II OSK 233/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-04-25
Skład orzekający: Małgorzata Masternak-Kubiak, Anna Łuczaj, Czesława Nowak-Kolczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wydanie pozwolenia zintegrowanego dla instalacji składowiska odpadów spełniał wymogi określone w przepisach prawa ochrony środowiska, w szczególności w zakresie informacji o oddziaływaniu emisji na środowisko oraz spełnienia wymagań najlepszych dostępnych technik?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że sprawa nie została należycie wyjaśniona przez organy obu instancji. Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił legalność decyzji o pozwoleniu zintegrowanym, nie uwzględniając w pełni zarzutów dotyczących braku wymaganej dokumentacji, niewłaściwego określenia powierzchni składowiska oraz potencjalnego naruszenia przepisów dotyczących najlepszych dostępnych technik i ochrony wód gruntowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia E. na decyzję Ministra Środowiska utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa Mazowieckiego o udzieleniu pozwolenia zintegrowanego dla instalacji składowiska odpadów. Stowarzyszenie zarzucało m.in. brak wymaganej dokumentacji hydrogeologicznej i geologicznej, nieprawidłowe ustalenie powierzchni składowiska oraz niespełnienie wymagań najlepszych dostępnych technik. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że sprawa nie została należycie wyjaśniona.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędzia del. WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Stowarzyszenia E. z siedzibą w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 2036/09 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia E. z siedzibą w R. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia zintegrowanego dla instalacji składowiska odpadów uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Wyrokiem z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 2036/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Stowarzyszenia E. z siedzibą w R. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] września 2009 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia zintegrowanego dla instalacji składowiska odpadów.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Decyzją z dnia [...] września 2009 r. Minister Środowiska utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2009 r. o udzieleniu Przedsiębiorstwu Gospodarki Komunalnej "Ż." Sp. z o. o. w Ż. pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji - składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne "[...]", położonego w gminie R.
W uzasadnieniu decyzji Minister Środowiska wskazał, że decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Marszałek Województwa Mazowieckiego wyraził zgodę na zamknięcie części przedmiotowego składowiska o powierzchni 3 ha, na wysokości 170 m n. p. m., określając jednocześnie warunki tego zamknięcia, w tym termin zaprzestania składowania odpadów na tej części obiektu.
W ocenie organu odwoławczego zarzuty Stowarzyszenia E. odnoszące się do niepoinformowania społeczeństwa o rekultywacji części obiektu są niezasadne, gdyż wymóg odnoszący się do sposobu przeprowadzenia rekultywacji składowiska odpadów jest jednym z elementów udzielanej zgody na zamknięcie składowiska lub jego części. Wyrażenie zgody na zamknięcie składowiska odpadów lub jego części następuje na wniosek zarządzającego obiektem. Wyrażenie przez organ ochrony środowiska zgody na zamknięcie obiektu nie wymaga ani sporządzenia przez zarządzającego składowiskiem odpadów raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko ani udziału społeczeństwa w tym postępowania.
Zdaniem organu drugiej instancji trudno uznać za słuszny zarzut w zakresie niepoinformowania społeczeństwa również w kontekście prowadzonego postępowania przez Marszałka Województwa Mazowieckiego w sprawie udzielenia pozwolenia zintegrowanego dla przedmiotowej instalacji. Uchylenie przez Ministra Środowiska decyzją z dnia [...] października 2008 r. uprzedniej decyzji organu pierwszej instancji w tym przedmiocie z dnia [...] czerwca 2008 r. nie powoduje zakończenia postępowania w tej sprawie. Przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia powoduje, że sprawa ta pozostaje w toku. Nadto z załączonych przez Stowarzyszenie E. do odwołania dokumentów wynika, iż uczestniczyło ono w prowadzonym postępowaniu.
Stwierdzono, że Marszałek Województwa Mazowieckiego zastosował się do wyjaśnień zawartych w decyzji Ministra z dnia [...] października 2008 r. i dokonał ustaleń powierzchni instalacji biorąc pod uwagę powierzchnię działek ew. (łączna powierzchnia 14,21 ha) i określając powierzchnię zajętą pod składowisko jako łączną 8,7 ha. Z łącznej powierzchni zajętej pod składowisko odpadów wyłączono powierzchnię 3 ha (część składowiska odpadów, która została zamknięta). W związku z tym określono powierzchnię eksploatowanej części obiektu na 5,7 ha (pkt II. decyzji Marszałka Województwa Mazowieckiego). W ocenie Ministra Środowiska powierzchnia obiektu, w tym jego eksploatowanej części, to priorytetowe zagadnienie, gdyż w istotny sposób wpływa na parametry techniczne instalacji, w tym jej pojemność eksploatacyjną, czyli na możliwość zdeponowania na tym obiekcie określonej masy odpadów. Przy faktycznie ustalonej - zwiększonej powierzchni obiektu i stałej wysokości - maksymalnej rzędnej składowania odpadów określonej jako wartość 170 m n. p. m. zwiększa się pojemność całego obiektu, w tym również pozostała pojemność eksploatacyjna. Wobec tego nie można uznać, że składowisko jest w całości wypełnione.
Jednocześnie wskazano, iż zmiana powierzchni eksploatacyjnej obiektu wpływa na termin jego zamknięcia. Termin ten jest późniejszy w stosunku do uprzednio ustalonego, którego określenie wynikało z innej - mniejszej pojemności obiektu. W różnych dokumentach powstałych w różnych terminach (przed i po dokonaniu ustaleń powierzchni obiektu) terminy zamknięcia instalacji mogą być i są niespójne.
Wskazano, że Marszałek Województwa Mazowieckiego udzielając pozwolenia zintegrowanego, określił parametry techniczne obiektu, w tym pozostałą do wypełnienia pojemność eksploatacyjną oraz termin obowiązywania pozwolenia ustalony na dzień 31 grudnia 2011 r. Prawidłowo określono bilans masowy surowców, materiałów i energii. Zarówno w zakresie wytwarzania jak też odzysku i unieszkodliwiania wymieniono rodzaje odpadów, ich kody i ilości odpadów, które dopuszczono do wytwarzania w wyniku funkcjonowania instalacji i z procesów pomocniczych oraz wykorzystywanych do wykonania warstw izolacyjnych, budowy okrywy rekultywacyjnej, skarp, obwałowań, kształtowania korony składowiska, a także dopuszczonych do unieszkodliwiania na tym obiekcie. Techniczny opis dokonany pod tabelami odnoszącymi się do poszczególnych rodzajów odpadów dopuszczonych do poszczególnych metod odzysku i unieszkodliwiania nie budzi zastrzeżeń.
W ocenie Ministra Środowiska dyrektywa Rady 96/61/WE z dnia 24 września 1996 r. dotycząca zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli (Dz. Urz. WE L 257 z 10 października 1996, s. 26, L 156 z 25 czerwca 2003, s. 17 i L 275 z 25 października 2003, s. 32), zwana dalej "dyrektywą Rady 96/61/WE z dnia 24 września 1996 r. w sprawie zanieczyszczeń", została transponowana do prawodawstwa krajowego w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.), zwanej dalej "p. o. ś.", a w aspekcie składowiska odpadów, jako instalacji wymagającej pozwolenia zintegrowanego mocą ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t. j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 39, poz. 251 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o odpadach" i aktów wykonawczych. Żaden z przepisów tych aktów prawnych nie został naruszony. Przepisy art. 52, art. 55 ustawy o odpadach nie mają zastosowania w postępowaniu o udzielenie pozwolenia zintegrowanego. Pierwszy z tych przepisów odnosi się do wymogów, które muszą być spełnione w przypadku ubiegania się przez podmiot o udzielenie pozwolenia na budowę składowiska odpadów, a drugi - ustanawiający zakaz składowania określonych typów odpadów - nie może zostać wprowadzony do treści pozwolenia zintegrowanego, gdyż jest to zakaz wynikający bezpośrednio z mocy prawa. Z kolei art. 56 ustawy o odpadach stanowi, że odpady przed umieszczeniem na składowisku odpadów powinny być poddawane procesowi przekształcania fizycznego, chemicznego lub biologicznego oraz segregacji, w celu ograniczania zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi lub dla środowiska lub też ograniczania ilości lub objętości składowanych odpadów. Faktycznie przepis ten został zastosowany w przedmiotowej sprawie. W tabeli nr 6 pozwolenia zostały uwzględnione zarówno odpady komunalne, jak i inne odpady z mechanicznej obróbki inne niż wymienione w 19 12 11, tj. odpady oznaczone kodem 19 12 12 (tzw. odpady resztkowe). Odpady te powstają wskutek procesu przekształcania fizycznego, przy czym proces ten może być prowadzony w odrębnych od składowiska instalacjach.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Stowarzyszenie E. w R. zarzuciło naruszenie krajowych i unijnych przepisów w zakresie wydawania pozwoleń zintegrowanych, tj.: art. 208 p. o. ś., gdyż wniosek o wydanie pozwolenia zintegrowanego nie spełnia wymogów określonych w tym przepisie oraz- art. 207 p. o. ś. w zakresie wymogu spełnienia przez instalację wymagań w zakresie najlepszych dostępnych technik.
W ocenie strony skarżącej wniosek o wydanie pozwolenia zintegrowanego nie spełnia wymogów z art. 7 dyrektywy Rady 1999/31/WE z dnia 26 kwietnia 1999 r. w sprawie składowania odpadów, gdyż w trakcie jego opracowywania autor nie posiadał właściwej dokumentacji hydrogeologicznej i geologicznej miejsca składowania odpadów. W związku z tym wnioskodawca dostarczył organowi wydającemu pozwolenie zintegrowane informacje opracowane na podstawie niekompletnych i mało wiarygodnych materiałów, szczególnie tej części, która posłużyła do przedstawienia wpływu ścieków z wysypiska na wody gruntowe, powierzchniowe i glebę. Dotyczy to spraw podstawowych takich jak szczegółowy opis składowiska, w tym jego parametry techniczne, które są bazą do wyliczeń wpływu instalacji na elementy środowiska.
Minister Środowiska nie wyjaśnił, czy powiększenie pojemności składowiska jest legalne i spełnione są w tym zakresie normy prawne. Powołanie się jedynie na ustalenia marszałka województwa w zakresie ustalenia czynnej powierzchni składowiska nie spełnia zadość pełnego wyjaśnienia powodów nie uwzględnienia zarzutu w tym zakresie do pozwolenia zintegrowanego. W ocenie skarżącego powierzchnia w granicach obecnego zagospodarowania wynosi 12,04 ha, co jest niezgodne z wskazaną w zaskarżonej decyzji powierzchnią 14,21 ha. Powiększanie powierzchni składowiska jest nielegalne i wskazuje, że obliczenia dokonane we wniosku o oddziaływaniu instalacji na środowisko są nieaktualne.
Strona skarżąca wskazała także na zagrożenia związane z eksploatacją składowiska w stosunku wód gruntowych i powierzchniowych. Brak dokumentacji hydrogeologicznej i geologicznej przy wniosku o udzielenie pozwolenia, gdyż została ona wykonana dopiero w 2008 r.
Ponadto zdaniem skarżącego organ nieprawidłowo wyliczył ilość odcieków, a jest ich więcej niż przedstawiono we wniosku o wydanie pozwolenia, ponieważ z zaskarżonej decyzji stwierdzono, że powierzchnia całego składowiska jest większa o 2,5 ha niż powierzchnia, którą autorzy wniosku analizowali pod kątem wyliczenia ilości odcieków.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
W motywach wyroku oddalającego skargę Sąd pierwszej instancji podniósł, że dyrektywa Rady 96/61/WE z dnia 24 września 1996 r. w sprawie zanieczyszczeń została w zakresie swojej regulacji wdrożona do p. o. ś., natomiast dyrektywa Rady 1999/31/WE z dnia 26 kwietnia 1999 r. w sprawie składowania odpadów - do ustawy o odpadach. Wdrożenie zostało dokonane prawidłowo, w związku z tym nie można uznać, aby było możliwe naruszenie przepisów wskazanych wyżej dyrektyw.
Zawarte w skardze zarzuty dotyczące naruszenia art. 208 p. o. ś. (wniosek o wydanie pozwolenia zintegrowanego nie spełnia wymogów określonych w tym przepisie) oraz art. 207 p. o. ś. (instalacja nie spełnia wymagań w zakresie najlepszych dostępnych technik) są w ocenie Sądu nieuzasadnione.
Wniosek o wydanie pozwolenia zintegrowanego został złożony przez Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej "Ż." Sp. z o. o. w Ż. w dniu 30 kwietnia 2007 r. Skarżący zarzucił, że w trakcie opracowywania wniosku o wydanie pozwolenia zintegrowanego wnioskodawca nie posiadał właściwej dokumentacji hydrogeologicznej i geologicznej miejsca składowania odpadów. Z zarzutem tym zgodzić się nie można. Do wniosku dołączono bowiem dokumentację hydrogeologiczną ujęcia wody podziemnej z utworów czwartorzędowych sporządzoną przez I. K. w listopadzie 2006 r., czyli na kilka miesięcy przed złożeniem wniosku (30 kwietnia 2007 r.). Nie sposób zgodzić się więc, że dane zawarte w tej dokumentacji są nieaktualne.
Ponadto zauważyć należy, że w części C wniosku znajdują się zestawienia analiz fizyko-chemicznych wód odciekowych, wód powierzchniowych oraz wód podziemnych. Badania te zostały dokonane w latach 2005-2006, co również wskazuje, że nie można uznać ich za nieaktualne w świetle złożenia wniosku w dniu 30 kwietnia 2007 r. W części C wniosku znajduje się także zestawienie wyników archiwalnych badań laboratoryjnych próbek gleb pobranych z rejonu składowiska odpadów oraz projekty geologiczno-techniczne odnośnie czterech piezometrycznych otworów obserwacyjnych.
W ocenie Sądu organ nie naruszył przepisu art. 202 p. o. ś. Wydane pozwolenie określa rodzaj prowadzonej działalności; rodzaj i charakterystykę techniczną instalacji z opisem stosowanych technologii; sposoby osiągania wysokiego poziomu ochrony środowiska jako całości; bilans masowy, surowców, materiałów i energii, warunki wprowadzania do środowiska substancji i energii oraz prowadzenia działalności w zakresie zbierania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów; ilość, stan i skład ścieków; zakres i sposób monitorowania emisji; zakres i sposób monitorowania procesów technologicznych; sposoby zapobiegania występowaniu i ograniczania skutków awarii; postępowanie po zakończeniu działalności; inne zobowiązania oraz termin ważności pozwolenia (31 grudnia 2011 r.).
Zdaniem Sądu nie są także zasadne zarzuty skarżącego dotyczące błędnego ustalenia powierzchni składowiska. Organ pierwszej instancji wydając swą decyzję zastosował się do wskazań zawartych w decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] października 2008 r. Ustalił powierzchnię instalacji biorąc pod uwagę powierzchnię działek ew. (łączna powierzchnia 14,21 ha) i określając powierzchnię zajętą pod składowisko jako łączną 8,7 ha. Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Marszałek Województwa Mazowieckiego wyraził zgodę na zamknięcie części przedmiotowego składowiska o powierzchni 3 ha, na wysokości 170 m. n. p. m., określając jednocześnie warunki tego zamknięcia, w tym termin zaprzestania składowania odpadów na tej części obiektu. W związku z tym określono powierzchnię eksploatowanej części obiektu na 5,7 ha (pkt II decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2009 r.).
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Stowarzyszenie E. z siedzibą w R., na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – dalej P.p.s.a.) podniosło zarzuty:
1) naruszenia prawa materialnego, a to art. 208 ust. 2 pkt 1 lit. a) i g) w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) poprzez przyjęcie, iż wniosek zawierał informację o spełnieniu wymagań w zakresie najlepszych dostępnych technik oraz, że zawierał informacje o oddziaływaniu emisji na środowisko jako całość, podczas gdy we wniosku brak było tych informacji bądź były one błędne,
2) naruszenia prawa materialnego, a to § 5 ust. 1 i 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów (Dz. U. Nr 61, poz. 549 ze zm.), poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy wynika, iż wody gruntowe znajdują się pod składowiskiem w odległości mniejszej niż 1 m,
3) naruszenia prawa materialnego, a to art. 186 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tekst jedn.: z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) poprzez jego nie zastosowanie w sytuacji, w której zachodziły podstawy do odmowy wydania pozwolenia zintegrowanego,
4) naruszenia przepisów procesowych, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w niniejszej sprawie, ze względu na niespełnienie minimalnych wymagań wynikających z najlepszych dostępnych technik, nie powinno dojść do wydania pozwolenia zintegrowanego.
W ocenie strony skarżącej przedmiotowa sprawa nie została wszechstronnie wyjaśniona przez organy obu instancji. Sąd pierwszej instancji odniósł się jedynie do dokumentów przedstawionych przez wnioskodawcę (dokumentacja hydrogeologiczna z listopada 2006 r., zestawienia analiz fizyko-chemicznych wód odciekowych, wód powierzchniowych oraz wód podziemnych z lat 2005 - 2006), natomiast nie sprawdził tego, czy organy obu instancji uwzględniły w swoich decyzjach dane wynikające z innej dokumentacji dotyczącej tego wysypiska, a wskazującej jednoznacznie na negatywne jego oddziaływanie na wody powierzchniowe i gruntowe.
Ustosunkowując się do skargi uczestnik postępowania - Stowarzyszenie Ekologiczne "Ś." w pełni poparło wnioski i zarzuty w niej zawarte.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.
Autor skargi kasacyjnej formułuje zarzuty wskazujące zarówno na naruszenie prawa materialnego, jak też na naruszenie przepisów postępowania. Jednakże przedmiot obu rodzajów zarzutów, jak i kierunek argumentacji pozostaje w ścisłym związku. Dlatego sformułowane w niniejszej skardze kasacyjnej zarzuty poddane winny zostać kontroli kasacyjnej łącznie, w kontekście naruszenia prawa materialnego. Dopiero wynik tego aspektu kontroli kasacyjnej może zostać nałożony na ocenę zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. ze wskazanymi przepisami k.p.a.
Sąd pierwszej instancji kontrolował legalność decyzji dotyczącej pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji - składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne.
Przesłanki normatywne związane z wydaniem pozwolenia zintegrowanego są uregulowane w rozdziale 3 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 129, poz. 902 z późn. zm.), dalej jako Prawo ochrony środowiska.
W postanowieniach art. 211 tej ustawy określona została treść pozwolenia zintegrowanego. Wymagania co do jego zawartości można podzielić na dwie części - powielane, określone dla pozwoleń sektorowych, oraz odrębne, związane wyłącznie z pozwoleniem zintegrowanym. Pozwolenia zintegrowanego, zgodnie z art. 211 Prawa ochrony środowiska, wymaga prowadzenie instalacji, której funkcjonowanie, ze względu na rodzaj i skalę prowadzonej w niej działalności może powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości.
Przepis art. 202 ust. 2 Prawa ochrony środowiska stanowi, że w pozwoleniu zintegrowanym ustala się dopuszczalną wielkość emisji gazów lub pyłów wprowadzanych do powietrza z instalacji. Jednocześnie instalacje wymagające pozwolenia zintegrowanego powinny spełniać wymagania ochrony środowiska wynikające z najlepszych dostępnych technik, a w szczególności, z zastrzeżeniem art. 207 ust. 2, nie mogą powodować przekroczenia granicznych wielkości emisyjnych. Intencją ustawodawcy było bowiem zapobieżenie sytuacji, w której instalacje byłyby eksploatowane bez zgody organu i bez żadnych ograniczeń co do wprowadzanych do środowiska substancji lub energii.
Prowadzenie eksploatacji instalacji z zachowaniem warunków określonych w pozwoleniu zintegrowanym zasadniczo nie powoduje przekraczania standardów emisyjnych z instalacji, nie narusza też standardów jakości środowiska, ani nie narusza wymagań ochrony środowiska.
W celu ułatwienia wyboru, jaka technika in concreto powinna być uznana za najlepszą dostępną technikę, w art. 207 ust. 1 i 1a ustawodawca wskazał, jakimi przesłankami powinien kierować się organ administracji wydający pozwolenia zintegrowane. W związku z tym w uzasadnieniu każdego orzeczenia w indywidualnej sprawie musi być przedstawiony przebieg wyboru konkretnej techniki. Brak takiej argumentacji powoduje, że decyzja w zakresie wyboru techniki wymknie się spod kontroli, a zatem jako podjęta w sposób dowolny, powinna podlegać wyeliminowaniu z obrotu prawnego z powodu naruszenia podstawowych wymagań procesowych. Określając w art. 207 ust. 1 Prawa ochrony środowiska jakie standardy powinny spełniać najlepsze dostępne technologie, w pkt 6 tego przepisu ustawodawca odsyła do informacji na temat najlepszych dostępnych technik publikowanych przez Komisję Europejską zgodnie z art. 16 ust. 2 dyrektywy 1996/61/WE.
W świetle regulacji art. 208 ust. 2 Prawa ochrony środowiska warunki, jakie powinien spełniać wniosek o wydanie pozwolenia zintegrowanego, mogą być podzielone na te o charakterze obligatoryjnym i te o charakterze fakultatywnym. Do przesłanek obligatoryjnych należy zaliczyć postanowienia art. 208 ust. 2 pkt 1 lit. a) i g) Prawa ochrony środowiska, stanowiące, że wniosek o wydanie pozwolenia zintegrowanego powinien także zawierać informacje, dotyczące instalacji wymagającej pozwolenia zintegrowanego, o oddziaływaniu emisji na środowisko jako całość, a także o spełnianiu wymagań, o których mowa w art. 207 ust. 1 i 1a.
W myśl § 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów (Dz. U Nr 61, poz. 549 z późn. zm.) tylko wymagania dotyczące lokalizacji, budowy, eksploatacji i zamknięcia składowiska odpadów zapewniają bezpieczne dla zdrowia ludzi i dla środowiska składowanie odpadów, a w szczególności zapobiegają zanieczyszczeniu wód powierzchniowych i podziemnych, gleby i ziemi oraz powietrza. Z kolei, norma § 5 ust. 1 i 2 pkt 2 rozporządzenia, nakazuje, by składowisko odpadów lokalizować tak, aby miało naturalną barierę geologiczną, uszczelniającą podłoże i ściany boczne. Przepisy ust. 2 § 5 rozporządzenia określają również wartości normatywne minimalnej miąższości i wartości współczynnika filtracji k naturalnej bariery geologicznej.
Trzeba również zwrócić uwagę, że w myśl postanowień art. 5 Konstytucji RP Rzeczpospolita Polska zapewnia m. in. ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju. Państwo powinno zapewnić ochronę środowiska naturalnego. Odpowiednie obowiązki w tym zakresie zostały nałożone zarówno na władze publiczne, jak i na każdego podlegającego prawu RP (art. 86 Konstytucji).
Zasada zrównoważonego rozwoju odnosi się zarówno do sfery stanowienia prawa, jak i do sfery stosowania prawa i w tym zakresie zawiera nakaz skierowany do organów władzy publicznej, by w procesie konkretyzacji normy prawa materialnego znajdowały takie rozwiązania, które pozwolą chronić środowisko naturalne i poprawiać jego stan (art. 74 Konstytucji).
Naczelny Sąd Administracyjny podziela zatem stanowisko skarżącego kasacyjnie, że sprawa nie została należycie wyjaśniona, rozpatrzona i oceniona pod kątem zgodności z prawem udzielenia wnioskodawcy pozwolenia zintegrowanego. Stąd, za zasadny należy uznać zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.
Ponownie rozpatrując sprawę Sąd dokona oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia uwzględniając powyższe rozważania prawne. Raz jeszcze przeanalizuje zgromadzony materiał dowodowy pod kątem relewantnych norm prawa materialnego.
Z tych względów i na podstawie art. 185 § 1 cyt. ustawy P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło