IV SA/Gl 246/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2010 r. sprawy ze skargi Z.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 104, art. 107 i art. 109 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 2 pkt 2, art. 4 pkt 2 lit. "w", art. 6 ust. 2a, art. 16 ust. 6b ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) art. 20 ust. 2 i ust. 3, art. 23 ust. 1 i ust. 2, art. 24 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 oraz art. 32 ust. 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.) odmówił Z.C. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dla osoby z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem K.C. na okres od [...] do [...], oraz opłacania składki na ubezpieczenie społeczne za wskazany okres. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przywołał wpierw treść art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych określający wymogi do otrzymania wnioskowanego świadczenia, a następnie stwierdził, że ze złożonej dokumentacji wynika, iż dziecko strony posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, jednakże strona prowadzi działalność gospodarczą od dnia [...]. Zaznaczono także, że przedmiotowe świadczenie przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a skoro strona prowadzi działalność gospodarczą, to tym samym nie spełnia wymogów do jego otrzymania. Z.C. pismem z dnia [...] wniósł odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., występując o jej uchylenie i o przyznanie wnioskowanego świadczenia. W odwołaniu tym zaznaczył, że organ pierwszej instancji boi się podjąć decyzję w sprawie, gdzie konieczne jest zinterpretowanie nowego prawa. Odwołujący się zaznaczył, że prowadził działalność gospodarczą, jednakże życie skłoniło go do jej zawieszenia, celem pielęgnowania chorego dziecka. Podkreślił, iż z działalności gospodarczej nie osiąga żadnego dochodu co potwierdza Urząd Skarbowy w C., a ubezpieczony jest przez żonę. Działalności gospodarczej formalnie wyrejestrować nie mógł, ponieważ związany jest umową leasingową i w przypadku wyrejestrowania musiałby zwrócić przedmiot leasingu, w dużej części spłacony. Zdaniem odwołującego rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oznacza faktyczne zaniechanie prowadzonej działalności gospodarczej. Z tego też powodu uznaje, że spełnia wymogi do otrzymania wnioskowanego świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przywołał stan normatywny obowiązujący w omawianym zakresie. W tej części uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że do rozpatrywanej sprawy nie mają zastosowania postanowienia ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją wydatków budżetowych ( Dz. U. Nr 219, poz. 1706), a wynika to z treści art. 21, który przewiduje, że do spraw wszczętych a nie zakończonych zastosowanie mają dotychczasowe unormowania. W dalszej części uzasadnienia wskazany organ odniósł się do stanu faktycznego w sprawie, zgodnie z którym K.C. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, natomiast z zaświadczenia Burmistrza Gminy K. z [...] wynika, że strona prowadzi działalność gospodarczą od dnia [...]. W ocenie organu odwoławczego rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe. Zgodnie z zamieszczoną w art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych definicją zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oznacza ona wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie działalności gospodarczej. Zdaniem organu odwoławczego zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej nie jest tożsame z jej zaprzestaniem, gdyż w przypadku zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej właściwy organ wykreśla wpis dokonany na wniosek przedsiębiorcy. Zatem skoro strona nie zaprzestała wykonywania działalności gospodarczej. To nie zrezygnowała z pracy zarobkowej i tym samym brak jest podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniósł Z.C., który wyraził swoje niezadowolenie i wystąpił o przyznanie wnioskowanego świadczenia. W odwołaniu tym zaznaczył, że osiąganie dochodu przekreśla skuteczne prawo do poboru świadczenia pielęgnacyjnego, jednakże jego sytuacja jest szczególna, ponieważ zaniechał działalności dochodowej w sposób faktyczny aby opiekować się synem. Fakt nie osiągania dochodu potwierdzony jest przez Urząd Skarbowy, a nie wyrejestrowanie działalności gospodarczej spowodowane zostało zawartą umową leasingową i negatywnymi konsekwencjami związanymi z jej rozwiązaniem. W dalszej części skargi wskazał, że jego spór z organem odwoławczym ma charakter sporu interpretacyjnego normy prawnej i jego zdaniem celem ustawy jest pomoc dziecku, a ustawodawca chroniąc finanse publiczne dba o to, aby otrzymywali ją ci, co nie mają innych źródeł dochodu. Według skarżącego organ wyższego stopnia błędnie wyłożył prawo i wykazał się obawą przed podjęciem sprawiedliwej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie stan faktyczny nie wzbudza żadnych kontrowersji, natomiast skarżący odmiennie niż organy administracji interpretuje obowiązujący stan normatywny. Z akt administracyjnych wynika, że syn skarżącego legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności obowiązującym do [...]. Z tych samych akt wynika, że Z.C. widnieje w ewidencji osób prowadzących działalność gospodarczą, a ze świadczenia wystawionego przez Urząd Skarbowy w K. wynika, że z prowadzonej działalności nie uzyskuje żadnego dochodu, a wnioskiem z dnia [...] wystąpił o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Po przedstawieniu stanu faktycznego niezbędne jest przybliżenie stanu normatywnego w sprawie. W pierwszej kolejności przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że w trakcie prowadzonego przez organy administracji postępowania zmianie uległ stan normatywny. Ponieważ treść art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych została zmieniona mocą postanowień ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją wydatków budżetowych ( Dz. U. Nr 219, poz. 1706), jednakże z treści art. 21 tej ustawy wynika, że do postępowań w sprawach ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okresy zasiłkowe przypadające przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, rozpoczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i niezakończonych ostateczną decyzją, stosuje się dotychczasowe przepisy. Oznacza to, że organ odwoławczy zasadnie wskazał, że w rozpatrywanej sprawie zastosowanie posiadają dotychczasowe przepisy dotyczące świadczenia pielęgnacyjnego. Stosownie do postanowień obowiązujących w dniu wydania zaskarżonej decyzji świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ( Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Nadto wskazany przepis określa wysokość dochodu, jaki musi wystąpić w rodzinie osoby ubiegającej się o przedmiotowe świadczenie jak również zawiera wykaz przesłanek negatywnych, których wystąpienie skutkowało będzie wydaniem negatywnego rozstrzygnięcia. Istota rozpatrywanej sprawy sprowadza się do tego, czy skarżący spełnia wymóg przewidziany treścią art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a polegający na tym, że przedmiotowe świadczenie przysługuje osobie rezygnującej z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Skarżący utrzymuje, że z uwagi na faktyczne nie prowadzenie działalności gospodarczej wskazany wymóg spełnia, natomiast organy administracji stoją na odmiennym stanowisku i utrzymują, że w przypadku skarżącego nie można mówić o rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Z uwagi na występującą rozbieżność przyjdzie odnieść się do wskazanego problemu. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ilekroć w ustawie jest mowa o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej – oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Oznacza to, że zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej jest prowadzenie działalności gospodarczej. Jak zostało zaznaczone powyżej skarżący utrzymuje, że z uwagi na faktyczne nie osiąganie dochodu i zaprzestanie prowadzenia tej działalności spełnia wymogi do otrzymania przedmiotowego świadczenia, z kolei organy podtrzymują odmienny pogląd. W tej sytuacji niezbędne jest jeszcze przeprowadzenie analizy postanowień ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej ( Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.). Z postanowień art. 14 ust. 1 tej ustawy wynika, że przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, przy czym wpisowi do ewidencji podlegają przedsiębiorcy będący osobami fizycznymi. Według art. 14a ust. 1 powyższej ustawy przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy. Treść powyższych przepisów pozwala stwierdzić, że prowadzenie działalności gospodarczej związane jest z uzyskaniem i posiadaniem wpisu do stosownej ewidencji. Z postanowień tej ustawy nie wynika, aby za rezygnację z prowadzenia działalności gospodarczej uznać sytuację, w której przedsiębiorca w sposób faktyczny zaprzestaje jej prowadzić i nie uzyskuje z tego tytułu żadnych przychodów. Z postanowień tej ustawy można wywnioskować, że przedsiębiorca nie zatrudniający pracowników, a takim jest skarżący może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej. Z uwagi na treść art. 14 a ust. 4 przywoływanej ustawy określającej uprawnienia przedsiębiorcy w okresie zawieszenia wykonywanej działalności gospodarczej, należy opowiedzieć się za poglądem, że ustawodawca nie przewiduje faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, natomiast dla sytuacji przejściowych, uniemożliwiających prowadzenie takiej działalności, przewiduje instytucję zawieszenia jej wykonywania. W świetle przeprowadzonej analizy unormowań prawnych ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przyjdzie uznać, że stanowisko prezentowane przez skarżącego nie znajduje umocowania w przepisach prawa, ponieważ ustawodawca w sposób jednoznaczny wiąże zgłoszenie do ewidencji działalności gospodarczej z jej wykonywaniem, zatem skarżący który w dalszym ciągu figuruje w takiej ewidencji musi być uznany za osobę prowadzącą działalność gospodarczą niezależnie od tego, czy z tytułu tej działalności uzyskuje jakieś przychody, czy też takowych nie osiąga. Powyższe rozważania pozwalają stwierdzić, że skarżący nie dopełnił wszystkich wymogów wymaganych do uzyskania przedmiotowego świadczenia, ponieważ nie wykazał, że w sposób przewidziany treścią art. 17 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych zrezygnował z zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej. Na marginesie prowadzonych rozważań przyjdzie zwrócić uwagę Z.C., że w swoich pismach procesowych posługuje się on potocznym rozumieniem zaprzestania wykonywania innej pracy zarobkowej, natomiast dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji znaczenie posiada nie potoczne rozumienie tego terminu, lecz jego normatywne ujęcie. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić. su.