I SA/Kr 1250/10

Sygn. akt I SA/Kr 1250/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 października 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek, Sędzia: WSA Ewa Michna (spr.), Sędzia: WSA Urszula Zięba, Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2010 r., sprawy ze skargi W. F., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 25 maja 2010 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 440, 00 zł (czterysta czterdzieści złotych 00/100). Wnioskiem z dnia 28 lipca 2009 roku W. F. (zwany dalej "skarżącym") domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 grudnia 2007 roku nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 27 września 2007 roku nr [...] w przedmiocie orzeczenia o jego odpowiedzialności jako członka zarządu za zaległości podatkowe "S" Sp. z o.o. z siedzibą w K. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 rok. W uzasadnieniu skarżący podał, że ww. decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa materialnego, gdyż w sposób wadliwy zastosowano art. 116 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). W świetle tej regulacji, zdaniem wnioskodawcy, odpowiedzialność członka zarządu powstawała za zaległości podatkowe spółki, których termin płatności upływał w czasie, kiedy dana osoba tym członkiem zarządu była. W rozważanej sprawie zaś termin płatności podatku dochodowego od osób prawnych upływał w dniu 31 marca 2004 roku, kiedy to nie był już ani członkiem zarządu "S" Sp. z o.o. z siedzibą w K. ani nawet jej udziałowcem. Decyzją z dnia 30 grudnia 2009 roku nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji, wskazując, że w omawianej sprawie nie zachodzi przesłanka rażącego naruszenia prawa. Skarżącemu bowiem umknęło, że art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej został znowelizowany z dniem 1 stycznia 2009 roku i po tym dniu stosownie do jego brzmienia członek zarządu odpowiadał za zaległości podatkowe, których termin płatności upływał w czasie kiedy pełnił on funkcję członka zarządu. Przed tą jednak datą, w myśl powołanego przepisu, członek zarządu odpowiadał za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez niego obowiązków członka zarządu. Decydujące znaczenie miał więc moment powstania zobowiązania podatkowego, którym w przypadku podatku dochodowego odo osób prawnych za 2003 roku był 31 grudnia 2003 roku, a więc okres, gdzie W. F. był jeszcze członkiem zarządu "S" Sp. z o.o. z siedzibą w K. Skoro więc decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 grudnia 2007 roku została wydana w czasie obowiązywania art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej w poprzednim brzmieniu nie można było mówić, że została wydana niezgodnie z prawem. W odwołaniu z dnia 20 stycznia 2010 roku skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i o orzeczenie zgodnie z wnioskiem, zarzucając organowi błędną interpretację art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej oraz naruszenie art. 121 § 1 tej ustawy. W swojej argumentacji podał przede wszystkim, że nowelizacja art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2009 roku, jak to wynika z projektu stawy nowelizującej, była tylko doprecyzowaniem, uściśleniem zakresu dotychczasowej odpowiedzialności członków zarządu i w związku z czym nie zmieniała żadnych zasad wykładni omawianego przepisu. Zarówno przed 2009 rokiem jak i po 2009 roku zgodnie z tą regulacją członkowie zarządu odpowiadali za zaległości podatkowe spółki, których termin płatności powstał w trakcie pełnienia przez nich tejże funkcji. Poza tym, w opinii skarżącego, co do interpretacji rozważanej normy nie istniał jakiś spór orzeczniczy. Wobec czego błędne jego zastosowanie w decyzji dotyczącej odpowiedzialności członka zarządu było oczywistym i rażącym naruszeniem prawa oraz zasady wyrażonej w art. 121 § 1 ww. ustawy. Decyzją z dnia 25 maja 2010 roku nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując wcześniejsze stanowisko. W skardze z dnia 24 czerwca 2010 roku skarżący zażądał uchylenia obydwu decyzji oraz zasądzenia kosztów według norm przepisanych, prezentując dotychczasowe zarzuty i ich argumentację. Dodał także, że w decyzji organu pierwszej instancji o nałożeniu na skarżącego odpowiedzialności za zaległości podatkowe "S" Sp. z o.o. z siedzibą w K. brak było wzmianki o solidarnym charakterze tej odpowiedzialności. Poza tym strona zaznaczyła, że w głowach zaskarżonych decyzji pojawiły się niezgodności. W odpowiedzi na skargę z dnia 27 lipca 2010 roku Dyrektor Izby Skarbowej domagał się jej oddalenia, powielając argumentację z zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga podlegał uwzględnieniu lecz z przyczyn innych niż w niej podane. W przedmiotowej sprawie Sąd bowiem, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi (na zasadzie art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dopatrzył się naruszenia przepisu postępowania, jakim jest art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, nakazującego wyłączenie od udziału w postępowaniu tego pracownika izby skarbowej, który brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 248 § 2 pkt 2 ww. ustawy właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest: minister właściwy do spraw finansów publicznych, dyrektor izby skarbowej, dyrektor izby celnej lub samorządowe kolegium odwoławcze, jeżeli decyzja została wydana przez ten organ. Na podstawie § 3 powołanego przepisu rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. W świetle zaś art. 221 Ordynacji podatkowej w przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych, dyrektora izby skarbowej, dyrektora izby celnej lub przez samorządowe kolegium odwoławcze odwołanie od decyzji rozpatruje ten sam organ podatkowy, stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu odwoławczym. Odnosząc powyższe uregulowania do rozważanej sprawy podnieść należy, że decyzję Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia 30 grudnia 2009 roku odmawiającą skarżącemu stwierdzenia nieważności żądanej przez niego decyzji podpisał p.o. Dyrektora Izby Skarbowej A.P. Utrzymującą ją w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 maja 2010 roku nr [...] podpisała ta sama osoba – A.P. tym razem jednak jako wicedyrektor i z upoważnienia Dyrektora Izby Skarbowej. Nie zmienia to jednak faktu, że zarówno pierwszą jak i drugą decyzję rozstrzygał ten sam pracownik izby skarbowej, co w sposób oczywisty narusza dyspozycję art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Zwrócić należy bowiem uwagę, iż zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 122 omawianej ustawy, a której wyrazem jest właśnie m.in. art. 130 § 1 Ordynacji podatkowej, wymaga, aby tryb rozstrzygnięć wydawanych w takim postępowaniu dawał stronie gwarancję procesową, że osoba wydająca decyzję nie będzie następnie brała udziału w postępowaniu, którego celem jest ocena prawidłowości tej decyzji. Chodzi o uniknięcie sytuacji, w której pracownik biorący udział w czynnościach danego postępowania administracyjnego i mający przez to już wyrobiony pogląd, czy to tylko na stan faktyczny sprawy – jeżeli brał udział w postępowaniu dowodowym, czy też również na sposób rozstrzygnięcia sprawy przez propozycję rozstrzygnięcia, czy przez podpisanie decyzji, byłby niejako determinowany przez swoje wcześniejsze doświadczenie związane z udziałem w postępowaniu (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 7 maja 2010 r., sygn. akt III SA/Wr 6/10). Przesłanka wyłączenia pracownika ma charakter bezwzględny i nie podlega jakiejkolwiek ocenie z punktu widzenia ewentualnego wpływu na obiektywne rozpatrzenie sprawy. Pogląd taki wyraził w uzasadnienie wyroku z dnia 15 grudnia 2008 r. w sprawie P. 57/2007, Trybunał Konstytucyjny. Mimo, że wyrok ten odnosi się do wyłączenia członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, to jednak z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że analogicznie należy oceniać wszystkie te przypadki, w których dochodzi do niedopuszczalnego w demokratycznym państwie prawa zróżnicowania gwarancji ochrony obiektywizmu i bezstronności rozstrzygania przez organ administracji publicznej w zależności od rodzaju rozpoznawania spraw. Mając na uwadze powyższe i niezależnie od treści samej skargi, należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja wydana została z udziałem pracownika organu, który podlegał wyłączeniu na podstawie art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej Takie naruszenie przepisów postępowania stanowi podstawę do ewentualnego wznowienia postępowania administracyjnego, zatem stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 2 lit. b cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec o jej uchyleniu jako niezgodnej z prawem, ze wskazaniem konieczności ponownego rozpatrzenia sprawy bez udziału A.P. Sąd jednocześnie zauważa, że uchylenie decyzji wyłącznie z przyczyn proceduralnych oznacza, że w toku postępowania nie zajmowano się kwestiami związanymi z oceną wniosku skarżącego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 grudnia 2007 roku nr [...]. Te winny być przedmiotem kompleksowej analizy organu odwoławczego.