II SAB/Lu 57/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz,, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 października 2010 r. sprawy ze skargi K. N. na bezczynność Prezydenta Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę K. N. wniósł w dniu 12 sierpnia 2010 r. skargę na bezczynność Prezydenta Miasta L. w sprawie dostępu do informacji publicznej stronie postępowania" i domagał się zobowiązania Prezydenta Miasta L. do udzielenia dostępu do wszelkich informacji zgromadzonych przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w L. w wywiadach środowiskowych na temat zmarłej matki skarżącego Z. N. oraz najbliższych członków rodziny, w tym skarżącego. W uzasadnieniu skargi K. N. wskazał, iż MOPR w L. gromadził dane i informacje o zmarłej matce skarżącego w trakcie wykonywania swoich czynności – wywiadów środowiskowych. Skarżący, jako spadkobierca Z. N., chciał uzyskać dostęp do informacji, wskazując, że prawdopodobnie doszło do naruszeń dóbr osobistych zmarłej matki jak i innych członków jego rodziny, w tym skarżącego. Prezydent Miasta L. nie chce udostępnić zgromadzonych materiałów, mimo że na podstawie tychże podjął działania, m.in. skierował Z. N. do domu pomocy społecznej, gdzie zmarła. Brak reakcji ze strony organu jest – zdaniem skarżącego – nieuzasadniony, a nie zweryfikowanie danych ustalonych przez MOPR i prowadzenie działań w oparciu o nieuzasadnione podejrzenia i spekulacje jest pogwałceniem praw i naruszeniem zasad postępowania organów administracji publicznej. Skarżący jako strona, ma prawo dostępu do informacji zgromadzonych w postępowaniu i chce skorzystać z tego prawa, zaś organ mu to uniemożliwia. Spór na tym tle trwa już około 2 lat. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta L. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że K. N. nie był stroną postępowania o skierowanie Z. N. do domu pomocy społecznej. Charakteru strony nie nabył także w wyniku spadkobrania, bowiem przedmiotem spadku są prawa i obowiązki majątkowe zmarłego (art. 922 § 1 kc). Pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 kpa może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. Żądanie wglądu do prowadzonej przez MOPR dokumentacji wynika natomiast - zdaniem organu - z interesu faktycznego skarżącego, tj. chęci zapoznania się z treścią wywiadu środowiskowego dotyczącego Z. N. Interes faktyczny nie uprawnia jednak autora skargi do wglądu do akt. Ponadto Prezydent Miasta wyjaśnił, że odpowiedź na pytanie zawarte w piśmie z dnia 28 lutego 2008 r. (na podstawie jakich informacji pracownik socjalny przeprowadzający wywiad z matką skarżącego wypowiedział się na temat jego alkoholizmu), została udzielona zainteresowanemu pismem znak: [...] z dnia 5 marca 2008 r. W tych warunkach nie można – zdaniem Prezydenta Miasta L.– zarzucić mu bezczynności, skoro skarżący był w ustawowym terminie informowany o podstawie odmowy udostępnienia informacji zawartych w aktach postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że prawo do informacji zagwarantowane jest w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, która w art. 61 ust. 1 stanowi, iż informacją publiczną jest prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Urzeczywistnienie konstytucyjnej zasady dostępu do informacji publicznej stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r., o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, pozy. 1198 ze zm.). Zgodnie z art. 1 ust. 1 tej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w ustawie. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28 i n.). Charakteru informacji publicznej nie mają jednak wnioski w sprawach indywidualnych, wnioski będące postulatem wszczęcia postępowania w innej sprawie, a także wnioski dotyczące przyszłych działań organu w sprawach indywidualnych oraz wnioski stanowiące ingerencję w działalność sądów (zob. postanowienie NSA z 11 grudnia 2002 r. sygn. akt II SAB 105/02, LEX nr 137863 oraz wyrok WSA w Warszawie z 17 maja 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 69/07, LEX nr 344225). Innymi słowy, w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej mogą być ujawnione dane osób jedynie od strony zbiorczej, a nie z punktu widzenia konkretnego podmiotu i decyzji podjętej przez organ w jego sprawie (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 4 listopada 2009 r. sygn. akt IV SA/Wr 249/09). W rozpoznawanej sprawie żądanie objęte wnioskiem skarżącego dotyczyło informacji odnoszących się do konkretnego postępowania administracyjnego w indywidualnej sprawie jego zmarłej matki, a uzyskanie tych informacji miało służyć – jak można domniemywać z treści skargi i wypowiedzi skarżącego na rozprawie – wszczęciu indywidualnej sprawy o ochronę dóbr osobistych. Z tego względu żądane przez K. N. dane nie mają charakteru informacji publicznej, a to oznacza, iż nie było podstaw do wydania decyzji w trybie art. 16 omawianej ustawy i wystarczające było poinformowanie wnioskodawcy o niemożności udostępnienia mu informacji przez wgląd w akta sprawy (zob. wyrok NSA z 17 grudnia 2003 r., II SA/Gd 1153/03, LEX nr 271609 i wyrok WSA w Białymstoku z dnia 18 września 2008 r., II SAB/Bk 14/08 – LEX nr 514795). Tym samym organ nie pozostawał w bezczynności i skarga podlegała oddaleniu. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że skarżącemu w istocie została udzielona informacja w piśmie Kierownika Filii Nr 1 MOPR w L. z dnia 5 marca 2008 r., znak: [...] o treści wywiadu środowiskowego i źródła, w oparciu o które znalazło się w nim stwierdzenie o chorobie alkoholowej skarżącego. Gdyby zatem nawet żądana informacja miała charakter informacji publicznej, to żądanie jej udostępnienia (ponownego, w innej formie) również byłoby niezasadne. Wniosek o udostępnienie informacji publicznej rodzi bowiem po stronie dysponenta tej informacji obowiązek jej udostępnienia jedynie wówczas, gdy informacja ta nie została wcześniej udostępniona i nie funkcjonuje w publicznym obiegu, a więc zainteresowana osoba nie może się z nią zapoznać inaczej, niż składając wniosek o udzielenie informacji do organu władzy publicznej (tak m.in. WSA w Warszawie w wyroku z dnia 22 czerwca 2007 r., sygn. akt II SAB/Wa 175/06). Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela też pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 20 listopada 2003 r. sygn. akt II SAB 372/03, iż za niezasadne należy uznać żądanie udzielenia informacji, którą zainteresowany posiada. Takie żądanie nie zmierza bowiem do uzyskania informacji publicznej, lecz ewentualnie potwierdzenia wiadomości znanych już wnioskującemu, a tym samym wykracza poza przedmiot i cele ochrony przewidzianej ustawą o dostępie do informacji publicznej. Udostępnieniu skarżącemu akt postępowania dotyczącego umieszczenia jego matki w domu pomocy społecznej, sprzeciwia się nadto jedna z przewodnich zasad postępowania w sprawie przyznawania świadczeń, sformułowana w art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 168, poz. 1323 ze zm.), tj. ochrona dóbr osobistych osób korzystających z pomocy społecznej. Sąd w zupełności podziela przy tym pogląd zaprezentowany w odpowiedzi na skargę, iż skarżący nie był stroną przedmiotowego postępowania, ani nie uzyskał takiego przymiotu z tytułu spadkobrania po matce, gdyż - pomijając już fakt, iż postępowanie to zostało zakończone decyzją ostateczną – postępowanie o umieszczenie w domu pomocy społecznej nie dotyczyło praw i obowiązków majątkowych, a tylko one są przedmiotem dziedziczenia w świetle dyspozycji art. 922 § 1 kc. Wstąpienie w miejsce zmarłej Z. N. skarżącego jako jej spadkobiercy, nastąpiłoby tylko wówczas, gdyby postępowanie administracyjne dotyczyło praw zbywalnych lub dziedziczonych i gdyby było w toku (zob. art. 30 § 4 kpa), a te przesłanki nie są spełnione. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.