II FSK 522/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA (del.) Zbigniew Romała po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. A. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 października 2011 r. sygn. akt III SA/Po 530/10 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K. A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 21 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej ustalenia zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku od nieruchomości za 2009 r. postanawia oddalić skargę kasacyjną. K. A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 21 czerwca 2011 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej ustalenia zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku od nieruchomości za 2009 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 12 sierpnia 2010 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu tego zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierające powyższe zarządzenie została wysłane na adres: K. A., PPHU A., ul. B. [...], [...] S. i – jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru – w dniu 17 sierpnia 2010 r. została wydana osobie uprawnionej do jej odbioru – pełnomocnikowi P. N. W dniu 27 sierpnia 2010 r. K. A. uiścił wpis sądowy od skargi. Postanowieniem z dnia 7 października 2010 r. sygn. akt III SA/Po 530/10 WSA w Poznaniu odrzucił skargę i zwrócił stronie skarżącej uiszczony wpis. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji podał, że wezwanie do uiszczenia wpisu zostało doręczone skarżącemu prawidłowo wraz z pouczeniem w dniu 17 sierpnia 2010 r., zaś przewidziany ustawą termin do jego opłacenia upływał z dniem 24 sierpnia 2010 r. Biorąc pod uwagę, że wpis od skargi został uiszczony w dniu 27 sierpnia 2010 r., a więc po terminie, WSA w Poznaniu odrzucił skargę. W skardze kasacyjnej na powyższe postanowienie M. A. (następca prawny zmarłego w dniu 9 września 2010 r. K. A.), reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata M. B., wnosząc o jego uchylenie, zarzuciła mu naruszenie przepisów postępowania dotyczących doręczania pism sądowych, przede wszystkim art. 67 § 1 oraz art. 69 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "P.p.s.a.", poprzez przyjęcie, że zarządzenie z dnia 12 sierpnia 2010 r. wzywające K. A. do uiszczenia wpisu sądowego zostało skutecznie doręczone. W uzasadnieniu zarzucono, że rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji jest błędne, gdyż termin do uiszczenia opłaty od skargi nigdy nie rozpoczął swojego biegu. Opierając się na treści art. 67 § 1, art. 69 i art. 72 P.p.s.a. wskazano, że przepisy tych artykułów mają na celu uniknięcie sytuacji odbioru korespondencji przez osobę, która nie jest do tego upoważniona i ograniczenie ryzyka nieprzekazania pisma adresatowi. Podano, że zgodnie z adnotacją uczynioną na potwierdzeniu odbioru zarządzenia z dnia 12 sierpnia 2010 r. korespondencja została odebrana przez "pełnomocnika" w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej przez K. A.. Zaznaczono, że K. A. nigdy takiego upoważnienia nie udzielił, zaś osoba podająca się za pełnomocnika działała bez jego wiedzy, tym samym nie mogła działać w jego imieniu; nie mogła również odebrać korespondencji sądowej i doprowadzić do rozpoczęcia biegu terminu do uiszczenia wpisu. Wskazano, że K. A. uiścił opłatę od skargi w przepisanej wysokości, co świadczy o tym, iż jego intencją było uzupełnienie braków formalnych skargi i nadanie jej dalszego biegu. Podkreślono, że skarżący nie mógł tego uczynić w wyznaczonym przez Sąd terminie, gdyż z powodu wadliwego doręczenia termin upłynął. Biorąc powyższe pod uwagę podniesiono, że w świetle art. 174 pkt 2 P.p.s.a. strona skarżąca wykazała naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby bowiem WSA w Poznaniu nie dokonał błędnej subsumcji stanu faktycznego i przepisów postępowania dotyczących doręczania pism sądowych, termin do uiszczenia wpisu rozpocząłby bieg w późniejszym terminie, nie później jednak niż w dniu zwrotu pisma z placówki pocztowej – zgodnie z art. 73 § 4 P.p.s.a. Tym samym K. A. uzupełniłby braki formalne skargi w terminie i zostałaby ona merytorycznie rozpoznana. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 67 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) jeżeli stroną jest osoba fizyczna, doręczenia dokonuje się jej osobiście, a gdy nie ma ona zdolności procesowej – jej przedstawicielowi ustawowemu. Doręczenia dokonuje się w mieszkaniu, w miejscu pracy lub tam, gdzie się adresata zastanie (art. 69 P.p.s.a.). Jeżeli doręczenia dokonuje się w miejscu pracy, można doręczyć pismo osobie upoważnionej do odbioru pism (art. 72 § 2 P.p.s.a.). Autor skargi kasacyjnej wskazał, że osoba, która odebrała sporną przesyłkę, nie posiadała upoważnienia K. A., działała bez jego wiedzy, a zatem nie mogła działać w jego imieniu. Odnosząc się do powyższego twierdzenia warto przywołać pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 22 czerwca 2001 r. sygn. akt V CZ 85/01 (LEX nr 558339), zgodnie z którym upoważnienie do odbioru pism sądowych jest czynnością, której dokonanie nie wymaga zachowania żadnej szczególnej formy, a udzielenia takiego upoważnienia można dorozumiewać na podstawie innych czynności i zachowań. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na znaczenie takich okoliczności faktycznych, jak wielokrotne odbieranie przez daną osobę pism i niekwestionowanie (w innych przypadkach) skuteczności takich doręczeń przez stronę, co w ocenie Sądu stwarza podstawę do przyjęcia, iż odbioru przesyłek dokonywała osoba uprawniona. Sąd Najwyższy podzielił przy tym stanowisko wyrażone w postanowieniu tego Sądu z dnia 3 października 2000 r. sygn. akt I CKN 911/00 (LEX nr 532135). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznaje słuszność wskazanych stanowisk, zauważając przy tym, że różnice w sformułowaniu art. 138 § 2 k.p.c. i art. 72 § 2 P.p.s.a. nie uzasadniają zmiany rozumienia pojęcia "osoby upoważnionej do odbioru pism". Warto również przytoczyć pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 października 2010 r. sygn. akt II OZ 1055/10 (LEX nr 743576), zgodnie z którym w sytuacji, gdy osoba znajdująca się w danym zakładzie pracy podejmuje się odebrać pismo wykazując, że jest zatrudniona w tym miejscu przez adresata, wniosek co do jej upoważnienia do odbioru korespondencji w tym miejscu nie może nasuwać uzasadnionych wątpliwości. Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy zauważyć należy, że P. N., który odebrał sporną przesyłkę w dniu 17 sierpnia 2010 r., również na etapie postępowania przed organem administracji odebrał przesyłkę zawierającą postanowienie SKO w P. z dnia 21 czerwca 2010 r. (k. 11 akt administracyjnych), przy czym odbiór ten potwierdził nie tylko własnym nazwiskiem, ale i pieczęcią firmową prowadzonego przez skarżącego przedsiębiorstwa. Z akt sprawy nie wynika, aby skarżący kwestionował skuteczność tego doręczenia. W świetle powyższych okoliczności brak jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstaw do uznania, że była to osoba nieupoważniona do odbioru pism w rozumieniu art. 72 § 2 P.p.s.a. W związku z powyższym brak jest przesłanek do przyjęcia, że doręczenie w dniu 17 sierpnia 2010 r. było doręczeniem nieprawidłowym i niewywierającym skutków prawnych. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji słusznie przyjął, że termin do uiszczenia wpisu sądowego należało liczyć od tej właśnie daty. Ze względu na powyższe, w świetle art. 72 § 2 P.p.s.a., bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje okoliczność, że skarżący w terminie późniejszym uiścił wpis sądowy od skargi w prawidłowej wysokości. Zgodnie ze wskazanymi wyżej art. 69 i art. 72 § 2 P.p.s.a. doręczenie zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nastąpiło w dniu 17 sierpnia 2010 r., a zatem uiszczenie wpisu w dniu 27 sierpnia 2010 r. zostało dokonane po upływie terminu, co obligowało Sąd pierwszej instancji do odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.