II SA/Ke 480/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 października 2010r. sprawy ze skarg M. Z. i T. D. na postanowienie Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz M. Z. i T. D. kwotę po 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. . II SA/Ke 480/10 UZASADNIENIE Wojewoda postanowieniem z dnia [...] stwierdził, na podstawie art. 134 kpa w związku z art. 129 § 2 uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez M.Z. i T.D. od decyzji Prezydenta Miasta K. Nr [...] z dnia [...] w sprawie o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej pn.: "Rewitalizacja Śródmieścia Kielc – Budowa ulicy Nowosilnicznej ( odcinek od ul. Warszawskiej do ul. IX Wieków Kielc)". W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda podniósł, że stosownie do art. 49 kpa strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. Organ odwoławczy stwierdził, że takich przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Organ odwoławczy wskazał, iż zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych t. j. Dz. U. z 2008r, Nr 193 poz. 1194 z póżn. zm. Zgodnie z art. 11f ust. 3 cytowanej ustawy, starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych doręcza decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wnioskodawcy oraz zawiadamia o jej wydaniu pozostałe strony w drodze obwieszczenia w starostwie powiatowym oraz w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi, na stronach internetowych tych gmin, a także a prasie lokalnej. Ponadto jak wskazał organ odwoławczy starosta wysyła zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotychczasowemu właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu na adres wskazany w katastrze nieruchomości. Jak wskazuje organ odwoławczy obwieszczenie Prezydenta Miasta o wydaniu decyzji Nr [...] zostało zamieszczone na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Miasta i na stronie internetowej Urzędu Miasta w dniach 23 luty 2010r. – 9 marzec 2010r. oraz w prasie lokalnej "Gazecie Wyborczej" w dniu 23 lutego 2010r. Oznacza to zdaniem Wojewody, iż doręczenie decyzji stronom nastąpiło w dniu 9 marca 2010r. a termin na wniesienie odwołania upływał w dniu 23 marca 2010r. Jak wynika z ustaleń organu odwoławczego odwołanie M.Z. zostało złożone osobiście w Urzędzie Miasta w dniu 26 marca 2010r., a odwołanie T.D. w dniu 30 marca 2010r. Mając na uwadze powyższe ustalenia organ odwoławczy stwierdził, iż zarówno odwołanie M.Z. jak i T.D. zostały wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 kpa, a w odwołaniach nie zawarto wniosków o przywrócenie terminu do ich wniesienia. Organ odwoławczy ponadto wskazał, iż był zobowiązany do zastosowania przepisu art. 134 kpa i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, albowiem stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie wniosły M.Z. (sprawa o sygn. akt II SA/Ke 480/10) , oraz T.D. ( sprawa o sygn. akt II SA/Ke 482/10) , domagając się jego uchylenia. W uzasadnieniu ( obie skargi o takiej samej treści ) skarżące podały, że nie zgadzają się ze stanowiskiem organu II instancji o uchybieniu terminu do wniesienia odwołań od decyzji Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia [...] w sprawie o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej. Wyjaśniają, że termin na wniesienie odwołań upłynął z dniem 29 marca 2010r., ponieważ w zawiadomieniu o wydaniu decyzji z dnia 19 lutego 2010r., znak AU.III.7041-7-8/09 wskazano w pouczeniu termin: "....14 dni od dnia jej doręczenia niniejszego zawiadomienia". Ponadto skarżące podniosły, że w postępowaniu organu I instancji "nie biorą udziału osoby do tego uprawnione i że są one pozbawione należnego im prawa przedstawiania wniosków i dowodów", a nadto, ze w wykazie stron postępowania do zawiadomienia o wydaniu decyzji zamieszczonym w materiałach I instancji wpisane są strony postępowania, które nie istnieją lub te same osoby są wpisane dwa razy. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Na rozprawie w dniu 7 października 2010r. Sąd na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarządził połączenie sprawy II SA/Ke 480/10 oraz sprawy II SA/Ke 482/10 w celu ich łącznego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia pod sygnaturą II SA/Ke 480/10. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargi są zasadne. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, dlatego Sąd nie badał "rozstrzygnięcia merytorycznego" o co także wnosiły skarżące. W wyniku dokonanej oceny tego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem uznać należy, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Na wstępie podnieść należy, że organ odwoławczy we wstępnej fazie postępowania odwoławczego podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy zażalenie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia zażalenia – jest zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bowiem bezskuteczność zażalenia, czego następstwem jest ostateczność postanowienia. Rozpatrzenie zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). W sprawie niniejszej Wojewoda badał, czy odwołania M.Z. i T.D. wniesione zostały w ustawowym terminie i swoje stanowisko wyraziło w zaskarżonym postanowieniu. Należy wskazać, że decyzja Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia [...] w sprawie o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej, od której obie skarżące złożyły odwołanie wydana została w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Art. 11f ust 3 cytowanej ustawy określa szczególny sposób i zawiadamiania stron o decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Tego rodzaju decyzja jest doręczana w sposób, o którym mowa w art. 109 § 1 kpa wyłącznie wnioskodawcy, dotychczasowym właścicielom gruntów wysyłane jest zaś zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Zawiadomienie to zawiera informację o miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z treścią decyzji. Pozostałe strony są natomiast zawiadamiane o jej wydaniu w drodze obwieszczeń w urzędach gminy właściwych ze względu na przebieg drogi, na stronach internetowych tych gmin, a także w prasie lokalnej. Powyższa forma zawiadamiania o aktach i czynnościach organów administracji jest regulacją szczególną i nie chroni interesów stron postępowania w stopniu równym doręczeniu w trybie art. 109 § 1 kpa. Nie oznacza to jednak, że termin do wniesienia odwołania należy liczyć od dnia obwieszczenia czy też od otrzymania zawiadomienia o wydaniu rozstrzygnięcia organu administracji, skoro strona nie miała jeszcze możliwości zapoznania się z treścią rozstrzygnięcia. Co do zasady w postępowaniu administracyjnym decyzje doręcza się stronom na piśmie ( art. 109 § 1 kpa ), decyzja może zostać także ogłoszona ustnie ( art. 109 § 2 kpa ), należy jednak podkreślić, że w obu przypadkach strona zapoznaje się z treścią decyzji. Szczególne przepisy, choć ustanawiają szczególny tryb doręczania decyzji ( jak w przedmiotowej sprawie ) , nie mogą zakładać skutecznego doręczenia decyzji, niezależnie od tego czy strona miała czy nie miała możliwości zapoznania się z jej treścią. Szczególny tryb określony w ustawie szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ze względu na ekonomikę procesową przewiduje, że decyzja doręczana jest w zwykłym trybie wyłącznie wnioskodawcy, pozostałe strony postępowania mają ściśle określony czas do zapoznania się jej treścią, co skraca czas postępowania. Szczególny tryb doręczeń należy rozumieć w ten sposób, że po upływie 14 dni (od dnia, w którym obwieszczenie było dostępne lub od dnia otrzymania zawiadomienia), w ciągu których można zapoznać się z treścią rozstrzygnięcia, decyzję uznaje się za doręczoną. Należy podkreślić, że szczegółowy tryb doręczeń nie może niwelować samej istoty doręczenia, którą stanowi przekazania treści rozstrzygnięcia czy innych działań organu. Tryb ten musi zakładać realną możliwość zapoznania się z treścią decyzji rozpocznie bieg terminu do jej zaskarżenia. Zdaniem Sądu, już samo rozróżnienie sposobu zawiadamiania o wydanej decyzji zawarte w przepisie art. 11f ust 3 przedmiotowej ustawy powoduje, że nie można liczyć jednakowego terminu do wniesienia odwołania dla wszystkich uczestników postępowania. Strona, której przekazuje się informację o rozstrzygnięciu organu administracji w drodze zawiadomienia czy obwieszczenia, uzyskuje prawo do zapoznania się z treścią rozstrzygnięcia. Należy podkreślić, że zawiadomienie Prezydenta Miasta Kielce z dnia 19 lutego 2010r o wydaniu decyzji o zezwolenie na realizację inwestycji drogowe zawiera pouczenie o "możliwości zapoznania się z treścią decyzji w Wydziale Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta Kielce i pouczenie o możliwości złożenia odwołania w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszego zawiadomienia". W świetle powyższych rozważań stwierdzić zatem należy, że datą doręczenia decyzji będzie data, w której strona faktycznie zapoznała się jej treścią, a przypadku, gdy strona nie skorzystała z możliwości zapoznania się z jej treścią – skuteczne prawnie doręczenie nastąpi z upływem terminu wyznaczonego w treści zawiadomienia po skutecznym upływie terminu ewentualnego zastępczego doręczenia zawiadomienia. W niniejszej sprawie Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia 19 marca 2003r. w sprawie II OSK 406/09. W przedmiotowej sprawie oba zawiadomienia o wydaniu decyzji Prezydenta Miasta Kielce z dnia 19 lutego 2010r. o zezwolenie na realizację inwestycji drogowej zarówno dla skarżącej M.Z. jak i T.D. były awizowane. Zgodnie z przepisami pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 42 § 1 kpa), a w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 kpa). Natomiast w myśl art. 44 kpa w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 kpa poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w określonym miejscu, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Przepis ten przewiduje, że w przypadku niepodjęcia przesyłki w tym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia i doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Zgodnie z tymi przepisami doręczenie tych zawiadomień nastąpiło dnia 12 marca 2010r. dla M.Z. i w dniu 16 marca 2010r. dla T.D. i od tych dni należało liczyć termin wniesionego odwołania. Mając to na uwadze uznać należy, że organ odwoławczy dokonał błędnej oceny terminu wniesionych przez skarżące odwołań. W związku z powyższym uznać należy za zasadne zarzuty skargi, wobec czego postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia odwołania na to postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 134 kpa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w wyroku.