też organ I instancji naliczył ją za 56 dni udowodnionego zajmowania pasa drogowego, wreszcie - w zgodzie z art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych wyliczoną wielkość pomnożył przez 10. Reasumując, Kolegium stwierdziło, że ziściły się prawne przesłanki do wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej. Na decyzję tę skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę, w której zarzuca niezgodność z prawem poprzez: - obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych, poprzez zastosowanie tego przepisu, pomimo iż zgromadzony materiał sprawy nie potwierdził zarzucanego zajęcia pasa drogowego; - naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy - przejawiające się w pominięciu zarzutów stawianych przez skarżącego rozstrzygnięciu wydanemu przez organ I instancji, jak również poprzez brak, niebudzącego wątpliwości, ustalenia położenia rzekomej reklamy względem pasa drogowego i odzwierciedlenie powyższego na urzędowym dokumencie geodezyjnym we właściwy sposób określającym linie graniczne pasa drogowego; - naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do organów państwa poprzez jedynie pobieżną analizę stanu faktycznego, pomijającą rozważenie stanowiska skarżącego; - nierozpoznanie istoty sprawy poprzez nierozważenie przez organ II instancji okoliczności istotnych dla właściwego rozstrzygnięcia sprawy i brak stosownego odniesienia się do zarzutów stawianych w odwołaniu. Skarżący wniósł m. in. o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że nie zaszły przesłanki do zastosowania art. 40 ust. 1 ustawy, w szczególności z uwagi na brak wymaganego przez ten przepis, zajęcia pasa drogowego. Pojęcie "pasa drogowego" zostało zdefiniowane w art. 4 pkt 1 ustawy, z którego brzmienia wprost wynika, że "pas drogowy" to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Jak wynika z dokumentacji fotograficznej, udostępnionej skarżącemu i załączonej do niniejszego odwołania, obszar, na jakim był zaparkowany wyżej opisany samochód nie należał do pasa drogowego, gdyż poza wydzieleniem liniami granicznymi na opisywanym obszarze nie znajdowała się droga. Skarżący zwraca uwagę, iż parking, na którym sfotografowano przedmiotowy pojazd, nie stanowi "drogi" w rozumieniu art. 4 pkt 2 ustawy, gdyż żaden ruch drogowy na nim się odbywał, nadto parking ten nie znajdował się w pasie drogowym. Skarżący podnosi także, że opisany w decyzji organu administracyjnego pojazd nie znajdował się w pasie drogowym, a jak wskazują znaki drogowe był "na postoju". Skarżący zaprzecza również, by w przedmiotowym wypadku chodziło o reklamę w rozumieniu art. 4 ust. 23 ustawy. Co do zasady nie ma znaczenia sposób ekspozycji reklamy (np. na rusztowaniu, na moście, na przyczepie samochodowej, zawieszenie reklamy z wykorzystaniem urządzeń znajdujących się poza drogą). Nie może to jednak oznaczać swoistego automatyzmu stosowania przepisów art. 39 i art. 40 ustawy i abstrakcyjnego kwalifikowania każdej aktywności dokonywanej w pasie drogowym bez stosownego pozwolenia - jako deliktu administracyjnego. Skarżący nawiązuje tu do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2006 r., I OSK 1408/05, Gazeta Prawna 2007/103 str. B2), w którym sąd zwrócił uwagę, że każdy przypadek, w którym w granicach pasa drogowego parkują pojazdy, czy też przyczepy do pojazdów zawierające napisy czy oznaczenia fumy, musi być rozpatrywany indywidualnie. Skarżący przywołuje również inne wyroki: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 listopada 2007 r., III SA/Gd 403/2007, LexPolonica nr 2148429, gdzie wskazano, że nie może być mowy o "umieszczeniu" reklamy w pasie drogowym, skoro jest ona zamocowana na karoserii samochodu uczestniczącym w ruchu drogowym, zaś określenie w przepisach ustawy "umieszczenie" sugeruje statyczność nośnika reklamy, jego umiejscowienie, powodujące zajęcie pasa drogowego, czy wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2006 r. VI SA/Wa 1665/2005, LEX nr 194012 i z dnia 3 marca 2006 roku, VI SA/Wa 1819/2005, LEX nr 222269), uzasadniając pogląd, że dla wykazania przez organ administracyjny umieszczenia reklamy w pasie drogowym musi być przedstawiony urzędowy dokument geodezyjny określający, z jednej strony, linie graniczne pasa drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy, z drugiej zaś kolizje umieszczonych w pasie drogowym reklam z tymi liniami, pozwalające stwierdzić przypadki zajęcia tego pasa drogowego. Inny rodzaj dokumentacji, jak np. odpowiednie notatki służbowe czy dokumentacja fotograficzna, może mieć w tego rodzaju sprawach wyłącznie znaczenie pomocnicze. Z powyższych względów skarżący uważa, że postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało przy naruszeniu szeregu przepisów postępowania, czego skutkiem było zaniechanie wszechstronnego zbadania sprawy. O ile bowiem na wniosek skarżącego organ uzupełnił materiał dowodowy o kopię mapy zasadniczej z zaznaczeniem linii rozgraniczających pas drogowy, o tyle brak jest na tej mapie naniesienia ustaleń w zakresie położenia rzekomej reklamy znajdującej się na samochodzie. Tym samym dowód na okoliczność zamieszczenia reklam w pasie drogowym jest niepełny. Skarżący podnosi również, że organ odnosząc się do położenia pojazdu posługuje się pojęciem "pasa postojowego" nie zdefiniowanym w ustawie. Stąd też wniosek organu, iż "pojazd znajdował się na pasie postojowym a więc w pasie drogowym" uznać należy za "niepoddający się kontroli instancyjnej". W ocenie skarżącego brak jest również podstaw do dokonania ustaleń, iż "pojazd służący jako konstrukcja reklamy" był unieruchomiony w pasie postojowym w okresie przyjętym przez Kolegium. Skoro w świetle zdjęć samochód miał stać w miejscu przeznaczonym do parkowania, to nie da się jedynie na podstawie zdjęć wykluczyć, iż był on parkowany w tym samym miejscu kilkukrotnie we wskazanym okresie. Ponadto fakt umieszczenia na zdjęciach daty nie dowodzi, iż zostały one zrobione właśnie w tej dacie. Odnosząc się zaś do stanu licznika pojazdu, skarżący zakwestionował jego sprawność działania, więc nie uznaje za udowodnione na podstawie wskazania licznika faktu, iż pojazd w okresie przyjętym przez organ nie przemieszczał się. Dodatkowo Organ nie wykluczył, by reklama była przemieszczana samodzielnie. Ustalenia organu dotyczą pojazdu, na którym reklama się znajdowała, nie zaś samych nośników informacji. Jest to okoliczność w ocenie skarżącego o tyle zasadna, iż treść graficzna rzekomej reklamy miała ulegać zmianom, a zatem nośniki informacji musiały być zmieniane, co przy konstrukcji i kształcie plansz wydaje się niemożliwe do dokonania na pojeździe. Skarżący wskazuje również, iż ani organ pierwszej ani drugiej instancji nie podjął próby ustalenia właściciela reklamy poprzez chociażby ustalenie właściciela czy użytkownika pojazdu. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów ustawy z dnia z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa" oraz przepisów postępowania. W myśl przepisu art. 40 ust. 1 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 40 ust. 2 ustawy, zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy: 1) prowadzenia robót w pasie drogowym, 2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, 3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam oraz 4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3. Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę (ust. 3). Stosownie natomiast do art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty, przewidzianej za zajęcie pasa drogowego za zezwoleniem. W rozpoznawanej sprawie organy ustaliły, że Z.P. w okresie od dnia 11 maja do dnia 6 lipca 2009 r. zajął bez wymaganego zezwolenia pas drogowy drogi gminnej Nr [...], stanowiącej ulicę O. w [...], umieścił bowiem na jezdni tej ulicy, w pasie wyznaczonym do postoju pojazdów, reklamę w formie dwóch plansz ustawionych na skrzyni ładunkowej samochodu osobowo-ciężarowego Polonez o numerze rejestracyjnym [...]. Ustalenie to jest prawidłowe, znajduje bowiem potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy, zgromadzonym i ocenionym zgodnie z wymogami określonymi w przepisach art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Fakt zajęcia pasa drogowego na reklamę stwierdzony został w dniu 11 maja 2009 r. przez Inspektora Urzędu Miejskiego. Na okoliczność tę w tym samym dniu sporządzona została notatka służbowa, a w dniu 14 maja 2009 r. wykonane zostały cztery zdjęcia, na których widoczny jest stojący na jezdni, na miejscach wyznaczonych do parkowania, samochód marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] z umieszczoną na nim konstrukcją zawierającą dwie plansze reklamowe (k. 5-9 akt administracyjnych). Kolejne zdjęcia tego samochodu wraz z planszami reklamowymi wykonane zostały w dniach 5 i 30 czerwca 2009 r. (k.13-15 i 18-22 akt adm.), natomiast w dniach 30 czerwca 2009 r. i 6 lipca 2009 r., dokonano odczytu licznika samochodu, co potwierdzone zostało notatkami służbowymi, sporządzonymi przez Inspektora Urzędu Miejskiego (k. 24 i 26 akt adm.). W postępowaniu przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym do akt dołączone zostały ponadto dwie kopie mapy zasadniczej pasa drogowego drogi gminnej nr [...] (ul. O.), z oznaczeniem na jednej z nich kolorem czerwonym granicy pasa drogowego (k.52-53). W ocenie Sądu wymienione dowody, szczegółowo omówione w zaskarżonej decyzji, dawały organom wystarczającą podstawę do dokonania ustaleń w sprawie i wymierzenia skarżącemu opłaty za zajęcie pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że część jezdni, przeznaczona do parkowania pojazdów, nie stanowi pasa drogowego w rozumieniu ustawy. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym to pasie zlokalizowana jest droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Drogą jest - zgodnie z art. 4 pkt 2 ustawy - budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. Część drogi przeznaczona do ruchu pojazdów to jezdnia (art. 4 pkt 5), natomiast część drogi przeznaczoną do ruchu pieszych to chodnik (art. 4 pkt 6). Ulicą w rozumieniu ustawy jest droga na terenie zabudowy lub przeznaczonym do zabudowy (art. 4 pkt 3). W świetle przedstawionych unormowań wyznaczenie miejsc postojowych na części ulicy lub drogi nie powoduje zmiany granic pasa drogowego. Nie ma również znaczenia, że miejsca parkingowe czy postojowe z istoty swojej służą do postoju pojazdów, a nie do ruchu pojazdów. Pas drogowy w rozumieniu ustawy obejmuje zarówno część przeznaczoną do ruchu pojazdów, jak i ruchu pieszych. Szerokość pasa określają linie graniczne. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że dla ustalenia, czy doszło do zajęcia pasa drogowego na reklamę konieczne jest wykazanie urzędowym dokumentem geodezyjnym granic pasa drogowego i położenia reklamy względem tych granic. W rozpoznawanej sprawie taki dokument urzędowy został przedstawiony. Z dołączonej w postępowaniu odwoławczym mapy wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że pas drogowy ulicy O. obejmuje zarówno jezdnię, jak i usytuowane po obu jej stronach chodniki z kostki brukowej (k.52 akt adm.). Jest poza sporem, że samochód marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] z umieszczoną na nim konstrukcją zawierającą dwie plansze reklamowe usytuowany był na części ulicy O., przeznaczonej do parkowania samochodów, przylegającej do chodnika. Samochód ten znajdował się zatem w pasie drogowym ulicy O. W tej sytuacji zbędne było dopuszczanie przez organ dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia położenia reklamy względem granic pasa drogowego. Nie zachodziła bowiem jakakolwiek wątpliwość co do tego, że samochód usytuowany był w pewnej odległości od granicy pasa drogowego, obejmującego nie tylko jezdnię z miejscami postojowymi, ale także chodnik. Należy podkreślić, że w piśmie, które wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 27 maja 2009 r. Z. P., zawiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie kary za zajęcie pasa drogowego ul. O. bez zezwolenia, nie zakwestionował faktu umieszczenia samochodu z reklamami na ulicy O., podniósł jedynie, że samochód znajduje się na parkingu, w części ulicy przeznaczonej do postoju pojazdów, a więc nie w pasie drogowym. Skarżący dodał, że w związku z tym nie czuje się zobligowany do posiadania jakiegokolwiek zezwolenia, ani do usunięcia pojazdu. Prawidłowo ustalony został także okres, przez jaki pas drogowy był zajęty. Za pierwszy dzień zajęcia pasa przyjęto dzień 11 maja 2009 r., bowiem w tym dniu pracownik organu stwierdził zajęcie pasa drogowego. Za ostatni dzień uznano 6 lipca 2009 r., bowiem w tym dniu samochód nadal znajdował się w pasie drogowym, co zostało wykazane i udokumentowane. Nie jest trafny zarzut skarżącego, że organ nie udowodnił ciągłości zajęcia pasa drogowego. Jak już wyżej była o tym mowa, organ dokumentował fakt zajęcia pasa drogowego w okresie od dnia 11 maja do dnia 6 lipca 2009 r. kilkakrotnie, sporządzając zdjęcia i notatki służbowe. W ocenie Sądu jest to wystarczające do przyjęcia, że samochód z reklamami umieszczony był w tym samym miejscu przez cały ten okres. Skarżący nie przedstawił żadnego dowodu przeciwnego, mimo iż miał taką możliwość. Nie jest także trafny zarzut wadliwego jest ustalenia nieprzerwanego parkowania samochodu w tym samym miejscu. Skarżący podnosi, że zmiana reklam musiała powodować zmianę miejsca parkowania samochodu. Nie sposób więc nie zauważyć, że zmiana reklam umieszczonych na samochodzie nie musiała się wiązać z jego przemieszczeniem. Jest to jedynie kwestia zastosowania określonej techniki. Ponadto zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do przyjęcia, że samochód został usunięty na określony czas z miejsca ustalonego przez organy. Sam skarżący, poza ogólnikowymi zarzutami, nie wskazuje zresztą jakiegokolwiek okresu, w którym samochód z reklamami miałby znajdować się poza pasem drogowym ulicy O. i nie przedstawia na tę okoliczność żadnych dowodów. Bezpodstawny jest zarzut niewyjaśnienia kwestii własności reklam. Ustalenia organów co do właściciela pojazdu są w tym zakresie wystarczające. Dodać należy, że w powołanym wcześniej piśmie z dnia 27 maja 2009 r. skarżący okoliczności tej nie kwestionował. Jest także poza sporem, że reklamy na samochodzie dotyczyły sklepów prowadzonych przez skarżącego. Kara za zajęcie pasa drogowego wymierzona została w wysokości przewidzianej w ustawie w art. 40 ust. 12, zgodnie ze stawkami określonymi w Uchwale Rady Miasta Radzyń Podlaski z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie wysokości stawek za za zajęcie pasa drogowego dróg gminnych, których zarządcą jest Burmistrz Miasta Radzyń Podlaski. Stosownie do art. 40 ust. 6 opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, czyli m.in. na reklamę, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że za powierzchnię reklamy należy uznać całą powierzchnię, którą faktycznie zajmuje informacja wizualna, umieszczona na jakiejkolwiek konstrukcji usytuowanej w pasie drogowym. W szczególności jeżeli treści reklamowe umieszczone są po obu stronach konstrukcji o wysokości opłaty decyduje łączna powierzchnia, którą ta informacja zajmuje. Oczywista omyłka w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji co do liczby dni, za jaką naliczona została kara, powtórzona przez organ drugiej instancji, nie daje podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Ponownie podkreślić należy, że czas, przez jaki zajęty był pas drogowy ustalony został prawidłowo i prawidłowo obliczona została za ten okres kara. Brak w tej sytuacji podstaw do uwzględnienia skargi. Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło