I SAB/Wa 199/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Joanna Skiba WSA Elżbieta Lenart Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2010 r. sprawy ze skargi H.M. i T.D. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu 1. zobowiązuje Prezydenta W. do zawieszenia postępowania w przedmiocie wniosku H.M. i T.D. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ulicy [...] i do wezwania H.M. i T.D. do wystąpienia, we wskazanym przez organ terminie, do właściwego sądu powszechnego z wnioskiem o uznanie za zmarłych N.S., I.S. i R.B., a następnie – w zależności od wyniku postępowania przed sądem powszechnym – poszukiwania ich samych, bądź ich następców prawnych w terminie czternastu dni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących: H.M. i T.D. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu wpisu sądowego oraz po 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych na rzecz każdej z nich tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego. Sygn, akt I SAB/Wa 199/10 UZASADNIENIE H.M. i T.D., pismem z dnia 21 czerwca 2010 r. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu. W uzasadnieniu skargi skarżące przedstawiły dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, że postanowieniem z dnia [...] maja 2002 r. Burmistrz Gminy W. podjął, zawieszone postanowieniem z dnia [...] lipca 2001 r., postępowanie w sprawie wniosku złożonego w trybie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy o ustanowienie prawa własności czasowej do 1/2 części gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...]. Skarżące podniosły, że organ przez okres 8 lat od podjęcia zawieszonego postępowania nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, a ponadto pomimo ustawowego obowiązku określonego w art. 36 § 1 kpa, nie poinformował strony o załatwieniu sprawy w dodatkowym terminie. Skarżące zaznaczyły, że wobec braku adresów N.S., I.S., R.B., ewentualnie postanowień sądu stwierdzających następców prawnych, którzy nabyli prawa spadkowe po wskazanych wyżej osobach, organ powinien podjąć działania mające na celu ukierunkowanie sprawy w tym zakresie na drogę postępowania przed sądem powszechnym w celu uznania w/w osoby za zmarłe, a w kolejnym etapie - w zależności od wyniku postępowania przed sądem powszechnym - poszukiwanie ich samych bądź ich następców prawnych. Zdaniem skarżących Prezydent W. prowadząc postępowanie naruszył art. 12 § 1 kpa, przepisy rozdziału 7 kpa, art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 17 ust. 1 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji. Skarżące zaznaczyły również, że okoliczności usprawiedliwiających opóźnienia organu w załatwieniu sprawy nie stanowią braki odpowiedniej obsady etatowej i problemy wewnętrzne organu związane z realizacja zadań ustawowych. Na poparcie podnoszonych twierdzeń skarżące przedstawiły stosowne orzecznictwo sądowe oraz wniosły o zobowiązanie Prezydenta W. do wydania decyzji w terminie 30 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, ewentualnie o zobowiązanie Prezydenta W. do dokonania czynności zmierzających do uznania za zmarłych N.S., Sygn, akt I SAB/Wa 199/10 I.S., R.B., a następnie w zależności od wyniku postępowania przed sądem powszechnym - poszukiwania ich samych bądź ich następców prawnych - w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, a także o zasadzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie wskazując, że obecnie prowadzone jest postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia wszystkich stron postępowania. Brak jest informacji o trzech dawnych współwłaścicielach nieruchomości – R.B., I.S. (ewentualnie o jego domniemanym spadkobiercy) i N.S. (ewentualnie o jego domniemanych spadkobiercach), którym łącznie przysługuje 50% praw i roszczeń wynikających z dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Organ zaznaczył, że w związku z uzyskanymi nowymi danymi dotyczącymi wskazanych osób z [...] Instytutu Historycznego pismem z dnia 20 lipca 2010 r. wystąpiono do Archiwum Urzędu Stanu Cywilnego w W. z prośbą o przekazanie aktów zgonu osób ustalonych dotychczas, co umożliwi wystąpienie do sądu powszechnego z wnioskiem o przeprowadzenie postępowania spadkowego po zmarłych na rzecz Skarbu Państwa oraz z wnioskiem o ustanowienie kuratora dla osób nieznanych z miejsca pobytu. Z dotychczasowej praktyki wynika jednak, że sądy odmawiają ustanowienia kuratora dla osób wyznania [...] zaginionych w czasie działań wojennych. Prezydent W. wskazał jednocześnie, że zgodnie z art. 526 § 1 i art. 529 § 1 k.p.c. we wniosku o uznanie osoby za zmarłą należy podać dane wskazane w wymienionych przepisach, którymi Urząd w chwili obecnej nie dysponuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Podkreślić należy, że stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam Sygn, akt I SAB/Wa 199/10 obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy zaś do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). W rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów prawa. Przede wszystkim wskazać należy, że z analizy dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż organ administracji publicznej, po podjęciu postanowieniem z dnia [...] maja 2002 r., nr [...] zawieszonego postanowieniem z dnia [...] lipca 2001 r., nr [...]postępowania, podejmował jedynie nieliczne działania mające na celu wydanie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Niektóre z podejmowanych działań (np. poszukiwanie domniemanych spadkobierców dawnych współwłaścicieli nieruchomości) były wręcz niecelowe i w żaden sposób nie prowadziły do załatwienia sprawy. Zauważyć trzeba, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 czerwca 2007 r., sygn. akt I SAB/Wa 32/07 zobowiązał Prezydenta W. do dokonania - w terminie jednego miesiąca od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy - czynności zmierzających do zakończenia postępowania wszczętego wnioskiem H.M. i T.D. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...]. W tej sytuacji Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] października 2007 r., nr [...] zawiesił z urzędu przedmiotowe postępowanie. Wskazane postanowienie zostało następnie uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...]. Z akt administracyjnych sprawy wynika ponadto, że w 2009 r. nie podejmowane były jakikolwiek czynności zmierzające do zakończenia przedmiotowej sprawy. Słusznie również skarżące podniosły, że wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 36 § 1 kpa organ nie informował stron o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa oraz o nowym terminie jej załatwienia. Sygn, akt I SAB/Wa 199/10 W świetle powyższego stwierdzić należy, że skarga na bezczynność Prezydent W. zasługuje na uwzględnienie. Jednocześnie Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie konieczne jest zobowiązanie Prezydenta W. do zawieszenia postępowania w przedmiocie wniosku H.M. i T.D. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...] oraz do wezwania H.M. i T.D. do wystąpienia, we wskazanym przez organ terminie, do właściwego sądu powszechnego z wnioskiem o uznanie za zmarłych N.S., I.S. i R.B., a następnie - w zależności od wyniku postępowania przed sądem powszechnym - poszukiwania ich samych, bądź ich następców prawnych w terminie czternastu dni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Zauważyć bowiem trzeba, że art. 527 k.p.c. stanowi, iż do zgłoszenia wniosku o uznanie za zmarłego uprawniony jest każdy zainteresowany. Zgodnie zaś art. 510 § 1 k.p.c. zainteresowanym w sprawie jest każdy, czyich praw dotyczy wynik postępowania, może on wziąć udział w każdym stanie sprawy aż do zakończenia postępowania w drugiej instancji. Jeżeli weźmie udział, staje się uczestnikiem. Na odmowę dopuszczenia do wzięcia udziału w sprawie przysługuje zażalenie. Z treści powołanych przepisów jednoznacznie wynika zatem, że z wnioskiem o uznanie za zmarłego wystąpić może podmiot, który ma interes prawny w uzyskaniu stosownego postanowienia o uznaniu za zmarłego. Oczywiste więc jest, że ze stosownym wnioskiem o uznanie za zmarłych N.S., I.S. i R.B. powinny wystąpić skarżące, nie zaś - jak to sugerowano w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze - Prezydent W.. Wskazany podmiot - jako organ administracji publicznej - nie ma w przedmiotowym postępowaniu interesu prawnego, a tym samym nie może być uznany za zainteresowanego w rozumieniu art. 527 k.p.c. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.