II SO/Gl 16/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.M. o wymierzenie grzywny Wojewodzie [...] w związku z nieprzekazaniem sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy dotyczącej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia: 1) wymierzyć Wojewodzie [...] grzywnę w kwocie 1000 (jeden tysiąc) złotych za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy; 2) zasądzić od Wojewody [...] na rzecz Z. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...]r. Z. M. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z wnioskiem o wymierzenie Wojewodzie [...] grzywny za niewywiązanie się z obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej P.p.s.a.,tj. nieprzekazanie Sądowi skargi z dnia [...]r. na bezczynność tego organu w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Uzupełniając wniosek pismem z dnia [...] r. Z. M., powołując się na otrzymane pismo Wojewody [...] z dnia [...]r., nr [...] , poinformował, że przedmiotowa skarga została mu zwrócona. Wojewoda [...] stwierdził w tym piśmie, że nie jest uprawniony do jej przekazania Sądowi, albowiem w skardze tej Z.M. nie odnosi się do czynności tego organu, lecz "zaskarża" wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 kwietnia 2009 r. wydany w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 1283/08. W ocenie Wojewody [...] organ ten w odniesieniu do powyższego orzeczenia Sądu wykonał już wszystkie czynności, które należały do jego kompetencji. Jednocześnie organ poinformował skarżącego o możliwości bezpośredniego wniesienia do Sądu "skargi na przewlekłość przy wykonaniu wyroku". Do pisma załączony został oryginał skargi, na którym widnieje prezentata wpływu do organu datowana na dzień [...]r. Nie zgadzając się z powyższym postępowaniem organu Z. M. zwrócił uwagę, że argumentacja Wojewody [...] w zakresie niedopuszczalności skargi winna ewentualnie znaleźć się w odpowiedzi na jego skargę, której dopuszczalność oraz zasadność bada Sąd. Jego zdaniem organ obowiązany był przekazać skargę Sądowi, zatem z powodu niedopełnienia tego obowiązku należy organowi wymierzyć grzywnę. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Wojewoda [...] w piśmie z dnia [...]r. wskazał, że nie prowadzi żadnego postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku Z. M. Poinformował także o czynnościach podejmowanych na skutek prawomocnego wyroku Sądu wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 1283/08. W treści tego pisma nie odniósł się natomiast do kwestii nieprzekazania Sądowi przedmiotowej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje: Stosownie do art. 54 § 1 i 2 P.p.s.a skargę do sądu wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, a organ ten obowiązany jest przekazać sądowi skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Ten tryb wnoszenia skargi powoduje, że organ jedynie pośredniczy w jej wniesieniu, udzielając na skargę odpowiedzi oraz nadsyłając do sądu akta sprawy. Przede wszystkim organ nie jest uprawniony do zwrotu skargi stronie skarżącej. Również w przypadku gdy organ skorzysta z instrumentu autokontroli, przewidzianej w art. 54 § 3 P.p.s.a., obowiązany jest wykonać czynności nakazane art. 54 § 2 P.p.sa., gdyż jedynie sąd administracyjny jest uprawniony do kontroli tej czynności i ewentualnego umorzenia postępowania sądowego (por. R. Mikosz: Skutki prawne uwzględnienia przez organ administracji publicznej skargi do sądu administracyjnego, ZNSA z 2007 r., Nr 5-6, s. 7). Natomiast badanie skargi pod względem formalnym należy zawsze do sądu, który jest adresatem skargi, nie zaś do organu administracji (por. W. Chróścielewski: Wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, PIP z 2004 r., Nr 3, s. 63). Podkreślenia wymaga także, że pośredni tryb wnoszenia skargi do sądu administracyjnego znajduje zastosowanie również w przypadku bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności (art. 154 P.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się organu do obowiązków, o których mowa powyżej, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Regulacja tego przepisu niewątpliwe zmierza do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązku określonego w art. 54 § 2 P.p.s.a., mając na celu przeciwdziałanie przetrzymywaniu skarg przez organy administracji publicznej. Grzywna ta, oprócz funkcji przymuszającej (dyscyplinującej), ma także charakter represyjny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, publ: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie skarżący w dniu [...]r. złożył w siedzibie Wojewody [...] pismo, z którego treści wynika, że stanowi ono skargę na bezczynność tego organu w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (do rozważenia pozostawało, czy skarga nie dotyczyła bezczynności organu po wyroku uchylającym z żądaniem wymierzenia grzywny). Tymczasem Wojewoda [...], pomijając merytoryczną treść i zasadność tej skargi, a także jej braki wbrew obowiązkowi nałożonemu art. 54 § 2 P.p.s.a. nie przekazał Sądowi tej skargi, lecz po dokonaniu samodzielnej oceny zwrócił ją skarżącemu wskazując, iż brak jest podstaw do nadania skardze dalszego biegu. Do Sądu nie zostały przekazane także akta sprawy oraz odpowiedź na skargę. Nie może bowiem stanowić należytego wykonania obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a. w zakresie udzielenia odpowiedzi na skargę nadesłane do Sądu pismo z dnia [...]r., w którym organ nawiązuje do okoliczności sprawy będącej przedmiotem skargi. Zestawiając bowiem powyższą datę ([...]r.)z datą wpływu skargi do organu ([...]r.) stwierdzić należy, że obowiązek ten i tak wykonany byłby z przekroczeniem ustawowego terminu. Należy przy tym podkreślić, że niezastosowanie się do obowiązku określonego w art. 54 § 2 P.p.s.a. występuje zarówno w wypadku niepodjęcia przez organ administracji publicznej w terminie czynności wymienionych w tym przepisie, jak i w wypadku ograniczenia się przez ten organ do wykonania jedynie niektórych z tych czynności. Organ nie będąc zatem uprawnionym do dokonania oceny dopuszczalności skargi posiadał możliwość zajęcia określonego stanowiska w odpowiedzi na skargę, np. poprzez złożenie wniosku o jej odrzucenie. W odpowiedzi tej organ mógł przedstawić stan faktyczny i prawny sprawy po kasacyjnym wyroku Sądu z dnia 16 kwietnia 2009 r., którym uchylono dotychczasowe decyzje w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości (sygn. akt II SA/Gl 1283/08), wskazać na podjęte czynności, w tym na wyznaczenie Prezydenta Miasta J. do rozpoznania sprawy i przekazania temu organowi akt w celu dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego. W przypadku braku akt administracyjnych sprawy, w odpowiedzi na skargę winny się także znaleźć wyjaśnienia w tym zakresie. Ponownie zaś należy podkreślić, że pomijając merytoryczną zasadność wniesionej do sądu administracyjnego skargi w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, złożonej przez skarżącego w trybie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ewentualne jej braki, w tym w zakresie dopuszczalności, Wojewoda [...] nie był uprawniony do zwrotu tej skargi skarżącemu. Uwzględniając przytoczoną argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art.154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Wymierzając organowi grzywnę Sąd miał na uwadze, że grzywna mogła zostać wymierzona do wysokości dziesięciokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim (wynagrodzenie to w wynosiło 3.102,96 zł - Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2010 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2009 r. M.P. z 2010 r., Nr 7, poz. 67). Zatem grzywna w kwocie 1000 zł nie stanowi nawet trzeciej części przeciętnego wynagrodzenia, a w ocenie Sądu odniesie swój zamierzony cel. Dodać trzeba, że przy piśmie Sądu z dnia 28 września 2010 r. nr II KO/GL 132/10 przesłano organowi odpis skargi z załącznikami w celu nadania skardze dalszego biegu. O kosztach postępowania obejmujących wpis sądowy rozstrzygnięto po myśli art. 200, art. 205 § 1 i art. 210 § 2 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a.