II OSK 159/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-04-13
Skład orzekający: Andrzej Gliniecki, Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Mirosława Pindelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 2 k.k.) uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, pomimo zatarcia ukarania za wcześniejsze wykroczenie związane z prowadzeniem pojazdu pod wpływem alkoholu?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości, nawet jeśli dotyczyło roweru, stanowi uzasadnioną obawę, że osoba ta może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sąd podkreślił, że prawo do posiadania broni jest szczególnym uprawnieniem, wymagającym od posiadacza bezwzględnego przestrzegania prawa. Fakt wcześniejszego ukarania za wykroczenie pod wpływem alkoholu, mimo zatarcia, potwierdza nieodpowiedzialność i brak wyobraźni, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską H. G. z powodu skazania go prawomocnym wyrokiem za prowadzenie roweru w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 2 k.k.). Organ I instancji cofnął pozwolenie, a decyzję tę utrzymał w mocy Komendant Główny Policji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji. H. G. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie NSA Arkadiusz Despot -Mładanowicz del. WSA Mirosława Pindelska (spr.) Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej H. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 października 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 508/10 w sprawie ze skargi H. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 października 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 508/10 po rozpoznaniu sprawy ze skargi H. G. na decyzję Komendanta głównego Policji z dnia [...] grudnia 2009 r. utrzymującą w mocy decyzję Opolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] listopada 2009 r. cofającą skarżącemu pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej do celów łowieckich, oddalił skargę.
Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 8 stycznia 2009 r. Komendant Wojewódzki Policji w Opolu wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia H. G. pozwolenia na broń palną myśliwską. Powyższe spowodowane było uzyskaniem informacji o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnym o czyn z art. 178a § 2 kodeksu karnego. Organ I instancji ustalił, że Sąd Rejonowy w Strzelcach Opolskich prawomocnym wyrokiem z dnia [...] stycznia 2009 r. sygn. akt [...], uznał H. G. winnym popełnienia przestępstwa z art. 178a § 2 k.k., tj. prowadzenia w stanie nietrzeźwości innego pojazdu niż określonego w § 1, za co orzekł karę grzywny (40 stawek dziennych, przyjmując wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych) oraz zastosował środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii A, A1 i rowerów, na okres 1 roku. Z uwagi na powyższe organ uznał, iż uzasadnione jest zakwalifikowanie strony do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), tj. takich, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i w konsekwencji, działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, wydał w dniu 28 kwietnia 2009 r. decyzję cofającą pozwolenie na broń.
Od tej decyzji pełnomocnik strony wniósł w ustawowym terminie odwołanie do Komendanta Głównego Policji, który decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. uchylił ją i przekazał do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, z uwagi na naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. i wskazał, które okoliczności organ winien wyjaśnić w toku postępowania wyjaśniającego.
W następstwie powyższego Komendant Wojewódzki Policji w Opolu przeprowadzając ponownie postępowanie w sprawie, dopuścił dowód z przesłuchania w charakterze świadków policjantów, którzy dokonywali kontroli drogowej H. G., na okoliczność jego zachowania w trakcie kontroli. Organ ustalił również, że strona ma dobrą opinię w miejscu zamieszkania, w Zarządzie Okręgowym PZŁ i w Kole Łowieckim "[...]" w K., broń przechowuje zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa ale już raz weszła w konflikt z prawem. Strona była uprzednio karana za popełnienie wykroczenia z art. 87 § 1 i 3 kodeksu wykroczeń (14 lipca 1998 r.), a zatem za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka. Wprawdzie ukaranie jest już uznane za niebyłe, ale okoliczność powyższa powinna być brana pod uwagę przy ocenie osobowości strony.
Komendant Wojewódzki Policji w Opolu decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy o broni i amunicji, cofnął H. G. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. W uzasadnieniu podniósł, że dokonane ustalenia świadczą o tym, że strona zignorowała obowiązujące przepisy prawa, a to wzbudza uzasadnioną obawę, że może ich nadal nie przestrzegać, a tym samym może stworzyć zagrożenia dla bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Od powyższej decyzji pełnomocnik strony złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji, zarzucając naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, gdyż w jego ocenie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że strona jest osobą wskazaną w dyspozycji tego przepisu, a ponadto zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie art. 46 § 1 kodeksu wykroczeń, zgodnie z którym ukaranie zatarte nie może rodzić żadnych skutków prawnych, oraz naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez dowolną ocenę dowodów pomijającą pozytywną opinię o stronie w miejscu zamieszkania oraz fakt właściwego przechowywania posiadanej broni.
Komendant Główny Policji po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał na obligatoryjny charakter art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Przepis ten nakazuje cofnięcie pozwolenia na broń osobie, którą można uznać za należącą do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, tj. osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Organ podkreślił, że katalog okoliczności wskazanych w powołanym przepisie ma charakter otwarty, zaś od osób posiadających pozwolenie na broń należy wymagać bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa, gdyż w stosunku do nich obowiązuje miernik najwyższej staranności. Komendant Główny Policji podniósł, że do przesłanek nakazujących cofnąć pozwolenie na broń należy zaliczyć popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a zwłaszcza tych, których jednym ze znamion jest stan nietrzeźwości sprawcy, a takim jest czyn z art. 178a § 2 k.k., ze względu na wysoki stopień szkodliwości społecznej, związany z zagrożeniem dla życia i zdrowia także innych uczestników ruchu drogowego, jego umyślność oraz ewentualne skutki.
Organ wskazał, iż strona, decydując się na kierowanie rowerem w stanie nietrzeźwości (stężenie alkoholu wynosiło 0,39 mg/l w I badaniu oraz 0,40 mg/l w II badaniu), wykazała się nieodpowiedzialnością i brakiem wyobraźni co do następstw swojego postępowania i z tego tytułu nie daje gwarancji zgodnego z prawem posiadania i używania broni myśliwskiej, w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.
Dodatkowo w ocenie tej utwierdził organ fakt, że strona w przeszłości naruszyła już porządek prawny pod wpływem alkoholu, tj. popełniła wykroczenie z art. 87 § 1 kodeksu wykroczeń (prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka), za co ukarano ją karą grzywny. W ocenie organu, zatarcie skazania (lub uznanie ukarania za wykroczenie za niebyłe) nie stanowi przeszkody do ustalenia w trybie art. 75 k.p.a., że osoba posiadająca pozwolenie na broń popełniła czyny, które same w sobie lub w powiązaniu z innymi okolicznościami rodzą obawę, że osoba ta może użyć broni w celach sprzecznych z interesem porządku publicznego. Przy ocenie osobowości posiadacza broni ważny jest bowiem nie tyle sam fakt skazania, ale dotychczasowe życie i sposób postępowania tej osoby. Tymczasem strona decydując się dwukrotnie na prowadzenie pojazdu (raz pojazdu mechanicznego, a drugi raz roweru) po użyciu alkoholu, wykazała się skrajną nieodpowiedzialnością i brakiem wyobraźni, bowiem narażała na uszczerbek nie tylko swoje życie, zdrowie i mienie, ale także innych uczestników ruchu drogowego, zagrażając w ten sposób – pośrednio – także tym dobrom chronionym prawem.
Komendant Główny Policji podkreślił, iż wziął pod uwagę okoliczności świadczące pozytywnie o stronie, w tym korzystne opinie z miejsca zamieszkania oraz środowiska myśliwych, jednakże nie eliminują one obawy, o której stanowi przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy.
W skardze z dnia 12 lutego 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na powyższą decyzję H. G. wniósł o uchylenie decyzji I i II instancji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając Komendantowi Głównemu Policji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez jego niewłaściwą interpretację i wykładnię i niezasadne przyjęcie, że skarżący może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego oraz art. 46 § 1 kodeksu wykroczeń, poprzez jego niewłaściwą interpretację i wykładnię.
Dodatkowo skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa proceduralnego, tj. art. 80 k.p.a. Organ dowolnie bowiem przyjął, że skarżący w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jest osobą, która może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
W uzasadnieniu skargi H. G. podniósł, że wobec ustalenia faktu kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, organ winien wyjaśnić nie tylko okoliczności związane z prowadzeniem pojazdu, lecz również wykazać poprzez wskazanie cech charakteru, opinii i innych okoliczności, iż w stosunku do skarżącego istnieją realne podstawy do wnioskowania o możliwości zaistnienia sytuacji wskazanych w dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zwrócił uwagę, że popełnienie przez niego występku miało charakter incydentalny, polegało na prowadzeniu pojazdu jednośladowego – roweru. Wskazał również, że zgodnie z art. 46 § 1 kodeksu wykroczeń oraz stanowiskiem doktryny, skazanie czy ukaranie zatarte nie może rodzić żadnych konsekwencji prawnych, ani tym bardziej ograniczać praw osoby, której skazanie uległo zatarciu. Ponownie powołał się również na pozytywne opinie z miejsca zamieszkania oraz środowiska myśliwych oraz na fakt prawidłowego przechowywania broni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd I instancji wskazał, że prawo do broni stanowi szczególne uprawnienie, przysługujące osobom, które spełniają określone ustawą warunki. Prawo to jest ściśle związane z ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego, tym samym osoba uzyskująca pozwolenie na broń musi pozostawać poza wszelkim podejrzeniem, co do prawdopodobieństwa popełnienia przez nią czynu mogącego naruszyć bezpieczeństwo i porządek publiczny. Ustawodawca zakazał wydawania pozwoleń na broń osobom skazanym prawomocnymi wyrokami oraz tym, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw określonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a także zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy nakazał cofnięcie takim osobom już otrzymanych pozwoleń, z uwagi na obawę użycia broni sprzecznie z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, przyjmując, że w sytuacji konfliktu interesów indywidualnego strony oraz społecznego, pierwszeństwo należy przyznać interesowi społecznemu.
Ustawodawca co do zasady wykluczył możliwość posiadania prawa do broni przez osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w interesie sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Pojęcie "uzasadniona obawa" jest pojęciem niedookreślonym, które opiera się na prognozie przewidywanych zachowań posiadacza broni. Ustawodawca uznał bowiem, że choć prognoza jest pewnym wybiegiem w przyszłość i nie zawiera w sobie elementu pewności, to z uwagi na zagrożenia, jakie niesie ze sobą posiadanie broni i konieczność ochrony społeczeństwa przed tymi zagrożeniami, można i należy brać ją pod uwagę.
Przesłanką cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską był fakt skazania prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Strzelcach Opolskich z dnia [...] stycznia 2009 r. sygn. akt [...] , za czyn z art. 178a § 2 k.k., tj. za kierowanie w dniu 11 października 2008 r. rowerem po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości.
Sąd podkreślił, że broń nie może stwarzać zagrożenia dla osób trzecich, zagrożenie takie z całą pewnością występuje w sytuacji posługiwania się bronią przez osoby, które mają nad nią ograniczoną kontrolę, a do takich osób zaliczyć można osoby znajdujące się w stanie nietrzeźwości. W ocenie Sądu, osoba kierująca pojazdem mechanicznym lub rowerem w stanie nietrzeźwości wykazuje nieodpowiedzialność, brak wyobraźni oraz wykazuje lekceważący stosunek do prawa. Sąd podzielił stanowisko organu, że przy ocenie zachowania skarżącego należało wziąć pod uwagę fakt skazania go uprzednio za wykroczenie wskazane w art. 87 § 1 kodeksu wykroczeń (prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka), pomimo uznania tego ukarania za niebyłe. W takiej sytuacji istnieje obawa, że nie przestrzegając przepisów nakazujących zachować bezwzględną trzeźwość przy prowadzeniu po drodze publicznej lub w strefie zamieszkania innego pojazdu niż pojazd mechaniczny, osoba taka może naruszyć także zasady bezwzględnej trzeźwości przy korzystaniu z pozwolenia na broń, a tym samym w rezultacie używać jej z narażeniem życia i zdrowia innych osób, tzn. w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Spełnienie przesłanki zaliczenia skarżącego do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, musiało skutkować, zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, cofnięciem pozwolenia na broń przez właściwy organ.
Zdaniem Sądu, podnoszone przez skarżącego okoliczności, w tym pozytywne opinie nie mogły mieć wpływu na decyzje organów Policji. Wyrok karny, jaki zapadł w stosunku do skarżącego, pozwolił organowi na uznanie, że jest on osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Sąd uznał, że organ dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i prawnych, należycie uzasadnił również treść rozstrzygnięcia, w tym wskazał na związek przyczynowy dokonanego przez H. G. czynu, a zagrożeniem bezpieczeństwa publicznego, o którym mowa w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Dało to podstawę do oddalenia skargi na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a.
Skargą kasacyjną H. G. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu:
1) naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy przy wydaniu zaskarżonej decyzji naruszono art. 75 § 1 k.p.a. i art. 46 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. – Kodeksu wykroczeń (Dz.U. z 2010 r. Nr 46, poz. 275) poprzez przyjęcie, iż informacja zawarta w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji o ukaraniu skarżącego za wykroczenie popełnione w dniu 14 lipca 1998 r. może stanowić dopuszczalny, niesprzeczny z prawem dowód w niniejszej sprawie, a uchybienie przepisom postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (podstawa z art. 174 pkt 2 p.p.s.a.);
2) naruszenie art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi skarżącego w sytuacji, gdy przy wydaniu zaskarżonej decyzji naruszono art. 7, 77 § 1, art. 80 k.p.a. w ten sposób, iż przy wydaniu decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. Komendant Główny Policji nie zbadał w sposób wszechstronny wszystkich okoliczności sprawy, nie rozpatrzył całego materiału dowodowego i nie dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego pod kątem stwierdzenia, czy zostały udowodnione okoliczności uzasadniające wydanie decyzji w przedmiocie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską, a uchybienie przepisom postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (podstawa z art. 174 pkt 2 ppsa);
3) naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż wobec skarżącego jako osoby skazanej za przestępstwo z art. 178a § 2 kodeksu karnego, zachodzi uzasadniona obawa, iż użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego (podstawa z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.).
W związku z powyższym H. G. wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania;
– ewentualnie, gdyby Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w sprawie nie ma naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zachodzi jedynie naruszenie prawa materialnego, wniósł o:
2) uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2009 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji oddalając skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a. zaakceptował naruszenie przez organ przepisów postępowania administracyjnego w sposób istotny mogący wpływać na wynik sprawy. Przede wszystkim został zaakceptowany dowód sprzeczny z prawem, a dowód ten był podstawą do przyjęcia, iż skarżący był w przeszłości osobą karaną za wykroczenie związane z bezpieczeństwem w komunikacji i w związku z tym jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, iż użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dowodem tym była informacja z Krajowego Systemu Informacyjnego Policji o ukaraniu skarżącego za wykroczenie popełnione 14 lipca 1998 r. Skarżący zakwestionował wartość tego dowodu z uwagi na fakt, iż wydruk z tego Systemu nie może stanowić informacji o karalności danej osoby. Jedynym źródłem takich informacji może być informacja z Krajowego Rejestru Karnego. Według tego ostatniego Rejestru skarżący nie figuruje w Rejestrze Spraw o Wykroczenia. Ponadto akta sprawy dotyczącej wykroczenia z 14 lipca 1998 r. zostały zniszczone w 2004 r., co wynika z zaświadczenia Sądu Rejonowego w Strzelcach Opolskich z dnia [...] lipca 2009 r.
Skarżący podniósł, że dane gromadzone w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji stanowią zbiór prowadzony na wewnętrzne cele Policji, nie ma podstaw prawnych, aby dane te były wykorzystywane jako bezpośrednie źródło informacji o osobach. Wskazał na mankamenty tego systemu, brak sądowej kontroli prowadzenia tego systemu, istnienie w nim informacji o osobach, wobec których wydano wyroki uniewinniające lub umarzające postępowanie z powodu braku znamion czynu zabronionego, a także o osobach, przeciwko którym w ogóle nie wszczęto postępowania. Podobne zastrzeżenia do rejestru miał Rzecznik Praw Obywatelskich w piśmie skierowanym do Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2008 r. znak [...].
Skarżący wskazał, że dopuszczenie powyższego dowodu w sprawie stanowiło naruszenie i obejście przepisów o zatarciu ukarania za wykroczenie. Zatarcie ukarania oznacza zgodnie z treścią art. 46 § 1 k.w., iż ukaranie uważane jest za niebyłe, nie może rodzić już żadnych konsekwencji prawnych. Nikt też nie może ograniczać praw osoby, której skaranie uległo zatarciu. Skarżący porównał skutki zatarcia ukarania z zatarciem skazania z art. 106 kodeksu karnego.
Wskazał, że osoba taka w świetle prawa jest niekarana, a wszystkie adnotacje o karalności powinny zostać usunięte z dokumentów.
W odniesieniu do drugiego zarzutu kasacyjnego skarżący zarzucił zaakceptowanie przez Sąd pominięcia przez organ materiału dowodowego świadczącego na jego korzyść, tj. szeregu pozytywnych opinii, korzystnych wyników wywiadu, w tym kontroli warunków przechowywania broni, zeznań, policjantów, którzy zatrzymali go w dniu 11 października 2008 r.
Wskazał na potrzebę gromadzenia i rozpatrzenia przez organ w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Stania na straży praworządności. Działania z uwzględnieniem zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony.
W uzasadnieniu zarzutu naruszenia prawa materialnego skarżący podniósł, iż błędem jest przyjęcie, że samo skazanie za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji stanowi wystarczającą podstawę do uznania, że stwarza on uzasadnioną obawę użycia broni myśliwskiej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wykładnia taka art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie uwzględnia trybu życia, opinii, wywiadu, które stanowić powinny wystarczającą podstawę do przyjęcia, że o takiej uzasadnionej obawie sprzecznego z prawem użycia broni myśliwskiej przez niego nie może być mowy.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył Komendant Główny Policji. Wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie ich brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej i wyłącznie w granicach wyżej określonych może rozpatrywać wniesioną skargę kasacyjną.
W związku z tym, że skargę kasacyjną oparto na obu podstawach, przewidzianych art. 174 p.p.s.a. w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegał zarzut naruszenia przepisów postępowania, gdyż ocena prawidłowości zastosowania oraz wykładni przepisów prawa materialnego możliwa jest po przesądzeniu, czy postępowanie sądu było obarczone wadami proceduralnymi mogącymi mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ramach zarzutu naruszenia postępowania skarżący wskazał na naruszenie art. 151 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 75 § 1 k.p.a. i art. 46 § 1 kodeksu wykroczeń oraz w powiązaniu z art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., którym to przepisom wg skarżącego uchybił organ administracji publicznej, a które to uchybienie zostało zaakceptowane przez Sąd I instancji.
Przepis art. 151 p.p.s.a. stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
Oznacza to, że po przeprowadzeniu postępowania rozpoznawczego sąd stwierdza, że zaskarżony akt lub czynność nie naruszają prawa albo że naruszają prawo, jednak nie w takim stopniu, który dawałby podstawę do uwzględnienia skargi.
W przedmiotowym postępowaniu Sąd I instancji nie stwierdził naruszeń prawa. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że kontrolą Sądu został objęty cały zgromadzony materiał dowodowy w sprawie, okoliczność pełnych ustaleń faktycznych w sprawie oraz prawidłowość wyciągniętych wniosków, prawidłowość zastosowania przepisów prawa materialnego. W ramach tej kontroli Sąd I instancji uznał, że prawidłowo organ ustalił, iż przesłanką cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską był fakt skazania go prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Strzelcach Opolskich z dnia [...] stycznia 2009 r., sygn. akt [...], za czyn z art. 178a § 2 k.k., tj. za kierowanie w dniu 11 października 2008 r. rowerem po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości. W tym działaniu skarżącego będącego wówczas w stanie nietrzeźwości zarówno organ, jak i Sąd I instancji oceniający zaskarżoną decyzję, upatrywali nieodpowiedzialność zachowania, brak wyobraźni u skarżącego co do następstw takiego postępowania i lekceważący stosunek do prawa.
Negatywna ocena czynu skarżącego z art. 178a § 2 k.k. z uwagi na wysoki stopień szkodliwości społecznej, związanego z tym zagrożenia dla życia i zdrowia innych uczestników ruchu drogowego, umyślność działania i ewentualne skutki działania były podstawą do uznania, iż skarżący nie daje gwarancji zgodnego z prawem posiadania i używania broni myśliwskiej w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Wniosek końcowy został uzasadniony okolicznością, iż mimo że przestępstwo z art. 178a § 2 k.k. nie zostało wymienione w przykładach wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, mimo że jest ono zaliczane do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a nie do przestępstw przeciwko zdrowiu, życiu lub mieniu, to i tak przedmiotem ochrony tego przepisu jest życie i zdrowie człowieka.
Jedynie dodatkowo organ wskazał, a Sąd I instancji to podzielił, że w powyższej ocenie utwierdził fakt, iż skarżący w przeszłości naruszył porządek prawny pod wpływem alkoholu, tj. popełnił wykroczenie z art. 87 § 1 k.w. (prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka). Organ wyraźnie wskazał, że ukaranie za to wykroczenie uznawane jest za niebyłe zgodnie z art. 46 § 1 k.w., iż informację o tym wykroczeniu posiada z Bazy Krajowego Systemu Informacji Policji oraz że powyższe nie wpływa na niemożność ustalania tej okoliczności w trybie art. 75 k.p.a. bowiem przy ocenie osobowości posiadacza broni ważny jest nie sam fakt skazania, ale dotychczasowe życie i sposób postępowania tej osoby.
Powyższe wskazuje, że informacja o wykroczeniu popełnionym przez skarżącego była informacją własną organów policji to te stosowne organy orzekały w sprawie. Informacja ta służyła do oceny osoby, sposobu zachowania skarżącego w określonej sytuacji (pod wpływem alkoholu lub innego podobnie działającego środka). Była wyraźnie zastrzeżona uwagą, że wykroczenie uznawane jest za niebyłe. Informacja została użyta jedynie w odniesieniu do skarżącego, w postępowaniu administracyjnym ze stroną postępowania indywidualnie oznaczoną. Skarżący nie zaprzeczył prawdziwości faktu prowadzenia pojazdu mechanicznego w warunkach opisanych wyżej. Pośrednio fakt zaistnienia zdarzenia potwierdzało pismo z Sądu Rejonowego w Strzelcach Opolskich z dnia [...] lipca 2009 r. o zniszczeniu w 2004 r. akt sprawy dotyczącej wykroczenia z 14 lipca 1998 r.
W tych warunkach zarzut kasacyjny o zaakceptowaniu przez Sąd I instancji naruszenia przez organ przepisu z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 46 § 1 k.w. nie jest trafny.
Wymieniony przepis art. 75 § 1 k.p.a. stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Nie można mówić o sprzeczności z prawem, o obejściu przepisów dotyczących uznania karania za niebyłe oraz przepisów dotyczących gromadzenia i udostępniania informacji w ramach Krajowego Rejestru Karnego w warunkach, gdzie informacja służyła ocenie osoby skarżącego, jego zachowania, a nie samego faktu karalności jako takiej. Organ nie naruszył też art. 46 § 1 k.w. gdyż w uzasadnieniu decyzji wyraźnie wskazywał treść tegoż przepisu i powoływał się na powstanie względem skarżącego skutków prawnych przewidzianych tym przepisem. Takie wskazanie uzasadnione było celem w jakim używano informacji z Krajowego Systemu Informacyjnego Policji.
Sąd I instancji podzielając słuszną ww. argumentację organu nie naruszył przepisu art. 151 p.p.s.a.
Nie doszło też do naruszenia tego przepisu przy kontroli działań organu w odniesieniu do całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i jego oceny.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej organ uwzględnił w materiale dowodowym pozytywne opinie dotyczące skarżącego pochodzące z miejsca zamieszkania, ze środowiska myśliwych. Uznał jednak, że nie mają one wpływu na wynik rozstrzygnięcia, gdyż od osób starających się o pozwolenie na posiadanie broni lub posiadających takie pozwolenie należy wymagać bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa z uwagi na ścisły związek prawa do broni ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego. Skarżący popełniając przestępstwo z art. 178a § 2 k.k., decydując się na kierowanie rowerem w stanie nietrzeźwości nie daje wystarczającej rękojmi, aby pozwolenie na broń zachować. Ta rękojmia przejawia się głównie w przestrzeganiu przez posiadaczy pozwoleń na broń porządku prawnego. Popełnienie przestępstwa z art. 178a § 2 k.k. tę rękojmię znosi. Ustalenie to podzielił Sąd I instancji.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej w sprawie został rozważony przez organ i pozytywnie oceniony przez Sąd I instancji zarówno słuszny interes strony, jak i interes publiczny. Organ uznał, że interes strony przejawiający się pozostawieniem jej pozwolenia musi ustąpić interesowi społecznemu, ważnemu i znaczącemu polegającemu na dbałości o bezpieczeństwo i porządek publiczny.
Ustaleniom i rozważaniom powyższym nie można odmówić słuszności. Zatem nie można przypisać Sądowi Instancji naruszenia przepisu art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, stwierdzić należy, że nie mógł być on uznany za usprawiedliwiony.
Uznając za niezasadny zarzut naruszenia powyższych przepisów, wskazać należy, że przepisy te w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowiły, iż właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Z przepisów tych wynika, że wobec ujawnienia innego przestępstwa, niż przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, należy badać w sposób zindywidualizowany istnienie związku przyczynowego między skazaniem a obawą niewłaściwego użycia broni. Taką interpretację potwierdza również uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 8 listopada 2009 r. sygn. akt II OPS 4/09 wskazująca, że pozwolenie na posiadanie broni palnej jest wyjątkowym uprawnieniem i z tego względu posiadacz pozwolenia musi dawać rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Oznacza to dla tych osób unikanie wchodzenia w konflikt z prawem.
W przedmiotowej sprawie zasadnie Sąd I instancji uznał, że ustalenia faktyczne uzasadniają zastosowanie powyższych przepisów. Skarżący został skazany za przestępstwo umyślne z art. 178a § 2 k.k., tj. za kierowanie rowerem po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości. W przeszłości zdarzyło mu się również prowadzić pojazd mechaniczny po użyciu alkoholu lub innego podobnie działającego środka. Zatem istnieje obawa, że nieprzestrzegając przepisów nakazujących zachować bezwzględną trzeźwość przy prowadzeniu po drodze publicznej lub w strefie zamieszkania innego pojazdu niż pojazd mechaniczny, osoba taka może naruszyć także zasady bezwzględnej trzeźwości przy korzystaniu z pozwolenia na broń, a tym samym w rezultacie używać jej z narażeniem życia i zdrowia innych osób, tzn. w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Zasadnie zatem Sąd I instancji stwierdził, że przedstawiony wyżej stan faktyczny sprawy wypełnia przesłanki art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy obroni i amunicji, co usprawiedliwiało cofnięcie skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską.
Ustalenia tego nie zmienia twierdzenie wnoszącego skargę kasacyjną, że zachowanie skarżącego jest dobre, że ma szereg pozytywnych opinii, korzystne były wyniki wywiadu, że nigdy nie miał postawionych zarzutów ani nie został skazany za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu.
Powyższe nie zmienia oceny, że w stosunku do skarżącego w okolicznościach niniejszej sprawy zachodzi uzasadniona obawa, o której mowa w powołanym wyżej przepisie.
Podkreślenia wymaga, że posiadanie i używanie broni palnej stanowi sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Dostęp obywateli do broni został poddany istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu Państwa na stosowanie środków przymusu, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanej wyżej uchwale II OSP 4/09 podkreślił, że pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, że swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.
Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) pełnomocnik skarżącego powinien złożyć w wojewódzkim sądzie administracyjnymi stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło