II OSK 105/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-04-03

Skład orzekający: Jan Paweł Tarno, Jerzy Stelmasiak, Leszek Kamiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, wydane na podstawie art. 152 § 1 k.p.a. w związku z wznowieniem postępowania z powodu uchylenia decyzji o warunkach zabudowy, jest zasadne, gdy samo uchylenie decyzji o warunkach zabudowy nie przesądza o prawdopodobieństwie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że samo wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o warunkach zabudowy, na podstawie której wydano pozwolenie na budowę, nie jest wystarczającą przesłanką do wstrzymania wykonania tego pozwolenia. Kluczowe dla oceny prawdopodobieństwa uchylenia pozwolenia na budowę jest ustalenie, czy przyszłe ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy (np. dotyczące stref uzdrowiskowych) będą stanowiły podstawę do uchylenia pozwolenia. W związku z tym, postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji zostało uchylone jako niewłaściwie zastosowane.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę na postanowienie Wojewody Małopolskiego wstrzymujące wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Pozwolenie na budowę zostało wydane w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy, która następnie została stwierdzona nieważnością. Organy administracji i WSA uznały, że stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy uzasadnia prawdopodobieństwo uchylenia pozwolenia na budowę i wstrzymanie jego wykonania. Inwestorzy kwestionowali zasadność wstrzymania, argumentując, że samo stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy nie przesądza o uchyleniu pozwolenia na budowę, a także podnosząc wątpliwości co do podstaw stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, uchylił postanowienie Wojewody Małopolskiego oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa, a także zasądził od Wojewody Małopolskiego na rzecz K. K. i S. K. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 3 kwietnia 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Leszek Kamiński (spr.) Protokolant Anna Połoczańska po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. K., S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 października 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 746/10 w sprawie ze skargi K. K., S. K. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] września 2009r. nr [...], 3. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz K. K. i S. K. 800 (osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 11 października 2010 r. oddalił skargę K. K. i S. K., zw. dalej inwestorami lub skarżącymi, na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, wydane we wznowionym postępowaniu. W motywach wyroku Sąd Wojewódzki powołał się na następujące okoliczności faktyczne i prawne. Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. ([...]) Prezydent Miasta Krakowa przeniósł decyzję ustalającą warunki zabudowy na rzecz inwestorów, a następnie decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., Nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił tym inwestorom pozwolenia na budowę sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej (trzy bliźniaki) wraz z wewnętrznymi instalacjami: gazową, wodno-kan., c.o., elektryczną na działce nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...], objętych inwestycją budowy dziesięciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej (pięć bliźniaków) wraz z wewnętrznymi instalacjami, w tym gazową, wodno-kan., c.o., elektryczną, drogą wewnętrzną dojazdową do budynków, zjazdem publicznym z ul. Chałubińskiego na działce nr [...], [...] obr. [...] przy ul. Chałubińskiego w Krakowie. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie stwierdziło nieważność decyzji z dnia [...] lipca 2006 r. ustalającej warunki zabudowy dla w/w inwestycji, wobec czego Prezydent Miasta Krakowa postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. wznowił postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę wskazując, że decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy stała się ostateczna z dniem [...] lipca 2009 r. Postanowieniem z dnia [...] września 2009 r., nr [...] na podstawie art. 152 § 1 w zw. z art. 123 k.p.a. ten sam organ wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji z dnia [...] lipca 2009 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę stwierdzając, że okoliczności stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] lipca 2006 r. w oparciu, o którą wydano decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lipca 2009 r. wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia tej ostatniej w wyniku wznowienia postępowania. Z kolei inwestorzy wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. o stwierdzeniu nieważności o ustaleniu warunków zabudowy, lecz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia [...] marca 2010 r. odmówiło uchylenia decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. W tej sytuacji Wojewoda Małopolski postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] po rozpoznaniu zażalenia skarżących utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] września 2009 r. o wstrzymaniu wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, wskazując, iż w dniu wydania zaskarżonego postanowienia organ I instancji dysponował wiedzą o ostateczności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2009 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy. Zarzuty strony wnoszącej zażalenie, a dotyczące zasadności rozstrzygnięcia z dnia [...] sierpnia 2009 r. były już przedmiotem badań w ramach postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Krakowie, zakończonego decyzją z dnia [...] marca 2010 r. odmawiającą uchylenia decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. W obrocie prawnym nadal pozostaje więc ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] lipca 2006 r. Powyższe wskazuje na istnienie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji udzielającej pozwolenia na budowę w wyniku wznowienia postępowania, jako wydanej w oparciu o inną decyzję, która została następnie uchylona. Na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia [...] kwietnia 2010 r. inwestorzy złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucając naruszenie art. 152 k.p.a. poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie okoliczności wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w wyniku wznowienia postępowania oraz art. 7, 77 i 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. i podnosząc, że organy jako podstawę wstrzymania wykonania decyzji wskazały fakt istnienia przesłanki do wznowienia postępowania, samo zaś wystąpienie tej przesłanki nie przesądza jednak o prawdopodobieństwie uchylenia decyzji, której wznowione postępowanie dotyczy. Skarżący podnieśli, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2010 r., którą odmówiono uchylenia decyzji z dnia [...] września 2009 r. nie jest ostateczna, gdyż strona skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek ten do chwili obecnej nie został rozparzony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał jednak, iż skarga nie jest zasadna. Sąd wskazując, że organ wydając postanowienie ocenia na ile prawdopodobne jest wyeliminowanie ostatecznej decyzji, ale jeszcze nie przesądza o jej bycie. To właśnie dlatego, że wynik postępowania (wpadkowego) zainicjowanego wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji jest zależny od oceny organu, a nie od spełnienia konkretnych, nazwanych przesłanek, organ winien szczególnie starannie swą ocenę uzasadnić w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy. Niezastosowanie się do tego wymogu nie zawsze jednak oznaczać musi konieczność uchylenia skarżonego do sądu administracyjnego postanowienia. Braki w zakresie uzasadnienia rozstrzygnięcia stanowią uchybienie przepisom o postępowaniu, a takie może być przyczyną uwzględnienia skargi tylko wtedy, kiedy ma charakter istotny, czyli mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Prawdą jest, że uzasadnienia postanowień organów w rozpatrywanej sprawie, oprócz stwierdzenia, że nie zachodzi prawdopodobieństwo uchylenia decyzji, nie zawierają głębszej analizy ewentualnego związku pomiędzy stwierdzeniem nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, a decyzją o pozwoleniu na budowę. Opisano w nich jednak decyzję, która stanowi tę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. i, co prawda skrótowo, ale podano jej treść i sprawdzono kwestię jej ostateczności. Decyzją tą zaś stwierdzono nieważność decyzji ustalającej warunki zabudowy z tego powodu, że – jak ustalił organ - teren inwestycji znajduje się na obszarze uzdrowiska, dla którego uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego jest obligatoryjne. Wobec tak przyjętej podstawy nieważności podnoszone w skardze zarzuty dotyczące ewentualnej możliwości uzyskania innej decyzji o warunkach zabudowy dla tego samego terenu Sąd uznał za nietrafne. Skoro decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy była ostateczna, a przyczyną jej wydania było rażące naruszenie przepisów skutkujących czasowym zakazem ustalania warunków zabudowy, to jako prawidłowe ocenić należy stanowisko organów w kwestii prawdopodobieństwa uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Zdaniem Sądu I instancji nie zasługuje na uwzględnienie także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W realiach rozpoznawanej sprawy wstrzymanie wykonania aktu nie stanowiłoby w istocie rozwiązania tymczasowego, mającego zapobiegać wprowadzeniu w rzeczywistości zmian w zakresie wynikającym z aktu, ale byłoby ponownym, dokonanym już przez Sąd, dozwoleniem na realizowanie robót budowlanych. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 października 2010 r., sygn. II SA/Kr 746/10, złożyli inwestorzy reprezentowani przez radcę prawnego S. K. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając na podstawie z art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy: - art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 152 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę pomimo, że okoliczności sprawy nie wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, - art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 10, 11 i 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi na postanowienie wydane bez należytego wyjaśnienia sprawy i ustalenia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, - art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 152, 7, 10, 11 i 107 § 3 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, pomimo wydania zaskarżonych postanowień z naruszeniem wskazanych przepisów k.p.a. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zdaniem strony skarżącej wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 152 § 1 k.p.a. powinno być traktowane jako środek ostateczny, stosowany, gdy zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji. Słowo: "prawdopodobieństwo" użyte w tym przepisie powinno być traktowane nie jako luźna poszlaka, ale jako wniosek ściśle wynikający ze zbadanych rzetelnie okoliczności sprawy. Przed wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji objętej wznowionym postępowaniem organ powinien wnikliwie zbadać wszelkie przesłanki związane z wystąpieniem okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Organy powinny więc ustalić zarówno fakt wystąpienia przesłanki do wznowienia postępowania, jak również zbadać, czy przyczyny wystąpienia tej przesłanki uzasadniają twierdzenie, że w wyniku wznowienia postępowania decyzja objęta postępowaniem wznowieniowym zostanie uchylona. Zwrócił na to uwagę również Sąd I instancji podnosząc, że w przypadku wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., tj. wydania decyzji w oparciu o inną decyzję, która następnie została uchylona, istotne znaczenie dla sprawy ma zbadanie przyczyn wyeliminowania z obrotu prawnego tej decyzji. Sąd następnie stwierdził, że w przedmiotowej sprawie przyczyną wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o warunkach zabudowy była okoliczność, że została ona wydana na obszarze, gdzie obowiązkowe było sporządzenie planu miejscowego, co stanowi rażące naruszenie prawa. Sąd nie zbadał jednak, czy taka okoliczność rzeczywiście w przedmiotowej sprawie wystąpiła. W ocenie skarżących brak było podstaw do twierdzenia, że decyzja o warunkach zabudowy została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy o uzdrowiskach, uzdrowiskiem jest obszar, na terenie którego prowadzone jest lecznictwo uzdrowiskowe, wydzielony w celu wykorzystywania i ochrony znajdujących się na jego obszarze naturalnych surowców leczniczych, spełniający warunki, o których mowa w art. 34 ust. 1, któremu został nadany statut uzdrowiska. Obszar objęty wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, w dniu wydania decyzji nie znajdował się natomiast na terenie uzdrowiska w rozumieniu cytowanej powyżej ustawy. Dopiero bowiem w dniu 27 września 2006 r. Rada Miasta Krakowa uchwałą Nr CXVII/1232/06 nadała "Tymczasowy statut Uzdrowiska Swoszowice", dla obszaru objętego wnioskiem. Statut tymczasowy, utracił moc w dniu 2 marca 2009 r., kiedy to zaczęła obowiązywać Uchwała Nr LX/784/08 Rady Miasta Krakowa z dnia 17 grudnia 2008 r. w sprawie nadania statutu Osiedla Uzdrowiska Swoszowice. Art. 62 ustawy o uzdrowiskach z 2005 r. stanowi, że dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o uzdrowiskach i lecznictwie uzdrowiskowym (Dz. U. Nr 23, poz. 150 ze zm.) zachowują moc do czasu wydania nowych przepisów wykonawczych na podstawie niniejszej ustawy, o ile nie są z nią sprzeczne, nie dłużej niż przez 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. Jednym z takich aktów wykonawczych wydanych na podstawie poprzedniej ustawy, było Zarządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 25 lipca 1967 roku w sprawie wykazu miejscowości uznanych za uzdrowiska (M.P. z dnia 11 sierpnia 1967 r.)., zgodnie z którym Swoszowice posiadały taki status. Zarządzenie to zachowało moc tylko do 2 kwietnia 2006 r., a przedmiotowa decyzja o ustaleniu warunków zabudowy została wydana w dniu [...] lipca 2006 r., czyli w momencie, w którym nie obowiązywało już przywołane powyżej zarządzenie z 1967 r., a przed wejściem w życie tymczasowego statutu. Oznacza to, że decyzja została wydana prawidłowo, w okresie, w którym działka objęta wnioskiem nie znajdowała się na terenie uzdrowiska, ani nie istniał obowiązek uchwalenia dla tego obszaru miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zgodnie z art. 62 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Obowiązek ten powstał ponownie, dopiero w momencie uzyskania przez Swoszowice statusu uzdrowiska, tj. z dniem początkowym obowiązywania Uchwały Rady Miasta Krakowa w sprawie nadanie statutu dla Osiedla Uzdrowiska Swoszowice. Na Prezydencie Miasta Krakowa ciążył zatem obowiązek wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy, wobec braku ustawowych przeszkód. Analiza przepisów mających zastosowanie w sprawie, w tym przepisów ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, absolutnie nie prowadzi do jednoznacznego wniosku, że w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do wydania decyzji o warunkach zabudowy z uwagi na obowiązek sporządzenia planu miejscowego dla obszaru objętego wnioskiem. W ocenie skarżących kwestia istnienia podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy nie została do tej pory prawomocnie przesądzona, a tym samym nie została również przesądzona kwestia prawdopodobieństwa uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę przed rozpatrzeniem sprawy prawidłowości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzającej nieważność było zdecydowanie przedwczesne. W tym stanie rzeczy organ prowadzący postępowanie wznowieniowe, zamiast wydania na podstawie niepewnych przesłanek postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, powinien w pierwszej kolejności rozważyć zasadność zawieszenia przedmiotowego postępowania do czasu rozpatrzenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji o warunkach zabudowy. Organy orzekające w sprawie nie wzięły przedstawionych powyżej okoliczności pod uwagę, co w ocenie skarżących stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy. Uwzględnienie tej przesłanki powinno bowiem skutkować stwierdzeniem braku podstaw do wstrzymania wykonania decyzji objętej wznowionym postępowaniem na podstawie przepisu art. 152 k.p.a. Brak uwzględnienia tej okoliczności przez Sąd I instancji powoduje, że wydany w sprawie wyrok również został wydany z naruszeniem przepisów postępowania, mogącego mieć wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna prowadzi do uchylenia zaskarżonego wyroku oraz uchylenia zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia o wstrzymaniu wykonania pozwolenia na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny, jak stanowi art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie okoliczności uzasadniających nieważność postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do oceny zarzutów skargi kasacyjnej i uznał, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego ma usprawiedliwione podstawy. W świetle art. 174 powołanej ustawy, skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (ust. 1), a nadto przez naruszenie przepisów postępowania, jeśli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (ust. 2). W sytuacji przytoczenia w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zasadniczo ostatnio wymieniony zarzut. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zachowano prawidłowy tok procedury, nie uchybiając jej przepisom w stopniu, który mógłby wpłynąć na wynik sprawy, można przejść – w granicach określonych w skardze - do ocen o charakterze prawnomaterialnym. W przypadku jednak sformułowania zarzutów w oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nazwanych wprawdzie przez autora zarzutami proceduralnym, lecz przedstawianymi jako skutek naruszeń prawa materialnego, nie ma podstaw do odrębnego rozpoznawania takiego zarzutu przez Naczelny Sąd Administracyjny, gdyż zarzut taki nie dotyczy w istocie naruszenia prawa procesowego przez Sąd Wojewódzki, lecz jest konsekwencją przyjętego poglądu w sferze prawa materialnego. W taki właśnie sposób sformułowano zarzuty o charakterze procesowym, łącząc je z naruszeniem art. 152 k.p.a., który stanowił materialnoprawną podstawę postanowienia o wstrzymaniu decyzji. Przepis ten w okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy zatem traktować jako przepis prawa materialnego, wadliwie tylko nazwany przez autora skargi kasacyjnej przepisem proceduralnym. Por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1083/10, LEX nr 744927, w którym przyjęto, iż przepis art. 155 k.p.a., mimo że został zamieszczony w akcie normatywnym o charakterze procesowym, jest przepisem prawa materialnego, ponieważ stanowi podstawę prawną rozstrzygnięcia, a w żadnym zaś razie nie reguluje trybu postępowania w sprawie. Również uzasadnienie powyższego zarzutu w skardze kasacyjnej, w której wskazuje się na niewłaściwe zastosowanie powyższego przepisu prowadzi do konkluzji, że mimo nazwania powyższego przepisu jako proceduralnego, w istocie zarzucono niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się, iż Sąd Wojewódzki podzielając argumentację organów przyjął, że wystąpienie przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania (w tym przypadku przesłanki z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.) stanowi wystarczający stan uprawdopodobniający uchylenie pozwolenia na budowę, co daje podstawę do wstrzymania jej wykonania. Jednakże, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd Wojewódzki nie przeprowadził pogłębionej analizy zastosowanego przez organy przepisu art. 152 § 1 k.p.a. w kontekście okoliczności związanych ze wznowioną sprawą. Przyczyną wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę była okoliczność wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, na której oparto pozwolenie na budowę. Ta okoliczność, kontestowana szeroko w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, wbrew temu co twierdzi się w skardze kasacyjnej, a także wbrew stanowisku organów i Sądu Wojewódzkiego, nie ma jednak decydującego znaczenia w odniesieniu do wyniku wznowionego postępowania, a tym samym prawdopodobieństwa uchylenia decyzji. W przypadku zaistnienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 lub 145 a k.p.a. wznowione postępowanie toczy się bowiem z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego, który obowiązuje w czasie tego prowadzonego postępowania. Jak wiadomo, przyczyną unieważnienia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu było to, że została wydana w odniesieniu do ternu objętego obowiązkiem sporządzenia planu miejscowego, wiadomo też zatem było, że o warunkach zabudowy na tym terenie nie będzie już rozstrzygała decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a warunki określone w planie. Organy administracji, jak i Sąd Wojewódzki, doszły zatem do słusznego wniosku, że nie będzie już możliwe wydanie nowej decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli zostanie uchwalony wspomniany plan. Bezrefleksyjnie jednak organy przeszły nad okolicznością (a Sąd Wojewódzki ją przeoczył), że w przypadku niemożności wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z powodu uchwalenia planu, pozwolenie na budowę nie wymaga już poprzedzenia taką decyzją, gdyż zgodnie z art. 33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Tymczasem zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, ze zm.), decyzja taka jest wymagana wówczas, gdy planu nie uchwalono. Dlatego też dla rozstrzygnięcia sprawy prawdopodobieństwa uchylenia pozwolenia na budowę we wznowionym postępowaniu należało się doszukiwać nie w tym, że wyeliminowano z obrotu prawnego decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, lecz w tym, czy ustalenia przyszłego, w dacie wydawania postanowienia o wstrzymaniu pozwolenia na budowę, planu zagospodarowania przestrzennego będą powodem uchylenia pozwolenia na budowę. W związku z tym, nie można zgodzić się z twierdzeniem zawartym w uzasadnieniu wyroku, że wobec eliminacji decyzji ustalającej warunki zabudowy, jako prawidłowe należy ocenić stanowisko organów w kwestii prawdopodobieństwa uchylenia pozwolenia na budowę. W omawianym więc zakresie (tj. prawdopodobieństwa uchylenia pozwolenia na budowę) rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie odnośnie ważności decyzji o warunkach zabudowy nie miały przesądzającego znaczenia. Zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu art. 152 § 1 k.p.a. należało uznać zatem za usprawiedliwiony, wobec czego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 października 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 746/10 podlega uchyleniu. Mając na uwadze, iż oddalono zarzuty naruszenia prawa procesowego, a usprawiedliwiony okazał się zarzut naruszenia prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. przeszedł do oceny zaskarżonego postanowienia i uznał, że naruszało ono również art. 152 § 1 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Ponieważ poprzedzające je postanowienie organu I instancji z dnia [...] września 2009 r., dotknięte było taką samą wadą, i ono podlegało uchyleniu, na podstawie art. 135 w zw. z art. 193 p.p.s.a. Jak powiedziano już wcześniej, plan obejmujący m.in. teren przedmiotowej inwestycji, w dacie wydawania zaskarżonego postanowienia z dnia [...] kwietnia 2010 r., a także w dacie wyrokowania (11 października 2010 r.) jeszcze nie został uchwalony (co stało się w dniu 13 kwietnia 2011 r.), niemniej istniały już dokumenty planistyczne, w tym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, z którym plan winien pozostawać w zgodzie, a przede wszystkim istniała uchwała nr LX/784/08 Rady Miasta Krakowa z dnia 17 grudnia 2008 r. w sprawie nadania statutu dla Osiedla Uzdrowisko Swoszowice (Dz. Urz. Małop. z 2009 r., Nr 67, poz. 483), w której m.in. określono granice stref ochronnych, w § 3 wymieniając jako czynności zabronione w granicach tych stref, czynności wymienione w art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych (Dz. U. Nr 167, poz.1399, ze zm.). Ponieważ zaś przepis powyższy zakazuje lokalizacji budownictwa jednorodzinnego w strefie "A" (ust. 1 pkt 1 lit. b), to ocena prawdopodobieństwa uchylenia pozwolenia na budowę we wznowionym postępowaniu poprzedzona powinna być analizą ewentualnej dopuszczalności zabudowy przedmiotowej inwestycji, ze względu na położenie w określonej strefie, a nie fakt eliminacji decyzji o warunkach zabudowy. Na marginesie tylko można dodać, że obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru Swoszowice Uzdrowisko Uchwała nr XII/130/11 Rady Miasta Krakowa (Dz. Urz. Małop. Nr 261, poz. 2109) na mocy § 7 ust. 1 ponowił określenie granic stref, a w ust. 2 podtrzymał zakazy i ograniczenia wynikające z przepisów odrębnych dotyczących lecznictwa uzdrowiskowego oraz ze statutu uzdrowiska. Tym samym ustalenia tego planu stanowiły będą obecnie podstawę do oceny przez organy administracji stopnia prawdopodobieństwa uchylenia pozwolenia na budowę we wznowionym postępowaniu. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 188 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło