VII SA/Wa 1480/10

WyrokWSA w Warszawie2010-10-19

Skład orzekający: Małgorzata Miron, Mirosława Kowalska, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku może zostać uchylona lub zmieniona w trybie art. 155 k.p.a. (dotyczącym uchylania lub zmiany decyzji ostatecznych), pomimo istnienia przepisów szczególnych (jak art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. lub art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r.) sprzeciwiających się takiemu działaniu?
Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę, będąca sankcją administracyjną za naruszenie przepisów prawa budowlanego, nie może zostać uchylona ani zmieniona w trybie art. 155 k.p.a. Dzieje się tak, ponieważ przepisy prawa budowlanego dotyczące nakazu rozbiórki stanowią przepisy szczególne sprzeciwiające się zastosowaniu art. 155 k.p.a., a uchylenie takiej decyzji godziłoby w zasadę praworządności i intencje ustawodawcy dotyczące eliminowania samowoli budowlanej.
Stan faktyczny
Skarżąca J.K. wniosła o uchylenie decyzji odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku letniskowego. Organy administracji obu instancji odmówiły uchylenia decyzji rozbiórkowej, wskazując na brak przesłanek z art. 155 k.p.a., w szczególności na istnienie przepisów szczególnych sprzeciwiających się uchyleniu decyzji nakazującej rozbiórkę. Skarżąca argumentowała, że posiada słuszny interes, a nowe przepisy prawa budowlanego umożliwiają legalizację samowoli budowlanej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2010 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2010r. nr [...], znak: [...], wydaną na podstawie art. 154 § 2 w zw. z art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. - zwanej dalej k.p.a.) – po przeprowadzeniu z wniosku J.K. postępowania w sprawie uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2004r. znak [...] nakazującą J.K. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku letniskowego o wymiarach 6,3m x 1,5m, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w m. [...], gm. [...] – odmówił uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki umożliwiające organowi orzekającemu zastosowanie trybu uchylenia decyzji, na podstawie art. 155 k.p.a. Uwzględnienie wniosku J.K. prowadziłoby do złagodzenia restrykcyjności przepisu art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974r., w oparciu o który wydano nakaz rozbiórki, co pozostawałoby w sprzeczności z wolą ustawodawcy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania J.K., decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. znak [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że decyzja ostateczna może być uchylona lub zmieniona w trybie art. 155 k.p.a. jeżeli zostaną spełnione określone w przepisie warunki, tj. strony wyraziły zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu decyzji oraz za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Brak zaistnienia którejkolwiek z ww. przesłanek, uniemożliwia uchylenie lub zmianę decyzji w omawianym trybie. W związku z tym, że wzruszenie ostatecznej decyzji na mocy art. 155 k.p.a. jest instytucją szczególną, godzącą w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, zaistnienie przesłanek umożliwiających jej zastosowanie musi być oczywiste i oczywistość tę właściwy organ ma obowiązek wykazać. Zdaniem organu, w niniejszej sprawie, żądanie skarżącej uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007r. nr [...], nie mieści się w pojęciu słusznego interesu strony, ponieważ uchylenie ww. decyzji prowadziłoby do stanu sprzecznego z prawem. Decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2007r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki domku letniskowego, była badana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 20 marca 2008r., sygn. akt SA/Wa 1826/07 oddalił skargę na przedmiotową decyzję. Tym samym w świetle sądowej kontroli decyzja rozbiórkowa jest zgodna z prawem. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. złożyła J.K. wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. W skardze J.K. podniosła, że istnieje po jej stronie słuszny interes. Domek letniskowy, który wybudowała, znajduje się na terenie przeznaczonym jako rekreacyjny, a miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z 1994 roku określa ten teren jako ‘istniejącą zabudowę letniskową’. Ponadto, kupując działkę była przekonana, o możliwości jej zabudowy dysponując decyzją Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] marca 1997 r. oraz oświadczeniem tegoż Burmistrza z dnia [...] marca 1997 r., zawierających jednoznaczne stanowisko, że działka znajduje się na terenach istniejącej zabudowy letniskowej. Skarżąca wskazała, że organy obu instancji koncentrują się wyłącznie na analizie przepisu art. 37 Prawa budowlanego z 1974 roku, ignorując jednocześnie fakt, że nowelizacje prawa budowlanego umożliwiają dziś, w takiej sytuacji, dokonanie legalizacji samowoli budowlanej. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.). Stosownie do dyspozycji przepisu art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa - art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 155 k.p.a. Przedmiotem sądowej kontroli była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którą organ utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego - odmawiająca uchylenia na podstawie art. 155 k.p.a. ostatecznej decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki. Zgodnie z przepisem art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie, za zgodą strony, uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W świetle powyższej regulacji, jednym z warunków zmiany lub uchylenia decyzji w trybie art. 155 k.p.a. jest brak przepisu szczególnego, który by się temu sprzeciwiał. Wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. jest możliwe wyłącznie w sprawach, w których przy wydawaniu decyzji organ miał pewną swobodę decyzji (tzw. uznanie administracyjne). Przepis art. 37 ustawy prawo budowlane z 1974 roku, jak i art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 roku należy traktować jako przepisy szczególne, sprzeciwiające się uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 155 k.p.a. decyzji nakazującej rozbiórkę. Jak wskazano powyżej, jedną z przesłanek będących przeszkodą w stosowaniu przepisu art. 155 k.p.a. jest zakaz wzruszania decyzji ostatecznej zawarty w przepisach odrębnych. Przepis art. 155 k.p.a. nie może mieć zastosowania do decyzji, w drodze której nakładana jest kara administracyjna za czyn, który w nauce prawa administracyjnego nazywany jest deliktem administracyjnym, a więc sankcja administracyjna o charakterze represyjnym, grożącym za naruszeniem zakazów wynikających z przepisów prawa administracyjnego, mający na celu dyscyplinowanie adresatów norm prawnych w kierunku przestrzegania przepisów prawnych. Tego rodzaju karą jest nakaz rozbiórki będący sankcją administracyjną za naruszenie przepisów prawa budowlanego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 czerwca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 2/10, niepublikowany). W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym w trybie przepisu art. 155 k.p.a. nie można weryfikować decyzji, które usuwają stany niezgodności z prawem, jak np. decyzji nakazujących rozbiórkę (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 stycznia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1703/09; wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 stycznia 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1985/06, Lex nr 304157, wyrok NSA z dnia 3 października 2006 r., sygn. akt II OSK 1165/05, Lex nr 289285). Wzruszenie decyzji w tym trybie, znosiłoby sankcję wobec sprawców samowoli budowlanej wbrew intencji ustawodawcy (vide wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 października 2007 r., sygn. akt II SA/Łd 115/07 LEX nr 394437; wyrok WSA w Warszawie z dnia17 kwietnia 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 18/09 LEX nr 558396). Powyższe rozważania, zdaniem Sądu, wykluczają przyjęcie, że za uchyleniem przedmiotowej decyzji rozbiórkowej przemawia interes społeczny i słuszny interes strony. Interes społeczny nie przemawia za uchyleniem decyzji, którą sadowa kontrola uznała za zgodną z przepisami prawa. Interes skarżącej, jako strony nie ma przymiotu słuszności. Kolizja interesu strony z przepisem prawa, wyklucza możliwość zastosowania przepisu art. 155 k.p.a. w odniesieniu do niniejszej decyzji rozbiórkowej. Odmienne twierdzenie stałoby w sprzeczności z zasadą praworządności wynikającą z przepisu art. 6 k.p.a., prowadziłoby do zniesienia sankcji wobec sprawcy samowoli budowlanej. Zarzuty skargi, dotyczące posadowienia domku letniskowego na terenie objętym, w obecnym planie zagospodarowania przestrzennego, zabudową letniskową, pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W świetle wyżej przedstawionej argumentacji, brak jest możliwości uchylenia decyzji rozbiórkowej w trybie art. 155 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło