I GSK 739/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-05-30
Skład orzekający: Hanna Kamińska, Zofia Przegalińska, Nadzieja Karczmarczyk – Gawęcka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny może unieważnić zgłoszenie celne wyrobu budowlanego, który nie spełnia zasadniczych wymagań, mimo że towar nie został jeszcze wprowadzony do obrotu, a jego przeznaczenie jest wyłącznie demonstracyjne lub promocyjne?Ratio decidendi
Organ celny jest uprawniony do zatrzymania i unieważnienia zgłoszenia celnego wyrobu budowlanego, który nie spełnia zasadniczych wymagań bezpieczeństwa, niezależnie od celu jego sprowadzenia, w tym także gdy towar ma być użyty wyłącznie w celach demonstracyjnych. Przepisy dotyczące dopuszczenia do obrotu stosuje się już na etapie przyjęcia zgłoszenia celnego, a rozróżnienie między 'dopuszczeniem do swobodnego obrotu' a 'wprowadzeniem do obrotu' nie zwalnia z obowiązku spełnienia wymagań prawnych.Stan faktyczny
Spółka B. – T. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu 306 sztuk metalowych klamek do drzwi pochodzenia tureckiego. Organ celny zatrzymał towar z powodu niespełnienia wymagań bezpieczeństwa, co potwierdził Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Organ celny unieważnił zgłoszenie celne, decyzję tę utrzymał Dyrektor Izby Celnej. Spółka kwestionowała decyzję, wskazując, że towar miał być użyty wyłącznie w celach promocyjnych, a nie wprowadzony do obrotu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną; zasądził od skarżącej na rzecz Dyrektora Izby Celnej w K. kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia del. WSA Nadzieja Karczmarczyk – Gawęcka (spr.) Protokolant Piotr Mikucki po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. – T. Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 30/10 w sprawie ze skargi B. – T. Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od B. – T. Spółki z o.o. w W. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w K. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 14 października 2010 r. o sygn. akt III SA/Kr 30/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. oddalił skargę B. T. Sp. z o.o.
z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] listopada 2009 r., nr [...], w przedmiocie weryfikacji zgłoszenia celnego.
Rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji zapadło w następującym stanie sprawy:
Spółka w dniu [...] kwietnia 2009 r. zgłosiła do procedury dopuszczenia
do obrotu towar w postaci 306 sztuk klamek metalowych do drzwi pochodzenia tureckiego, które zostały zadeklarowane w poz. 33 zgłoszenia celnego SAD [...]. W związku z tym, że w ocenie Naczelnika Urzędu Celnego w N., wskazany towar nie spełniał określonych wymagań w zakresie bezpieczeństwa produktów przywożonych z państw trzecich, organ ten dokonał jego zatrzymania. Zastrzeżenia do wymienionego towaru zostały opisane w "Protokole zatrzymania wyrobu wobec którego istnieją uzasadnione okoliczności wskazujące na brak spełnienia przez wyrób zasadniczych wymagań" z [...] kwietnia 2009 r.
Zgodnie z obowiązującą procedurą, uregulowaną w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 12 lutego 2008 r. w sprawie działań podejmowanych w związku
z zatrzymaniem wyrobów, co do których istnieją uzasadnione okoliczności wskazujące, że nie spełniają one zasadniczych lub innych wymagań (Dz. U. Nr 38, poz. 215 ze zm.), organ pierwszej instancji zwrócił się, w trybie § 3 tego rozporządzenia, do wyspecjalizowanego organu, tj. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., o wydanie stosownej opinii na temat zatrzymanego towaru.
W wydanej opinii z dnia [...] kwietnia 2009 r., uzupełnionej pismem z
[...] kwietnia 2009 r., organ nadzoru budowlanego stwierdził, że zatrzymane klamki metalowe do drzwi są wyrobem budowlanym, który nie spełnia zasadniczych wymagań. W opinii szczegółowo wskazano również, jakie obowiązki muszą być spełnione, aby wyroby te mogły być dopuszczone do obrotu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.
W toku prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji uzyskał dokument, tj. pismo Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] kwietnia 2009 r., z którego wynikało, że Skarżąca podjęła czynności zmierzające do zmiany niekorzystnej dla niej opinii, przedstawiając w tym organie dodatkowe dokumenty, które jednak nie spowodowały zmiany stanowiska organu zawartego w opinii z dnia [...] kwietnia 2009 r.
W związku z powyższym, pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r., organ pierwszej instancji wezwał skarżącą do dobrowolnego uregulowania sytuacji przedmiotowego towaru w terminie 3 dni od dnia odebrania wezwania, a po bezskutecznym upływie tego terminu, w dniu [...] maja 2009 r., wydał decyzję unieważniającą wskazane na wstępie zgłoszenie celne w poz. 33, obejmującej 306 sztuk klamek metalowych do drzwi.
Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Celnej
w K. decyzją z dnia [...] listopada 2009 r.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy, podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że sporny wyrób nie spełnił warunków dopuszczenia go do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto, przywołując treść art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. Nr 92, poz. 881 ze zm.), wyjaśnił, że wyrób budowlany winien spełnić określone wymogi (tzn. nadawać się do stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych) i nie jest w tym wypadku istotne, w jakich celach został on sprowadzony z zagranicy.
Odnosząc się do kwestii "wprowadzenia do obrotu", organ odwoławczy przywołał treść art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2087 ze zm.), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 15 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o systemie oceny zgodności oraz
o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 249, poz. 1834) i stwierdził, że definicja wprowadzenia do obrotu obejmuje zarówno przekazanie po raz pierwszy wyrobu
w celu jego używania, jak również oferowanie do sprzedaży. Wprowadzenie
do obrotu powoduje, że towar staje się dostępny na rynku UE. Tak więc, "dopuszczenie do wolnego obrotu" i "wprowadzenie do obrotu" nie są sformułowaniami równoznacznymi. Przytoczone definicje zawarte są w odrębnych uregulowaniach prawnych i dotyczą odrębnych okoliczności. Pierwsza definicja reguluje status celny towaru, natomiast druga - wprowadzenie do obrotu
w kontekście udostępnienia go na wymienionym terytorium. Organ wyjaśnił również, że w kwestii dopuszczenia towaru do wolnego obrotu na obszarze celnym Wspólnoty decyzję podejmują organy celne, które - na mocy rozporządzenia Rady (EWG)
nr 339/93 z dnia 8 lutego 1993 r. w sprawie kontroli zgodności z przepisami
w sprawie bezpieczeństwa produktów przywożonych z państw trzecich (Dz. Urz. WE L 40/1 z 17 lutego 1993 r.) - są zobligowane do monitorowania problemu dotyczącego bezpieczeństwa produktu, poprzez podejmowanie działań mających na celu zapobieganie późniejszemu wprowadzaniu do obrotu towaru, który nie spełnia zasadniczych wymagań.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K., Spółka wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu aktowi Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 339/93, poprzez przyjęcie, że w przedmiotowym stanie faktycznym wyroby budowlane w postaci metalowych klamek do drzwi nie spełniają wymagań umożliwiających objęcie ich procedurą dopuszczenia do obrotu;
2) art. 5 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności oraz art. 79 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. WE L 302 z 19 października 1992 r. ze zm.; dalej: WKC), poprzez przyjęcie, że wprowadzenie towaru na obszar celny jest równoznaczne
z wprowadzeniem towaru do obrotu.
Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ pierwszej instancji był uprawniony do zatrzymania przedmiotowego towaru i jego działania poprzedzające wydanie decyzji były zgodne z procedurą określoną w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 12 lutego 2008 r. Opinia wydana przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. była wiążąca dla organu celnego, czego konsekwencją było niedopuszczenie przedmiotowego towaru do objęcia wnioskowaną procedurą celną.
Powołując się na treść pisma organu nadzoru budowlanego z [...] kwietnia 2009 r., w którym opisano, na czym podlegały nieprawidłowości przedstawionych przez Spółkę dokumentów: upoważnienia i certyfikatu oraz "Deklaracji Zgodności Klamki" nieodpowiadającej wzorowi Krajowej Deklaracji Zgodności podanej w zał. Nr 2 do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 198, poz. 2041) w sprawie sposobu deklarowania zgodności wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym - Sąd za uzasadnione uznał stanowisko organu celnego, że zgłoszeniu celnemu przedmiotowych klamek nie towarzyszyła dokumentacja wymagana przepisami prawa, oraz że klamki te nie były właściwie oznakowane. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, unieważniająca wskazane na wstępie zgłoszenie celne w poz. 33, są zgodne z prawem.
Sąd pierwszej instancji wskazał także, że powyższej oceny nie mogła zmienić argumentacja skargi, iż przedmiotowe klamki zostały nabyte w celach reklamowo-promocyjnych, gdyż przepisy ustawy o wyrobach budowlanych nie różnicują wymogów, jakie musi spełniać wyrób budowlany ze względu na jego przeznaczenie.
Sąd pierwszej instancji stwierdził również, że jakkolwiek "dopuszczenie do obrotu" w rozumieniu art. 79 Wspólnotowego Kodeksu Celnego nie jest terminem tożsamym z terminem "wprowadzonym do obrotu", określonym w art. 4 ustawy o wyrobach budowlanych, to już na etapie przyjęcia zgłoszenia celnego wyrób budowlany musi spełniać zasadnicze lub inne wymagania.
W skardze kasacyjnej Spółka, powołując się na art. 173 § 1, art. 174 pkt 1 oraz art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: P.p.s.a), zaskarżyła w całości powyższy wyrok, domagając się:
1) uchylenia tego orzeczenia i, stosownie do art. 188 P.p.s.a., uwzględnienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z [...] listopada 2009 r. poprzez uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w N. z [...] maja 2009 r. i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Sądowi właściwemu do ponownego rozpoznania;
2) zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wedle norm taryfowych.
Skarga kasacyjna została oparta o zarzut naruszenia prawa materialnego, tj.:
1) art. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 339/93, poprzez nieprawidłową ocenę jego zastosowania przez organ pierwszej instancji w drodze przyjęcia, że powoływany przepis stanowi podstawę do zawieszenia dopuszczenia danego produktu do obrotu i uprawnia zawiadomienie organów krajowych odpowiedzialnych za kontrolowanie rynku jeszcze przed faktycznym dopuszczeniem towaru do obrotu, podczas gdy powoływany zapis dotyczy towarów już dopuszczonych do obrotu (a więc już w nim się znajdujących), a nadto znajduje zastosowanie jedynie do "towarów przeznaczonych do swobodnego obrotu" na terytorium Państwa Członkowskiego UE lub Państwa Członkowskiego EFTA w celu używania lub dystrybucji, a więc nie odnosi się do towarów przeznaczonych do demonstrowania w trakcie eventów o charakterze promocyjnym;
2) art. 4 ustawy o wyrobach budowlanych, poprzez nieprawidłową ocenę jego zastosowania przez organ pierwszej instancji w drodze usankcjonowania błędu subsumpcji popełnionego przez ten organ, polegający na stawianiu wyrobowi niedopuszczonemu do obrotu wymagań właściwych dla wyrobu budowlanego pretendującego do wprowadzenia do obrotu, a więc do używania lub dystrybucji na terenie UE lub Państwa Członkowskiego EFTA;
3) art. 79 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, poprzez błędną ocenę zasadności zastosowania tego przepisu do zaistniałego stanu faktycznego przez organ pierwszej instancji i przyjęcie, że już na etapie wpływu zgłoszenia celnego wyrób budowlany musi spełniać "zasadnicze lub inne wymagania" tożsame dla towaru wprowadzonego do obrotu, w rozumieniu art. 4 ustawy o wyrobach budowlanych, podczas gdy w zaistniałym stanie faktycznym towar nie został dopuszczony na teren polskiego obszaru celnego;
4) art. 5 pkt 2 ustawy o systemie oceny zgodności, poprzez nieprawidłową ocenę zasadności zastosowania tego przepisu przez organ pierwszej instancji w drodze rozszerzenia definicji ustawowej "wprowadzenia do obrotu" również o towary nieudostępnianie do używania lub dystrybucji na terenie UE lub EFTA.
W uzasadnieniu wskazano, że Spółka w żaden sposób nie kwestionuje ustaleń, dotyczących stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku, natomiast zarzuty swoje opiera na usankcjonowaniu przez Sąd pierwszej instancji naruszenia prawa materialnego dokonanego przez organ administracji, polegającego na błędnym zastosowaniu do towaru nieposiadającego jeszcze statusu dopuszczonego do obrotu wszelkich regulacji formułujących wymagania dla towarów mających zostać wprowadzonych do obrotu, podczas gdy w toku postępowania Skarżąca wielokrotnie podnosiła, że sprowadzony przez nią towar miał posłużyć jej w celach demonstracyjnych w trakcie akcji promocyjnych, celem zbadania zapotrzebowania na ten produkt na terenie kraju. Dopiero w przypadku manifestowania przez potencjalnych kontrahentów zainteresowania produktem, Spółka miała sprowadzić wystarczającą ilość klamek przeznaczonych do obrotu i wówczas zamierzała dochować wszelkich wymogów przewidzianych prawem.
Zdaniem Strony, w toku postępowania odwoławczego organ drugiej instancji pominął rozróżnienie pojęć: "dopuszczenie towaru na polski obszar celny"
i "wprowadzenie towaru do obrotu". Na etapie postępowania przed Sądem pierwszej instancji zwrócono uwagę na autonomiczność tych terminów, jednakże powyższe stwierdzenie nie skutkowało dezaprobatą dla stosowania przez organ administracji norm prawa materialnego, dotyczących towarów wprowadzanych do obrotu
do towarów dopuszczanych do obrotu. Zgodnie bowiem z ustaleniami poczynionymi przez Sąd, Spółka zadeklarowała dopuszczenie towaru do obrotu, nie zaś wprowadzenie towaru do obrotu i nie była to jedynie kwestia subtelnych dystynkcji językowych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł
o jej oddalenie oraz o zasądzenie od strony skarżącej kosztów postępowania wraz
z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje, wynikająca z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie: P.p.s.a.), zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazanymi w skardze kasacyjnej, podstawami i granicami zaskarżenia. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 P.p.s.a., które w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły.
Na wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art. 174 P.p.s.a. skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach:
– naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
– naruszenie przez sąd pierwszej instancji przepisów postępowania w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Są to dwie odrębne podstawy kasacyjne, które nie podlegają łączeniu, ponieważ odnoszą się do różnego rodzaju uchybień. O ile zarzut naruszenia prawa procesowego ma na celu wykazanie, że stan faktyczny przyjęty przez sąd
w zaskarżonym wyroku jest nieprawidłowy, o tyle przy ocenie zarzutu naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, ocenie podlega proces subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd przepis prawa materialnego.
Kwestie dotyczące podstawy prawnej rozstrzygnięcia podważać można za pomocą zarzutu naruszenia prawa materialnego (w ramach podstawy wskazanej w art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), ewentualnie poprzez zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1
lit. a P.p.s.a. w powiązaniu z przepisami prawa materialnego (por. uchwała z dnia
15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, LEX nr 552012 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjneo z dnia 18 lutego 2009 r., sygn. akt I GSK 450/08, LEX nr 516681).
Dla skutecznego podania należycie określonej podstawy kasacyjnej konieczne jest szczegółowe wskazanie naruszonego przez sąd pierwszej instancji przepisu, a także uzasadnienie zarzutu jego obrazy.
Jak wynika z treści skargi kasacyjnej, cała skarga została oparta o zarzut naruszenia prawa materialnego polegającego na: "niedokonaniu prawidłowej kontroli odwoławczej co do zastosowania przepisów prawa materialnego, co doprowadziło do akceptacji niewłaściwego zastosowania prawa materialnego przez organ administracyjny". Następnie, w zarzutach skargi kasacyjnej podniesiono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał nieprawidłowej oceny zastosowanych przez Naczelnika Urzędu Celnego w N. następujących przepisów prawa:
- art. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 339/93 z dnia 8 lutego 1993 r. w sprawie kontroli zgodności z przepisami w sprawie bezpieczeństwa produktów przywożonych z państw trzecich (Dz.U.UE.L.1993.40.1);
- art. 4 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. Nr 92, poz.881);
- art. 79 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U.UE.L.1992.302.1);
- art. 5 ust. 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 138, poz. 935).
Po pierwsze wskazać należy, że niezrozumiałe jest podnoszenie w zarzutach skargi kasacyjnej, że Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał nieprawidłowej oceny przepisów zastosowanych przez Naczelnika Urzędu Celnego w N. skoro, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, a zatem decyzji organu odwoławczego, którym w rozpoznawanej sprawie był Dyrektor Izby Celnej w K.
Niemniej odczytując powyższe zarzuty, jako podnoszone względem zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wskazać należy, że są one całkowicie chybione.
W rozpatrywanej sprawie okolicznością bezsporną jest, że Skarżąca w dniu [...] kwietnia 2009 r. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu towar – 306 sztuk klamek metalowych do drzwi pochodzenia tureckiego, które zostały zadeklarowane w poz. 33 zgłoszenia celnego SAD [...]. W związku z tym, przedmiotowy towar nie spełniał określonych wymagań w zakresie bezpieczeństwa produktów przywożonych z państw trzecich, organ dokonał jego zatrzymania.
Zgodnie z obowiązującą procedurą, uregulowaną w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 12 lutego 2008 r. w sprawie działań podejmowanych w związku z zatrzymaniem wyrobów, co do których istnieją uzasadnione okoliczności wskazujące, że nie spełniają one zasadniczych lub innych wymagań, organ celny zwrócił się do wyspecjalizowanego organu, tj. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wydanie stosownej opinii na temat zatrzymanego towaru (§ 3 rozporządzenia).
W wydanej opinii z dnia [...] kwietnia 2009 r., uzupełnionej pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r., organ nadzoru budowlanego stwierdził, że przedmiotowe klamki metalowe do drzwi, jako wyrób budowlany, nie spełniają zasadniczych wymagań. W opinii tej szczegółowo wskazano, jakie obowiązki muszą być spełnione, aby zatrzymane wyroby mogły być dopuszczone do obrotu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.
Następnie, z uwagi na nieuregulowanie sytuacji przedmiotowego towaru w zakreślonym terminie organ pierwszej instancji wydał decyzję unieważniającą wskazane zgłoszenie celne w poz. 33 obejmującej 306 sztuk klamek metalowych do drzwi, które to rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy.
W tym miejscu wskazać należy, że wymienione powyżej rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 lutego 2008 r. wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 43a ust. 4 ustawy o systemie zgodności, zgodnie z którym "Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:
1) szczegółowy tryb postępowania organów celnych przy zatrzymywaniu wyrobów,
2) tryb wydawania i postępowania z opinią wydaną przez organ wyspecjalizowany,
3) szczegółowy sposób umieszczania przez organy celne adnotacji na dokumentach towarzyszących wyrobom zatrzymanym przez organy celne
- mając na uwadze konieczność zapobiegania przywozowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wyrobów, które nie spełniają zasadniczych lub innych wymagań."
Celem tej regulacji jest zapewnienie skuteczności stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz. Urz. UE L 218 z 13.08.2008, str. 30), z tym, że w przedmiotowej sprawie, z uwagi na datę dokonania zgłoszenia celnego, zastosowanie znajdowało rozporządzenie nr 339/93.
Zgodnie z art. 2 tego aktu prawnego "jeśli w ramach kontroli wykonywanej w związku z towarami zgłoszonymi w celu dopuszczenia do swobodnego obrotu organy celne stwierdzą, że:
– produkt lub partia produktów wykazują niektóre cechy, które wzbudzałyby poważne wątpliwości co do istnienia poważnego i bezpośredniego ryzyka dla zdrowia lub bezpieczeństwa w przypadku użycia tego produktu w normalnych i przewidywalnych warunkach, i/lub
– produktowi lub partii produktów nie towarzyszy dokumentacja lub oznakowanie zgodne ze wspólnotowymi lub krajowymi przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa produktów obowiązującymi w państwie członkowskim, w którym nastąpi dopuszczenie do swobodnego obrotu,
organy te zawieszą dopuszczenie danego produktu lub partii produktów i niezwłocznie zawiadomią organy krajowe odpowiedzialne za kontrolowanie rynku."
Z brzmienia przytoczonego powyżej przepisu nie wynika zatem, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, że znajduje on zastosowanie wyłącznie do towarów znajdujących się już w obrocie, a także że nie odnosi się do towarów przeznaczonych do demonstrowania w trakcie imprez promocyjnych.
W ślad za Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, wskazać należy, że jak wynika z preambuły rozporządzenia Rady (EWG) Nr 339/93 "w przypadku towarów przywożonych w państw trzecich organy celne powinny być ściśle zaangażowane w operacje kontroli rynku (...), w szczególności jeżeli organy celne podczas przeprowadzania kontroli towarów w związku z dopuszczeniem do swobodnego obrotu stwierdzą, że towary wskazują cechy wzbudzające poważne wątpliwości co do istnienia poważnego i bezpośredniego niebezpieczeństwa ryzyka dla zdrowia i bezpieczeństwa, muszą mieć możliwość zawieszenia dopuszczenia tych towarów i poinformowania organów krajowych odpowiedzialnych za kontrolowanie rynku, tak aby mogły one powziąć odpowiednie działania".
Argumentacja zatem Strony, iż przedmiotowe klamki nie miały być wprowadzane na rynek, nie mogła zostać uwzględniona w przedmiotowej sprawie albowiem nie ulega wątpliwości, że każdy wyrób, bez względu na to, czy jest przywożony w celach reklamowych, czy też innych, musi spełniać te same wymagania właściwe dla określonego towaru. W tym przypadku, biorąc pod uwagę rodzaj towaru, niewątpliwie zastosowanie znajdowały przepisy ustawy o wyrobach budowlanych (art. 4) oraz ustawy o systemie oceny zgodności (art. 5), do stosowania których zobowiązany jest Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, czyli organ wyspecjalizowany w rozumieniu § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 lutego 2008 r. w sprawie działań podejmowanych w związku z zatrzymaniem wyrobów, co do których istnieją uzasadnione okoliczności wskazujące, że nie spełniają one zasadniczych lub innych wymagań. Zasadnie zatem regulacje te zostały przywołane przez Sąd pierwszej instancji, jako znajdujące zastosowanie w sprawie, choć nie stanowiły podstawy rozstrzygnięcia organu odwoławczego.
Na zakończenie wskazać jeszcze należy, że jakkolwiek "dopuszczenie do swobodnego obrotu" w rozumieniu art. 79 Wspólnotowego Kodeksu Celnego nie jest terminem tożsamym z terminem "wprowadzeniem do obrotu" określonym w art. 4 ustawy o wyrobach budowlanych, to nie ulega wątpliwości, że w świetle przytoczonych powyżej przepisów, już na etapie przyjęcia zgłoszenia celnego wyrób budowlany musi spełniać zasadnicze lub inne wymagania.
Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie dostarczyła usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zawartych w niej żądań, w związku z czym – działając na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło