II SA/Wa 999/10
WyrokWSA w Warszawie2010-10-12
Skład orzekający: Eugeniusz Wasilewski, Janusz Walawski, Olga Żurawska-Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy do ustalenia uprawnień do podwyższenia emerytury policyjnej za okres służby sprzed wejścia w życie rozporządzenia z 4 maja 2005 r. należy stosować przepisy tego rozporządzenia, czy przepisy obowiązujące w czasie pełnienia służby?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zastosowały przepisy rozporządzenia z 4 maja 2005 r. do oceny służby pełnionej przed jego wejściem w życie. Skoro skarżący został zwolniony ze służby przed datą wejścia w życie rozporządzenia, a przepisy te nie zawierają regulacji przejściowych, należy stosować przepisy obowiązujące w okresie, którego dotyczy wniosek o wydanie zaświadczenia, co zapobiega naruszeniu zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit). W związku z tym zaskarżone postanowienie zostało uchylone.Stan faktyczny
Skarżący D. D. złożył wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej w okresie od lutego 1992 r. do czerwca 1998 r. Organy Policji odmówiły wydania zaświadczenia, uznając, że akta osobowe nie zawierają dowodów na spełnienie warunków określonych w rozporządzeniu z 4 maja 2005 r. Skarżący wniósł skargę, zarzucając nierzetelne postępowanie dowodowe i wskazując na posiadane materiały archiwalne oraz szkolenia. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy postanowienie pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Policji i utrzymane nim w mocy postanowienie Komendanta [...] Policji, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, oraz zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Sędziowie WSA Janusz Walawski WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Protokolant Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2010 r. sprawy ze skargi D. D. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści 1) uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Komendanta [...] Policji z dnia [...] marca 2010 r. 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości 3) zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego D. D. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Podaniem z 4 lutego 2010 r. D. D. (dalej jako skarżący) zwrócił się do Komendanta [...] Policji o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej. Podał, że w latach 1990-1998 pełnił służbę w Policji, w tym od [...] lutego 1992 r. do [...] czerwca 1998 r. pełnił służbę w Samodzielnym Plutonie Antyterrorystycznym Komisariatu [...] . Wskazał, że wnioskowane zaświadczenie jest mu niezbędne do ustalenia przysługujących uprawnień emerytalnych.
Postanowieniem z [...] marca 2010 r. Komendant [...] Policji odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w okresie od [...] lutego 1992 r. do [...] czerwca 1998 r. w warunkach określonych w § 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej.
Organ, uzasadniając powyższą odmowę, podał, że dokonano analizy archiwalnych akt osobowych skarżącego, zgodnie z którymi skarżący pełnił służbę na następujących stanowiskach:
– od [...] 02.1992 r. – policjant Plutonu Antyterrorystycznego KP [...] ,
– od [...] 12. 1993 r. – policjant Samodzielnego Plutonu Antyterrorystycznego KP [...] ,
– od [...] 10.1995 r. – policjant na wolnym etacie [...] policjanta Drużyny Szturmowej Plutonu Antyterrorystycznego KP [...] ,
– od [...] 07.1996 r. – [...] policjant Drużyny Szturmowej Plutonu Antyterrorystycznego KP [...] ,
– [...] 06.1998 r. – zwolniony ze służby w Policji.
W dalszej kolejności organ podał, że akta osobowe nie zawierają zakresów obowiązków realizowanych przez skarżącego w latach 1990-1998, jak również dokumentów potwierdzających posiadanie uprawnień i kwalifikacji, w tym także w zakresie antyterrorysty [...] , do udziału w działaniach bojowych, realizowanych przez jednostkę lub komórkę antyterrorystyczną Policji oraz branie udziału, w ramach obowiązków służbowych, w procesie szkolenia mającym na celu przygotowanie do takich działań, a określonych w § 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 4 maja 2005 r.
Organ wskazał, że w celu ustalenia stanu faktycznego i prawnego zwracał się do Naczelnika Wydziału Ochrony Informacji Niejawnych i Archiwum KSP i do Komendanta Komisariatu Policji [...] . W udzielonych odpowiedziach podano, że materiały znajdujące się w posiadaniu poszczególnych jednostek nie spełniają warunków określonych w § 2 pkt 2 ww. rozporządzenia. Zawierają one zapisy o stawieniu się skarżącego do służby i ewentualny rozkład dnia pracy funkcjonariusza. W tych okolicznościach organ uznał, iż brak jest dowodów potwierdzających wykonywanie przez skarżącego czynności polegających na zwalczaniu fizycznym terroryzmu przy spełnieniu łącznie dwóch warunków, tj. nabyciu uprawnień i kwalifikacji, w tym także w zakresie antyterrorysty [...] , do udziału w działaniach bojowych, realizowanych przez jednostkę lub komórkę antyterrorystyczną Policji oraz braniu udziału, w ramach obowiązków służbowych, w działaniach bojowych Policji lub w procesie szkolenia, mających na celu przygotowanie do takich działań, a zatem brak jest dowodów potwierdzających spełnienie przez skarżącego określonych w § 2 pkt 2 cytowanego rozporządzenia Rady Ministrów z 4 maja 2005 r. szczegółowych warunków uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej za okres pełnienia służby od [...] lutego 1992 r. do [...] czerwca 1998 r. w komórce antyterrorystycznej Komisariatu Policji [...] .
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że w okresie pełnienia służby w Komisariacie Policji [...] wykonywał wszystkie przydzielone zadania służbowe jako funkcjonariusz Samodzielnego Plutonu Antyterrorystycznego, przechodził codziennie programowe zajęcie szkoleniowe i przygotowywał się do wypełniania zadań o charakterze antyterrorystycznym. Podał, że przeszedł szkolenie w zakresie rozpoznania pirotechnicznego, przeprowadzał zatrzymania wysokiego ryzyka niebezpiecznych przestępców, przeprowadzał zadania zabezpieczeń antyterrorystycznych, wykonywał także zadania w zakresie przeprowadzania ekstradycji i deportacji [...] szczególnie niebezpiecznych przestępców. Zwrócił przy tym uwagę, że jednostka, w której służył, jako swoje podstawowe zadanie miała wpisane zwalczanie terroryzmu i była do tego przygotowywana i szkolona. Nadto skarżący zaakcentował, że braki w dokumentacji nie powinny być interpretowane na jego niekorzyść oraz że koledzy pełniący służbę razem z nim w przedmiotowym okresie czasu, otrzymali stosowne zaświadczenia.
Postanowieniem z [...] kwietnia 2010 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Odwołując się do treści § 2 pkt 2 ww. rozporządzenia, organ zaznaczył, że do uznania, że zachodzą warunki, o jakich mowa w tym przepisie, koniecznym jest łączne spełnienie obydwu wymienionych w nim przesłanek. Istotą przedmiotowego przepisu pozostaje przyznanie prawa do podwyższenia emerytury o 2% podstawy wymiaru wyłącznie funkcjonariuszom Policji, którzy pełnią służbę bezpośrednio w zwalczaniu fizycznym terroryzmu oraz spełniają powyższe warunki w sposób łączny.
Następnie organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kwerendy w składnicy akt KP [...] , która objęła przegląd książek wydarzeń Plutonu Antyterrorystycznego z lat 1991-1998 oraz kart personalnych zwolnionych pracowników ustalono, że skarżący był policjantem Samodzielnego Plutonu Antyterrorystycznego i pełnił służbę na stanowisku [...] policjanta Drużyny Szturmowej w latach 1991-1998. Materiały pozostające w posiadaniu KP [...] nie spełniają jednak warunków określonych w § 2 pkt 2 cyt. rozporządzenia, gdyż zawierają tylko zapisy potwierdzające stawienie się wymienionego do służby i ewentualny rozkład dnia pracy. Również w zasobie archiwalnym Wydziału Ochrony Informacji Niejawnych i Archiwum Komendy [...] Policji nie odnaleziono materiałów umożliwiających potwierdzenie pełnienia przez skarżącego służby w warunkach określonych w § 2 pkt 2 cyt. rozporządzenia. Także w aktach osobowych skarżącego nie znajdują się żadne dokumenty, które mogłyby być uznane za potwierdzające nabycie kwalifikacji do udziału w działaniach bojowych realizowanych przez jednostkę lub komórkę antyterrorystyczną Policji.
W ocenie organu dokumenty znajdujące się w aktach osobowych skarżącego w żaden sposób nie wskazują, aby do jego zadań służbowych należało uczestniczenie w działaniach bojowych. Zgromadzone dokumenty potwierdzają, że do głównych zadań zainteresowanego należało branie udziału w zabezpieczeniach antyterrorystycznych [...], delegacji państwowych. Skarżący brał udział także w sprawdzaniu bagaży pod względem pirotechnicznym, patrolowaniu [...] , konwojowaniu przedmiotów wartościowych, konwojowaniu narkotyków, przeszukiwaniu samochodów pod względem pirotechnicznym, wyjazdach służbowych za granicę po osobę deportowaną i wyjazdach do aresztu śledczego. Jednakże czynności tego rodzaju nie należy w każdym przypadku utożsamiać z działaniami bojowymi bądź fizycznym zwalczaniem terroryzmu. W ocenie organu niezbędnym jest bowiem wskazanie różnicy pomiędzy nawet bardzo wyspecjalizowanymi działaniami Policji w zakresie zwalczania przestępczości, a określonym przez ustawodawcę w rozporządzeniu fizycznym zwalczaniu terroryzmu i braniem udziału w działaniach bojowych Policji, związanym niewątpliwie z udziałem stron walczących w bezpośrednim zwarciu z użyciem środków walki (broni palnej, granatów hukowych itp.) oraz wykorzystaniem przewidzianej ustawowo siły fizycznej.
Konkludując, organ podał, że pozostające w jego dyspozycji dane nie potwierdziły pełnienia przez skarżącego służby w warunkach określonych w § 2 pkt 2 ww. rozporządzenia. Nie stwierdzono wystąpienia przesłanek opisanych w tymże przepisie, tj. nabycia uprawnień i kwalifikacji, w tym także w zakresie antyterrorysty [...] , do udziału w działaniach bojowych, realizowanych przez jednostkę lub komórkę antyterrorystyczną Policji lub przez Straż Graniczną, a także brania udziału, w ramach obowiązków służbowych, w działaniach bojowych Policji lub Straży Granicznej lub w procesie szkolenia, mającym na celu przygotowanie do takich działań, określonym przez Komendanta Głównego Policji lub Komendanta Głównego Straży Granicznej.
Komendant Główny Policji wskazał nadto, iż w sprawie niemożliwym było przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, albowiem organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego wynikających jedynie z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
W skardze na powyższe postanowienie, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zarzucił nierzetelne przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie oceny materiałów archiwalnych, które nadal znajdują się w zasobach Policji. Wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.
W ocenie skarżącego w 2008 r. została przeprowadzona powierzchowna kwerenda materiałów archiwalnych Komisariatu Policji [...] , a nadto analiza tych materiałów została wykonana przez funkcjonariuszy nieposiadających wystarczającej wiedzy specjalistycznej w zakresie oceny materiałów pozostających w ich dyspozycji. Skarżący podał jakie materiały archiwalne pozostają w dyspozycji Policji. Materiały te potwierdzają – w opinii skarżącego – nabyte uprawnienia i kwalifikacje oraz realizacje operacji wysokiego ryzyka podczas pełnienia służby w Pododdziale Antyterrorystycznym Policji w latach 1992-1998. Są one dostępne w archiwach, albowiem w oparciu o nie wystawiono zaświadczenie innemu funkcjonariuszowi, który pełnił służbę razem ze skarżącym. Dodatkowo skarżący przedstawił listę szkoleń specjalistycznych oraz doskonalących, w których brał udział podczas pełnienia służby w latach 1992-1998. Zaznaczył, że wszyscy jego koledzy, z którymi pełnił służbę, mają podwyższone świadczenia emerytalne o 2% za każdy rok służby.
W odpowiedzi na skargę organ, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoją dotychczasową argumentację. Wskazał, że dokumenty wymienione w skardze, w części nie mają związku z żądaniem skarżącego, w części były przedmiotem sprawdzenia przez organy Policji. Nadto organ podniósł, że brak jest dokumentacji z odbytych przez skarżącego szkoleń.
W piśmie z 2 października 2010 r. skarżący podtrzymał zgłoszone w skardze wnioski dowodowe, dokonując jednocześnie analizy dokumentacji znajdującej się w jego aktach osobowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Art. 145 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) określa, w jakich sytuacjach decyzje podlegają uchyleniu. Na podkreślenie zasługuje przy tym, iż zgodnie z przepisem art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rolą sądu nie jest zastępowanie organów administracji publicznej w merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy i wyprowadzanie własnych wniosków z materiału dowodowego.
Dokonując analizy zasadności skargi wniesionej przez D. D. na postanowienie Komendanta Głównego Policji, Sąd doszedł do przekonania, że zasługuje ona na uwzględnienie, lecz z powodów innych niż w niej podniesione.
W rozpoznawanej sprawie w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć kwestię, czy organy, rozpoznając wniosek skarżącego o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby w latach1992-1998 w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury policyjnej, zastosowały właściwy akt prawny.
Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.) Rada Ministrów określa w drodze rozporządzenia szczegółowe warunki podwyższania emerytury. Na podstawie tego upoważnienia zostały wydane kolejno trzy rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej – z 28 lutego 1995 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 114), z 24 września 2002 r. (Dz. U. Nr 167, poz. 1373) i z 4 maja 2005 r. (Dz. U. Nr 86, poz. 734), które w § 2 pkt 2 regulowały przedmiotową kwestię.
Zgodnie z ostatnim z wymienionych przepisów, który został zastosowany w przedmiotowej sprawie, emerytury policyjne podwyższa się o 2 % podstawy wymiaru za każdy rok służby pełnionej bezpośrednio w zwalczaniu fizycznym terroryzmu, jeżeli funkcjonariusz spełnia łącznie następujące warunki:
* nabył uprawnienia i kwalifikacje, w tym także w zakresie antyterrorysty [...] , do udziału w działaniach bojowych, realizowanych przez jednostkę antyterrorystyczną Policji lub Straży Granicznej,
* brał udział, w ramach obowiązków służbowych, w działaniach bojowych Policji lub Straży Granicznej lub w procesie szkolenia, mającym na celu przygotowanie do takich działań, określonych przez Komendanta Głównego Policji lub Komendanta Głównego Straży Granicznej.
Stosownie natomiast do § 2 pkt 2 dwóch pozostałych rozporządzeń Rady Ministrów dla identycznego podwyższenia emerytury wystarczało wyłącznie pełnienie służby bezpośrednio w zwalczaniu fizycznym terroryzmu, w jednostce realizującej zadania w tym zakresie, jeżeli funkcjonariusz wykonywał czynności polegające na rozpoznawaniu i likwidowaniu zamachów terrorystycznych.
Analiza wskazanych przepisów prowadzi do wniosku, iż podane w nich warunki uzasadniające przyznanie podwyższonej emerytury są różne.
Problematyką, jakie przepisy powinny mieć zastosowanie w toku rozpoznawania sprawy związanej ze służbą pełnioną w czasie obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów z 24 września 2002 r., zajmował się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 października 2007 r. (I OSK 2003/06). Wywody Sądu zawarte w tym orzeczeniu, które Sąd rozstrzygający w sprawie niniejszej w pełni podziela, mają pełne zastosowanie w przedmiotowej sprawie.
Rozporządzenia z 4 maja 2005 r. oraz z 24 września 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższenia emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej nie zawierają przepisów przejściowych, które rozstrzygałyby jakie przepisy (starego czy nowego rozporządzenia) należy stosować w niniejszej sprawie.
Podobną kwestią zajmował się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z 10 kwietnia 2006 r. (I OPS 1/06, ONSA i WSA 2006/3/71). W jej uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł, iż w sytuacji, gdy nowa ustawa nie reguluje kwestii intertemporalnych, "lukę" tę powinny wypełnić w drodze wykładni organy stosujące prawo. W tym zakresie prezentowany jest też pogląd, że brak jednoznacznego stanowiska ustawodawcy co do tego, jakie należy stosować przepisy do zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów, nie oznacza istnienia luki w prawie (uchwała NSA składu pięciu sędziów z 20 października 1997 r., sygn. akt FPK 11/97, ONSA 1998, z. 1., poz. 10; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 10 maja 2004 r., sygn. akt SK 39/03, OTK ZU 2004, nr 5/A, poz. 40). Rozstrzygnięcie kwestii intertemporalnych przez ustawodawcę lub w przypadku braku takiego rozstrzygnięcia – w procesie stosowania prawa, polegać może na przyjęciu jednej z trzech zasad: po pierwsze – zasady bezpośredniego działania nowego prawa (nowe prawo od momentu wejścia w życie reguluje wtedy także wszelkie zdarzenia z przeszłości); po drugie – zasady dalszego obowiązywania dawnego prawa, zgodnie z którą prawo to, mimo wejścia w życie nowych regulacji, ma zastosowanie do zdarzeń, które wystąpiły w przeszłości; po trzecie – zasady wyboru prawa, zgodnie z którą wybór reżimu prawnego, mającego zastosowanie do zdarzeń sprzed wejścia w życie nowego prawa pozostawia się zainteresowanym podmiotom (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 31 stycznia 2005 r., sygn. akt P 9/04, OTK 2005, nr 1/A, poz. 9, odsyłający w uzasadnieniu do J. Mikołajewicz: Prawo intertemporalne. Zagadnienia teoretycznoprawne. Poznań 2000, s. 62).
W sytuacji, gdy sam ustawodawca wyraźnie nie rozstrzyga w ustawie problemów intertemporalnych, nie ma jednoznacznej reguły, mającej uniwersalne zastosowanie we wszystkich przypadkach. Z pewnością taką regułą nie może być też automatyczne stosowanie przepisów nowej ustawy do stanów prawnych (zdarzeń) mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy.
Do pozytywnych aspektów bezpośredniego działania ustawy nowej najczęściej zalicza się to, że w stosunku do wszystkich podmiotów mają zastosowanie te same nowe przepisy prawa, które przynajmniej z założenia, powinny lepiej odzwierciedlać aktualne stosunku prawne. Ponadto przepisy nowej ustawy są wyrazem woli ustawodawcy, która została powzięta później niż wola ustawodawcy wyrażona w ustawie wcześniejszej (P. Tuleja: Konstytucyjne podstawy prawa intertemporalnego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, "Kwartalnik Prawa Prywatnego" 1997, z. 1).
To jednak, czy dać pierwszeństwo zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, czy też zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy i charakteru przepisów podlegających zmianie, przy czym jednocześnie należy brać pod uwagę skutki, jakie może wywołać przyjęcie jednej lub drugiej zasady.
Na bezpośrednie działania ustawy nowej do zdarzeń mających miejsce przed jej wejściem w życie, powinien zdecydować się ustawodawca tylko w sytuacji, gdy za tym przemawia ważny interes publiczny, którego nie można wyważyć z interesem jednostki (orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 marca 1993 r., sygn. akt K 9/92, OTK 1993, cz. I, s. 69 i nast., 19 października 1993 r. K 14/92, OTK 1993, cz. II, s. 328 i nast.). Poza tym bezpośrednie działanie prawa nowego, chociaż wygodne dla ustawodawcy z punktu widzenia porządku prawnego, w praktyce niesie liczne zagrożenia w postaci naruszenia zasady zaufania obywatela do państwa, zasady ochrony praw nabytych, czy też zasady nieretroakcji prawa, które to zasady wynikają z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). Przyjęte przez ustawodawcę ustalenia w zakresie przepisów intertemporalnych, czy też przyjęte przez organ w drodze wykładni reguły intertemporalne (w przypadku braku regulacji ustawowych) nie mogą naruszać podstawowych zasad konstytucyjnych".
W rozpoznawanej sprawie ustalenia faktyczne są bezsporne. Skarżący domaga się poświadczenia, że pełnił służbę w warunkach uzasadniających podwyższenie emerytury, w okresie wyprzedzającym wejście w życie rozporządzenia z 4 maja 2005 r.
W sytuacjach, gdy ustawodawca nie ustanawia przepisów przejściowych, należy przyjąć, że przepisy nowego rozporządzenia mają zastosowanie do zdarzeń zaistniałych po ich wejściu w życie, jak i do tych, które miały miejsce wcześniej, ale trwają dalej.
Skarżący został zwolniony ze służby z dniem [...] czerwca 1998 r., a więc przed wejściem w życie przepisów rozporządzenia z 4 maja 2005 r. Przyjęcie więc przez organ, że w rozpoznawanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy rozporządzenia, które weszły w życie 1 czerwca 2005 r. prowadzi do naruszenia zasady lex retro non agit i uzasadnia uwzględnienie skargi z uwagi na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Działanie na podstawie przepisów prawa oznacza bowiem rozpoznanie sprawy co do istoty na podstawie obowiązującego prawa, mającego zastosowanie w konkretnym stanie faktycznym (por. wyrok NSA z dnia 7 września 1994 r. II SA 1111/93, ONSA 1995/3/120).
Rozpoznając sprawę ponownie, organ uwzględni przepisy obowiązujące w okresie, którego wnioskowane zaświadczenie ma dotyczyć.
Z uwagi na fakt, iż skutkiem uchylenia zaskarżonego postanowienia i postanowienia utrzymanego nim w mocy, sprawa powraca na etap badania dokumentacji dotyczącej skarżącego i odnoszenia jej do przesłanek wynikających z innego aktu prawnego, Sąd uznał za przedwczesne odnoszenie się do zarzutów skargi. Istotne jest bowiem to, iż warunki uzasadniające przyznanie podwyższonej emerytury w poszczególnych rozporządzeniach są różne.
Z uwagi na konieczność ponownego rozpoznania sprawy, Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych. Kierował się przy tym także regulacją wynikającą z przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przeprowadzenie przez Sąd dowodów zgłaszanych przez skarżącego w istocie sprowadzałoby się do odtworzenia postępowania dowodowego, przeprowadzonego przez organ, co w świetle ww. przepisu jest niedopuszczalne. Zakreślone przez skarżącego ramy wnioskowanego postępowania dowodowego z pewnością pozostają w sprzeczności z tym przepisem. Zauważyć przy tym należy, że procedura sądowoadministracyjna nie przewiduje możliwości przeprowadzenia przez sąd administracyjny dowodu z przesłuchania świadka.
Mając wszystkie powyższe względy na uwadze, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. orzekł jak w sentencji orzeczenia. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane w oparciu o art. 152 p.p.s.a., zaś o zwrocie kosztów postępowania obejmujących koszty zastępstwa procesowego, Sąd orzekł w myśl art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło